Maróti János: Różnice pomiędzy wersjami
Przejdź do nawigacji
Przejdź do wyszukiwania
| Linia 61: | Linia 61: | ||
==Życiorys== | ==Życiorys== | ||
| − | János, członek rodu [[Garai]]''/Gutkeled''' rycerz dworski od [[1393]] roku, został ranny i schwytany w masakrze w Garai 25 lipca [[1386]] r. Zwolniony, dołączył do [[Garai I. Miklós|Mikoła I Garai]] i króla [[Zygmunt]]a. Brał udział w [[Wołoszczyzna|kampaniach na Wołoszczyźnie]] ([[1395]]) i pod [[Nikopol|Nikopolis]] ([[1396]]), w których był odpowiedzialny za rozpoznanie siły armii tureckiej (i został ranny w bitwie). W latach 1397–1398 był [[Przywódca Seklerów|przywódca Seklerów]], od 1398 do 1408 był [[Ban Maczwy|banem Maczwy]]. W 1399 Władysław Picsere z Békatoroki, skazał Jánosa na śmierć na Zgromadzeniu Ogólnym komitatu [[Tolna]] w oparciu o podrobiony dokument z podpisem [[IV. Béla|Beli IV]]. W [[1403]] roku walczył przeciwko powstaniu po stronie [[Zsigmond]]a i zajął zamek [[Ludányi Tamás|Tomasza Ludányiego]]. Także w tym roku zdobył zamek w [[Gyula]] i rozpoczął budowę nowego zamku przy pomocy włoskich mistrzów. '''W czasie wakatu od 6 listopada [[1403]] r. - 14 listopada [[1408]] r. do 22 listopada 1406 r.''' był świeckim gubernatorem archidiecezji kalockiej. Jako '''krewny''' [[Garai]]ów był także członkiem '''Ligi Siklós po [[Spisek 1401|spisku]]''' przeciwko królowi Zygmuntowi w [[1401]] r. i '''uwolnieniu''' króla z Siklós i [[Zakon Smoka|Zakonu Smoczych Rycerzy]]. W 1414 r. był gubernatorem '''[[friaul]]''', wyjechał do Konstancji w [[1415]] r., '''stracił''' tego roku [[Csupor Pál|Pawła Csupora]] i [[Garai János|Jana Garaia]], lecz został pojmany przez [[Hrvoje Vukčić Hrvatinić|Hervoja]], bośniackiego majordomusa i [[Książęta Splitu|księcia Splitu]] '''w Sojuszu Tureckim z Hervoyem'''. W [[1427]] przywrócił [[Havasalföld|Wołoszczyznę]] [[Dan I|Danowi]] i tron na Wołoszczyźnie. W latach 1427–1428 ponownie był banem Maczwy. Był znany jako doskonały, ale okrutny wódz. Zygmunt hojnie wynagrodził jego usługi, oprócz majątków Gyula w komitacie [[Békés]]) i Velike w komitacie [[Kőrös]]), otrzymał duże majątki po buntowniksch i uzyskał je z '''przyrzeczeń'''. Stopniowo budował swój majątek i złożył klasztor franciszkanów '''u ojca i Gyuli'''. | + | János, członek rodu [[Garai]]''/Gutkeled''' rycerz dworski od [[1393]] roku, został ranny i schwytany w masakrze w Garai 25 lipca [[1386]] r. Zwolniony, dołączył do [[Garai I. Miklós|Mikoła I Garai]] i króla [[Zygmunt]]a. Brał udział w [[Wołoszczyzna|kampaniach na Wołoszczyźnie]] ([[1395]]) i pod [[Nikopol|Nikopolis]] ([[1396]]), w których był odpowiedzialny za rozpoznanie siły armii tureckiej (i został ranny w bitwie). W latach 1397–1398 był [[Przywódca Seklerów|przywódca Seklerów]], od 1398 do 1408 był [[Ban Maczwy|banem Maczwy]]. W [[1399]] Władysław Picsere z Békatoroki, skazał Jánosa na śmierć na Zgromadzeniu Ogólnym komitatu [[Tolna]] w oparciu o podrobiony dokument z podpisem [[IV. Béla|Beli IV]]. W [[1403]] roku walczył przeciwko powstaniu po stronie [[Zsigmond]]a i zajął zamek [[Ludányi Tamás|Tomasza Ludányiego]]. Także w tym roku zdobył zamek w [[Gyula]] i rozpoczął budowę nowego zamku przy pomocy włoskich mistrzów. '''W czasie wakatu od 6 listopada [[1403]] r. - 14 listopada [[1408]] r. do 22 listopada 1406 r.''' był świeckim gubernatorem archidiecezji kalockiej. Jako '''krewny''' [[Garai]]ów był także członkiem '''Ligi Siklós po [[Spisek 1401|spisku]]''' przeciwko królowi Zygmuntowi w [[1401]] r. i '''uwolnieniu''' króla z Siklós i [[Zakon Smoka|Zakonu Smoczych Rycerzy]]. W 1414 r. był gubernatorem '''[[friaul]]''', wyjechał do Konstancji w [[1415]] r., '''stracił''' tego roku [[Csupor Pál|Pawła Csupora]] i [[Garai János|Jana Garaia]], lecz został pojmany przez [[Hrvoje Vukčić Hrvatinić|Hervoja]], bośniackiego majordomusa i [[Książęta Splitu|księcia Splitu]] '''w Sojuszu Tureckim z Hervoyem'''. W [[1427]] przywrócił [[Havasalföld|Wołoszczyznę]] [[Dan I|Danowi]] i tron na Wołoszczyźnie. W latach 1427–1428 ponownie był banem Maczwy. Był znany jako doskonały, ale okrutny wódz. Zygmunt hojnie wynagrodził jego usługi, oprócz majątków Gyula w komitacie [[Békés]]) i Velike w komitacie [[Kőrös]]), otrzymał duże majątki po buntowniksch i uzyskał je z '''przyrzeczeń'''. Stopniowo budował swój majątek i złożył klasztor franciszkanów '''u ojca i Gyuli'''. |
<small><small>[[1393]]-ban udvari lovag. A [[Garai család|Garai]] rokonsághoz tartozó Maróti János a Garai-vérengzésben 1386. július 25-én megsebesült és fogságba esett. Kiszabadulva ifjabb [[Garai Miklós (nádor, 1366–1433)|Garai Miklóshoz]] és Zsigmondhoz csatlakozott. Részt vett a [[havasalföld]]i ([[1395]]) és a nikápolyi hadjáratokban (1396, itt Maróti János feladata volt a török sereg erejének felderítése, s a csatában megsebesült). 1397-1398-ban székely ispán, 1398-tól 1408-ig macsói bán. [[1399]]-ben [[Békatoroki Picsere László]]t, egy [[IV. Béla magyar király|IV. Béla]] nevére hamisított oklevél miatt Maróti János macsói bán halálra ítélte a [[Tolna megye]]i közgyűlésen. Zsigmond oldalán küzdött az 1403-i felkelés ellen, elfoglalta Ludányi Tamás várait. A gyulai uradalmat 1403-ban Maróti János, macsói bán kapja meg, a vár kiépítését olasz mesterekkel ő kezdi el. Az [[1403]]. [[november 6.]] - [[1408]]. [[november 14.]] közötti üresedés idején [[1406]]. [[november 22.|november 22]]-ig a [[Kalocsa-Kecskeméti főegyházmegye|kalocsai érsekség]] világi kormányzója. Garai rokonaként tagja volt az [[1401]]-es [[A Zsigmond király elleni összeesküvés és fogsága 1401-ben|Zsigmond elleni összeesküvés és a király siklósi fogságból]] való szabadulása után létrejött siklósi ligának és a [[Sárkány Lovagrend]]nek is. [[1414]]-ben [[friaul]]i kormányzó, 1415-ben [[Konstanz]]ban járt, abban az évben Csupor Pállal és Garai Jánossal csatát vesztett és a törökkel szövetkezett [[Hrvoje Vukčić Hrvatinić|Hervoja]] bosnyák [[majordomus]] és [[split|spalatói]] herceg foglya volt, de nagy összegért kiváltotta magát. [[1427]]-ben [[Havasalföld]]ön Dan román vajdát helyezte vissza trónjára. [[1427]]-[[1428]]-ban ismét macsói bán. Kitűnő, de kegyetlen hadvezérnek ismerték. [[Zsigmond magyar király|Zsigmond]] bőkezűen jutalmazta szolgálatait, a [[gyula (település)|gyulai]] ([[Békés vármegye]]) és [[Velike (Horvátország)|velikei]] ([[Kőrös vármegye]]) uradalmakon kívül a lázadók vagyonából nagy birtokokat kapott és zálogok révén is szerzett ilyeneket. Uradalmát fokozatosan építette ki, Atyán és [[Gyula (település)|Gyulán]] [[ferences rend|ferences]] [[kolostor]]t alapított. </small></small> | <small><small>[[1393]]-ban udvari lovag. A [[Garai család|Garai]] rokonsághoz tartozó Maróti János a Garai-vérengzésben 1386. július 25-én megsebesült és fogságba esett. Kiszabadulva ifjabb [[Garai Miklós (nádor, 1366–1433)|Garai Miklóshoz]] és Zsigmondhoz csatlakozott. Részt vett a [[havasalföld]]i ([[1395]]) és a nikápolyi hadjáratokban (1396, itt Maróti János feladata volt a török sereg erejének felderítése, s a csatában megsebesült). 1397-1398-ban székely ispán, 1398-tól 1408-ig macsói bán. [[1399]]-ben [[Békatoroki Picsere László]]t, egy [[IV. Béla magyar király|IV. Béla]] nevére hamisított oklevél miatt Maróti János macsói bán halálra ítélte a [[Tolna megye]]i közgyűlésen. Zsigmond oldalán küzdött az 1403-i felkelés ellen, elfoglalta Ludányi Tamás várait. A gyulai uradalmat 1403-ban Maróti János, macsói bán kapja meg, a vár kiépítését olasz mesterekkel ő kezdi el. Az [[1403]]. [[november 6.]] - [[1408]]. [[november 14.]] közötti üresedés idején [[1406]]. [[november 22.