|
|
| Linia 1: |
Linia 1: |
| − | [[Kategoria:1b]] | + | #PATRZ [[Куновичка битка]] |
| − | {{Uwaga|
| |
| − | |strona = https://en.wikipedia.org/wiki/Battle_of_Kunovica
| |
| − | |autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Battle_of_Kunovica&action=history
| |
| − | |nota = angielski
| |
| − | }}
| |
| | | | |
| − | {|
| + | [[Kategoria:Przekierowane]] |
| − | |
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | {|
| |
| − | |-style="vertical-align:top;"
| |
| − | |
| |
| − | | |
| − | '''Bitwa pod Kunovicą''' lub bitwa pod Kunovitsą była bitwą między krzyżowcami dowodzonymi przez Johna Hunyadiego i armiami Imperium Osmańskiego, która miała miejsce 2 lub 5 stycznia 1444 r. W pobliżu góry Kunovica (Suva Planina) między Pirotem i Niszem [3]
| |
| − | | |
| − | <small><small>The '''Battle of Kunovica''' or '''Battle at Kunovitsa''' was the battle between [[crusaders]] led by [[John Hunyadi]] and [[Army of the Ottoman Empire|armies of the Ottoman Empire]] which took place on 2 or 5{{Sfn|Setton|Hazard|Zacour|1990|p=293}} January 1444 near [[Kunovica (mountain)|mountain Kunovica]] ([[Suva Planina]]) between [[Pirot]] and [[Niš]].{{Sfn|Babinger|1992|p=25}} </small></small>
| |
| − | | |
| − | == Bitwa ==
| |
| − | | |
| − | Kontyngent chrześcijański rozpoczął odwrót 24 grudnia 1443 r. [4] po [[Bitwa pod Zlaticą|bitwie pod Zlaticą]]. Siły osmańskie podążyły za nimi rzekami Iskar i Nišava, a na przełęczy Kunorica zaatakowały (niektóre źródła twierdzą, że wpadły w zasadzkę) tylne flanki wycofujących się armii złożonych z serbskiego despotatu pod dowództwem Đuryđ Brankovića. Bitwa zajęła swoje miejsce w nocy, przy pełni księżyca. Hunyadi i Władysław, którzy już przechodzili przez przełęcz, byli strzeżeni przez piechotę i zaatakowani przez siły osmańskie w pobliżu rzeki po wschodniej stronie góry. [2] Turcy zostali pokonani, a wielu dowódców osmańskich, w tym Mahmud Çelebi z rodziny Çandarlı (w niektórych wcześniejszych źródłach nazywanych Karambeg), zostało schwytanych. [3]
| |
| − | | |
| − | <small><small>The Christian contingent began their retreat on 24 December 1443,{{Sfn|Mirčetić|1994|p=95}} after the [[Battle of Zlatica]]. The Ottoman forces followed them across the rivers [[Iskar (river)|Iskar]] and [[Nišava]] and in the Kunorica pass attacked (some sources say ambushed by) the rear flanks of the retreating armies composed of armies of the [[Serbian Despotate]] under command of [[Đurađ Branković]]. The battle took place during the night, under the full moon. Hunyadi and Władysław who were already through the pass left their supplies guarded by infantry and attacked Ottoman forces near the river on the eastern side of the mountain.{{Sfn|Setton|Hazard|Zacour|1990|p=293}} The Ottomans were defeated and many Ottoman commanders, including Mahmud Çelebi of [[Çandarlı family]] (in some earlier sources referred to as Karambeg),<ref>{{cite book|title=Der katholische Volksfreund: Wochenschrift für häusliche Erbauung und Belehrung des katholischen Volkes|url=https://books.google.com/books?id=0zlAAAAAcAAJ&pg=PA352|year=1855|publisher=Rieger|page=352}}</ref> were captured.{{Sfn|Babinger|1992|p=25}} </small></small>
| |
| − | | |
| − | Porażka Osmanów w bitwie pod Kunovicą i schwytanie Mahmuda Beya, zięcia sułtana, stworzyły wrażenie zwycięskiej kampanii [6]. Według niektórych źródeł Skanderbeg był zaangażowany w tę bitwę po stronie osmańskiej i opuścił wojska osmańskie podczas konfliktu [7].
