Książęta Siedmiogrodu: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 44: Linia 44:
 
{{Main|Ludwik I}}
 
{{Main|Ludwik I}}
  
Ludwik otrzymał tytuł księcia Siedmiogrodu od swojego ojca [[I. Károly|Karola I]] w 1339 r., ale nie zarządzał swoją prowincją. Jego oddzielny dwór książęcy został po raz pierwszy wspomniany w karcie królewskiej z 1340 r. [24]
+
Ludwik otrzymał tytuł księcia Siedmiogrodu od swojego ojca [[I. Károly|Karola I]] w 1339 r., ale nie zarządzał swoją prowincją. Jego oddzielny dwór książęcy został po raz pierwszy wspomniany w karcie królewskiej z 1340 r.<ref name='Engel_157'>Engel 2001, s. 157.</ref>
 
 
<small><small>Louis received the title of duke of Transylvania from his father, [[Charles I of Hungary|Charles I]] in 1339, but he did not administer his province. His separate ducal court was first mentioned in a royal charter of 1340.<ref name='Engel_157'>Engel 2001, s. 157.</ref> </small></small>
 
  
 
=== Książę Stefan ===
 
=== Książę Stefan ===

Wersja z 07:56, 8 lip 2020

Książę Siedmiogrodu (węg. erdélyi herceg, łac. dux Transylvaniae) - tytuł nadawany czterokrotnie synowi bądź bratu węgierskiego monarchy. Pierwszy i drugi, tj. Bela IV (1226-1235) i István (1257-1258 lub 1259, 1260/70) z dynastii Arpadów byli w rzeczywistości wicekrólami ze znaczną władzą w Siedmiogrodzie. Trzeci, tj. Ludwik nie administrować prowincję. Czwarty książę, Stefan z dynastii Andegawenów (1350-1351) nie odgrywał żadnej znaczącej roli w polityce Królestw Węier.

Historia

Książę Béla

Siedmiogród był wschodnią „granicą” (Florin Curta) średniowiecznego Królestwa Węgier na początku XI wieku.[1] Wysoki rangą urzędnik, specjalnie wyznaczony do tego zadania przez monarchę (wojewoda), narażony na ataki Kumanów i innych sąsiednich plemion nomadów, zarządzał prowincją w ostatnich dziesięcioleciach XII wieku.[2] Siedmiogród odnotował stały wzrost demograficzny od lat 50. XII wieku, do którego przyczyniła się imigracja nowych osadników z Europy Zachodniej[3].

Andrzej II, król Węgier (1205/35), postanowił sprowadzić Krzyżaków by zarówno bronili odległych krainach jego Królestwa , jak i by stymulowali przemianę pogańskich Kumanów.[4][5] W tym celu w 1211 nadał rycerzom Burzenland (Barcaság, Bârsei), region Siedmiogrodu.[4][6] Kumanowie przyjęli ideę nawrócenia dopiero po 1223 r.[7] ponosząc ciężką porażkę w bitwie nad rzeką Kałką z wojskami Mongołów w tym roku[8]. Musieli uwzgledniać groźbę nowej inwazji Mongołów później[7][9].

Zauważywszy na próbę Krzyżaków, by pozbyć się władzy królewskiej poprzez przyjęcie zwierzchnictwa Stolicy Apostolskiej, król Andrzej wydalił ich siłą ze swojego królestwa w 1225 roku.[10] Równocześnie król wydał akt nadający przywileje znaczącej grupy potomków osadników z Europy Zachodniej.[11] Według Diploma Andreanum z 1224, siedmiogrodzcy Sasi zostali uwolnieni spod jurysdykcji wojewody.[12] Podobnie, istnienie królewskiego urzędnika przywódcy Sekelrów dowodzi, że węgierskojęzyczni Seklerzy również byli niezależni od wojewodów od lat 20. XII wieku.[13]

Król Andrzej II wyznaczył swojego najstarszego syna, Belę, księciem Siedmiogrodu w 1226.[14][15] Już jako „młodszy król” (koronowany w 1214 r.) książę administrował wcześniej Slawonią z podobnym tytułem.[15] Jako książę Siedmiogrodu Bela był odpowiedzialny za rozszerzenie Królestwa w kierunku Karpat (Florin Curta)[16]. Jego zadanie obejmowało również ochronę pracy misyjnej prowadzonej wśród zachodnich plemion kumańskich, prowadzonych głównie przez dominikanów.[7]

