Stefan Urosz II Milutin: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Znacznik: Nowe przekierowanie
 
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:1p]]
+
#PATRZ [[Стефан Урош II Милутин]]
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga polska|
 
|strona  = https://pl.wikipedia.org/wiki/Stefan_Urosz_II_Milutin
 
|autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Stefan_Urosz_II_Milutin&action=history
 
|nota    = polski
 
}}
 
  
{|
+
[[Kategoria:Przekierowane]]
|
 
|}
 
 
 
{|
 
|-style="vertical-align:top;"
 
|
 
 
 
'''Stefan Urosz II Milutin''', [[serb.]] Стефан Урош II Милутин (ur. w [[1253]], zm. 29 października [[1321]]) – król [[Serbia Nemaniczów|serbski]] w latach [[1282]]-[[1321]], syn [[Stefan Urosz I|Stefana Urosza I]].
 
 
 
== Zdobycie władzy ==
 
W 1276 roku jego starszy brat Stefan Dragutin zdetronizował ojca. Próbując umocnić swoją pozycję zawarł sojusz z [[Karol I Andegaweński|Karolem Andegaweńskim]] dążącym do wskrzeszenia zlikwidowanego przez Greków w 1261 roku [[Cesarstwo Łacińskie|Cesarstwa Łacińskiego]]. W 1282 roku, w którym [[Nieszpory sycylijskie]] położyły kres tym planom Andegaweńczyka, Sabor serbski w Deževie zmusił Dragutina do abdykacji na rzecz Stefana Urosza II Milutina. Dragutin zachował posiadłości na północy państwa nad [[Zachodnia Morawa|Zachodnią Morawą]] i wokół Rudnika, połączone terytorialnie z ziemiami, które otrzymał w lenno od króla węgierskiego – banatem Maczwy, obejmującym dolinę rzeki [[Kolubara (rzeka)|Kolubary]] i ziemię belgradzką. Strącony z tronu serbskiego utworzył w północnej części ziem serbskich własne państwo. Przyłączył Usorę i Soli w północnej Bośni, a następnie przy pomocy Milutina zajął ziemię [[Braniczewo|braniczewską]]<ref>T. Wasilewski: ''Historia Jugosławii''. s. 113-115.</ref>
 
 
 
== Ekspansja na południe ==
 
Po objęciu władzy Stefan Milutin podjął ekspansję na południe w stronę [[Macedonia (kraina historyczna)|Macedonii]], którą [[Michał VIII Paleolog]], jeszcze jako dowódca bizantyński, zdobył w 1259 roku częściowo na [[Despotat Epiru|Epirze]], a częściowo na Serbii (w 1258 roku Stefan Urosz I przejściowo opanował bowiem [[Skopje]], [[Prilep]] i [[Kiczewo]]). W 1282 i 1283 Milutin podbił północną Macedonię ze Skopjem, lecz dopiero po trwającej wiele lat wojnie w 1299 roku uzyskał ostatecznie od cesarza [[Andronik II Paleolog|Andronika II]] jako wiano córki cesarskiej [[Symonida Paleologina|Symonidy Paleologiny]], która została czwartą żoną Milutina<ref>T. Wasilewski: ''Historia Jugosławii''. s. 113-115.</ref>. W 1308 Stefan Milutin ustalił przebieg granicy z Cesarstwem zajmując ziemie debarskie do Mat, ziemię kiczewską do granic [[Ochryda|Ochrydu]], prilepską do miasta [[Prilep]] i do granic [[Prosek]]a, a w końcu ziemię owczenską po miasto [[Sztip]]. Domagał się też przyznania mu Sztipu, który zdobył już wcześniej, ale bez powodzenia. Mimo ustaleń granica była stale naruszana, a jej okolice niespokojne<ref>I. Stawowy-Kawka: ''Historia Macedonii''. s. 78.</ref>.
 
