Grzegorz IX: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:1pp]]
+
[[Kategoria:0pp]]
 
{{Uwaga polska|
 
{{Uwaga polska|
 
|strona  = https://pl.wikipedia.org/wiki/Grzegorz_IX
 
|strona  = https://pl.wikipedia.org/wiki/Grzegorz_IX
Linia 14: Linia 14:
 
  |
 
  |
  
−
'''Grzegorz IX''' ([[łacina|łac.]] ''Gregorius IX'', właśc. '''Ugolino di Conti di Segni'''; ur. pomiędzy [[1160]], a [[1170]]{{r|CE}} w [[Anagni]], zm. [[22 sierpnia]] [[1241]] w [[Rzym]]ie{{r|Kelly}}) – [[papież]] w okresie od 19 marca 1227 do 22 sierpnia 1241{{r|Wollpert}}.
+
'''Grzegorz IX''' ([[łacina|łac.]] ''Gregorius IX'', właśc. '''Ugolino di Conti di Segni'''; ur. pomiędzy [[1160]], a [[1170]]<ref>Starsze opracowania (np. [http://www.newadvent.org/cathen/06796a.htm The Catholic Encyclopedia] z 1913 roku) podają, że Grzegorz IX urodził się około roku 1145, a więc w chwili wyboru miał już ponad 80 lat, a umierając zbliżał się do setki, jednak w świetle nowszych badań datę jego urodzin przesuwa się w okolice roku 1170 (Maleczek, s. 128 przyp. 19). Kazimierz Dopierała podaje datę pośrednią: ok. 1155.</ref> w [[Anagni]], zm. [[22 sierpnia]] [[1241]] w [[Rzym]]ie<ref name="Kelly">John N. D. Kelly: ''Encyklopedia papieży''. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1997. ISBN 83-06-02633-0.</ref>) – [[papież]] w okresie od 19 marca 1227 do 22 sierpnia 1241<ref name="Wollpert" />Rudolf Fischer-Wollpert: ''Leksykon papieży''. Kraków: Znak, 1996. ISBN 83-7006-437-X.</ref>.
  
−
Następca [[Honoriusz III|Honoriusza III]], całkowicie odziedziczył tradycje jakie pozostawili po sobie [[Grzegorz VII (papież)|Grzegorz VII]] i jego stryj{{r|Wollpert}} [[Innocenty III]]. W pełni kontynuował ich politykę papieskiej przewagi. Przypominał stryja jeśli chodzi o biegłą znajomość prawa, sprawność w prowadzeniu dyplomacji i bezkompromisowość.
+
Następca [[Honoriusz III|Honoriusza III]], całkowicie odziedziczył tradycje jakie pozostawili po sobie [[Grzegorz VII (papież)|Grzegorz VII]] i jego stryj<ref name="Wollpert" /> [[Innocenty III]]. W pełni kontynuował ich politykę papieskiej przewagi. Przypominał stryja jeśli chodzi o biegłą znajomość prawa, sprawność w prowadzeniu dyplomacji i bezkompromisowość.
  
 
== Życiorys ==  
 
== Życiorys ==  
 
=== Wczesne życie ===
 
=== Wczesne życie ===
−
Studiował w [[Paryż]]u i Bolonii{{r|Kelly}}. W grudniu 1198 został [[kardynał]]em-diakonem [[Bazylika św. Eustachego w Rzymie|Sant'Eustachio]], a w maju 1206 [[Biskup Ostii|kardynałem-biskupem Ostia e Velletri]]{{r|Wollpert}}. W 1217 został [[Kardynał-protektor|protektorem]] zakonu franciszkanów w Kurii Rzymskiej. W latach 1207-09 był [[legat]]em papieskim w Niemczech i Francji, a 1217-19 i 1221 w północnych Włoszech{{r|Kelly}}.
+
Studiował w [[Paryż]]u i Bolonii<ref name="Kelly" />. W grudniu 1198 został [[kardynał]]em-diakonem [[Bazylika św. Eustachego w Rzymie|Sant'Eustachio]], a w maju 1206 [[Biskup Ostii|kardynałem-biskupem Ostia e Velletri]]<ref name="Wollpert" />. W 1217 został [[Kardynał-protektor|protektorem]] zakonu franciszkanów w Kurii Rzymskiej. W latach 1207-09 był [[legat]]em papieskim w Niemczech i Francji, a 1217-19 i 1221 w północnych Włoszech<ref name="Kelly" />.
  
