Ростислав Михайлович: Różnice pomiędzy wersjami
(→Życie) |
|||
| Linia 51: | Linia 51: | ||
== Życie == | == Życie == | ||
| − | Syn [https://pl.wikipedia.org/wiki/Micha%C5%82_I_Wsiewo%C5%82odowicz_%C5%9Awi%C4%99ty Michała Wsiewołodowicza], księcia Czernihowa, a następnie Nowogrodu<ref name="Pallas" /> i Marii, córki Romana Mścisławowicza, księcia [[Halicz|halickiego]ref name="Pallas" /> W 1229 r. ojciec mianował go '''gubernatorem''' Nowogrodu<ref name="Pallas" />, ale lud zmusił go do opuszczenia miasta w następnym roku. | + | Syn [https://pl.wikipedia.org/wiki/Micha%C5%82_I_Wsiewo%C5%82odowicz_%C5%9Awi%C4%99ty Michała Wsiewołodowicza], księcia Czernihowa, a następnie Nowogrodu<<ref name="Pallas" /> i Marii, córki Romana Mścisławowicza, księcia [[Halicz|halickiego]<ref name="Pallas" /> W 1229 r. ojciec mianował go '''gubernatorem''' Nowogrodu<<ref name="Pallas" />, ale lud zmusił go do opuszczenia miasta w następnym roku. |
| − | W 1238 r. ojciec i syn przegonili z [[Halicz]]a księcia [[Daniel I Halicki|Daniela I]]ref name="Pallas" />, ale gdy wygnany książę powrócił w 1239 r., to wkrótce Michał i Rościsław musieli uciekać z powodu Tatarów do króla Węgier [[IV. Béla|Beli I]]V.ref name="Pallas" /> Tutaj, w 1243 r., Rościsław poślubił [[Árpád-házi Anna|Annę]], najdroższą córkę króla.ref name="Pallas" /> Jego teść uczynił go księciem | + | W 1238 r. ojciec i syn przegonili z [[Halicz]]a księcia [[Daniel I Halicki|Daniela I]]<ref name="Pallas" />, ale gdy wygnany książę powrócił w 1239 r., to wkrótce Michał i Rościsław musieli uciekać z powodu Tatarów do króla Węgier [[IV. Béla|Beli I]]V.<ref name="Pallas" /> Tutaj, w 1243 r., Rościsław poślubił [[Árpád-házi Anna|Annę]], najdroższą córkę króla.<<ref name="Pallas" /> Jego teść uczynił go księciem Halicza<ref name="Pallas" /> i wysłał go do prowincji z dużą armią<ref name="Pallas" />, lecz tam Daniel wyszedł z ukrycia po inwazji tatarskiej i pokonał Rościsława (najpewniej 17 grudnia 1249)<ref name="Pallas" />. W międzyczasie, 15 lipca 1246 r., Rościsław był jednym z najważniejszych dowódców armii węgierskiej w bitwie, która zakończyła się śmiercią [https://pl.wikipedia.org/wiki/Fryderyk_II_Bitny Fryderyka Babenberga]<ref name="Pallas" /> w 1247 r. Jako [[Ban Maczwy|bana Maczwy]] w latach 1254-1255 niepokoili go Tatarzy. Niepowodzenia jego zięcia [https://pl.wikipedia.org/wiki/Micha%C5%82_I_Asen Michała I Asena] w wojnie z Cesarstwem Nicejskim, przypieczętowane w czerwcu lub lipcu 1256 roku pokojem w Regina (Erkene w Tracji), na mocy którego cesarze nicejscy zachowywali swe wcześniejsze zdobycze, a jedynie północna Macedonia ze Skopje powróciły do Bułgarii, doprowadziły do wybuchu niezadowolenia wśród bojarów bułgarskich. Na czele opozycji stanął [https://pl.wikipedia.org/wiki/Koloman_II_Asen Kolomana II Asena], który zamordował cara Michała<ref name="Pallas" /> podczas polowania w okolicach Tyrnowa jesienią [[1256]] roku. Po zabójstwie Michała Koloman sam ogłosił się carem poślubiając wdowę po zamordowanym, córkę Rościsława, Marię. Rościsław jako teść zamordowanego cara również zgłosił swoje pretensje do korony Bułgarii. Gdy nadciągnął na czele swego wojska spod Belgradu pod Tyrnowo, Koloman II Asen zbiegł. Rościsław nie zdołał jednak opanować Tyrnowa i wraz z córką powrócił do Maczwy. W drodze powrotnej zdołał jednak oderwać od Bułgarii Widyń i tam ogłosił się carem bułgarskim <ref name="Wasilewski">T. Wasilewski: ''Historia Bułgarii''. s. 96.