| |
| − | | |
| − | <small><small>The Ottoman defeat in the Battle of Kunovica and capture of Mahmud Bey, the Sultan's son-in-law, created the impression of an overall victorious campaign.{{Sfn|Imber|2006|pp=16, 17}} According to some sources, [[Skanderbeg]] participated in this battle on Ottoman side and deserted Ottoman forces during the conflict.<ref name=Gegaj1937p92>{{harvnb|Gegaj|1937|p=120}}{{quote|En 1443, une occasion allait s'offrir pour réaliser son plan. Les Turcs faisaient la guerre aux chrétiens révoltés. Une bataille s'engagea à Kunovica, près de Nich. L'armée du sultan était commandée par Karambeg, pacha de Roumélie, et Scanderbeg. Or, dès le début des engagements, l'aile confiée à Scanderbeg abandonna ses positions ; le reste de l'armée turque...)}}</ref> </small></small>
| |
| − | | |
| − | == Następstwa ==
| |
| − | | |
| − | Cztery dni po tej bitwie koalicja chrześcijańska dotarła do Prokuplje. Đurađ Branković zaproponował Władysławowi III i Janowi Hunyadi, aby pozostali w serbskich umocnionych miastach w zimie i kontynuowali kampanię przeciwko Turkom wiosną 1444 r. Odrzucili jego propozycję i wycofali się [8]. Pod koniec stycznia 1444 r. Siły Władysława i Hunyadi dotarły do Belgradu [9], aw lutym dotarły do Buddy, gdzie zostali powitani jako bohaterowie [2]. W 1444 r. Ambasadorowie sił chrześcijańskich zostali wysłani do Adrianopola i zorganizowali podpisanie dziesięcioletniego traktatu pokojowego zwanego pokojem w Szeged [10].
| |
| − | | |
| − | <small><small>Four days after this battle Christian coalition reached [[Prokuplje]]. [[Đurađ Branković]] proposed to [[Władysław III of Poland]] and [[John Hunyadi]] to stay in Serbian fortified towns during the winter and continue their campaign against Ottomans in the spring of 1444. They rejected his proposal and retreated.{{Sfn|Jireček|1978|p=367}} By the end of January 1444 forces of Władysław and Hunyadi reached [[Belgrade]]{{Sfn|Калић-Мијушковић|2006|p=405}} and in February they arrived to [[Buda]] where they were greeted as heroes.{{Sfn|Setton|Hazard|Zacour|1990|p=293}} During 1444 ambassadors of Christian forces were sent to [[Adrianople]] and organized signing of ten-years long peace treaty known as [[Peace of Szeged]].{{Sfn|Gregory|2011|p=389}} </small></small>
| |
| − | | |
| − | Współczesne źródła ottomańskie obwiniają rywalizację między dowódcami Kasimem i Turahanem za porażkę pod Kunovicą, a niektórzy twierdzą, że serbski Despot Đurađ Branković przekupił Turahana, aby nie brał udziału w bitwie. [11] [12] [13] W wyniku tego Turahan spadł z łaski i został skazany na wygnanie przez sułtana do więzienia w Tokat [14] [15]
| |
| − | | |
| − | <small><small>Contemporary Ottoman sources blame rivalry between the commanders Kasim and Turahan for the defeat at Kunovica, while some claim that the Serbian Despot [[Đurađ Branković]] bribed Turahan not to participate in the battle.{{Sfn|Imber|2006|p=51}}{{Sfn|Ćorović|2014|p=353}}<ref name="Fajfrić1999">{{cite book|author=Željko Fajfrić|title=Sveta loza Brankovića|url=https://books.google.com/books?id=x8fdGwAACAAJ|year=1999|publisher=Grafosrem<!-- |quote= Успео је да дође у везу са Турахан Бегом и да га убеди (златом вероватно) да у боју не узме учешће, а све играјући на међусобну нетрпељивост Турахан бега и главнокомандујућег Касим бега. --> }}</ref> Turahan fell from favour as a result and was banished by the Sultan to a prison in [[Tokat]].{{Sfn|Babinger|1987|p=877}}{{Sfn|Imber|2006|p=17}} </small></small>
| |
| − | | |
| − | Bitwa ta upamiętniona jest w serbskiej epickiej piosence Blow, Wind (serbski: Подухни ветре). [16]
| |
| − | | |
| − | <small><small>This battle is commemorated in [[Serbian epic poetry|Serbian epic song]] ''Blow, Wind'' ({{lang-sr|Подухни ветре}}).<ref name="Gavrilović1912">{{cite book|last=Gavrilović|first=Andra|authorlink=Andra Gavrilović|title=Istorija srpske i hrvatske književnosti usmenoga postanja|url=https://books.google.com/books?id=X1E4AQAAMAAJ|year=1912|publisher=Izd. Knjižara G. Kona|page=26}}</ref> </small></small>
| |
| − | | |
| − | == Przypisy ==
| |
| − | Hussey 1966, p. 383.