|november 22]]-ig a [[Kalocsa-Kecskeméti főegyházmegye|kalocsai érsekség]] világi kormányzója. Garai rokonaként tagja volt az [[1401]]-es [[A Zsigmond király elleni összeesküvés és fogsága 1401-ben|Zsigmond elleni összeesküvés és a király siklósi fogságból]] való szabadulása után létrejött siklósi ligának és a [[Sárkány Lovagrend]]nek is. [[1414]]-ben [[friaul]]i kormányzó, 1415-ben [[Konstanz]]ban járt, abban az évben Csupor Pállal és Garai Jánossal csatát vesztett és a törökkel szövetkezett [[Hrvoje Vukčić Hrvatinić|Hervoja]] bosnyák [[majordomus]] és [[split|spalatói]] herceg foglya volt, de nagy összegért kiváltotta magát. [[1427]]-ben [[Havasalföld]]ön Dan román vajdát helyezte vissza trónjára. [[1427]]-[[1428]]-ban ismét macsói bán. Kitűnő, de kegyetlen hadvezérnek ismerték. [[Zsigmond magyar király|Zsigmond]] bőkezűen jutalmazta szolgálatait, a [[gyula (település)|gyulai]] ([[Békés vármegye]]) és [[Velike (Horvátország)|velikei]] ([[Kőrös vármegye]]) uradalmakon kívül a lázadók vagyonából nagy birtokokat kapott és zálogok révén is szerzett ilyeneket. Uradalmát fokozatosan építette ki, Atyán és [[Gyula (település)|Gyulán]] [[ferences rend|ferences]] [[kolostor]]t alapított. </small></small> | ||
Wersja z 08:47, 20 kwi 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
Plik:Maróti János macsói bán pecsétje.jpg A macsói bán pecsétje. Azért került sárkányfog a családi címerbe, mert Szent István idején élt ősük, Gutkeled nemzetségbéli Vid legyőzte az Ecsedi-láp sárkányát. Plik:A Sárkány Lovagrend első fellelhető ábrázolása 1483-ból.jpeg A Sárkány Lovagrend első fellelhető ábrázolása 1483-ból Maróti János, także Maróthi János lub Maróthy János (pol. Jan Maróti) (*ok.1366, † 1434), węgierski szlachcic, Ban Maczwy, syn Jana z klanu Gutkeled. Wraz ze swoim bratem (?) Denisem brał udział w bitwie pod Nikopolisem po stronie króla Zygmunta. Jego brat Denis, zginął tam w 1396 roku, a János, który miał szczęście uciec z bitwy, pozostał lojalnym rycerzem wobec króla Zygmunta, szczególnie przeciwko partii Horváth Jánosa. Maróti János vagy (Maróthi János) vagy (Maróthy János) (1366 körül – 1434) macsói bán. A Gutkeled nemzetségbeli János fia. Testvérével, Dénessel együtt Zsigmond király oldalán részt vett a Nikápolyi ütközetben. Testvére, Maróthi Dénes itt esett el 1396-ban, Maróthi János a nikápolyi csatából szerencsésen megmenekült, Zsigmond királynak hűséges embere maradt, kiváltképpen a Horváth János pártja ellenében. ŻyciorysJános, członek rodu Garai/Gutkeled' rycerz dworski od 1393 roku, został ranny i schwytany w masakrze w Garai 25 lipca 1386 r. Zwolniony, dołączył do Mikoła I Garai i króla Zygmunta. Brał udział w kampaniach na Wołoszczyźnie (1395) i pod Nikopolis (1396), w których był odpowiedzialny za rozpoznanie siły armii tureckiej (i został ranny w bitwie). W latach 1397–1398 był przywódca Seklerów, od 1398 do 1408 był banem Maczwy. W 1399 Władysław Picsere z Békatoroki, skazał Jánosa na śmierć na Zgromadzeniu Ogólnym komitatu Tolna w oparciu o podrobiony dokument z podpisem Beli IV. W 1403 roku walczył przeciwko powstaniu po stronie Zsigmonda i zajął zamek Tomasza Ludányiego. Także w tym roku zdobył zamek w Gyula i rozpoczął budowę nowego zamku przy pomocy włoskich mistrzów. W czasie wakatu od 6 listopada 1403 r. - 14 listopada 1408 r. do 22 listopada 1406 r. był świeckim gubernatorem archidiecezji