|
Galicyjska Kolej Transwersalna ([[{{#invoke:lang|hasło|de}}|{{#invoke:lang|skrót|de}}]] Galizische Transversalbahn) – państwowa linia kolejowa, otwarta w 1884 w Galicji w Austro-Węgrzech. Linia przebiega równoleżnikowo z zachodu na wschód przez górskie obszary Karpat, równolegle do oddanej w roku 1851 drogi 28. Jej łączna długość wynosiła około 800 km. Linia kolejowa przecięła doliny najważniejszych rzek karpackich, stąd jej nazwa, od łacińskiego trans versalis - poprzeczna[1].
Historia
Inwestycja ta miała na celu połączenie już istniejących tras o przebiegu równoleżnikowym i stworzenie nieprzerwanego ciągu komunikacji kolejowej z zachodu na wschód terytorium. Jej budowa miała głównie cel militarny – wybudowanie linii alternatywnej wobec głównej Kraków – Lwów Kolei galicyjskiej im. Karola Ludwika na wypadek wojny z Rosją. Miała również przyczynić się do zaktywizowania słabo rozwiniętych obszarów górskich. Stacjami końcowymi były Czadca (obecnie na Słowacji) i Husiatyn (na Ukrainie). Główne dworce kolejowe znajdowały się w Żywcu, Suchej Beskidzkiej, Nowym Sączu, Jaśle, Krośnie, Sanoku, Zagórzu, Chyrowie, Samborze, Drohobyczu, Stryju i Stanisławowie.
Przed rozpoczęciem projektu Kolei Transwersalnej istniały już następujące trasy kolejowe:
W ramach Kolei Transwersalnej w 1884 otwarto następujące linie kolejowe o łącznej długości 577 km:
Cały szlak liczył łącznie 768 km[2].
Stan obecny
Polska
Obecnie ruch pasażerski odbywa się na liniach:
- Čadca – Żywiec – Sucha Beskidzka – Rabka Zdrój
- (Krynica) – Nowy Sącz – Stróże – Jasło , odcinek Stróże – Gorlice Zagórzany tylko TLK Luna
- Gorlice Zagórzany – Gorlice
- (Rzeszów) – Jasło – Zagórz – (Komańcza) – (Łupków)
Ruch pasażerski został wstrzymany na liniach:
- Rabka Zdrój – Nowy Sącz (wyłącznie ruch turystyczny prowadzony m.in. przez skansen w Chabówce[3] oraz lokalne Nowosądeckie Stowarzyszenie Miłośników Kolei z Nowego Sącza[4])
- Nowy Zagórz – Krościenko – Chyrów (Ukraina) – odcinek graniczny z zachowaną normalną szerokością toru
Ukraina
Ruch pasażerski odbywa się na liniach:
Wyłączono z ruchu pasażerskiego odcinki:
- graniczny Krościenko – Starżawa (2009 r.),
- Drohobycz – Borysław (2003 r.)
- Buczacz – Czortków (2014 r.)
Odcinek Stanisławów – Buczacz został fizycznie zlikwidowany już w lecie 1944 przez hitlerowców.
Odniesienia
Poeta Janusz Szuber napisał wiersz pt. Kolej Transwersalna 1884, wydany w tomiku poezji pt. Pan Dymiącego Zwierciadła z 1996[5].
