|
|
| Linia 1: |
Linia 1: |
| − | [[Kategoria:1p]] | + | #PATRZ [[Стефан Урош II Милутин]] |
| − | [[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
| |
| − | {{Uwaga polska|
| |
| − | |strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Stefan_Urosz_II_Milutin
| |
| − | |autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Stefan_Urosz_II_Milutin&action=history
| |
| − | |nota = polski
| |
| − | }}
| |
| | | | |
| − | {|
| + | [[Kategoria:Przekierowane]] |
| − | |
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | {|
| |
| − | |-style="vertical-align:top;"
| |
| − | |
| |
| − | | |
| − | '''Stefan Urosz II Milutin''', [[serb.]] Стефан Урош II Милутин (ur. w [[1253]], zm. 29 października [[1321]]) – król [[Serbia Nemaniczów|serbski]] w latach [[1282]]-[[1321]], syn [[Stefan Urosz I|Stefana Urosza I]].
| |
| − | | |
| − | == Zdobycie władzy ==
| |
| − | W 1276 roku jego starszy brat Stefan Dragutin zdetronizował ojca. Próbując umocnić swoją pozycję zawarł sojusz z [[Karol I Andegaweński|Karolem Andegaweńskim]] dążącym do wskrzeszenia zlikwidowanego przez Greków w 1261 roku [[Cesarstwo Łacińskie|Cesarstwa Łacińskiego]]. W 1282 roku, w którym [[Nieszpory sycylijskie]] położyły kres tym planom Andegaweńczyka, Sabor serbski w Deževie zmusił Dragutina do abdykacji na rzecz Stefana Urosza II Milutina. Dragutin zachował posiadłości na północy państwa nad [[Zachodnia Morawa|Zachodnią Morawą]] i wokół Rudnika, połączone terytorialnie z ziemiami, które otrzymał w lenno od króla węgierskiego – banatem Maczwy, obejmującym dolinę rzeki [[Kolubara (rzeka)|Kolubary]] i ziemię belgradzką. Strącony z tronu serbskiego utworzył w północnej części ziem serbskich własne państwo. Przyłączył Usorę i Soli w północnej Bośni, a następnie przy pomocy Milutina zajął ziemię [[Braniczewo|braniczewską]]<ref>T. Wasilewski: ''Historia Jugosławii''. s. 113-115.</ref>
| |
| − | | |
| − | == Ekspansja na południe ==
| |
| − | Po objęciu władzy Stefan Milutin podjął ekspansję na południe w stronę [[Macedonia (kraina historyczna)|Macedonii]], którą [[Michał VIII Paleolog]], jeszcze jako dowódca bizantyński, zdobył w 1259 roku częściowo na [[Despotat Epiru|Epirze]], a częściowo na Serbii (w 1258 roku Stefan Urosz I przejściowo opanował bowiem [[Skopje]], [[Prilep]] i [[Kiczewo]]). W 1282 i 1283 Milutin podbił północną Macedonię ze Skopjem, lecz dopiero po trwającej wiele lat wojnie w 1299 roku uzyskał ostatecznie od cesarza [[Andronik II Paleolog|Andronika II]] jako wiano córki cesarskiej [[Symonida Paleologina|Symonidy Paleologiny]], która została czwartą żoną Milutina<ref>T. Wasilewski: ''Historia Jugosławii''. s. 113-115.</ref>. W 1308 Stefan Milutin ustalił przebieg granicy z Cesarstwem zajmując ziemie debarskie do Mat, ziemię kiczewską do granic [[Ochryda|Ochrydu]], prilepską do miasta [[Prilep]] i do granic [[Prosek]]a, a w końcu ziemię owczenską po miasto [[Sztip]]. Domagał się też przyznania mu Sztipu, który zdobył już wcześniej, ale bez powodzenia. Mimo ustaleń granica była stale naruszana, a jej okolice niespokojne<ref>I. Stawowy-Kawka: ''Historia Macedonii''. s. 78.</ref>.
