Urban VI: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:0pp]] |
{{Uwaga polska| | {{Uwaga polska| | ||
|strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Urban_VI | |strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Urban_VI | ||
| Linia 14: | Linia 14: | ||
| | | | ||
| − | '''Urban VI''' ([[łacina|łac.]] ''Urbanus VI'', właśc. '''Bartolomeo Prignano'''; ur. ok. [[1318]] w [[Neapol]]u, zm. [[15 października]] [[1389]] w [[Rzym]]ie | + | '''Urban VI''' ([[łacina|łac.]] ''Urbanus VI'', właśc. '''Bartolomeo Prignano'''; ur. ok. [[1318]] w [[Neapol]]u, zm. [[15 października]] [[1389]] w [[Rzym]]ie<ref name="Kelly">John N. D. Kelly: Encyklopedia papieży. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1997, s. 317-319. ISBN 83-06-02633-0.</ref>) – [[papież]] w okresie od 8 kwietnia 1378 do 15 października 1389<ref name="Wollpert">Rudolf Fischer-Wollpert: Leksykon papieży. Kraków: Znak, 1996, s. 113-114. ISBN 83-7006-437-X.</ref>. |
== Życiorys == | == Życiorys == | ||
| − | Urodzony w Neapolu Prignano, był specjalistą [[prawo kanoniczne|prawa kanonicznego]] i [[arcybiskup]]em [[Acerenza|Acerenzy]], a następnie [[Bari]] | + | Urodzony w Neapolu Prignano, był specjalistą [[prawo kanoniczne|prawa kanonicznego]] i [[arcybiskup]]em [[Acerenza|Acerenzy]], a następnie [[Bari]]<ref name="Kelly" />. Od 1376 roku był kierownikiem kancelarii papieskiej<ref name="Kelly" />. |
| − | Kiedy po śmierci [[Grzegorz XI|Grzegorza XI]], rozpoczęło się konklawe (8 kwietnia 1378), na ulicach Rzymu trwały protesty i apele, by nie wybrano Francuza | + | Kiedy po śmierci [[Grzegorz XI|Grzegorza XI]], rozpoczęło się konklawe (8 kwietnia 1378), na ulicach Rzymu trwały protesty i apele, by nie wybrano Francuza<ref name="Wollpert" />. Zebrany tłum żądał wyboru Rzymianina lub Włocha, gdyż obawiał się powrotu papiestwa do [[Awinion]]u<ref name="Wollpert" />. Tego samego dnia, lud wtargnął do pałacu papieskiego i z trudem udało się go stamtąd usunąć<ref name="Wollpert" />. Po tym wydarzeniu, [[kardynał]]owie postanowili niemalże jednogłośnie wybrać arcybiskupa Prignano, który przyjął imię Urban VI<ref name="Kelly" />. Bartolomeo Prignano był ostatnim z papieży, który w chwili wyboru, nie należał do [[Kolegium Kardynałów|kolegium kardynalskiego]]<ref name="Wollpert" />. |
| − | Urban był niepopularny wśród duchowieństwa, jak i wśród Rzymian, głównie ze względu na swoją agresję i wybuchowość | + | Urban był niepopularny wśród duchowieństwa, jak i wśród Rzymian, głównie ze względu na swoją agresję i wybuchowość<ref name="Kelly" />. Jego planem była gruntowna reforma Kurii Rzymskiej i uproszczenie życia kardynalskiego<ref name="Kelly" />. Kiedy usłyszał propozycję powrotu do Awinionu, Urban zagroził, że mianuje tylu włoskich kardynałów, by podporządkować francuską większość<ref name="Kelly" />. Doprowadziło to do tego, że 2 sierpnia część kardynałów uznała elekcję Urbana za nieważną i zaproponowali papieżowi by ustąpił<ref name="Kelly" />. Wkrótce potem kardynałowie udali się do [[Fondi]] i tam 20 sierpnia wybrali [[Klemens VII (antypapież)|Roberta z Genewy]] na [[antypapież]]a<ref name="Kelly" />. Urban i Klemens zaczęli wówczas rozsyłać listy do głów państw europejskich zapewniając, że to oni są właściwymi papieżami<ref name="Kelly" />. Obaj także nałożyli na siebie wzajemnie [[ekskomunika|ekskomuniki]]<ref name="Wollpert" />. Francja, Szkocja, Burgundia i Neapol stanęły po stronie Klemensa, natomiast Niemcy, Anglia, część Włoch i większość krajów środkowoeuropejskich uznały Urbana (Hiszpania zachowała neutralność)<ref name="Kelly" />. Doprowadziło to do walk w samym Państwie Kościelnym, gdzie w bitwie pod [[Marino (Włochy)|Marino]] w kwietniu 1379, wojska Urbana pokonały armię Klemensa, po czym antypapież musiał uciec do Awinionu<ref name="Kelly" />. Te wydarzenia zapoczątkowały tzw. [[wielka schizma zachodnia|wielką schizmę zachodnią]]<ref name="Wollpert" />. |
| − | Po wyjeździe Klemensa, walki w Państwie Kościelnym trwały nadal | + | Po wyjeździe Klemensa, walki w Państwie Kościelnym trwały nadal<ref name="Kelly" />. Papież, za poparcie Klemensa, złożył z tronu i ekskomunikował królową Neapolu [[Joanna I (królowa Neapolu)|Joannę I]], a także ingerował w sprawy jej następcy, [[Karol III z Durazzo|Karola III]]<ref name="Kelly" />. W konsekwencji król Karol w porozumieniu z kilkoma kardynałami, opracował plan ustanowienia rady regencyjnej nad papieżem<ref name="Kelly" />. Gdy Urban się o tym dowiedział uwięził sześciu kardynałów, torturował i skazał na śmierć<ref name="Wollpert" />. Został za to oblężony w [[Nocera Inferiore|Nocerze]], lecz udało mu się zbiec do [[Genua|Genui]], a następnie do [[Lukka|Lukki]] i do [[Piza|Pizy]]<ref name="Kelly" />. Po powrocie do Rzymu, był opuszczony przez stronników i zmarł 15 października 1389; możliwe, że na skutek otrucia<ref name="Kelly" />. |
| − | Za pontyfikatu tego papieża, 15 lutego 1386, [[Władysław II Jagiełło]] przyjął chrzest oraz rozpoczął [[chrystianizacja|chrystianizację]] Litwy | + | Za pontyfikatu tego papieża, 15 lutego 1386, [[Władysław II Jagiełło]] przyjął chrzest oraz rozpoczął [[chrystianizacja|chrystianizację]] Litwy<ref name="Wollpert" />. |
== Przypisy == | == Przypisy == | ||
| − | {{ | + | {{izvori}} |
| − | |||
| − | |||
| − | }} | ||
== Bibliografia == | == Bibliografia == | ||
| − | * | + | * [http://www.newadvent.org/cathen/15216a.htmPope Urban VI] (po angielsku). Catholic Encyclopedia. [dostęp 2013-03-08]. |
| | | | ||
| Linia 40: | Linia 37: | ||
|imię i nazwisko = Bartolomeo Prignano | |imię i nazwisko = Bartolomeo Prignano | ||
|imię i nazwisko oryginalne = | |imię i nazwisko oryginalne = | ||
| − | |imię przybrane = | + | |imię przybrane = VI |
|imię przybrane oryginalne = Urbanus Sextus | |imię przybrane oryginalne = Urbanus Sextus | ||
|tytuł = Papież | |tytuł = Papież | ||
| Linia 88: | Linia 85: | ||
{{SORTUJ:Urban 06}} | {{SORTUJ:Urban 06}} | ||
| + | |||
[[Kategoria:Papieże]] | [[Kategoria:Papieże]] | ||
[[Kategoria:Zmarli w 1389]] | [[Kategoria:Zmarli w 1389]] | ||
| + | [[Kategoria:Zmarli w XIV wiek]] | ||
[[Kategoria:Urodzeni w XIV wieku]] | [[Kategoria:Urodzeni w XIV wieku]] | ||
| − | |||
[[Kategoria:Importowane]] | [[Kategoria:Importowane]] | ||