</ref>. Ostatecznie tron bułgarski w Tyrnowie opanował [https://pl.wikipedia.org/wiki/Mico_Asen Mico Asen]<ref>D. Lang uznaje Mico za bezpośredniego następcę Michała I Asena na tronie carskim (Bułgarzy, s. 83)</ref>, szwagier zamordowanego Michała I Asena. Koloman II opuszczony przez swych stronników został zamordowany <ref name="Wasilewski" />. 12 lipca [[1260]] r. pomagał teściowi w [[Bitwa pod Kressenbrunn|bitwie pod Kressenbrunn]] na czele wojsk Maczwy i Bułgarii<ref name="Pallas" />. W 1261 roku on i jego żona byli w Wiedniu, gdzie odbyło się przyjęcie weselne ich córki [[Kunigunda cseh királyné|Kingi]] z królem Czech [[Ottokar II|Ottokárem II]]. (25 października [[1261]]<ref name="Pallas" />). |
<small><small>Édesapja [[II. Mihály kijevi nagyfejedelem|Vszevolodics Mihály]] csernyigovi majd novgorodi herceg volt,<ref name=pallas/> édesanyja Romanovics Dániel halicsi fejedelem leánya.<ref name=pallas/> [[1229]]-ben atyja Rosztyiszlavot tette [[Novgorod]] helytartójává,<ref name=pallas/> de a nép már a következő évben elűzte.<ref name=pallas/> [[1238]]-ban az apa és fia Dániel herceget kiszorította Halicsból,<ref name=pallas/> ahová azonban az elűzött fejedelem már [[1239]]-ben visszatérhetett.<ref name=pallas/> Nemsokára Mihálynak és Rosztyiszlavnak a tatárok elől [[IV. Béla magyar király]]hoz kellett menekülniük.<ref name=pallas/> Itt Rosztyiszláv [[1243]]-ban nőül vette a király legkedvesebb leányát, Annát.<ref name=pallas/> Apósa megtette őt halicsi hercegnek,<ref name=pallas/> és Lőrinc mesterrel nagy sereggel küldte tartományába,<ref name=pallas/> ahol azonban a tatárjárás után bujdosásából visszatért Dániel őt ismételve (leghatározottabban [[1249]]. [[december 17.|december 17]]-én<ref name=pallas/>) megverte és Halics függetlenségét a magyarokkal szemben biztosította.<ref name=pallas/> Időközben, [[1246]]. [[július 15.|július 15]]-én a magyar sereg egyik alvezére volt a [[II. Frigyes osztrák herceg|Babenberg Frigyes]] halálával végződő ütközetben;<ref name=pallas/> [[1247]]-ben Tótország bánja,<ref name=pallas/> [[1254]]–[[1255]]-ben pedig Macsónak ura lett. Szomszédja, [[II. Mihály bolgár cár]] [[1255]]-ben az ő leánykáját vette feleségül,<ref name=pallas/> így viszont Rosztyiszlav a bolgárok ügyeibe is beavatkozott;<ref name=pallas/> [[1257]]-ben ő járt közbe a bolgárok s a [[II. Theodórosz nikaiai császár]] közt való béke megkötésénél,<ref name=pallas/> Mihály megöletése után pedig [[1258]]-ban elkergette és megölette a bitorló [[II. Kálmán bolgár cár|Kálmán]]t,<ref name=pallas/> bolgár cárrá pedig – mint Magyarország hűbéresét – Mytzest tette.<ref name=pallas/> [[1260]]. [[július 12.|július 12]]-én a kroissenbrunni csatában macsói és bolgár hadakkal segítette apósát.<ref name=pallas/> [[1261]]-ben feleségével együtt [[Bécs]]ben időzött s nemsokára megülték leányuknak Kingának lakodalmát [[II. Ottokár cseh király|II. Ottokár cseh királly]]al<ref name=pallas/> ([[1261]]. [[október 25.]]<ref name=pallas/>). </small></small> | <small><small>Édesapja [[II. Mihály kijevi nagyfejedelem|Vszevolodics Mihály]] csernyigovi majd novgorodi herceg volt,<ref name=pallas/> édesanyja Romanovics Dániel halicsi fejedelem leánya.