 
=== Pontyfikat ===
 
=== Pontyfikat ===
 
[[papieska elekcja 1227|Wybrano go na papieża]] w dniu 19 marca 1227 roku.
 
[[papieska elekcja 1227|Wybrano go na papieża]] w dniu 19 marca 1227 roku.
  
−
Jako papież był zdecydowanym zwolennikiem [[Wyprawy krzyżowe|wypraw krzyżowych]]{{r|Kelly}}. Prowadził walkę z [[Święty Cesarz Rzymski|cesarzem]] [[Fryderyk II Hohenstauf|Fryderykiem II]], którego w 1227 [[Ekskomunika|ekskomunikował]] za zwłokę w podjęciu ślubowanej [[Krucjata|krucjaty]]{{r|Kelly}}. W czasie wyprawy Fryderyka do Palestyny (1228-1229) Grzegorz zajął część Królestwa Sycylii i Neapolu, jednak wracający z wyprawy cesarz rozbił wojska papieskie. Te niepowodzenia skłoniły Grzegorza do zawarcia pokoju w [[Ceprano]] (23 lipca 1230) i zdjęcia ekskomuniki z cesarza{{r|Kelly}}. W czasie rozejmu, cesarz pomógł papieżowi, gdy w latach 1232 i 1234 musiał stoczyć ostre walki z ludem rzymskim i uciec z miasta{{r|Kelly}}. W zamian za to papież pośredniczył pomiędzy cesarzem a miastami longobardzkimi i ekskomunikował syna Fryderyka, [[Henryk VII Hohenstauf|Henryka VII]]{{r|Kelly}}. Pokój ten został jednak zerwany kilka lat później{{r|Wollpert}}. Gdy Fryderyk II, po zwycięskiej kampanii w [[Lombardia|Lombardii]] (1236-37), usiłował narzucić swe zwierzchnictwo [[Państwo Kościelne|Państwu Kościelnemu]], Grzegorz sprzymierzył się z miastami włoskimi i wznowił wojnę z Fryderykiem{{r|Kelly}}. Najazd Fryderyka II na [[Sardynia|Sardynię]], lenno papieskie, spowodował odnowienie ekskomuniki (20 marca 1239) i nową wojnę{{r|Kelly}}. Zwołał na 1241 [[sobór powszechny|sobór]], który miał potępić cesarza; Fryderyk nie dopuścił jednak do Rzymu delegatów zmierzających na sobór i, po bitwie morskiej, wziął ich do niewoli (3 maja u wybrzeży [[Elba|Elby]]{{r|Kelly}}). Na przełomie kwietnia i maja, Rzym został odcięty od świata i otoczony{{r|Kelly}}. Nie wytrzymując trudnej sytuacji i sierpniowych upałów, Grzegorz IX zmarł{{r|Kelly}}.
+
Jako papież był zdecydowanym zwolennikiem [[Wyprawy krzyżowe|wypraw krzyżowych]]<ref name="Kelly" />. Prowadził walkę z [[Święty Cesarz Rzymski|cesarzem]] [[Fryderyk II Hohenstauf|Fryderykiem II]], którego w 1227 [[Ekskomunika|ekskomunikował]] za zwłokę w podjęciu ślubowanej [[Krucjata|krucjaty]]<ref name="Kelly" />. W czasie wyprawy Fryderyka do Palestyny (1228-1229) Grzegorz zajął część Królestwa Sycylii i Neapolu, jednak wracający z wyprawy cesarz rozbił wojska papieskie. Te niepowodzenia skłoniły Grzegorza do zawarcia pokoju w [[Ceprano]] (23 lipca 1230) i zdjęcia ekskomuniki z cesarza<ref name="Kelly" />. W czasie rozejmu, cesarz pomógł papieżowi, gdy w latach 1232 i 1234 musiał stoczyć ostre walki z ludem rzymskim i uciec z miasta<ref name="Kelly" />. W zamian za to papież pośredniczył pomiędzy cesarzem a miastami longobardzkimi i ekskomunikował syna Fryderyka, [[Henryk VII Hohenstauf|Henryka VII]]<ref name="Kelly" />. Pokój ten został jednak zerwany kilka lat później<ref name="Wollpert" />. Gdy Fryderyk II, po zwycięskiej kampanii w [[Lombardia|Lombardii]] (1236-37), usiłował narzucić swe zwierzchnictwo [[Państwo Kościelne|Państwu Kościelnemu]], Grzegorz sprzymierzył się z miastami włoskimi i wznowił wojnę z Fryderykiem<ref name="Kelly" />. Najazd Fryderyka II na [[Sardynia|Sardynię]], lenno papieskie, spowodował odnowienie ekskomuniki (20 marca 1239) i nową wojnę<ref name="Kelly" />. Zwołał na 1241 [[sobór powszechny|sobór]], który miał potępić cesarza; Fryderyk nie dopuścił jednak do Rzymu delegatów zmierzających na sobór i, po bitwie morskiej, wziął ich do niewoli (3 maja u wybrzeży [[Elba|Elby]]<ref name="Kelly" />). Na przełomie kwietnia i maja, Rzym został odcięty od świata i otoczony<ref name="Kelly" />. Nie wytrzymując trudnej sytuacji i sierpniowych upałów, Grzegorz IX zmarł<ref name="Kelly" />.
  
