Księstwo Friuli: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
(Utworzono nową stronę "Kategoria:2 Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii {{Uwaga polska| |strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Ksi%C4%99stwo_Friuli |autorzy = https://pl...")
 
Linia 15: Linia 15:
 
  |
 
  |
  
{{dopracować|źródła=2018-09}}
+
[[Plik:Mappa italia bizantina e longobarda.svg|thumb|left|400px|Księstwo Friuli na mapie Italii Longobardów]]
 +
'''Księstwo Friuli''' było jednym z największych terytorialnie księstw [[Longobardowie|longobardzkich]].
 +
 
 +
Stanowiło ważny bufor między [[Królestwo Longobardów|Królestwem Longobardów]] a [[Słowianie|Słowianami]]. Razem z księstwami [[Księstwo Spoleto|Spoleto]],
 +
[[Księstwo Benewentu|Benewentu]] i [[Księstwo Tarentu|Tarentu]], Friulia często próbowała uzyskać niezależność względem władzy królewskiej.
 +
 
 +
Prowincja [[Friuli-Wenecja Julijska|Friuli]] (Venetia) była pierwszą prowincją na Półwyspie Apenińskim podbitą przez Longobardów pod wodzą [[Alboin]]a w [[568]]. Alboin przekazał władzę nad regionem w ręce swego bratanka [[Gisulf I|Gisulfa I]], który mógł wybierać ''faras'', tj. arystokratyczne rodziny, do zasiedlenia kraju. Początkowo księstwo było ograniczone przez [[Alpy Karnickie]] i [[Alpy Julijskie|Julijskie]] na północy i wschodzie, z tych kierunków było trudno dostępne. Na południu było ograniczone przez [[Egzarchat Rawenny]] i nie miało linii brzegowej, oraz przez równinę, która prowadziła do [[Panonia|Pannoni]], doskonałego punktu wyjściowego dla najeźdźców, takich jak [[Chorwaci]], [[Awarowie]] a później [[Węgrzy]]. Jej zachodnie granice początkowo nie były ustalone, aż do kolejnych podbojów i ustanowienia [[Księstwo Ceneda|księstwa Ceneda]], które leżało za rzeką [[Tagliamento]]. Początkowo głównym miastem prowincji była [[Akwileja]], ale stolicą longobardzkiej Friuli było ''Forum Iulii'', współczesne [[Cividale del Friuli]].
 +
 
 +
W [[615]] została podbita [[Concordia Sagittaria|Concordia]], a w [[642]] [[Oderzo|Opitergium]], gdy książęta rozszerzali swą władzę na południe kosztem egzarchatu. W [[663]] Cividale na krótko zdobyli Awarowie, ale [[Grimoald I|król Grimoald]] odbił je. Po zdobyciu [[Pawia|Pawii]] w [[774]], [[Karol Wielki]] pozwolił [[Hrodgaud]]owi zatrzymać księstwo, które istniało pod zwierzchnictwem [[Frankowie|Franków]] do [[828]], gdy rozpadło się po podziale na kilka hrabstw. Później przekształcono je w [[marchia Friuli|marchię Friuli]] w [[846]].
 +
 
 +
== Zobacz też ==
 +
* [[Marchia Friuli]]
 +
* [[Władcy Friuli]]
 +
* [[Królestwo Longobardów]]
 +
 
 +
|
 
{{Państwo infobox
 
{{Państwo infobox
 
  |nazwa_oryginalna      = Ducato del Friuli
 
  |nazwa_oryginalna      = Ducato del Friuli
Linia 97: Linia 112:
 
  |uwagi                  =  
 
  |uwagi                  =  
 
}}
 
}}
[[Plik:Mappa italia bizantina e longobarda.svg|thumb|240px|Księstwo Friuli na mapie Italii Longobardów]]
+
|}
'''Księstwo Friuli''' było jednym z największych terytorialnie księstw [[Longobardowie|longobardzkich]].
 
 
 
Stanowiło ważny bufor między [[Królestwo Longobardów|Królestwem Longobardów]] a [[Słowianie|Słowianami]]. Razem z księstwami [[Księstwo Spoleto|Spoleto]],
 
[[Księstwo Benewentu|Benewentu]] i [[Księstwo Tarentu|Tarentu]], Friulia często próbowała uzyskać niezależność względem władzy królewskiej.
 