Przypisy
- ↑ {{#invoke:Cytuj|auto}}{{#invoke:Sprawdź|Parametry|=problemy-w-cytuj|autor=|autor r=txt|cytat=txt|czasopismo=txt|data=|data dostępu=txt|format=txt|inni=txt|język=txt|miejsce=txt|odpowiedzialność=txt|opublikowany=txt|praca=txt|rozdział=txt|seria=txt|url=txt|tytuł=txt|wydanie=txt|wolumin=txt|numer=txt|wydawca=txt|opis=txt|redaktor=txt|s=txt|bibcode=txt|doi=txt|isbn=txt|issn=txt|lccn=txt|oclc=txt|pmc=txt|pmid=txt|arxiv=txt|jstor=txt|ol=txt|id=txt|archiwum=txt|odn=txt|zarchiwizowano=txt|typ nośnika=txt|dostęp=txt|patent=txt|kropka=txt}}gołe linki: {{#invoke:Sprawdź|pola z gołymi linkami|url=|archiwum=}}
- ↑ Waldemar Bałda: Sowa i bocian. Opowieść o Posadzie Olchowskiej – III dzielnicy Miasta Sanoka. Kraków: AB Media, 2012, s. 35. {{#invoke:ISBN|link|978-83-935385-7-7}}.{{#invoke:Sprawdź|Parametry
|=problemy-w-cytuj
| nazwisko = | imię = | autor = | autor link =
| nazwisko2 = | imię2 = | autor2 = | autor link2 =
| nazwisko3 = | imię3 = | autor3 = | autor link3 =
| nazwisko4 = | imię4 = | autor4 = | autor link4 =
| nazwisko5 = | imię5 = | autor5 = | autor link5 =
| nazwisko6 = | imię6 = | autor6 = | autor link6 =
| nazwisko7 = | imię7 = | autor7 = | autor link7 =
| nazwisko8 = | imię8 = | autor8 = | autor link8 =
| nazwisko9 = | imię9 = | autor9 = | autor link9 =
| nazwisko10 = | imię10 = | autor10 = | autor link10 =
| nazwisko11 = | imię11 = | autor11 = | autor link11 =
| nazwisko12 = | imię12 = | autor12 = | autor link12 =
| nazwisko13 = | imię13 = | autor13 = | autor link13 =
| nazwisko14 = | imię14 = | autor14 = | autor link14 =
| nazwisko15 = | imię15 = | autor15 = | autor link15 =
| tytuł = txt! | url =
| inni =
| wydanie =
| wydawca =
| miejsce =
| data = | rok = | miesiąc =
| strony = | kolumny =
| rozdział = | adres rozdziału =
| nazwisko r = | imię r = | autor r = | autor r link =
| nazwisko2 r = | imię2 r = | autor2 r = | autor r2 link =
| nazwisko3 r = | imię3 r = | autor3 r = | autor r3 link =
| tom = | tytuł tomu =
| część = | tytuł części =
| seria =
| id = | isbn = | oclc = | lccn = | doi = | issn =
| cytat =
| język = | język2 = | język3 = | język4 = | język5 = | język6 = | język7 = | język8 = | język9 = | język10 =
| data dostępu =
| odn =
}}gołe linki: {{#invoke:Sprawdź|pola z gołymi linkami|url=|adres rozdziału=}}{{#invoke:Sprawdź|pola z autorami|max=15|nazwisko=nazwisko#|imię=imię#|autor=autor#|link=autor link#|przed=Sprawdź autora:|po=.}}{{#invoke:Sprawdź|pola z autorami|max=4|nazwisko=nazwisko# r|imię=imię# r|autor=autor# r|link=autor r# link|przed=Sprawdź autora rozdziału:|po=.}}
- ↑ Wakacyjne pociągi retro z Chabówki do Kasiny Wielkiej. Skansen Taboru Kolejowego w Chabówce. [zarchiwizowane z tego adresu].{{#invoke:Sprawdź|Parametry
|=problemy-w-cytuj
|url=uri!
|tytuł=txt!
|autor=
|nazwisko=
|imię=
|autor link=
|autor2=
|autor3=
|autor4=
|autor5=
|imię2=
|imię3=
|imię4=
|imię5=
|nazwisko2=
|nazwisko3=
|nazwisko4=
|nazwisko5=
|autor link2=
|autor link3=
|autor link4=
|autor link5=
|data=
|rok=
|miesiąc=
|data dostępu=
|praca=
|opublikowany=
|oznaczenie=
|strony=
|język=
|archiwum=uri?
|zarchiwizowano=
|id=
|cytat=
|odn=
}}k{{#invoke:Sprawdź|pola z autorami|max=5|nazwisko=nazwisko#|imię=imię#|autor=autor#|link=autor link#|przed=Sprawdź autora:|po=.}}goły link w tytule
- ↑ Turystyczne pociągi historyczne w Małopolsce. Małopolskie Szlaki Turystyki Kolejowej.{{#invoke:Sprawdź|Parametry
|=problemy-w-cytuj
|url=uri!
|tytuł=txt!