−
Bliski przyjaciel [[Franciszek z Asyżu|św. Franciszka z Asyżu]] i protektor [[zakon Braci Mniejszych|franciszkanów]] oraz [[Dominikanie|dominikanów]], w 1228 kanonizował Franciszka, a w 1234 [[Dominik Guzmán|Dominika Guzmana]]{{r|Wollpert}}. Ustalił reguły dla żeńskiej gałęzi zakonu franciszkanów – [[Zakon Świętej Klary|klarysek]]{{r|Wollpert}}. W 1230 polecił skompilować [[Dekretały Grzegorza IX|''Dekrety'']], zbiór [[Prawo kanoniczne|prawa kanonicznego]] oparty na decyzjach soborowych i listach papieskich, promulgowany w 1234, pozostał do 1918 roku najważniejszym źródłem katolickiego prawa kościelnego{{r|Kelly}}. Popierał misje franciszkanów i dominikanów we wschodniej Europie oraz działalność [[Zakon krzyżacki|zakonu krzyżackiego]] (w 1234 zatwierdził na ich rzecz nadania [[Konrad I mazowiecki|Konrada mazowieckiego]]){{r|Kelly}}. Był także autorem dzieł teologicznych.
+
Bliski przyjaciel [[Franciszek z Asyżu|św. Franciszka z Asyżu]] i protektor [[zakon Braci Mniejszych|franciszkanów]] oraz [[Dominikanie|dominikanów]], w 1228 kanonizował Franciszka, a w 1234 [[Dominik Guzmán|Dominika Guzmana]]<ref name="Wollpert" />. Ustalił reguły dla żeńskiej gałęzi zakonu franciszkanów – [[Zakon Świętej Klary|klarysek]]<ref name="Wollpert" />. W 1230 polecił skompilować [[Dekretały Grzegorza IX|''Dekrety'']], zbiór [[Prawo kanoniczne|prawa kanonicznego]] oparty na decyzjach soborowych i listach papieskich, promulgowany w 1234, pozostał do 1918 roku najważniejszym źródłem katolickiego prawa kościelnego<ref name="Kelly" />. Popierał misje franciszkanów i dominikanów we wschodniej Europie oraz działalność [[Zakon krzyżacki|zakonu krzyżackiego]] (w 1234 zatwierdził na ich rzecz nadania [[Konrad I mazowiecki|Konrada mazowieckiego]])<ref name="Kelly" />. Był także autorem dzieł teologicznych.
  
