|
|
| Linia 1: |
Linia 1: |
| − | [[Kategoria:3p]] | + | #PATRZ [[Margit-sziget]] |
| − | [[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
| |
| − | {{Uwaga polska|
| |
| − | |strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Wyspa_Ma%C5%82gorzaty
| |
| − | |autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wyspa_Ma%C5%82gorzaty&action=history
| |
| − | |nota = polski
| |
| − | }}
| |
| | | | |
| − | {|
| + | [[Kategoria:Przekierowane]] |
| − | |
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | {|
| |
| − | |-style="vertical-align:top;"
| |
| − | |
| |
| − | | |
| − | {{Wyspa infobox
| |
| − | |nazwa = Wyspa Małgorzaty
| |
| − | |nazwa oryginalna =
| |
| − | |zdjęcie = Budapest by air.jpg
| |
| − | |opis zdjęcia = Wyspa Małgorzaty z lotu ptaka. Widok z północy.
| |
| − | |kontynent = [[Europa]]
| |
| − | |państwo = Węgry
| |
| − | |akwen = [[Dunaj]]
| |
| − | |archipelag =
| |
| − | |powierzchnia = 0,965
| |
| − | |długość brzegu =
| |
| − | |najwyższy punkt =
| |
| − | |liczba ludności =
| |
| − | |rok =
| |
| − | |gęstość zaludnienia =
| |
| − | |kod mapy = Budapeszt
| |
| − | |współrzędne = 47°31′35″N 19°2′50″E
| |
| − | |mapa wyspy =
| |
| − | |opis mapy wyspy =
| |
| − | |commons =
| |
| − | }}
| |
| − | '''Wyspa Małgorzaty''' – wyspa na [[Dunaj]]u, na Węgrzech, w granicach miasta [[Budapeszt]]. Pod względem administracyjnym wyspa ta należy do XII dzielnicy. Została sztucznie utworzona z trzech, leżących blisko siebie pomniejszych wysp w 1950 roku przy okazji prac związanych z regulacją Dunaju. Ma 2,5 km długości, zajmuje 95,6 ha powierzchni, a w najszerszym miejscu jej szerokość wynosi 500 m.
| |
| − |
| |
| − | Na wyspie znajdują się hotele, obiekty sportowe (boiska, korty tenisowe, baseny), kluby, restauracje, liczne tereny zielone ze ścieżkami rowerowymi, joggingowymi, przestronnymi trawnikami idealnymi na piknik, wypoczynek oraz średniowieczne ruiny natury sakralnej.
| |
| − | | |
| − | == Położenie i komunikacja ==
| |
| − | Wyspa leży na wysokości II. i III. dzielnicy po stronie Budy oraz XIII. dzielnicy patrząc od strony [[Peszt]]u. Od 1901 roku na wyspę można dotrzeć od strony południowej z [[Most Małgorzaty w Budapeszcie|Mostu Małgorzaty]], a od 1950 roku również z [[Most Arpada|Mostu Arpada]], który łączy się z wyspą od północy. Poza taksówkami oraz autobusami na wyspę nie mogą wjeżdzać żadne inne pojazdy. Wyjątkiem jest jedynie parking dla gości hotelu, na który można zjechać z mostu Arpada. Na wyspę można się dostać tramwajem nr 4 i 6 (zatrzymuje się na środku Mostu Małgorzaty) lub autobusem nr 26 (wjeżdża na wyspę).
| |
| − | | |
| − | == Pochodzenie nazwy ==
| |
| − | W średniowieczu wyspę zwano "Wyspą Królików" (''węg. Nyulak szigete''), jednak dzisiejszą nazwę zawdzięcza córce węgierskiego króla [[Bela IV|Beli IV]], [[Małgorzata Węgierska|św. Małgorzacie]], która spędziła większość swojego życia właśnie na tej wyspie, w zbudowanym w połowie XIII wieku klasztorze dominikanek. W zależności od okresu historycznego wyspę nazywano również: ''Nagyboldogasszony-sziget, Úr-sziget, Budai-sziget, Dunai-sziget, Nádor-sziget, Palatinus-sziget''.
