Мара Бранковић

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Poprzedniczka: Despotina Serbii Następczyni: Jelena Paleolog osmański zdobywca Poprzedniczka: Królowa Bośni (1461–1463) Następczyni: Katarina Kosača osmański zdobywca Мара Бранковић (Mara Branković) (chor. Jelena Branković (Mara), pol. Maria z Serbii) (* ok.1447, † ok.1500), szlachcianka, najstarsza córka Despota Serbii Lazara Brankovića. Ostatnia królowa Bośni i Despoina Serbii. Ochrzczona w kościele wschodnim jako Helena (Jelena/Јелена), w wieku 12 lat została wydana za mąż za bośniackiego księcia Stefana Tomaševicia w 1459 r. Potem przyjęła imię Maria, a jej mąż uzyskał dzieki niej tytuł Despota Serbii. Niestety Serbia został podbita przez Turków w ciągu kilku miesięcy, a para uciekła do Bośni. Mąż Marii wstąpił na tron ​​bośniacki w 1461 r., ale dwa lata później królestwo wpadło w w ręce Turków, a król został stracony. Owdowiała królowa uniknęła schwytania, uciekając na wybrzeże. Po kilku latach spędzonych w Dalmacji Weneckiej i prawdopodobnie na Węgrzech, Maria osiadła w osmańskiej Grecji, na dworze ciotek: Marii i Katarzyny]. Szereg konfliktów i sporów prawnych z ciotkami, Republiką Ragusa i klasztorami Athos przyniosło jej złą reputację, a mnisi określali ją jako „złą kobietę”. Młodość Plik:Serbian Despotate about 1450.png Upadek serbskiego despotatu pod koniec lat 50. XV wieku Maria była najstarszą z trojga dzieci urodzonych przez Lazara Brankovića, syna Despota Serbii Đurađ Brankovića i jego żony, Heleny Helena_Paleologiny. Urodziła się prawdopodobnie w 1447 roku i została ochrzczona jako Helena. Dwie siostry podążyły za nią: Milica i Irene. Lazar zastąpił ojca jako despota 24 grudnia 1456 r., ale jego panowanie zostało przerwane przez jego śmierć 28 stycznia 1458 r. Despotina Helena i brat Lazara, Stefan, przejęli władzę i zaczęli negocjować małżeństwo między jej najstarszą córką a Stefanem Tomaševićiem, starszym ocalałym synem króla Tomasza z Bośni. Chodziło o konsolidację sojuszu przeciwko zagrożeniu rozszerzającego się Imperium Osmańskiemu, które już zredukowało Despotat Serbii do pasa ziemi zarządzanego z twierdzy Smederevo. Stefan Tomašević przybył do Smederewa podczas Wielkiego Tygodnia 1459, przejmując fortecę i rząd 21 marca. Ślub odbył się 1 kwietnia w pierwszą niedzielę po Wielkanocy. Panna młoda wkrótce potem dołączyła do Kościoła katolickiego i przyjęła imię Maria. Małżeństwo Rządy Stefan Tomaševicia w Serbii były krótkotrwałe. Osmański sułtan [Zdobywca] uznał to porozumienie za obrazę jego praw jako władcy Serbii. 20 czerwca 1459 r. siły osmańskie zdobyły Smederevo bez walki i przystąpiły do ​​aneksji resztek państwa serbskiego do swojego Imperium. Stefan i Maria uciekli do Bośni, szukając schronienia na dworze swojego ojca w Jajce. Maria nosiła ze sobą relikwie świętego Łukasza Ewangelisty, jej cennej pamiątki rodzinnej. Po śmierci króla Tomasza latem 1461 r. mąż Marii wstąpił na tron króla Bośni. Maria została nową małżonką królowej, a jej macocha Katarzyna prawdopodobnie wycofała się z dworu jako królowa-wdowa. Królowanie Marii też nie trwało długo; w 1462 r. jej mąż podjął śmiertelną decyzję odmowy oddania hołdu Turkom, którzy rozpoczęli przygotowania do ataku, który zakończył niepodległość Królestwa Bośni. Po inwazji osmańskiej w maju 1463 r. rodzina królewska postanowiła rozdzielić się i uciec w kierunku sąsiedniej Chorwacji i Dalmacji w różnych kierunkach, aby zmylić i wprowadzić w błąd napastników. Król