−
Bezkompromisowo walczył z heretykami. W bulli ''Excomunicamus et anathematisamus'' z lutego 1231 roku zatwierdził zwyczaj stosowania kary śmierci w stosunku do "[[Doskonali|doskonałych]]", czyli przywódców katarskich{{r|Kelly}}. Kilka miesięcy później wprowadził oficjalnie urząd "inkwizytorów heretyckiej przewrotności" (''inquisitores haereticae pravitatis''), formalnie dając początek papieskiej inkwizycji. Z jego dekretów i bulli wynika, że jednym z celów powołania inkwizycji, oprócz skutecznego zwalczania herezji, było także niedopuszczenie do karania za nią osób niewinnych{{u|uwaga1}}. W 1239 roku potępił "księgi [[Talmud]]u jako zawierające wszelkiego rodzaju obelgi i bluźnierstwa przeciwko nauce chrześcijańskiej". Nakazał spalić owe księgi, by nie "roiło się od wielu strasznych herezji".
+
Bezkompromisowo walczył z heretykami. W bulli ''Excomunicamus et anathematisamus'' z lutego 1231 roku zatwierdził zwyczaj stosowania kary śmierci w stosunku do "[[Doskonali|doskonałych]]", czyli przywódców katarskich<ref name="Kelly" />. Kilka miesięcy później wprowadził oficjalnie urząd "inkwizytorów heretyckiej przewrotności" (''inquisitores haereticae pravitatis''), formalnie dając początek papieskiej inkwizycji. Z jego dekretów i bulli wynika, że jednym z celów powołania inkwizycji, oprócz skutecznego zwalczania herezji, było także niedopuszczenie do karania za nią osób niewinnych{{u|uwaga1}}. W 1239 roku potępił "księgi [[Talmud]]u jako zawierające wszelkiego rodzaju obelgi i bluźnierstwa przeciwko nauce chrześcijańskiej". Nakazał spalić owe księgi, by nie "roiło się od wielu strasznych herezji".
  
 
19 marca 1238 roku wydał [[bulla|bullę]], w której [[książę]] [[Szczecin|szczeciński]] [[Bogusław I]] jest tytułowany ''księciem Kaszub'' (bulla potwierdzała nadanie przez księcia Bogusława posiadłości koło [[Stargard]]u na rzecz [[zakon]]u [[Zakon Maltański|joannitów]]). Jest to pierwsza w historii wzmianka o [[Kaszuby|Kaszubach]].
 
19 marca 1238 roku wydał [[bulla|bullę]], w której [[książę]] [[Szczecin|szczeciński]] [[Bogusław I]] jest tytułowany ''księciem Kaszub'' (bulla potwierdzała nadanie przez księcia Bogusława posiadłości koło [[Stargard]]u na rzecz [[zakon]]u [[Zakon Maltański|joannitów]]). Jest to pierwsza w historii wzmianka o [[Kaszuby|Kaszubach]].
Linia 97: Linia 97:
  
 
{{SORTUJ:Grzegorz 09}}
 
{{SORTUJ:Grzegorz 09}}
 +
 
[[Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Bolonii]]
 
[[Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Bolonii]]
 
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
 
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]

Wersja z 08:45, 3 maj 2020

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Grzegorz IX (łac. Gregorius IX, właśc. Ugolino di Conti di Segni; ur. pomiędzy 1160, a 1170[1] w Anagni, zm. 22 sierpnia 1241 w Rzymie[2]) – papież w okresie od 19 marca 1227 do 22 sierpnia 1241[3]Rudolf Fischer-Wollpert: Leksykon papieży. Kraków: Znak, 1996. ISBN 83-7006-437-X.</ref>.