| |
| − | | |
| − | == Historia ==
| |
| − | Uzdrowiskowe walory wyspy odkryli już Rzymianie, którzy połączyli wyspę z lądem kamiennym mostem. Wśród obecnych historycznych zabytków, na wyspie znajdują się:
| |
| − | * Ruiny XII-wiecznego kościoła [[Zakony i zgromadzenia franciszkańskie|Franciszkanów]]
| |
| − | * Ruiny klasztoru [[Dominikanie|Dominikanów]]
| |
| − | * Rekonstrukcja kościoła św. Michała z zakonu [[Norbertanie|Premonstratensów]], z płaskorzeźbą przedstawiającą patrona nad bramą i XV-wiecznym dzwonem na wieży
| |
| − | | |
| − | Do XVI. wieku na wyspie znajdowały się liczne zakony żeńskie, klasztory i kościoły. Na skutek wojen z [[Imperium Osmańskie|imperium osmańskim]] mnisi opuścili wyspę, a wszystkie te budynki zniszczono. W XVIII. wieku wyspa była siedzibą [[palatyn (tytuł)|palatyna]]. W 1908 roku natomiast ustanowiono tam park miejski.
| |
| − | | |
| − | == Przyroda ==
| |
| − | Wyspa jest siedzibą wielu gatunków roślin, a nawet kilku zwierząt. Można tu zaobserwować takie gatunki roślin jak [[miłorząb dwuklapowy]] czy [[platan]], a ze zwierząt [[wiewiórka|wiewiórki]], [[dzięciołowate|dzięcioły]], [[Kos zwyczajny|kosy]] i wiele innych.
| |
| − | | |
| − | Na wyspie są też ogrody tematyczne. Jest ogród różany oraz ogród japoński z małym stawkiem, w którym pływają ryby i żółwie.
| |
| − | | |
| − | == Inne miejsca na wyspie ==
| |
| − | * Pomnik z 1973 roku upamiętniający połączenie Óbudy, Pesztu i Budy w jedno miasto Budapeszt.
| |
| − | * Mini-zoo z ptactwem wodnym
| |
| − | * Grająca Studnia w północnej części wyspy
| |
| − | * Grająca Fontanna przy wejściu od strony południowej
| |
| − | * Ośmiokątna Wieża Wodna o wysokości 57 m, zbudowana w 1911 roku; dzisiaj służy jako wieża widokowa i miejsce wystaw.
| |
| − | | |
| − | Latem dużym zainteresowaniem cieszy się kompleks 8 basenów na otwartym powietrzu Palatinus (7,5 ha) oraz zespół basenów sportowych Alfreda Hajósa. Tam też odbyły się [[Mistrzostwa Europy w Pływaniu 2006|Mistrzostwa Europy w pływaniu w 2006]] i [[Mistrzostwa Europy w Pływaniu 2010|2010]] roku.
| |
| − | | |
| − | Na wyspie można wypożyczyć kilkuosobowe pojazdy, którymi szybciej można zwiedzić całą wyspę. Wyspa jest również przystosowana dla wózków inwalidzkich.
| |
| − | | |
| − | == Galeria ==
| |
| − | <gallery widths="150" heights="150" class="center">
| |
| − | Plik:Emberek a medencében, Palatinus Strandfürdő. Fortepan 12314.jpg|Wypoczynek mieszkańców i turystów na Wyspie Małgorzaty w 1939
| |
| − | Plik:Margitszigeti szökőkút.JPG|Największa fontanna na Węgrzech
| |
| − | Plik:Budapest Donauinsel 1.jpg|Pomnik upamiętniający utworzenie miasta Budapeszt
| |
| − | Plik:Budapest Donauinsel 2.jpg|Wieża Wodna
| |
| − | </gallery>
| |
| − | | |
| − | [[Kategoria:Historia Węgier]] | |
