|
|
| Linia 1: |
Linia 1: |
| − | [[Kategoria:0]] | + | #PATRZ [[Стефан Томашевић]] |
| − | [[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
| |
| − | {{Uwaga polska|
| |
| − | |strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Stefan_Tomaszevi%C4%87_Kotromani%C4%87
| |
| − | |autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Stefan_Tomaszevi%C4%87_Kotromani%C4%87&action=history
| |
| − | |nota = polska
| |
| − | }}
| |
| | | | |
| − | {|
| + | [[Kategoria:Przekierowane]] |
| − | |
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | {|
| |
| − | |-style="vertical-align:top;"
| |
| − | |
| |
| − | | |
| − | {|
| |
| − | |
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | '''Stjepan Tomašević''' (pol. ''Stefan Tomaszević Kotromanić'', węg. ''Tomašević István'', chor. ''Stjepan Tomašević Kotromanić'') (* przed [[1444]], † [[czerwiec]] [[1463]] r.) – [[Władcy Serbii i Jugosławii|despota Serbii]] w [[1459]] r., [[Władcy Bośni i Hercegowiny|król Bośni]] z [[Kotromanowicze|dynastii Kotromanowiczów]], sprawujący władzę od [[1461]] r. Syn [[Stefan Tomasz Kotromanić|Stefana Tomasza Kotromanicia]] z jego pierwszego związku małżeńskiego zawartego z Vojačą.
| |
| − | | |
| − | == Panowanie ==
| |
| − | === Despota Serbii ===
| |
| − | W [[1459]] r. na mocy porozumienia zawartego między jego ojcem Stefanem Tomaszem a możnowładcami serbskimi został ożeniony z córką despoty serbskiego [[Łazarz II Branković|Łazarza II]] – [[Helena Maria Branković|Heleną Marią]], co umożliwiło jego wprowadzenie na tron serbski [[8 kwietnia]] [[1459]] r. Jednak interwencja [[Turcja|Turcji]], której zwierzchność uznawała [[Serbia]] szybko doprowadziła do zajęcia stolicy kraju – [[Smederevo|Smederewa]] i likwidacji despotowiny. Stefan uciekł wtedy na dwór swojego ojca<ref>J. V. A. Fine, ''The Late Medieval Balkans, A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest'', 1994, s. 575-581.</ref>.
| |
| − | | |
| − | === Król Bośni ===
| |
| − | 2 lata później objął [[Władcy Bośni i Hercegowiny|tron bośniacki]] po tym jak zmarł jego ojciec – Stefan Tomasz, o którego śmierć podejrzewano Stefana Tomaszevicia. Przejął on rządy w trudnej sytuacji polityczno-społecznej zaraz po przymusowej katolicyzacji patarenów. W nagrodę za która papież [[Pius II]] przesłał mu koronę którą koronował się w [[listopad]]zie [[1461]] r. w [[Jajce]]<ref>''[http://fmg.ac/Projects/MedLands/BOSNIA.htm#StjepanTomasevicdied1463 BOSNIA]'', fmg.ac [dostęp 2017-11-26].</ref>. Wydarzenie to wywołało konflikt z [[Władcy Węgier|królem]] [[Węgry|węgierskim]] [[Maciej Korwin|Maciejem Korwinem]], który uważał [[Bośnia i Hercegowina|Bośnię]] za swój kraj wasalny. dzięki pośrednictwu papieskiemu doszło rok później do zażegnania konfliktu, a Stefan Tomaszević uznał się za lennika węgierskiego. Przy tej okazji zawarto sojusz antyturecki z [[Węgry|Węgrami]], [[Albania|Albanią]], [[Republika Wenecka|Wenecją]] i [[Hercegowina|Hercegowiną]]<ref>I. Czamańska, Stefan Tomasz, [w:] Słownik władców Europy Średniowiecznej, pod red. J. Dobosza i M. Serwańskiego, Wyd. Poznańskie, Poznań 1998, s. 347.</ref>.
| |
| − | | |
| − | === Śmierć ===
| |
| − | Tymczasem w [[1462]] r. dyplomacji [[Imperium Osmańskie|osmańskiej]] udało się uśpić czujność sojuszników poprzez zawarcie pokoju z [[Węgry|Węgrami]] w [[listopad]]zie [[1462]] r. i tak na początku [[1463]] r. [[sułtan]] [[Mehmed II Zdobywca|Mehmed II]] osobiście stanął na czele wyprawy wojskowej przeciwko [[Bośnia i Hercegowina|Bośni]], której nikt nie udzielił pomocy<ref>B. Zientara, ''Historia powszechna średniowiecza'', wyd. Trio, Warszawa 2002, s. 490.</ref>.
| |
| − | | |
| − | Kraj został opanowany bardzo szybko. Ludność siłą zmuszana do zmiany wiary i nienawidzącą miejscowej [[Kotromanowicze|dynastii]] nie stawiała większego oporu najeźdźcy. W [[czerwiec|czerwcu]] [[1463]] r. wojska tureckie zajęły ostatnią [[twierdza|twierdzę]] bośniacką [[Ključ]], biorąc do niewoli samego króla, który wkrótce potem został ścięty z rozkazu sułtana<ref>I. Czamańska, ''Stefan Tomasz'', [w:] ''Słownik władców Europy Średniowiecznej'', pod red. J. Dobosza i M. Serwańskiego, Wyd. Poznańskie, Poznań 1998, s. 347.</ref>.