Następca Honoriusza III, całkowicie odziedziczył tradycje jakie pozostawili po sobie Grzegorz VII i jego stryj[3] Innocenty III. W pełni kontynuował ich politykę papieskiej przewagi. Przypominał stryja jeśli chodzi o biegłą znajomość prawa, sprawność w prowadzeniu dyplomacji i bezkompromisowość.

Życiorys

Wczesne życie

Studiował w Paryżu i Bolonii[2]. W grudniu 1198 został kardynałem-diakonem Sant'Eustachio, a w maju 1206 kardynałem-biskupem Ostia e Velletri[3]. W 1217 został protektorem zakonu franciszkanów w Kurii Rzymskiej. W latach 1207-09 był legatem papieskim w Niemczech i Francji, a 1217-19 i 1221 w północnych Włoszech[2].

Pontyfikat

Wybrano go na papieża w dniu 19 marca 1227 roku.

Jako papież był zdecydowanym zwolennikiem wypraw krzyżowych[2]. Prowadził walkę z cesarzem Fryderykiem II, którego w 1227 ekskomunikował za zwłokę w podjęciu ślubowanej krucjaty[2]. W czasie wyprawy Fryderyka do Palestyny (1228-1229) Grzegorz zajął część Królestwa Sycylii i Neapolu, jednak wracający z wyprawy cesarz rozbił wojska papieskie. Te niepowodzenia skłoniły Grzegorza do zawarcia pokoju w Ceprano (23 lipca 1230) i zdjęcia ekskomuniki z cesarza[2]. W czasie rozejmu, cesarz pomógł papieżowi, gdy w latach 1232 i 1234 musiał stoczyć ostre walki z ludem rzymskim i uciec z miasta[2]. W zamian za to papież pośredniczył pomiędzy cesarzem a miastami longobardzkimi i ekskomunikował syna Fryderyka, Henryka VII[2]. Pokój ten został jednak zerwany kilka lat później[3]. Gdy Fryderyk II, po zwycięskiej kampanii w Lombardii (1236-37), usiłował narzucić swe zwierzchnictwo Państwu Kościelnemu, Grzegorz sprzymierzył się z miastami włoskimi i wznowił wojnę z Fryderykiem[2]. Najazd Fryderyka II na Sardynię, lenno papieskie, spowodował odnowienie ekskomuniki (20 marca 1239) i nową wojnę[2]. Zwołał na 1241 sobór, który miał potępić cesarza; Fryderyk nie dopuścił jednak do Rzymu delegatów zmierzających na sobór i, po bitwie morskiej, wziął ich do niewoli (3 maja u wybrzeży Elby[2]). Na przełomie kwietnia i maja, Rzym został odcięty od świata i otoczony[2]. Nie wytrzymując trudnej sytuacji i sierpniowych upałów, Grzegorz IX zmarł[2].

Bliski przyjaciel św. Franciszka z Asyżu i protektor franciszkanów oraz dominikanów, w 1228 kanonizował Franciszka, a w 1234 Dominika Guzmana[3]. Ustalił reguły dla żeńskiej gałęzi zakonu franciszkanów – klarysek[3]. W 1230 polecił skompilować Dekrety, zbiór prawa kanonicznego oparty na decyzjach soborowych i listach papieskich, promulgowany w 1234, pozostał do 1918 roku najważniejszym źródłem katolickiego prawa kościelnego[2]. Popierał misje franciszkanów i dominikanów we wschodniej Europie oraz działalność zakonu krzyżackiego (w 1234 zatwierdził na ich rzecz nadania Konrada mazowieckiego)[2]. Był także autorem dzieł teologicznych.