Stefan, który wraz z relikwiami Świętego Łukasza wysłał Marię do Dalmacji, został schwytany i stracony. Dwie królowe, Maria i Katarzyna, były jedynymi członkami rodziny królewskiej, którzy uciekli przed najeźdźcami i ostatecznie dotarli na terytoria Republiki Ragusy. Kronikarz z XVI wieku Mavro Orbini napisał, że królowa Maria została pojmana przez bana Chorwacji Pavao Špirančića podczas jej podróży na wybrzeże, ale jest to mało prawdopodobne, ponieważ sam Pavao był w tym czasie w niewoli tureckiej Lata wędrówki Maria, chcąc uniknąć wpadnięcia w ręce osmańskie, zgubiła relikwie świętego Łukasza. Bracia franciszkańscy z Bośni odzyskali je i udali się w kierunku Raguzy, ale zostali przechwyceni w Poljicach przez Ivaniša Vlatkovića, miejscowego szlachcica i przyjaciela królowej, który nie pozwolił zakonnikom przejść bez jej pozwolenia. Rozgniewało to Raguzę, która wymogła na Ivaniua oddanie im relikwii. 9 lipca władze republiki wydały dekret zezwalający królowej na schronienie na jednej ze swoich wysp. Dekret zawierał także odniesienie do ważnej kwestii, którą Ragusanie chcieli z nią omówić, najprawdopodobniej sprzedaży relikwii. Republika Wenecka wyraziła również zainteresowanie pamiątką po Marii, ale została poważnie obrażona w sierpniu, gdy władze weneckie skąpiąc próbowały zakwestionować autentyczność relikwii. Wenecjanom w końcu udało się sfinalizować kupno relikwii za pośrednictwem Ivaniša Vlatkovića. Królowa żałowała póxniej tej transakcji po tym, jak węgierski król Maciej Korwin zaoferował jej trzy lub cztery miasta w zamian za relikwie, ale jej próba odzyskania ich przez Ivaniša pod koniec sierpnia nie powiodła się. Zarówno Ivaniš, jak i Maria zostali nagrodzeni przez Wenecję, gdyż królowa mogła osiedlić się w klasztorze benedyktynów św. Stefana/Szczepana pod sosnami w pobliżu Spalato. Mieszkając w klasztorze królowa Maria przyjmowała wizyty Bośniaków i Węgrów, co wzbudziło podejrzenia władz weneckich. Wkrótce poinstruowali rząd Spalato, aby zalecił jej przeniesienie do Sebenico lub na wyspę z powodu złych warunków życia w klasztorze, z zamiarem trwałego usunięcia jej z ich terytorium. W przeciwieństwie do macochy (a nawet króla Węgier) 16-letnia królowa Maria powstrzymała się od roszczeń o dziedzictwo królów bośniackich podczas wygnania w Dalmacji i Ragusie. Możliwe, że po opuszczeniu Dalmacji spędził trochę czasu na Węgrzech, póxniej królowa Maria osiadła w osmańskiej Grecji. Prawdopodobnie dołączyła do swoich ciotek ze strony ojca, Marii (cenionej i wpływowej macochy Mehmeda) i [Katarina Branković Katarzyny Kantakouzene], w ich majątku w pobliżu Serres. Konflikt, który wybuchł w 1476 r. między Marią a katarzyna Kantakouzene, doprowadził do krótkiego uwięzienia tej ostatniej po tym, jak królowa złożyła skargę do Mehmeda. Walka mogła spowodować, że królowa przeniosła się do Konstantynopola, stolicy osmańskiej, gdzie cieszyła się ochroną Mehmeda i jego następcy, Bayezida II. Spędziła lata „oczerniając i intrygując swoich najbliższych krewnych”, a także pozywając każdego, od kogo mogłaby skorzystać. Lawsuits and frauds {{#invoke:Multiple image|render}} W październiku 1484 r. Królowa Maria zwróciła się do Wysokiej Porty z prośbą o pomoc sułtana w odzyskaniu jednej trzeciej depozytu jej dziadka ze strony ojca w Ragusie, który, jak nalegała, nie został zwrócony ojcu. Bayezid napisał do Ragusy i wysłał wysłannika, aby przyniósł złoto, ale Ragusanie odpowiedzieli listem potwierdzającym, że depozyt został