<ref name=pallas/> [[1229]]-ben atyja Rosztyiszlavot tette [[Novgorod]] helytartójává,<ref name=pallas/> de a nép már a következő évben elűzte.<ref name=pallas/> [[1238]]-ban az apa és fia Dániel herceget kiszorította Halicsból,<ref name=pallas/> ahová azonban az elűzött fejedelem már [[1239]]-ben visszatérhetett.<ref name=pallas/> Nemsokára Mihálynak és Rosztyiszlavnak a tatárok elől [[IV. Béla magyar király]]hoz kellett menekülniük.<ref name=pallas/> Itt Rosztyiszláv [[1243]]-ban nőül vette a király legkedvesebb leányát, Annát.<ref name=pallas/> Apósa megtette őt halicsi hercegnek,<ref name=pallas/> és Lőrinc mesterrel nagy sereggel küldte tartományába,<ref name=pallas/> ahol azonban a tatárjárás után bujdosásából visszatért Dániel őt ismételve (leghatározottabban [[1249]]. [[december 17.|december 17]]-én<ref name=pallas/>) megverte és Halics függetlenségét a magyarokkal szemben biztosította.<ref name=pallas/> Időközben, [[1246]]. [[július 15.|július 15]]-én a magyar sereg egyik alvezére volt a [[II. Frigyes osztrák herceg|Babenberg Frigyes]] halálával végződő ütközetben;<ref name=pallas/> [[1247]]-ben Tótország bánja,<ref name=pallas/> [[1254]]–[[1255]]-ben pedig Macsónak ura lett. Szomszédja, [[II. Mihály bolgár cár]] [[1255]]-ben az ő leánykáját vette feleségül,<ref name=pallas/> így viszont Rosztyiszlav a bolgárok ügyeibe is beavatkozott;<ref name=pallas/> [[1257]]-ben ő járt közbe a bolgárok s a [[II. Theodórosz nikaiai császár]] közt való béke megkötésénél,<ref name=pallas/> Mihály megöletése után pedig [[1258]]-ban elkergette és megölette a bitorló [[II. Kálmán bolgár cár|Kálmán]]t,<ref name=pallas/> bolgár cárrá pedig – mint Magyarország hűbéresét – Mytzest tette.<ref name=pallas/> [[1260]]. [[július 12.|július 12]]-én a kroissenbrunni csatában macsói és bolgár hadakkal segítette apósát.<ref name=pallas/> [[1261]]-ben feleségével együtt [[Bécs]]ben időzött s nemsokára megülték leányuknak Kingának lakodalmát [[II. Ottokár cseh király|II. Ottokár cseh királly]]al<ref name=pallas/> ([[1261]]. [[október 25.]]<ref name=pallas/>). </small></small> | ||
Wersja z 20:09, 21 maj 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
(1225-1262), Ростислав Михайлович (pol. Rościsław Michajłowicz, węg. III. Rosztyiszlav)[1] (* 1219, † Belgrad 1263)[2], rusiński książę, wielki książę kijowski w 1239 r., członek dynastii Rurykowiczów, książę halicki w latach 1236-1237 oraz 1241-1242, Ban całej Slawonii w 1247 r. i Ban Maczwy (z Belgradem) z 1247 r., książę nowogródzki w 1254-1258, car Bułgarii zimą 1256-1257. Spis treściŻycieSyn Michała Wsiewołodowicza, księcia Czernihowa, a następnie Nowogrodu<[2] i Marii, córki Romana Mścisławowicza, księcia [[Halicz|halickiego][2] W 1229 r. ojciec mianował go gubernatorem Nowogrodu<[2], ale lud zmusił go do opuszczenia miasta w następnym roku. W 1238 r. ojciec i syn przegonili z Halicza księcia Daniela I[2], ale gdy wygnany książę powrócił w 1239 r., to wkrótce Michał i Rościsław musieli uciekać z powodu Tatarów do króla Węgier Beli IV.[2] Tutaj, w 1243 r., Rościsław poślubił Annę, najdroższą córkę króla.