| |
| − | | |
| − | Przyłączenie do Serbii znacznych obszarów, których ludność posługiwała się greką i pielęgnowała greckie obyczaje, a także przybycie do Serbii młodej królowej greckiej z licznym dworem wywołało przewrót obyczajowy najpierw na dworze Milutina, a stopniowo w całym państwie. W dokumentach serbskich pojawiły się odtąd nieznane wcześniej greckie terminy dotyczące podatków i stanowisk urzędowych. W nowy sposób z bizantyńskim przepychem zorganizowano dwór królewski. Wzrastające stale dochody czerpane głównie z eksploatacji kopalń srebra pozwoliły też Milutinowi na wznoszenie coraz okazalszych fundacji kościelnych pod kierunkiem sprowadzonych z [[Konstantynopol]]a artystów. Milutin założył monaster w Nagorczino koło [[Kumanowo|Kumanowa]] w Macedonii (przetrwała z niego [[Cerkiew św. Jerzego w Starom Nagoričanem|cerkiew]] z zespołem [[fresk]]ów wykonanym na polecenie władcy<ref>W. Molé: ''Sztuka Słowian południowych''. Wrocław-Warszawa-Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1962, ss.118-120</ref>) oraz wokół głównych centrów swojego państwa, które w tym czasie przesunęły się z Raszki na [[Kosowe Pole]] i do [[Hvosno|Hvosna]] zwanego coraz częściej Metohią (od „metoh” - posiadłość cerkiewna). Na Kosowym Polu powstała „[[zadużbina|zadužbina]]” Milutina – [[Monaster Gračanica|monaster w Graczanicy]], a w Metohii – monastery nad rzeką [[monaster Banjska|Banjską]] i w [[Prizren]]ie. Poza Serbią wzniósł Milutin monastery : [[Klasztor Chilandar|Chilandar]] na [[Athos|Atosie]], w Tesalonice, w Konstantynopolu oraz monaster św. Michała Archanioła w [[Jerozolima|Jerozolimie]]<ref name="Was115">T. Wasilewski: ''Historia Jugosławii''. s. 115.</ref>.
| |
| − | | |
| − | == Ostatnie lata ==
| |
| − | Na początku XIV wieku, wspierany przez króla węgierskiego [[Karol Robert|Karola Roberta]] i papieża Stefan Dragutin wypowiedział wojnę Milutinowi, która zakończyła się po kilku latach ugodą przyznającą synowi Dragutina Władysławowi następstwo tronu serbskiego. Dragutin zmarł w 1316 roku. Po jego śmierci Milutin złamał ugodę i podbił państwo bratanka, wyjąwszy banat Maczwy i Belgrad, który w 1319 roku opanowali Węgrzy<ref>T. Wasilewski: ''Historia Jugosławii''. s. 115.</ref>.
| |
| − | | |
| − | Zmarł po upadku z łóżka, 29 października 1321 roku, nie wyznaczywszy swego następcy, co doprowadziło do wojny domowej pomiędzy jego dwoma synami i bratankiem<ref>Ch. Cawley: [http://fmg.ac/Projects/MedLands/SERBIA.htm#_Toc190757004 ''Medieval Lands''].</ref>.
| |
| − | | |
| − | == Rodzina ==
| |
| − | Stefan Milutin był czterokrotnie żonaty:
| |
| − | * z [[Helena Dukaina Angelina|Heleną Angeliną]], córką [[Jan I Angelos|Jana Angelosa]] władcy [[Tesalia Angelosów|Tesalii]], którą poślubił 1273/1276, a oddalił w 1283 roku,
| |
| − | * z Anną, córką cara bułgarskiego [[Jerzy I Terter|Jerzego I Tertera]] poślubioną jesienią 1284, oddaloną w 1294 roku.
| |
| − | * z [[Elżbieta Kumanka (królewna węgierska)|Elżbietą węgierską]], córką króla węgierskiego Stefana V, poślubioną w 1295 roku, oddaloną na przełomie 1298/1299
| |
| − | * z Simonidą Paleologiną, córką cesarza [[Andronik II Paleolog|Andronika II Paleologa]], poślubioną w 1300 roku, która uciekła od męża do [[Konstantynopol]]a. Po śmierci matki w 1317 roku zmuszona przez brata Konstantyna wróciła na dwór męża<ref>Ch. Cawley: [http://fmg.ac/Projects/MedLands/SERBIA.htm#_Toc190757004 ''Medieval Lands'']</ref>.
| |
| − | Miał czworo dzieci:
| |
| − | * Stefana Konstantyna z małżeństwa z Anną,
| |
| − | * nieznane z imienia dziecko z tego samego małżeństwa,
| |
| − | * [[Anna Neda|Annę Nedę]] z małżeństwa z Elżbietą węgierską,
| |
| − | * oraz [[Stefan Urosz III Deczański|Stefana Urosza]] z nieślubnego łoża<ref>Ch. Cawley: [http://fmg.ac/Projects/MedLands/SERBIA.htm#_Toc190757004 ''Medieval Lands'']</ref>.