|autor=
|nazwisko=
|imię=
|autor link=
|autor2=
|autor3=
|autor4=
|autor5=
|imię2=
|imię3=
|imię4=
|imię5=
|nazwisko2=
|nazwisko3=
|nazwisko4=
|nazwisko5=
|autor link2=
|autor link3=
|autor link4=
|autor link5=
|data=
|rok=
|miesiąc=
|data dostępu=
|praca=
|opublikowany=
|oznaczenie=
|strony=
|język=
|archiwum=uri?
|zarchiwizowano=
|id=
|cytat=
|odn=
}}k{{#invoke:Sprawdź|pola z autorami|max=5|nazwisko=nazwisko#|imię=imię#|autor=autor#|link=autor link#|przed=Sprawdź autora:|po=.}}goły link w tytule
- ↑ Janusz Szuber: Pan Dymiącego Zwierciadła. Sanok: 1996, s. 42-43. {{#invoke:ISBN|link|83-905046-1-8}}.{{#invoke:Sprawdź|Parametry
|=problemy-w-cytuj
| nazwisko = | imię = | autor = | autor link =
| nazwisko2 = | imię2 = | autor2 = | autor link2 =
| nazwisko3 = | imię3 = | autor3 = | autor link3 =
| nazwisko4 = | imię4 = | autor4 = | autor link4 =
| nazwisko5 = | imię5 = | autor5 = | autor link5 =
| nazwisko6 = | imię6 = | autor6 = | autor link6 =
| nazwisko7 = | imię7 = | autor7 = | autor link7 =
| nazwisko8 = | imię8 = | autor8 = | autor link8 =
| nazwisko9 = | imię9 = | autor9 = | autor link9 =
| nazwisko10 = | imię10 = | autor10 = | autor link10 =
| nazwisko11 = | imię11 = | autor11 = | autor link11 =
| nazwisko12 = | imię12 = | autor12 = | autor link12 =
| nazwisko13 = | imię13 = | autor13 = | autor link13 =
| nazwisko14 = | imię14 = | autor14 = | autor link14 =
| nazwisko15 = | imię15 = | autor15 = | autor link15 =
| tytuł = txt! | url =
| inni =
| wydanie =
| wydawca =
| miejsce =
| data = | rok = | miesiąc =
| strony = | kolumny =
| rozdział = | adres rozdziału =
| nazwisko r = | imię r = | autor r = | autor r link =
| nazwisko2 r = | imię2 r = | autor2 r = | autor r2 link =
| nazwisko3 r = | imię3 r = | autor3 r = | autor r3 link =
| tom = | tytuł tomu =
| część = | tytuł części =
| seria =
| id = | isbn = | oclc = | lccn = | doi = | issn =
| cytat =
| język = | język2 = | język3 = | język4 = | język5 = | język6 = | język7 = | język8 = | język9 = | język10 =
| data dostępu =
| odn =
}}gołe linki: {{#invoke:Sprawdź|pola z gołymi linkami|url=|adres rozdziału=}}{{#invoke:Sprawdź|pola z autorami|max=15|nazwisko=nazwisko#|imię=imię#|autor=autor#|link=autor link#|przed=Sprawdź autora:|po=.}}{{#invoke:Sprawdź|pola z autorami|max=4|nazwisko=nazwisko# r|imię=imię# r|autor=autor# r|link=autor r# link|przed=Sprawdź autora rozdziału:|po=.}}
Bibliografia
- {{#invoke:Cytuj|auto}}{{#invoke:Sprawdź|Parametry|=problemy-w-cytuj|autor=|autor r=txt|cytat=txt|czasopismo=txt|data=|data dostępu=txt|format=txt|inni=txt|język=txt|miejsce=txt|odpowiedzialność=txt|opublikowany=txt|praca=txt|rozdział=txt|seria=txt|url=txt|tytuł=txt|wydanie=txt|wolumin=txt|numer=txt|wydawca=txt|opis=txt|redaktor=txt|s=txt|bibcode=txt|doi=txt|isbn=txt|issn=txt|lccn=txt|oclc=txt|pmc=txt|pmid=txt|arxiv=txt|jstor=txt|ol=txt|id=txt|archiwum=txt|odn=txt|zarchiwizowano=txt|typ nośnika=txt|dostęp=txt|patent=txt|kropka=txt}}gołe linki: {{#invoke:Sprawdź|pola z gołymi linkami|url=|archiwum=}}
|