W 1227 Boricius, wódz Kumanów dobrowolnie przyjął chrześcijaństwo.[8] Rok później książę Bela towarzyszył Robertowi, arcybiskupowi Ostrzyhomia na ziemiach Boriciusa, gdzie utworzono nowe biskupstwo.[7][8] Wódz Kumanów uznał również władzę króla Węgier, reprezentowanej przez „młodszego króla” w regionie. [9] Rzeczywiście, król Andrzej i jego syn wspólnie potwierdzili wodzowi i zwykłym Kumanom ich swobody w 1228 lub 1229.[7]

Czasami książę Bela działał niezależnie od jego ojca, gdyż świadczy o tym przyznanie zwolnienia podatkowego rycerzom siedmiogrodzkim w 1231 roku i jego darowizny nieruchomości położonej w Wołoszczyźnie w 1233 roku.[17] Papież Grzegorz IX wezwał również księcia, by chronił interesy biskupa Kumanii wobec ortodoksyjnych duchownych, którzy udzielali sakramenty nie tylko w miejscowym, ale także niemieckim i węgierskim wierzącym w jego diecezji.[9] Księstwo Siedmiogrodu młodszego króla przestało istnieć w 1235 r., gdy Bela odziedziczył tron ​​ojca.[18]

Stefan, rex iunior

Drugim księciem był Stefana, starszy syn króla Węgier Beli IV (poprzedni książę Siedmiogrodu). [18] Podobnie jego ojciec, książę Stefan, gdy został już koronowany jako „rex iunior”, został również powołany do kierowania Siedmiogrodem w 1257 roku. I podobnie jak ojciec nosił już tytuł księcia Slawonii. [18] Chociaż tymczasowo usunięty z urzędu między 1258 [19] [20] lub 1259 [18] a 1260, [21], w przeciwnym razie Stephen aktywnie zarządzał przydzielonymi mu terytoriami podczas jego rządów. [22] Nie tylko potwierdził dawne przywileje przyznane przez jego ojca lub innych monarchów, ale także przyznał nowe swobody i darował nieruchomości swoim zwolennikom. [23] Z tego samego okresu nie zachowano żadnego dokumentu wydanego przez króla Belę IV w odniesieniu do Siedmiogrodu, co oznacza, że książę Stefan kierował administracją swoich terytoriów bez żadnej królewskiej ingerencji. [22]

The second creation of the title is connected to the coming to age of Stephen, the elder son of King Béla IV of Hungary (Duke Béla of the previous creation).[19] Likewise his father, Duke Stephen had already been crowned "junior king" by the time he was appointed to govern Transylvania in 1257, and he had also bore the title of duke of Slavonia.[19] Although temporarily removed from the office between 1258[20][21] or 1259[19] and 1260,[22] otherwise Stephen actively administered the territories assigned to him during his rule.[23] He not only confirmed former privileges granted by his father or other monarchs, but granted new liberties and donated properties to his followers.[24]  From the same period, no charter issued by King Béla IV in relation with Transylvania has been preserved, implying that Duke Stephen run the administration of his territories without any royal interference.[23] 

Książę Ludwik

{{#invoke:Ikona|szablon}} Osobny artykuł: Ludwik I.

Ludwik otrzymał tytuł księcia Siedmiogrodu od swojego ojca Karola I w 1339 r., ale nie zarządzał swoją prowincją. Jego oddzielny dwór książęcy został po raz pierwszy wspomniany w karcie królewskiej z 1340 r.[25]

Książę Stefan

{{#invoke:Ikona|szablon}} Osobny artykuł: Stefan Andegaweński.

Lista książąt

Pierwsza odsłona

Książę Portret Urodziny Małżeństwo Śmierć
IV. Béla
Arpadowie
1226–1235
także:
Książę Slawonii (1220–1226),
Król Węgier (1235–1270)
czerwiec 1206
syn
Andrzeja II
i
Gertrudy z Meranii
Maria Laskarina
1220
9 dzieci

3 maja 1270
w wieku 63 lat

Druga odsłona

Książę Portret Urodziny Małżeństwo Śmierć
V. István
Arpadowie
1257–1258 lub 1259, 1260–1270
także:
książę Slawonii (1246),
Książę Styrii (1259–1260),
Król Węgier (1270–1272)
koronowany na młodego króla 1239
syn
Beli IV
i
Marii Laskariny
Kun Erzsébet
b. 1250
7 dzieci