| |
| − | | |
| − | Żona Stefana [[Helena Maria Branković|Helena Maria]] uratowała się z tej rzezi dzięki ucieczce na wybrzeże [[Morze Adriatyckie|Morza Adriatyckiego]]<ref>J. V. A. Fine, ''The Late Medieval Balkans, A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest'', 1994, s. 584.</ref>. Według brytyjskiego historyka [[Steven Runciman|Stevena Rucimana]] Maria Helena trafiła potem do [[harem]]u jednego z tureckich oficerów<ref>S. Ruciman, ''Upadek Konstantynopola'', wyd. Cambridge University Press, 2000, s. 182.</ref>. Z kolei według szesnastowiecznego [[Rękopis|''Manuskryptu Massarelli'']] Stefan i Helena Maria mieli dzieci, jednak żadne z nich nie jest znane z imienia<ref>S. Runciman, ''Upadek Konstantynopola'', wyd. Cambridge University Press, 2000, s. 182.</ref>.
| |
| − | | |
| − | W [[1888]] r. chorwacki archeolog [[Ćiro Truhelka]] odnalazł grób króla w [[Jajce]]<ref>''[http://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?page=gr&GRid=8138048 Stijepan Tomasevic (1438-1463) - Find A Grave Memorial]'', www.findagrave.com [dostęp 2017-11-26].</ref>.
| |
| − | | |
| − | == Przypisy ==
| |
| − | {{izvori}}
| |
| − | | |
| − | == Bibliografia ==
| |
| − | * I. Czamańska, ''Stefan Tomasz'', [w:] ''Słownik władców Europy Średniowiecznej'', pod red. J. Dobosza i M. Serwańskiego, Wyd. Poznańskie, Poznań 1998, s. 347.
| |
| − | * W. Felczak, T. Wasilewski, ''Historia Jugosławii'', wyd. Ossolineum, Wrocław 1985.
| |
| − | | |
| − | |
| |
| − | {{Władca infobox
| |
| − | |władca = Stjepan Tomašević (bos.)<br>Stefan Tomaszević Kotromanić ((pol.)<br>Tomašević István (węg.)<br>Stjepan Tomašević Kotromanić (chor.)
| |
| − | |imiona =
| |
| − | |tytulatura =
| |
| − | |grafika =
| |
| − | |opis grafiki =
| |
| − | |herb =
| |
| − | |opis herbu =
| |
| − | |faksymile =
| |
| − | |opis faksymile =
| |
| − | |dewiza =
| |
| − | |1. tytuł = [[Władcy Serbii i Jugosławii|despota Serbii]]
| |
| − | |1. od = 1459
| |
| − | |1. do = 1459
| |
| − | |1. koronacja =
| |
| − | |1. poprzednik = [[Stefan V Ślepy]]
| |
| − | |1. następca = brak – likwidacja despotowiny przez [[Turcja|Turcję]] (zob. [[Despoci Serbscy na Węgrzech]])
| |
| − | |2. tytuł = [[Władcy Bośni i Hercegowiny|król Bośni]]
| |
| − | |2. od = 1461
| |
| − | |2. do = 1463
| |
| − | |2. koronacja =
| |
| − | |2. poprzednik = [[Stefan Tomasz Kotromanić]]
| |
| − | |2. następca = brak, ponieważ [[Turcy]] zdobywają [[Bośnia i Hercegowina|Bośnię]]
| |
| − | |dynastia = [[Kotromanowicze]] / [[Kotromanići]]
| |
| − | |data urodzenia = przed 1444
| |
| − | |miejsce urodzenia =
| |
| − | |data śmierci = czerwiec 1463
| |
| − | |miejsce śmierci =
| |
| − | |przyczyna śmierci =
| |
| − | |miejsce spoczynku =
| |
| − | |ojciec = [[Stefan Tomasz Kotromanić|Stefan]]
| |
| − | |matka = Vojača
| |
| − | |rodzeństwo = Zygmunt<br />[[Katarina Tomašević|Katarina]]
| |
| − | |1. związek = żona
| |
| − | |1. związek z = [[Helena Maria Branković]]
| |
| − | |1. związek od =
| |
| − | |1. związek do =
| |
| − | |1. dzieci =
| |
| − | |odznaczenia =
| |
| − | |commons =
| |
| − | |wikiźródła =
| |
| − | |wikicytaty =
| |
| − | }}
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | {{SORTUJ:Kotromanić, Stefan Tomaszević}}
| |
| − | | |
| − | [[Kategoria:Kotromanić]]
| |
| − | [[Kategoria:Kotromanowicze]]
| |
| − | [[Kategoria:Dynasta]]
| |
| − | [[Kategoria:Władcy Serbii]]
| |
| − | [[Kategoria:Władcy Bośni]]
| |
| − | [[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
| |
| − | [[Kategoria:Zmarli w 1463]]
| |
| − | [[Kategoria:Zmarli w XV wieku]] | |
