Агрипина Галицька: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 35: | Linia 35: | ||
Do zawarcia małżeństwa Gryfiny z Leszkiem Czarnym doszło zapewne w [[1265]]<ref> Oswald Balzer,Genealogia Piastów, Kraków 2005, s. 582 </ref>, a przyczynił się do niego [[Bolesław Wstydliwy]], który adoptował Leszka. W latach [[1271]]-[[1274]] doszło do rozłąki między małżonkami. Przyczyną była impotencja Leszka Czarnego, którą Gryfina publicznie mu zarzuciła. Do zgody doszło w wyniku mediacji Bolesława Wstydliwego. Leszek Czarny zdecydował się na leczenie, ale nie przyniosło ono rezultatu i małżeństwo pozostało bezdzietne. | Do zawarcia małżeństwa Gryfiny z Leszkiem Czarnym doszło zapewne w [[1265]]<ref> Oswald Balzer,Genealogia Piastów, Kraków 2005, s. 582 </ref>, a przyczynił się do niego [[Bolesław Wstydliwy]], który adoptował Leszka. W latach [[1271]]-[[1274]] doszło do rozłąki między małżonkami. Przyczyną była impotencja Leszka Czarnego, którą Gryfina publicznie mu zarzuciła. Do zgody doszło w wyniku mediacji Bolesława Wstydliwego. Leszek Czarny zdecydował się na leczenie, ale nie przyniosło ono rezultatu i małżeństwo pozostało bezdzietne. | ||
| + | |||
| + | [[Plik:Gryfina and Leszek II the Black.PNG|366px|thumb|left|Spór małżeński Gryfiny z Leszkiem Czarnym, obraz [[Jan Matejko|Jana Matejki]]]] | ||
W czasie buntu rycerstwa przeciwko mężowi w [[1285]], księżna schroniła się na [[Wawel]]u pod opieką mieszczan. W czasie trzeciego najazdu [[Tatarzy|Tatarów]] na [[Polska|Polskę]] w [[1287]] uszła wraz z Leszkiem na [[Węgry]]. Po śmierci męża w [[1288]], z pretensjami do tronu krakowskiego wystąpił jej siostrzeniec [[Władcy Czech|król czeski]] [[Wacław II Czeski|Wacław II]], który powoływał się na prawo sukcesji po ciotce <ref>Istnieje prawdopodobieństwo, że Gryfina zrzekła się praw do tronu na rzecz siostrzeńca specjalnym legatem. Do dzisiaj nie odnaleziono jakiegokolwiek dokumentu świadczącego o jakimś porozumieniu zawartym pomiędzy Gryfiną a Wacławem. Jednak już nawet dla współczesnych pretensje Wacława były pozbawione jakichkolwiek podstaw.</ref>. Po śmierci męża zamieszkała w [[Klasztor klarysek w Starym Sączu|klasztorze klarysek]] w [[Stary Sącz|Starym Sączu]]. Przeoryszą była tam jej bliska krewna, wdowa po Bolesławie Wstydliwym -[[Święta Kinga|św. Kinga]]. Nie wiemy, czy już wówczas Gryfina otrzymała jakąś [[oprawa wdowia|oprawę wdowią]] dopiero bowiem od [[1292]] (od śmierci Kingi, która zarządzała tymi włościami) tytułowała się panią sądecką - [[Łacina|łac.]] ''domina de Sandecz''). Po śmierci Kingi Gryfina objęła również tytuł przeoryszy<ref>Część historyków skłania się do postawienia tezy, że Gryfina uzyskała ten tytuł w zamian za zrzeczenie się praw do tronu krakowskiego </ref>. | W czasie buntu rycerstwa przeciwko mężowi w [[1285]], księżna schroniła się na [[Wawel]]u pod opieką mieszczan. W czasie trzeciego najazdu [[Tatarzy|Tatarów]] na [[Polska|Polskę]] w [[1287]] uszła wraz z Leszkiem na [[Węgry]]. Po śmierci męża w [[1288]], z pretensjami do tronu krakowskiego wystąpił jej siostrzeniec [[Władcy Czech|król czeski]] [[Wacław II Czeski|Wacław II]], który powoływał się na prawo sukcesji po ciotce <ref>Istnieje prawdopodobieństwo, że Gryfina zrzekła się praw do tronu na rzecz siostrzeńca specjalnym legatem. Do dzisiaj nie odnaleziono jakiegokolwiek dokumentu świadczącego o jakimś porozumieniu zawartym pomiędzy Gryfiną a Wacławem. Jednak już nawet dla współczesnych pretensje Wacława były pozbawione jakichkolwiek podstaw.