| |
| − | | |
| − | == Przypisy ==
| |
| − | {{izvori}}
| |
| − | | |
| − | == Bibliografia ==
| |
| − | * Ch. Cawley: [http://fmg.ac/Projects/MedLands/SERBIA.htm#_Toc190757004 ''Medieval Lands'']. Foundation for Medieval Genealogy, 2006–2007.
| |
| − | | |
| − | * T. Wasilewski: ''Historia Jugosławii do XVIII wieku''. W: W. Felczak, T. Wasilewski: Historia Jugosławii. Wrocław: Ossolineum, 1985. ISBN 83-04-01638-9.
| |
| − | | |
| − | * J. Skowronek, M. Tanty, T. Wasilewski: ''Historia Słowian południowych i zachodnich''. Warszawa: PWN, 1988. ISBN 83-01-07549-X.
| |
| − | | |
| − | * I. Stawowy-Kawka: ''Historia Macedonii''. Wrocław: Ossolineum, 2000. ISBN 83-04-04549-4.
| |
| − | | |
| − | |
| |
| − | {{Władca infobox
| |
| − | |władca = Stefan Urosz II Milutin
| |
| − | |imiona =
| |
| − | |tytulatura = król Serbii
| |
| − | |grafika = Mladi milutin Sopocani.jpg
| |
| − | |opis grafiki =
| |
| − | |herb =
| |
| − | |opis herbu =
| |
| − | |faksymile =
| |
| − | |opis faksymile =
| |
| − | |dewiza =
| |
| − | |1. tytuł = [[Władcy Serbii i Jugosławii|król Serbii]]
| |
| − | |1. od = [[1282]]
| |
| − | |1. do = [[1321]]
| |
| − | |1. koronacja =
| |
| − | |1. poprzednik = [[Stefan Dragutin]]
| |
| − | |1. następca = [[Stefan Urosz III Deczański]]
| |
| − | |dynastia = [[Nemanicze]]
| |
| − | |data urodzenia = [[1253]]
| |
| − | |miejsce urodzenia =
| |
| − | |data śmierci = [[29 października]] [[1321]]
| |
| − | |miejsce śmierci =
| |
| − | |przyczyna śmierci =
| |
| − | |miejsce spoczynku =
| |
| − | |ojciec = [[Stefan Urosz I]]
| |
| − | |matka = Helena d’Anjou
| |
| − | |rodzeństwo =
| |
| − | | |
| − | |1. związek z = Helena Angelina <small>(córka Jana Angelosa władcy Tesalii)</small>
| |
| − | |1. związek od = 1273/6
| |
| − | |1. związek do = 1283
| |
| − | |1. dzieci =
| |
| − | | |
| − | |2. związek z = Anna <small>(córka cara bułgarskiego Jerzego I Tertera)</small>
| |
| − | |2. związek od = 1284
| |
| − | |2. związek do = 1294
| |
| − | |2. dzieci = Stefan Konstantyn<br>Nn
| |
| − | | |
| − | |3. związek z = [[Árpád-házi Boldog Erzsébet|Elżbieta węgierska]] <small>(córka króla węgierskiego Stefana V)</small>
| |
| − | |3. związek od = 1295
| |
| − | |3. związek do = 1298/9
| |
| − | |3. dzieci = [[Anna Neda|Anna]] ??
| |
| − | | |
| − | |4. związek z = Simonida Paleologina <small>(córka cesarza Andronika II Paleologa)</small>
| |
| − | |4. związek od = 1300
| |
| − | |4. związek do =
| |
| − | |4. dzieci =
| |
| − | | |
| − | |5. związek z = kochanka
| |
| − | |5. związek od =
| |
| − | |5. związek do =
| |
| − | |5. dzieci = [[Stefan Urosz III Deczański|Stefan]]
| |
| − | | |
| − | |odznaczenia =
| |
| − | |commons = Category:Stefan Uroš II Milutin of Serbia
| |
| − | |wikiźródła =
| |
| − | |wikicytaty =
| |
| − | }}
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | {{SORTUJ:Nemanicze, Stefan Urosz II Milutin}}
| |
| − | | |
| − | [[Kategoria:Nemanicze]]
| |
| − | [[Kategoria:Dynasta]]
| |
| − | [[Kategoria:Władcy Serbii]]
| |
| − | [[Kategoria:Serbscy święci prawosławni]]
| |
| − | [[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
| |
| − | [[Kategoria:Zmarli w 1321]]
| |
| − | [[Kategoria:Zmarli w XIV wieku]] | |