zwrócony Lazarowi. Maria zakwestionowała jednak autentyczność pieczęci ojca, a Bayezid opowiedział się po jej stronie. Nie wiadomo, czy Ragusanie zastosowali się do rozkazu Bayezida, by wysłać złoto królowej, ale istnieje mnóstwo dowodów przeciwko jej zarzutom w listach ojca i wuja. In October 1484, Queen Maria approached the Sublime Porte to ask for the Sultan's help in reclaiming a third of her paternal grandfather's deposit in Ragusa, which she insisted had not been returned to her father. Bayezid wrote to Ragusa and sent an envoy to bring the gold, but the Ragusans responded with a letter proving that the deposit had been returned to Lazar. Maria, however, disputed the authenticity of her father's seal, and Bayezid sided with her.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} It is not known whether the Ragusans obeyed Bayezid's command to send the gold to the Queen, but there is plenty of evidence against her allegations in the letters of her father and uncle.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Po śmierci ciotek Marii i Katarzyny odpowiednio w 1487 i 1490 r. Maria odziedziczyła swój majątek zgodnie z prawem szariatu. Natychmiast zgłosiła roszczenie do ikon pozostawionych przez Marę w klasztorze Wielkiej Ławry na Górze Athos. Ponieważ jej płeć uniemożliwiła dostęp do świętej góry, interwencja sułtana Bajazyda w 1492 r. wymogła na nich zwrot ikon. Wkrótce potem wezwała na dwór szariacki mnichów z klasztoru Xeropotamou, twierdząc, że jeden z nich ukradł pieniądze ciotki Kantakouzene podczas jej służby, ale nie mogła tego udowodnić. Upon the deaths of her aunts Mara and Kantakouzene in 1487 and 1490 respectively, Maria inherited their possessions in accordance with the Sharia law. She immediately launched a claim to icons left by Mara to the monastery of Great Lavra on Mount Athos. Since her sex precluded her from accessing the holy mountain, it took Bayezid's intervention in 1492 for her to receive the icons. Shortly afterwards she called to Sharia court the monks of Xeropotamou Monastery, alleging that one of them stole money from her aunt Kantakouzene while in her service, but could not prove this.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} około 1495 roku, Maria zaangażowała się w kolejny spór prawny z Raguzą, tym razem dotyczący hołdu Stona. Ragusa oddał hołd serbskim władcom od czasów Stefana Dušana, ale dochód został przekazany klasztorowi świętych Archaniołów Michała i Gabriela w Jerozolimie. Maria odzyskała dochód po zamknięciu klasztoru, a po jej śmierci zarządzała nim Kantakouzene. Maria postanowiła się uznać za legalnego spadkobiercę ciotek, ale klasztory w Chilandar i św. Pawła przywołały nieformalny zapis jej ciotek. Królowa Maria, opisana wprost przez mnichów jako „zła kobieta”, zmarła ok. 1500 r., gdy to Chilandar i św. Pawła zostały zarejestrowane jako zapewniające dochód. Uważa się, że zmarła w Çorlu i została pochowana w lokalnym kościele wraz ze swoim wujem ze strony matki, Manuelem Paleologiem. In c. 1495, Maria became involved in another legal dispute with Ragusa, this time concerning the tribute of Ston. The tribute had been paid by Ragusa to Serbian rulers since the reign of Stefan Dušan, but the income was ceded to the Monastery of Saint Archangels Michael and Gabriel in Jerusalem. Mara reclaimed the income after the monastery was closed, and after her death it was managed by Kantakouzene. Maria decided to claim it as her aunts' legal heir, but the Athonite monasteries of Chilandar and Saint Paul's cited her aunts' non-formalized bequest.