 
 
Przyłączenie do Serbii znacznych obszarów, których ludność posługiwała się greką i pielęgnowała greckie obyczaje, a także przybycie do Serbii młodej królowej greckiej z licznym dworem wywołało przewrót obyczajowy najpierw na dworze Milutina, a stopniowo w całym państwie. W dokumentach serbskich pojawiły się odtąd nieznane wcześniej greckie terminy dotyczące podatków i stanowisk urzędowych. W nowy sposób z bizantyńskim przepychem zorganizowano dwór królewski. Wzrastające stale dochody czerpane głównie z eksploatacji kopalń srebra pozwoliły też Milutinowi na wznoszenie coraz okazalszych fundacji kościelnych pod kierunkiem sprowadzonych z [[Konstantynopol]]a artystów. Milutin założył monaster w Nagorczino koło [[Kumanowo|Kumanowa]] w Macedonii (przetrwała z niego [[Cerkiew św. Jerzego w Starom Nagoričanem|cerkiew]] z zespołem [[fresk]]ów wykonanym na polecenie władcy<ref>W. Molé: ''Sztuka Słowian południowych''. Wrocław-Warszawa-Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1962, ss.118-120</ref>) oraz wokół głównych centrów swojego państwa, które w tym czasie przesunęły się z Raszki na [[Kosowe Pole]] i do [[Hvosno|Hvosna]] zwanego coraz częściej Metohią (od „metoh” - posiadłość cerkiewna). Na Kosowym Polu powstała „[[zadużbina|zadužbina]]” Milutina – [[Monaster Gračanica|monaster w Graczanicy]], a w Metohii – monastery nad rzeką [[monaster Banjska|Banjską]] i w [[Prizren]]ie. Poza Serbią wzniósł Milutin monastery : [[Klasztor Chilandar|Chilandar]] na [[Athos|Atosie]], w Tesalonice, w Konstantynopolu oraz monaster św. Michała Archanioła w [[Jerozolima|Jerozolimie]]<ref name="Was115">T. Wasilewski: ''Historia Jugosławii''. s. 115.</ref>.
 
 
 
== Ostatnie lata ==
 
Na początku XIV wieku, wspierany przez króla węgierskiego [[Karol Robert|Karola Roberta]] i papieża Stefan Dragutin wypowiedział wojnę Milutinowi, która zakończyła się po kilku latach ugodą przyznającą synowi Dragutina Władysławowi następstwo tronu serbskiego. Dragutin zmarł w 1316 roku. Po jego śmierci Milutin złamał ugodę i podbił państwo bratanka, wyjąwszy banat Maczwy i Belgrad, który w 1319 roku opanowali Węgrzy<ref>T. Wasilewski: ''Historia Jugosławii''. s. 115.</ref>.
 
 
 
Zmarł po upadku z łóżka, 29 października 1321 roku, nie wyznaczywszy swego następcy, co doprowadziło do wojny domowej pomiędzy jego dwoma synami i bratankiem<ref>Ch. Cawley: [http://fmg.ac/Projects/MedLands/SERBIA.htm#_Toc190757004 ''Medieval Lands''].</ref>.
 
 
 
== Rodzina ==
 
Stefan Milutin był czterokrotnie żonaty:
 
* z [[Helena Dukaina Angelina|Heleną Angeliną]], córką [[Jan I Angelos|Jana Angelosa]] władcy [[Tesalia Angelosów|Tesalii]], którą poślubił 1273/1276, a oddalił w 1283 roku,
 
* z Anną, córką cara bułgarskiego [[Jerzy I Terter|Jerzego I Tertera]] poślubioną jesienią 1284, oddaloną w 1294 roku.
 
* z [[Elżbieta Kumanka (królewna węgierska)|Elżbietą węgierską]], córką króla węgierskiego Stefana V, poślubioną w 1295 roku, oddaloną na przełomie 1298/1299
 
* z Simonidą Paleologiną, córką cesarza [[Andronik II Paleolog|Andronika II Paleologa]], poślubioną w 1300 roku, która uciekła od męża do [[Konstantynopol]]a. Po śmierci matki w 1317 roku zmuszona przez brata Konstantyna wróciła na dwór męża<ref>Ch. Cawley: [http://fmg.ac/Projects/MedLands/SERBIA.htm#_Toc190757004 ''Medieval Lands'']</ref>.
 
Miał czworo dzieci:
 
* Stefana Konstantyna z małżeństwa z Anną,
 
* nieznane z imienia dziecko z tego samego małżeństwa,
 
* [[Anna Neda|Annę Nedę]] z małżeństwa z Elżbietą węgierską,
 
* oraz [[Stefan Urosz III Deczański|Stefana Urosza]] z nieślubnego łoża<ref>Ch. Cawley: [http://fmg.ac/Projects/MedLands/SERBIA.htm#_Toc190757004 ''Medieval Lands'']</ref>.
 