| |
| − | Setton, Hazard & Zacour 1990, p. 293.
| |
| − | Babinger 1992, p. 25.
| |
| − | Mirčetić 1994, p. 95.
| |
| − | Der katholische Volksfreund: Wochenschrift für häusliche Erbauung und Belehrung des katholischen Volkes. Rieger. 1855. p. 352.
| |
| − | Imber 2006, pp. 16, 17.
| |
| − | Gegaj 1937, p. 120
| |
| − | | |
| − | En 1443, une occasion allait s'offrir pour réaliser son plan. Les Turcs faisaient la guerre aux chrétiens révoltés. Une bataille s'engagea à Kunovica, près de Nich. L'armée du sultan était commandée par Karambeg, pacha de Roumélie, et Scanderbeg. Or, dès le début des engagements, l'aile confiée à Scanderbeg abandonna ses positions ; le reste de l'armée turque...)
| |
| − | | |
| − | Jireček 1978, p. 367.
| |
| − | Калић-Мијушковић 2006, p. 405.
| |
| − | Gregory 2011, p. 389.
| |
| − | Imber 2006, p. 51.
| |
| − | Ćorović 2014, p. 353.
| |
| − | Željko Fajfrić (1999). Sveta loza Brankovića. Grafosrem.
| |
| − | Babinger 1987, p. 877.
| |
| − | Imber 2006, p. 17.
| |
| − | Gavrilović, Andra (1912). Istorija srpske i hrvatske književnosti usmenoga postanja. Izd. Knjižara G. Kona. p. 26.
| |
| − | | |
| − | == Źródła ==
| |
| − | * Mijatović, Čedomilj (1880). ''[https://books.google.pl/books?id=LhVXAAAAMAAJ&redir_esc=y Despot Đurađ Branković: Od stupanja Đurđeva na vladu godine 1427 do prvog oslobođenja Srbije od turaka godine 1444]''. Štampano u Državnoj štampariji.
| |
| − | | |
| − | * Gegaj, Athanase (1937), ''[https://books.google.pl/books?id=usxBAAAAYAAJ&redir_esc=y L'Albanie et l'Invasion turque au XVe siècle]'' (po francusku), Universite de Louvain, OCLC 652265147
| |
| − | | |
| − | * Hösch, Edgar (1972). ''[https://books.google.pl/books?id=2RoXAQAAIAAJ&redir_esc=y The Balkans: a short history from Greek times to the present day]''. Crane, Russak. ISBN 978-0-8448-0072-1.
| |
| − | | |
| − | * Babinger, Franz (1987) [1936]. "Turakhān Beg". In Houtsma, Martijn Theodoor (ed.). ''[https://books.google.pl/books?id=ro--tXw_hxMC&lpg=PA615&pg=PA876&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false E.J. Brill's first encyclopaedia of Islam, 1913–1936, Volume VIII]''. Leiden: BRILL. ISBN 90-04-09794-5.
| |
| − | | |
| − | * Hussey, Joan Mervyn (1966). ''[https://books.google.pl/books?id=dLRZAAAAYAAJ&redir_esc=y The Cambridge Medieval History]''. University Press.
| |
| − | | |
| − | * Jireček, Konstantin (1978). ''[https://books.google.pl/books?id=vMwJAQAAIAAJ&redir_esc=y Istorija Srba]''. Slovo ljubve.
| |
| − | | |
| − | * Setton, Kenneth M.; Hazard, Harry W.; Zacour, Norman P. (1990). ''[https://books.google.pl/books?id=TKaPrQPFIAMC&pg=PA293&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false A History of the Crusades: The Impact of the Crusades on Europe]''. Univ of Wisconsin Press. ISBN 978-0-299-10744-4.