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Queen Maria, described straightforwardly by the monks as an "evil woman", died c. 1500, when Chilandar and Saint Paul's were recorded as having secured the income.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} She is believed to have died in Çorlu and to have been buried in a local church along with her maternal uncle, Manuel Palaiologos.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Nie jest jasne, dlaczego Maria cieszyła się tak silnym wsparciem sułtanów w jej różnych konfliktach i zwykłych oszustwach. Wyjaśnieniem może być narracja jej krewnego Teodora Spandounesa, który mieszkał przez pewien czas z ciotkami i którego rodzina utrzymywała bliskie stosunki z dynastią Branković. Napisał, że królowa Maria poślubiła sipahi, z którym nie miała dzieci, ale posunął się nawet do twierdzenia, że ​​została schwytana przez Turków w Bośni i zmuszona do małżeństwa, co jest oczywiście nieprawdą. It is not clear why Maria enjoyed such strong support of the sultans in her various conflicts and plain frauds. An explanation might be offered by the narrative of her relative Theodore Spandounes, who lived for some time with her aunts and whose family maintained close relations with the Branković dynasty. He wrote that Queen Maria married a sipahi with whom she had no children, but went so far as to claim that she was captured by the Turks in Bosnia and forced into the marriage, which is evidently untrue.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Family tree             Đurađ Branković   Irene Kantakouzene       Thomas Palaiologos   Caterina Zaccaria                                                                                                                       Murad II   Mara Branković   Kantakouzene Branković   Lazar Branković   Helena Palaiologina   Manuel Palaiologos   Tomaš Kotromanić   Katarina Kosača                                                                                               Mehmed II                       Marija/Jelena Branković               Stjepan Kotromanić                                             Bayezid II                           Bibliografia Babinger, Franz (1992). Mehmed the Conqueror and His Time. USA: Princeton University Press. ISBN 0-691-01078-1. Fine, John Van Antwerp, Jr. (1975). The Bosnian Church: Its Place in State and Society from the Thirteenth to the Fifteenth Century. Saqi. ISBN 0914710036. Fine, John Van Antwerp (1994), The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest, University of Michigan Press, ISBN 0472082604 Mahinić, Senja (2014), "Životni put posljednje bosanske kraljice Mare nakon propasti Bosanskog kraljevstva", Radovi (po serbo-chorwacku), Filozofski fakultet u Sarajevu Tošić, Đuro (2002), "Posljednja bosanska kraljica Mara (Jelena)", Zbornik za istoriju Bosne i Hercegovine 2 (po serbo-chorwacku), Serbian Academy of Sciences and Arts, pp. 29–60

Мара Бранковић (serb-chor.) Jelena Branković (pol.) — Królowa Bośni Despotina Serbii — Królowa Bośni Okres od 10 lipca 1461 do 5 czerwca 1463 Despotina Serbii Okres od 1 kwietnia 1459 do 20 czerwca 1459 Dane biograficzne Dynastia Branković Państwo {{{państwo}}} Urodziny ok. 1447 Miejsce Smederevo, Serbia Śmierć ok. 1500 Miejsce Çorlu, Imperium Osmańskie Ojciec Lazar Branković Matka Helena Palaiologina Mąż Stefan Tomašević od 1459 do 1463