Pawęż (tarcza): Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 17: | Linia 17: | ||
[[Plik:Ussita pavese shield Prag Museum 1429.jpg|thumb|Model pawęży husyty z 1429]] | [[Plik:Ussita pavese shield Prag Museum 1429.jpg|thumb|Model pawęży husyty z 1429]] | ||
| − | '''Pawęż''' lub '''pawęza''', z [[Język włoski|wł.]] ''pavese'' – rodzaj [[Tarcza (uzbrojenie)|tarczy]] w kształcie czworokąta, wysoka (nawet do wysokości ramion dorosłego mężczyzny), z pionową wypukłością pośrodku. Ciężka, wykonana z drewna obitego z wierzchu blachą lub skórą, zdobiona malowidłami. Od strony wewnętrznej najczęściej posiadała pasy podobne do szelek do transportu, a pośrodku ''[[imacz]]'' – uchwyt, dostatecznie duży, aby trzymać go obiema rękami. Często dolna krawędź tarczy zaopatrzona była w ostrogę lub ostrogi, umożliwiające unieruchomienie tarczy przez wbicie jej w ziemię; w celu dodatkowego umocowania na podłożu stosowano także czasami drewnianą podpórkę. Niekiedy posiadała także wycięcie (wizjer) w górnej części, ułatwiające użycie kuszy lub broni palnej. W odmianie stosowanej dla formacji jazdy miewała z kolei wycięcie ułatwiające użycie [[kopia (broń)|kopii]]<sup>[[potrzebny przypis]] | + | '''Pawęż''' lub '''pawęza''', z [[Język włoski|wł.]] ''pavese'' – rodzaj [[Tarcza (uzbrojenie)|tarczy]] w kształcie czworokąta, wysoka (nawet do wysokości ramion dorosłego mężczyzny), z pionową wypukłością pośrodku. Ciężka, wykonana z drewna obitego z wierzchu blachą lub skórą, zdobiona malowidłami. Od strony wewnętrznej najczęściej posiadała pasy podobne do szelek do transportu, a pośrodku ''[[imacz]]'' – uchwyt, dostatecznie duży, aby trzymać go obiema rękami. Często dolna krawędź tarczy zaopatrzona była w ostrogę lub ostrogi, umożliwiające unieruchomienie tarczy przez wbicie jej w ziemię; w celu dodatkowego umocowania na podłożu stosowano także czasami drewnianą podpórkę. Niekiedy posiadała także wycięcie (wizjer) w górnej części, ułatwiające użycie kuszy lub broni palnej. W odmianie stosowanej dla formacji jazdy miewała z kolei wycięcie ułatwiające użycie [[kopia (broń)|kopii]]<sup>[[potrzebny przypis]]</sup>. |
| − | Pojawiła się w [[XIII wiek|wieku XIII]] na terenach [[Mazowsze|Mazowsza]], [[Prusy (kraina historyczna)|Prus]] i [[Litwa|Litwy]] jako tarcza [[jazda|jazdy]], ale później częściej posługiwała się nią [[piechota]]; użyteczna była w szczególności przy oblężeniach, jako osłona [[kusza|kuszników]] i – jeszcze później – wojska posługującego się prymitywną [[broń palna|bronią palną]] – [[piszczel (broń palna)|piszczelami]] i [[hakownica]]mi. Nazwa tarczy pochodzi od [[Włochy|włoskiego]] miasta [[Pawia]], gdzie pojawiła się przywieziona przez najemnych rycerzy walczących w szeregach [[zakon krzyżacki|zakonu krzyżackiego]] | + | Pojawiła się w [[XIII wiek|wieku XIII]] na terenach [[Mazowsze|Mazowsza]], [[Prusy (kraina historyczna)|Prus]] i [[Litwa|Litwy]] jako tarcza [[jazda|jazdy]], ale później częściej posługiwała się nią [[piechota]]; użyteczna była w szczególności przy oblężeniach, jako osłona [[kusza|kuszników]] i – jeszcze później – wojska posługującego się prymitywną [[broń palna|bronią palną]] – [[piszczel (broń palna)|piszczelami]] i [[hakownica]]mi. Nazwa tarczy pochodzi od [[Włochy|włoskiego]] miasta [[Pawia]], gdzie pojawiła się przywieziona przez najemnych rycerzy walczących w szeregach [[zakon krzyżacki|zakonu krzyżackiego]]<sup>[[potrzebny przypis]]</sup>. |
Tarcze używane przez [[policja|policję]] do rozpędzania tłumów mają kształt zbliżony do pawęży. | Tarcze używane przez [[policja|policję]] do rozpędzania tłumów mają kształt zbliżony do pawęży. | ||
Wersja z 07:28, 23 maj 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Plik:Ussita pavese shield Prag Museum 1429.jpg Model pawęży husyty z 1429 Pawęż lub pawęza, z wł. pavese – rodzaj tarczy w kształcie czworokąta, wysoka (nawet do wysokości ramion dorosłego mężczyzny), z pionową wypukłością pośrodku. Ciężka, wykonana z drewna obitego z wierzchu blachą lub skórą, zdobiona malowidłami. Od strony wewnętrznej najczęściej posiadała pasy podobne do szelek do transportu, a pośrodku imacz – uchwyt, dostatecznie duży, aby trzymać go obiema rękami. Często dolna krawędź tarczy zaopatrzona była w ostrogę lub ostrogi, umożliwiające unieruchomienie tarczy przez wbicie jej w ziemię; w celu dodatkowego umocowania na podłożu stosowano także czasami drewnianą podpórkę. Niekiedy posiadała także wycięcie (wizjer) w górnej części, ułatwiające użycie kuszy lub broni palnej. W odmianie stosowanej dla formacji jazdy miewała z kolei wycięcie ułatwiające użycie kopiipotrzebny przypis. Pojawiła się w wieku XIII na terenach Mazowsza, Prus i Litwy jako tarcza jazdy, ale później częściej posługiwała się nią piechota; użyteczna była w szczególności przy oblężeniach, jako osłona kuszników i – jeszcze później – wojska posługującego się prymitywną bronią palną – piszczelami i hakownicami. Nazwa tarczy pochodzi od włoskiego miasta Pawia, gdzie pojawiła się przywieziona przez najemnych rycerzy walczących w szeregach zakonu krzyżackiegopotrzebny przypis. Tarcze używane przez policję do rozpędzania tłumów mają kształt zbliżony do pawęży. Zobacz też |