 
 
== Przypisy ==
 
{{izvori}}
 
 
 
== Bibliografia ==
 
* Ch. Cawley: [http://fmg.ac/Projects/MedLands/SERBIA.htm#_Toc190757004 ''Medieval Lands'']. Foundation for Medieval Genealogy, 2006–2007.
 
 
 
* T. Wasilewski: ''Historia Jugosławii do XVIII wieku''. W: W. Felczak, T. Wasilewski: Historia Jugosławii. Wrocław: Ossolineum, 1985. ISBN 83-04-01638-9.
 
 
 
* J. Skowronek, M. Tanty, T. Wasilewski: ''Historia Słowian południowych i zachodnich''. Warszawa: PWN, 1988. ISBN 83-01-07549-X.
 
 
 
* I. Stawowy-Kawka: ''Historia Macedonii''. Wrocław: Ossolineum, 2000. ISBN 83-04-04549-4.
 
 
 
|
 
{{Władca infobox
 
|władca            = Stefan Urosz II Milutin
 
|imiona            =
 
|tytulatura        = król Serbii
 
|grafika          = Mladi milutin Sopocani.jpg
 
|opis grafiki      =
 
|herb              =
 
|opis herbu        =
 
|faksymile        =
 
|opis faksymile    =
 
|dewiza            =
 
|1. tytuł          = [[Władcy Serbii i Jugosławii|król Serbii]]
 
|1. od            = [[1282]]
 
|1. do            = [[1321]]
 
|1. koronacja      =
 
|1. poprzednik    = [[Stefan Dragutin]]
 
|1. następca      = [[Stefan Urosz III Deczański]]
 
|dynastia          = [[Nemanicze]]
 
|data urodzenia    = [[1253]]
 
|miejsce urodzenia =
 
|data śmierci      = [[29 października]] [[1321]]
 
|miejsce śmierci  =
 
|przyczyna śmierci =
 
|miejsce spoczynku =
 
|ojciec            = [[Stefan Urosz I]]
 
|matka            = Helena d’Anjou
 
|rodzeństwo        =
 
 
 
|1. związek z      = Helena Angelina <small>(córka Jana Angelosa władcy Tesalii)</small>
 
|1. związek od    = 1273/6
 
|1. związek do    = 1283
 
|1. dzieci        =
 
 
 
|2. związek z      = Anna <small>(córka cara bułgarskiego Jerzego I Tertera)</small>
 
|2. związek od    = 1284
 
|2. związek do    = 1294
 
|2. dzieci        = Stefan Konstantyn<br>Nn
 
 
 
|3. związek z      = [[Árpád-házi Boldog Erzsébet|Elżbieta węgierska]] <small>(córka króla węgierskiego Stefana V)</small>
 
|3. związek od    = 1295
 
|3. związek do    = 1298/9
 
|3. dzieci        = [[Anna Neda|Anna]] ??
 
 
 
|4. związek z      = Simonida Paleologina <small>(córka cesarza Andronika II Paleologa)</small>
 
|4. związek od    = 1300
 
|4. związek do    =
 
|4. dzieci        =
 
 
 
|5. związek z      = kochanka
 
|5. związek od    =
 
|5. związek do    =
 
|5. dzieci        = [[Stefan Urosz III Deczański|Stefan]]
 
 
 
|odznaczenia      =
 
|commons          = Category:Stefan Uroš II Milutin of Serbia
 
|wikiźródła        =
 
|wikicytaty        =
 
}}
 
|}
 
 
 
{{SORTUJ:Nemanicze, Stefan Urosz II Milutin}}
 
 
 
[[Kategoria:Nemanicze]]
 
[[Kategoria:Dynasta]]
 
[[Kategoria:Władcy Serbii]]
 
[[Kategoria:Serbscy święci prawosławni]]
 
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
 
[[Kategoria:Zmarli w 1321]]
 
[[Kategoria:Zmarli w XIV wieku]]
 

Aktualna wersja na dzień 09:49, 25 cze 2020