 
 
Prowincja [[Friuli-Wenecja Julijska|Friuli]] (Venetia) była pierwszą prowincją na Półwyspie Apenińskim podbitą przez Longobardów pod wodzą [[Alboin]]a w [[568]]. Alboin przekazał władzę nad regionem w ręce swego bratanka [[Gisulf I|Gisulfa I]], który mógł wybierać ''faras'', tj. arystokratyczne rodziny, do zasiedlenia kraju. Początkowo księstwo było ograniczone przez [[Alpy Karnickie]] i [[Alpy Julijskie|Julijskie]] na północy i wschodzie, z tych kierunków było trudno dostępne. Na południu było ograniczone przez [[Egzarchat Rawenny]] i nie miało linii brzegowej, oraz przez równinę, która prowadziła do [[Panonia|Pannoni]], doskonałego punktu wyjściowego dla najeźdźców, takich jak [[Chorwaci]], [[Awarowie]] a później [[Węgrzy]]. Jej zachodnie granice początkowo nie były ustalone, aż do kolejnych podbojów i ustanowienia [[Księstwo Ceneda|księstwa Ceneda]], które leżało za rzeką [[Tagliamento]]. Początkowo głównym miastem prowincji była [[Akwileja]], ale stolicą longobardzkiej Friuli było ''Forum Iulii'', współczesne [[Cividale del Friuli]].
 
 
 
W [[615]] została podbita [[Concordia Sagittaria|Concordia]], a w [[642]] [[Oderzo|Opitergium]], gdy książęta rozszerzali swą władzę na południe kosztem egzarchatu. W [[663]] Cividale na krótko zdobyli Awarowie, ale [[Grimoald I|król Grimoald]] odbił je. Po zdobyciu [[Pawia|Pawii]] w [[774]], [[Karol Wielki]] pozwolił [[Hrodgaud]]owi zatrzymać księstwo, które istniało pod zwierzchnictwem [[Frankowie|Franków]] do [[828]], gdy rozpadło się po podziale na kilka hrabstw. Później przekształcono je w [[marchia Friuli|marchię Friuli]] w [[846]].
 
 
 
== Zobacz też ==
 
* [[Marchia Friuli]]
 
* [[Władcy Friuli]]
 
* [[Królestwo Longobardów]]
 
  
 
{{SORTUJ:Friuli}}
 
{{SORTUJ:Friuli}}

Wersja z 07:07, 8 cze 2020

Plik:Mappa italia bizantina e longobarda.svg
Księstwo Friuli na mapie Italii Longobardów

Księstwo Friuli było jednym z największych terytorialnie księstw longobardzkich.

Stanowiło ważny bufor między Królestwem Longobardów a Słowianami. Razem z księstwami Spoleto, Benewentu i Tarentu, Friulia często próbowała uzyskać niezależność względem władzy królewskiej.

Prowincja Friuli (Venetia) była pierwszą prowincją na Półwyspie Apenińskim podbitą przez Longobardów pod wodzą Alboina w 568. Alboin przekazał władzę nad regionem w ręce swego bratanka Gisulfa I, który mógł wybierać faras, tj. arystokratyczne rodziny, do zasiedlenia kraju. Początkowo księstwo było ograniczone przez Alpy Karnickie i Julijskie na północy i wschodzie, z tych kierunków było trudno dostępne. Na południu było ograniczone przez Egzarchat Rawenny i nie miało linii brzegowej, oraz przez równinę, która prowadziła do Pannoni, doskonałego punktu wyjściowego dla najeźdźców, takich jak Chorwaci, Awarowie a później Węgrzy. Jej zachodnie granice początkowo nie były ustalone, aż do kolejnych podbojów i ustanowienia księstwa Ceneda, które leżało za rzeką Tagliamento. Początkowo głównym miastem prowincji była Akwileja, ale stolicą longobardzkiej Friuli było Forum Iulii, współczesne Cividale del Friuli.

W 615 została podbita Concordia, a w 642 Opitergium, gdy książęta rozszerzali swą władzę na południe kosztem egzarchatu. W 663 Cividale na krótko zdobyli Awarowie, ale król Grimoald odbił je. Po zdobyciu Pawii w 774, Karol Wielki pozwolił Hrodgaudowi zatrzymać księstwo, które istniało pod zwierzchnictwem Franków do 828, gdy rozpadło się po podziale na kilka hrabstw. Później przekształcono je w marchię Friuli w 846.

Zobacz też

Ducato del Friuli
Księstwo Friuli

569–828
Stolica Forum Iulii
Ustrój polityczny monarchia
Status terytorium Księstwo
Data powstania 569
Przekształcenie w marchię 828