kalockiej. Jako krewny Garaiów był także członkiem Ligi Siklós po spisku przeciwko królowi Zygmuntowi w 1401 r. i uwolnieniu króla z Siklós i Zakonu Smoczych Rycerzy. W 1414 r. był gubernatorem friaul, wyjechał do Konstancji w 1415 r., stracił tego roku Pawła Csupora i Jana Garaia, lecz został pojmany przez Hervoja, bośniackiego majordomusa i księcia Splitu w Sojuszu Tureckim z Hervoyem. W 1427 przywrócił Wołoszczyznę Danowi i tron na Wołoszczyźnie. W latach 1427–1428 ponownie był banem Maczwy. Był znany jako doskonały, ale okrutny wódz. Zygmunt hojnie wynagrodził jego usługi, oprócz majątków Gyula w komitacie Békés) i Velike w komitacie Kőrös), otrzymał duże majątki po buntowniksch i uzyskał je z przyrzeczeń. Stopniowo budował swój majątek i złożył klasztor franciszkanów u ojca i Gyuli. 1393-ban udvari lovag. A Garai rokonsághoz tartozó Maróti János a Garai-vérengzésben 1386. július 25-én megsebesült és fogságba esett. Kiszabadulva ifjabb Garai Miklóshoz és Zsigmondhoz csatlakozott. Részt vett a havasalföldi (1395) és a nikápolyi hadjáratokban (1396, itt Maróti János feladata volt a török sereg erejének felderítése, s a csatában megsebesült). 1397-1398-ban székely ispán, 1398-tól 1408-ig macsói bán. 1399-ben Békatoroki Picsere Lászlót, egy IV. Béla nevére hamisított oklevél miatt Maróti János macsói bán halálra ítélte a Tolna megyei közgyűlésen. Zsigmond oldalán küzdött az 1403-i felkelés ellen, elfoglalta Ludányi Tamás várait. A gyulai uradalmat 1403-ban Maróti János, macsói bán kapja meg, a vár kiépítését olasz mesterekkel ő kezdi el. Az 1403. november 6. - 1408. november 14. közötti üresedés idején 1406. november 22-ig a kalocsai érsekség világi kormányzója. Garai rokonaként tagja volt az 1401-es Zsigmond elleni összeesküvés és a király siklósi fogságból való szabadulása után létrejött siklósi ligának és a Sárkány Lovagrendnek is. 1414-ben friauli kormányzó, 1415-ben Konstanzban járt, abban az évben Csupor Pállal és Garai Jánossal csatát vesztett és a törökkel szövetkezett Hervoja bosnyák majordomus és spalatói herceg foglya volt, de nagy összegért kiváltotta magát. 1427-ben Havasalföldön Dan román vajdát helyezte vissza trónjára. 1427-1428-ban ismét macsói bán. Kitűnő, de kegyetlen hadvezérnek ismerték. Zsigmond bőkezűen jutalmazta szolgálatait, a gyulai (Békés vármegye) és velikei (Kőrös vármegye) uradalmakon kívül a lázadók vagyonából nagy birtokokat kapott és zálogok révén is szerzett ilyeneket. Uradalmát fokozatosan építette ki, Atyán és Gyulán ferences kolostort alapított. Po śmierci został pochowany w kościele w Nitrze. Halála után a nyitrai templomban temették el. RodzinaMiał dwóch synów, Jana i Władysława oraz córkę, Annę. Anna w 1437 roku wyszła za mąż za Jana Kórógyi, ale przed weselem doszło do konfliktów i rozlewu krwi między obiema stronami. Za zgodą papieża Eugeniusza IV biskup Peczu orzekł rozwód. Két fia – János és László – és egy Anna nevű leánya született. Anna 1437-ben Koronghi János jegyese lett, de az egybekelés előtt a két fél rokonsága közt támadt viszály és vérontás folytán IV. Jenő pápa engedélyével a pécsi püspök a jegyeseket elválasztotta. Syn Władysław był banem Maczwy. László fia szintén macsói bán lett. Zasoby |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Kategorie:
- 1w
- Strony z odwołaniami do nieistniejących plików
- Banowie Maczwy
- Gutkeled
- Klan
- Klan Gutkeled
- Rodziny
- Rodzina Maróti
- Seklerscy przywódcy
- Nieznana data urodzenia
- Urodzeni w XIV wieku
- Urzędnicy Królestwa Węgier
- Węgierscy dygnitarze historyczni
- Węgierscy szlachcice
- Węgierscy urzędnicy królewscy
- Zmarli w 1434
- Zmarli w XV wieku