6 sierpnia 1272
Wyspa Csepel
w wieku 33 lat

Trzecia odsłona

Książę Portret Urodziny Małżeństwo Śmierć
I. Lajos
Andegawenowie
1339–1342
także:
Król Węgier (1342–1382)
Plik:First Big Seal.PNG
Pierwsza pieczęć królewska Ludwika I
5 marca 1326
syn
Karola I
i
Elżbiety Łokietkówny
1. żona: Małgorzata Czeska
1344
2. żona: Elżbieta Bośniaczka
1353
3 córki

10 września 1382
w wieku 56 lat

Czwarta odsłona

Książę Portret Urodziny Małżeństwo Śmierć
Stefan
Andegawenowie
1350–1351
also:
Książę Szepes i Sáros (1349–1350),
Książę Sławonii (1351–1354)
1332
syn
Karola I
i
Elżbiety Łokietkówny
Małgorzata Bawarska
1350
2 children

9 sierpnia 1354
w wieku 22 lat

Przypisy

  1. Curta 2006, str. 250-251., 350.
  2. Kristó 2003, str. 97-100.
  3. Curta 2006, str. 352-356.
  4. 4,0 4,1 Makkai 1994, str. 182.
  5. Curta 2006, str. 404.
  6. Nägler 2005, str. 19-20.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 Kristó 2003, str. 154.
  8. 8,0 8,1 8,2 Curta 2006, s. 406.
  9. 9,0 9,1 Makkai 1994, str. 193.
  10. Curta 2006, s. 405.
  11. Nägler 2005, str. 220-223.
  12. Nägler 2005, str. 223.
  13. Kristó 2003, str. 127-128, 133.
  14. Curta 2006, str. 405-406.
  15. 15,0 15,1 Kristó et al 1994, str. 92.
  16. Błąd rozszerzenia cite: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie Curta 2006, str. 405
  17. Kristó 2003, s. 153.
  18. Kristó 2003, s. 155.
  19. 19,0 19,1 19,2 Kristó et al 1994, s. 294.
  20. Engel 2001, s. 106.
  21. Markó 2000, s. 37.
  22. Sălăgean 2005, s. 234.
  23. 23,0 23,1 Kristó 2003, s. 164.
  24. Kristó 2003, str. 164-165.
  25. Engel 2001, s. 157.

Zobacz także

Referencja

  • Curta, Florin (2006). Southeastern Europe in the Middle Ages, 500-1250. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-89452-4.
  • Engel, Pál (2001). The Realm of St Stephen: A History of Medieval Hungary, 895-1526. I.B. Tauris Publishers. ISBN 1-86064-061-3.
  • Kristó, Gyula; Engel, Pál; Makk, Ferenc (1994). Korai Magyar Történeti Lexikon (9–14. század) ("Encyklopedia wczesnej historii Węgier, IX – XIV w.") (po węgiersku). Akadémiai Kiadó. ISBN 963-05-6722-9.
  • Kristó, Gyula (2003). Early Transylvania (895–1324). Lucidus Kiadó. ISBN 963-9465-12-7.
  • Makkai, László (1994). The Emergence of the Estates (1172–1526). In: Köpeczi, Béla; Barta, Gábor; Bóna, István; Makkai, László; Szász, Zoltán; Borus, Judit; History of Transylvania; Akadémiai Kiadó; ISBN 963-05-6703-2.
  • Markó, László (2000). A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig: Életrajzi Lexikon ("Wielcy urzędnicy państwa na Węgrzech od króla Świętego Stefana do naszych dni: Encyklopedia biograficzna") (po węgiersku). Magyar Könyvklub. ISBN 963-547-085-1.
  • Nägler, Thomas (2005). Transylvania between 900 and 1300. In: Pop, Ioan-Aurel; Nägler, Thomas; The History of Transylvania, Vol. I. (Until 1541); Romanian Cultural Institute (Center for Transylvanian Studies); ISBN 973-7784-00-6.
  • Sălăgean, Tudor (2005). Regnum Transilvanum: the assertion of the congregational regime. In: Pop, Ioan-Aurel; Nägler, Thomas; The History of Transylvania, Vol. I. (Until 1541); Romanian Cultural Institute (Center for Transylvanian Studies); ISBN 973-7784-00-6.