Bezkompromisowo walczył z heretykami. W bulli Excomunicamus et anathematisamus z lutego 1231 roku zatwierdził zwyczaj stosowania kary śmierci w stosunku do "doskonałych", czyli przywódców katarskich[2]. Kilka miesięcy później wprowadził oficjalnie urząd "inkwizytorów heretyckiej przewrotności" (inquisitores haereticae pravitatis), formalnie dając początek papieskiej inkwizycji. Z jego dekretów i bulli wynika, że jednym z celów powołania inkwizycji, oprócz skutecznego zwalczania herezji, było także niedopuszczenie do karania za nią osób niewinnych[uwaga 1]. W 1239 roku potępił "księgi Talmudu jako zawierające wszelkiego rodzaju obelgi i bluźnierstwa przeciwko nauce chrześcijańskiej". Nakazał spalić owe księgi, by nie "roiło się od wielu strasznych herezji".

19 marca 1238 roku wydał bullę, w której książę szczeciński Bogusław I jest tytułowany księciem Kaszub (bulla potwierdzała nadanie przez księcia Bogusława posiadłości koło Stargardu na rzecz zakonu joannitów). Jest to pierwsza w historii wzmianka o Kaszubach.

Przypisy

  1. ↑ Starsze opracowania (np. The Catholic Encyclopedia z 1913 roku) podają, że Grzegorz IX urodził się około roku 1145, a więc w chwili wyboru miał już ponad 80 lat, a umierając zbliżał się do setki, jednak w świetle nowszych badań datę jego urodzin przesuwa się w okolice roku 1170 (Maleczek, s. 128 przyp. 19). Kazimierz Dopierała podaje datę pośrednią: ok. 1155.
  2. ↑ 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 2,13 2,14 2,15 John N. D. Kelly: Encyklopedia papieży. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1997. ISBN 83-06-02633-0.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Błąd rozszerzenia cite: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie Wollpert

Bibliografia

  • Pope Gregory IX (ang.). Catholic Encyclopedia. [dostęp 2012-12-18].
  • SEGNI, Ugolino dei conti di (ca. 1170 -1241) (ang.). The Cardinals of the Holy Roman Church. [dostęp 2012-12-18].
  • K. Dopierała "Księga papieży", Wyd. Pallotinum, Poznań 1996
  • Peter de Rosa "Namiestnicy Chrystusa. Ciemna strona papiestwa"
  • Agostino Paravicini Bagliani, Cardinali di Curia e "familae" cardinalizia dal 1227 al 1254, Padwa 1972

Linki zewnętrzne
Grzegorz IX
Gregorius Nonus
Ugolino Conti di Segni
Papież
Plik:PopeGregoryIX.jpg
Plik:C o a Innocenzo III.svg
Państwo WD: {{#property:P17}}
Urodziny 1160 – 1170
Miejsce Anagni
Śmierć 22 sierpnia 1241
Miejsce Rzym
Przyczyna {{{przyczyna śmierci}}}
{{{2}}} {{{3}}}
Papież
Okres sprawowania 19 marca 1227 – 22 sierpnia 1241
Wyznanie katolicyzm
Kościół rzymskokatolicki
Diakonat najpóźniej 19 grudnia 1198
Prezbiterat między 27 maja a 8 czerwca 1206
Nominacja biskupia 27 maja 1206
Sakra biskupia między 27 maja a 8 czerwca 1206
Kreacja kardynalska 19 grudnia 1198
Innocenty III
Kościół tytularny S. Eustachio (19 grudnia 1198)
biskup Ostia e Velletri (27 maja 1206)
Pontyfikat 19 marca 1227
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Cytaty w Wikicytatach


Błąd rozszerzenia cite: Istnieje znacznik <ref> dla grupy o nazwie „uwaga”, ale nie odnaleziono odpowiedniego znacznika <references group="uwaga"/> lub brakuje znacznika zamykającego </ref>

Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Grzegorz_IX&oldid=29119”