Taksony

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Taksony (pol. Taksony, łac. Toxun, gr. Taxis, niem. Taksony, chor. Takšonj, slow. Taksony Madžarski, cz. Takšoň) (* ok.931, † ok.970) – wódz węgierski z dynastii Arpadów, książę Węgier od 955 roku. Był synem Zoltána. W 955 roku został władcą Węgier, zmieniając dotychczasową politykę. Zrezygnował z najazdów na ościenne państwa, zawarł pokój z Rusią, Pieczyngami i Bułgarią. Włączył swój kraj w obieg międzynarodowego handlu. Starał się o sprowadzenie łacińskich misjonarzy, jednak wyświęcony przez papieża Jana XII biskup Węgier, ze względu na opór króla Ottona I Wielkiego, nie dotarł do swojej diecezji. Jego synem i następcą był Gejza, ojciec pierwszego węgierskiego króla Stefana I Świętego; drugim synem był Michał. Pochodzenie i losy do objęcia rządów Był synem Zoltána, najmłodszego z synów Arpada. W 947 roku brał udział w wyprawie na Włochy. Okoliczności objęcia rządów przez Taksonyego Plik:Taksony.jpg Pomnik Taksonya W latach 40. X wieku węgierscy książęta powoli przekonywali się o konieczności przyjęcia chrztu. Nie chcieli jednak czynić tego za pośrednictwem Niemiec, z którymi znajdowali się w konflikcie. Zdecydowali się, wzorem Bułgarii, na pośrednictwo Cesarstwa Bizantyjskiego. W 948 roku w Konstantynopolu zostali ochrzczeni harka (trzeci dostojnik na Węgrzech) Bulcsú oraz książę Tormás, prawnuk Arpada. W 953 roku chrzest przyjął gyula (drugi dostojnik na Węgrzech), zapewne Zombor. Ówczesny książę Węgier, Fajsz, w 954 roku zdecydował się poprzeć bunt niemieckich możnowładców przeciwko królowi Ottonowi I Wielkiemu. Jednak 10 sierpnia 955 roku w bitwie na Lechowym Polu koło Augsburga Otto I rozgromił węgierską armię; dowodzący nią harka Bulcsú i książę Lehel zostali pojmani i powieszeni. Klęska spowodowała zmianę polityki prowadzonej przez dynastię Arpadów. Odpowiedzialnością za dotychczasowe niepowodzenia obarczono potomków Jutasa i Üllő, synów Arpada. Do głosu doszły dwa pozostałe odgałęzienia wywodzące się od Tarhosa i Zoltána. Wielkim księciem, zgodnie z zasadą senioratu, obrano najstarszego w rodzie Taksonyego. Małżeństwo i potomstwo Żona Taksonyego pochodziła, jak podaje Anonymus, z kraju Kumanów. Przypuszcza się, że była córką Tonuzaby, wodza Pieczyngów. Wiąże się ten fakt z przeprowadzką Tonuzaby i jego szczepu na Węgry; sam Tonuzaba otrzymał włości w Heves, niedaleko posiadłości Taksonyego. Ze wspomnianego małżeństwa pochodziło dwóch synów: Gejza, zm. 997, książę Węgier, Michał. Przypisy Bibliografia Dworzaczek W., Genealogia, Warszawa 1959, tablica 84. Sroka S. A., Historia Węgier w zarysie do 1526 roku, Bydgoszcz 2000, ISBN 83-87933-75-9, str. 16.

Taksony (węg.) Taksony (pol.) Toxun (łac.) Taxis (gr.) Taksony (niem.) Takšonj (chor.) Taksony Madžarski (slow.) Takšoň (cz.) — wódz węgierski — Wizerunek Taksonya w Kronice Ilustrowanej Wizerunek Taksonya w Kronice Ilustrowanej Wódz Węgrów Okres od 955 do 970 Poprzednik Fajsz Następca Gejza Dane biograficzne Dynastia Arpadowie Państwo {{{państwo}}} Urodziny ok. 931 Śmierć ok. 970 Ojciec Zoltán Dzieci Gejza Michał