| |
| − | | |
| − | * Babinger, Franz (1992). ''[https://books.google.pl/books?id=PPxC6rO7vvsC&redir_esc=y Mehmed the Conqueror and His Time]''. Bollingen Series 96. Translated from the German by Ralph Manheim. Edited, with a preface, by William C. Hickman. Princeton, New Jersey: Princeton University Press. ISBN 0-691-09900-6. OCLC 716361786.
| |
| − | | |
| − | * Imber, Colin (2006). ''[https://books.google.pl/books?id=xeuaoghuq3cC&redir_esc=y The Crusade of Varna, 1443–45]''. Aldershot: Ashgate Publishing. ISBN 978-0-7546-0144-9.
| |
| − | | |
| − | * Mirčetić, Dragoljub (1994). ''[https://books.google.pl/books?id=2G0yAAAAMAAJ&redir_esc=y Vojna istorija Niša: deo 1. Od najstarijih vremena do prvog srpskog ustanka. deo 2. U sredjem veku (700-1459). deo 3. U razdoblju Turske vlasti (1459-1878)]''. Prosveta.
| |
| − | | |
| − | * Ćorović, Vladimir (2014). ''[https://books.google.pl/books?id=eyyXAgAAQBAJ&pg=PT353&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Istorija srpskog naroda]''. eBook Portal. GGKEY:XPENWQLDTZF.
| |
| − | | |
| − | |
| |
| − | {{Wojna infobox
| |
| − | |nazwa = Bitwa pod Kunowicą
| |
| − | |epoka = średniowiecze
| |
| − | |konflikt = część [[Bitwa pod Warną|bitwy pod Warną]]
| |
| − | |grafika = Suva Planina pogled iz Luznice.jpg
| |
| − | |opis grafiki = Suva Planina
| |
| − | |czas = 2 lub 5 stycznia 1444
| |
| − | |miejsce = [[Kunovica]] między [[Niš]]em i [[Pirot]]em
| |
| − | |terytorium = [[Imperium Ottomańskie]]<br>(dzisiejsza [[Serbia]])
| |
| − | |przyczyna =
| |
| − | |wynik = Zwycięstwo chrześcijan
| |
| − | | |
| − | |strona1 =
| |
| − | [[File:Coa Hungary Country History (15th century).svg|20px]] [[Królestwo Węgier]]<br>
| |
| − | [[File:POL Przemysł II 1295 COA.svg|20px]] [[Królestwo Polskie]]<br />[[File:Despot of Serbia.png|20px]] [[Despotat Serbii]]
| |
| − | | |
| − | |strona2 =
| |
| − | [[File:Flag of the Ottoman Sultanate (1299-1453).svg|24px]] [[Imperium Ottomańskie]]
| |
| − | | |
| − | |dowódca1 =
| |
| − | [[File:Coa_Hungary_Family_Hunyadi_János_(extended)_big.svg|16px]] [[Hunyadi János]]<br>
| |
| − | [[File:Coa_Hungary_Country_History_Vladislaus_I_(1440–1444).svg|20px]] [[I. Ulászló|Władysław III]]<br />
| |
| − | [[File:Despot of Serbia.png|20px]] [[Đurađ Branković]]
| |
| − | | |
| − | |dowódca2 = [[File:Ottoman red flag.svg|22px]] [[Mahmud Çelebi]]
| |
| − | |jednostki1 =
| |
| − | |jednostki2 =
| |
| − | | |
| − | |siły1 = nieznana liczba
| |
| − | |siły2 = nieznana liczba
| |
| − | |straty1 = nieznana liczba
| |
| − | |straty2 = nieznana liczba
| |
| − | | |
| − | |lokalizacja =
| |
| − | |mapa =
| |
| − | |opis mapy =
| |
| − | |commons =
| |
| − | }}
| |
| − | {{Wojny węgiersko-tureckie}}
| |
| − | {{Wojny serbsko-tureckie}}
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | {{SORTUJ:Kunovica, bitwa}}
| |
| − | | |
| − | [[Kategoria:Bitwy]]
| |
| − | [[Kategoria:Bitwy w historii Imperium Osmańskiego]]
| |
| − | [[Kategoria:Bitwy w historii Despotatu Serbii]]
| |
| − | [[Kategoria:Bitwy w historii Królestwa Węgier]] | |