Wersja z 12:56, 3 maj 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Urban VI (łac. Urbanus VI, właśc. Bartolomeo Prignano; ur. ok. 1318 w Neapolu, zm. 15 października 1389 w Rzymie[1]) – papież w okresie od 8 kwietnia 1378 do 15 października 1389[2]. ŻyciorysUrodzony w Neapolu Prignano, był specjalistą prawa kanonicznego i arcybiskupem Acerenzy, a następnie Bari[1]. Od 1376 roku był kierownikiem kancelarii papieskiej[1]. Kiedy po śmierci Grzegorza XI, rozpoczęło się konklawe (8 kwietnia 1378), na ulicach Rzymu trwały protesty i apele, by nie wybrano Francuza[2]. Zebrany tłum żądał wyboru Rzymianina lub Włocha, gdyż obawiał się powrotu papiestwa do Awinionu[2]. Tego samego dnia, lud wtargnął do pałacu papieskiego i z trudem udało się go stamtąd usunąć[2]. Po tym wydarzeniu, kardynałowie postanowili niemalże jednogłośnie wybrać arcybiskupa Prignano, który przyjął imię Urban VI[1]. Bartolomeo Prignano był ostatnim z papieży, który w chwili wyboru, nie należał do kolegium kardynalskiego[2]. Urban był niepopularny wśród duchowieństwa, jak i wśród Rzymian, głównie ze względu na swoją agresję i wybuchowość[1]. Jego planem była gruntowna reforma Kurii Rzymskiej i uproszczenie życia kardynalskiego[1]. Kiedy usłyszał propozycję powrotu do Awinionu, Urban zagroził, że mianuje tylu włoskich kardynałów, by podporządkować francuską większość[1]. Doprowadziło to do tego, że 2 sierpnia część kardynałów uznała elekcję Urbana za nieważną i zaproponowali papieżowi by ustąpił[1]. Wkrótce potem kardynałowie udali się do Fondi i tam 20 sierpnia wybrali Roberta z Genewy na antypapieża[1]. Urban i Klemens zaczęli wówczas rozsyłać listy do głów państw europejskich zapewniając, że to oni są właściwymi papieżami[1]. Obaj także nałożyli na siebie wzajemnie ekskomuniki[2]. Francja, Szkocja, Burgundia i Neapol stanęły po stronie Klemensa, natomiast Niemcy, Anglia, część Włoch i większość krajów środkowoeuropejskich uznały Urbana (Hiszpania zachowała neutralność)[1]. Doprowadziło to do walk w samym Państwie Kościelnym, gdzie w bitwie pod Marino w kwietniu 1379, wojska Urbana pokonały armię Klemensa, po czym antypapież musiał uciec do Awinionu[1]. Te wydarzenia zapoczątkowały tzw. wielką schizmę zachodnią[2]. Po wyjeździe Klemensa, walki w Państwie Kościelnym trwały nadal[1]. Papież, za poparcie Klemensa, złożył z tronu i ekskomunikował królową Neapolu Joannę I, a także ingerował w sprawy jej następcy, Karola III[1]. W konsekwencji król Karol w porozumieniu z kilkoma kardynałami, opracował plan ustanowienia rady regencyjnej nad papieżem[1]. Gdy Urban się o tym dowiedział uwięził sześciu kardynałów, torturował i skazał na śmierć[2]. Został za to oblężony w Nocerze, lecz udało mu się zbiec do Genui, a następnie do Lukki i do Pizy[1]. Po powrocie do Rzymu, był opuszczony przez stronników i zmarł 15 października 1389; możliwe, że na skutek otrucia[1]. Za pontyfikatu tego papieża, 15 lutego 1386, Władysław II Jagiełło przyjął chrzest oraz rozpoczął chrystianizację Litwy[2]. Przypisy
Bibliografia
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