</ref>. Po śmierci męża zamieszkała w [[Klasztor klarysek w Starym Sączu|klasztorze klarysek]] w [[Stary Sącz|Starym Sączu]]. Przeoryszą była tam jej bliska krewna, wdowa po Bolesławie Wstydliwym -[[Święta Kinga|św. Kinga]]. Nie wiemy, czy już wówczas Gryfina otrzymała jakąś [[oprawa wdowia|oprawę wdowią]] dopiero bowiem od [[1292]] (od śmierci Kingi, która zarządzała tymi włościami) tytułowała się panią sądecką - [[Łacina|łac.]] ''domina de Sandecz''). Po śmierci Kingi Gryfina objęła również tytuł przeoryszy<ref>Część historyków skłania się do postawienia tezy, że Gryfina uzyskała ten tytuł w zamian za zrzeczenie się praw do tronu krakowskiego </ref>. | ||
| Linia 40: | Linia 42: | ||
Od [[1300]] przebywała w [[Czechy|Czechach]] jako opiekunka [[Ryksa Elżbieta|Ryksy Elżbiety]], córki [[Przemysł II|Przemysła II]] i narzeczonej Wacława II. | Od [[1300]] przebywała w [[Czechy|Czechach]] jako opiekunka [[Ryksa Elżbieta|Ryksy Elżbiety]], córki [[Przemysł II|Przemysła II]] i narzeczonej Wacława II. | ||
Pochowana w [[klasztor św. Agnieszki w Pradze|klasztorze klarysek w Pradze]]. | Pochowana w [[klasztor św. Agnieszki w Pradze|klasztorze klarysek w Pradze]]. | ||
| − | |||
== Przypisy == | == Przypisy == | ||
Wersja z 11:49, 1 cze 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
Агрипина Галицька (pol. Gryfina Halicka, węg. Agrippina Rosztyiszlavna lub Halicsi Agrippin, cz. Griffina Haličská) (* ok.1248, † pomiędzy 1305÷1309, najprawdopodobniej w 1309) – księżna krakowska, żona Leszka Czarnego od 1265. Była córką Rościsława Michajłowicza (1225-1262) kniazia halickiego, Bana Maczwy i Slawonii oraz węgierskiej Anny Arpadówny (1226/1227-po 1270). Jej siostra Kunegunda Halicka poślubiła króla Czech Przemysla Ottokara II. Do zawarcia małżeństwa Gryfiny z Leszkiem Czarnym doszło zapewne w 1265[1], a przyczynił się do niego Bolesław Wstydliwy, który adoptował Leszka. W latach 1271-1274 doszło do rozłąki między małżonkami. Przyczyną była impotencja Leszka Czarnego, którą Gryfina publicznie mu zarzuciła. Do zgody doszło w wyniku mediacji Bolesława Wstydliwego. Leszek Czarny zdecydował się na leczenie, ale nie przyniosło ono rezultatu i małżeństwo pozostało bezdzietne. Plik:Gryfina and Leszek II the Black.PNG Spór małżeński Gryfiny z Leszkiem Czarnym, obraz Jana Matejki W czasie buntu rycerstwa przeciwko mężowi w 1285, księżna schroniła się na Wawelu pod opieką mieszczan. W czasie trzeciego najazdu Tatarów na Polskę w 1287 uszła wraz z Leszkiem na Węgry. Po śmierci męża w 1288, z pretensjami do tronu krakowskiego wystąpił jej siostrzeniec król czeski Wacław II, który powoływał się na prawo sukcesji po ciotce [2]. Po śmierci męża zamieszkała w klasztorze klarysek w Starym Sączu. Przeoryszą była tam jej bliska krewna, wdowa po Bolesławie Wstydliwym -św. Kinga. Nie wiemy, czy już wówczas Gryfina otrzymała jakąś oprawę wdowią dopiero bowiem od 1292 (od śmierci Kingi, która zarządzała tymi włościami) tytułowała się panią sądecką - łac. domina de Sandecz). Po śmierci Kingi Gryfina objęła również tytuł przeoryszy[3]. Od 1300 przebywała w Czechach jako opiekunka Ryksy Elżbiety, córki Przemysła II i narzeczonej Wacława II. Pochowana w klasztorze klarysek w Pradze. Przypisy
Literatura
|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