<[2] Jego teść uczynił go księciem Halicza[2] i wysłał go do prowincji z dużą armią[2], lecz tam Daniel wyszedł z ukrycia po inwazji tatarskiej i pokonał Rościsława (najpewniej 17 grudnia 1249)[2]. W międzyczasie, 15 lipca 1246 r., Rościsław był jednym z najważniejszych dowódców armii węgierskiej w bitwie, która zakończyła się śmiercią Fryderyka Babenberga[2] w 1247 r. Jako bana Maczwy w latach 1254-1255 niepokoili go Tatarzy. Niepowodzenia jego zięcia Michała I Asena w wojnie z Cesarstwem Nicejskim, przypieczętowane w czerwcu lub lipcu 1256 roku pokojem w Regina (Erkene w Tracji), na mocy którego cesarze nicejscy zachowywali swe wcześniejsze zdobycze, a jedynie północna Macedonia ze Skopje powróciły do Bułgarii, doprowadziły do wybuchu niezadowolenia wśród bojarów bułgarskich. Na czele opozycji stanął Kolomana II Asena, który zamordował cara Michała[2] podczas polowania w okolicach Tyrnowa jesienią 1256 roku. Po zabójstwie Michała Koloman sam ogłosił się carem poślubiając wdowę po zamordowanym, córkę Rościsława, Marię. Rościsław jako teść zamordowanego cara również zgłosił swoje pretensje do korony Bułgarii. Gdy nadciągnął na czele swego wojska spod Belgradu pod Tyrnowo, Koloman II Asen zbiegł. Rościsław nie zdołał jednak opanować Tyrnowa i wraz z córką powrócił do Maczwy. W drodze powrotnej zdołał jednak oderwać od Bułgarii Widyń i tam ogłosił się carem bułgarskim [3]. Ostatecznie tron bułgarski w Tyrnowie opanował Mico Asen[4], szwagier zamordowanego Michała I Asena. Koloman II opuszczony przez swych stronników został zamordowany [3]. 12 lipca 1260 r. pomagał teściowi w bitwie pod Kressenbrunn na czele wojsk Maczwy i Bułgarii[2]. W 1261 roku on i jego żona byli w Wiedniu, gdzie odbyło się przyjęcie weselne ich córki Kingi z królem Czech Ottokárem II. (25 października 1261[2]). Édesapja Vszevolodics Mihály csernyigovi majd novgorodi herceg volt,[5] édesanyja Romanovics Dániel halicsi fejedelem leánya.[5] 1229-ben atyja Rosztyiszlavot tette Novgorod helytartójává,[5] de a nép már a következő évben elűzte.[5] 1238-ban az apa és fia Dániel herceget kiszorította Halicsból,[5] ahová azonban az elűzött fejedelem már 1239-ben visszatérhetett.[5] Nemsokára Mihálynak és Rosztyiszlavnak a tatárok elől IV. Béla magyar királyhoz kellett menekülniük.[5] Itt Rosztyiszláv 1243-ban nőül vette a király legkedvesebb leányát, Annát.[5] Apósa megtette őt halicsi hercegnek,[5] és Lőrinc mesterrel nagy sereggel küldte tartományába,[5] ahol azonban a tatárjárás után bujdosásából visszatért Dániel őt ismételve (leghatározottabban 1249. december 17-én[5]) megverte és Halics függetlenségét a magyarokkal szemben biztosította.[5] Időközben, 1246. július 15-én a magyar sereg egyik alvezére volt a Babenberg Frigyes halálával végződő ütközetben;[5] 1247-ben Tótország bánja,[5] 1254–1255-ben pedig Macsónak ura lett. Szomszédja, II. Mihály bolgár cár 1255-ben az ő leánykáját vette feleségül,[5] így viszont Rosztyiszlav a bolgárok ügyeibe is beavatkozott;[5] 1257-ben ő járt közbe a bolgárok s a II. Theodórosz nikaiai császár közt való béke megkötésénél,[5] Mihály megöletése után pedig 1258-ban elkergette és megölette a bitorló Kálmánt,[5] bolgár cárrá pedig – mint Magyarország hűbéresét – Mytzest tette.[5] 1260. július 12-én a kroissenbrunni csatában macsói és bolgár hadakkal segítette apósát.[5] 1261-ben feleségével együtt Bécsben időzött s nemsokára megülték leányuknak Kingának lakodalmát II. Ottokár cseh királlyal[5] (1261. október 25.[5]). Dzieci
Przodkowie
Bibliografia
Przypisy
|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||