Mletačka opsada Zadra: Różnice pomiędzy wersjami
(Utworzono nową stronę "Kategoria:1b {{Uwaga| |strona = https://en.wikipedia.org/wiki/Siege_of_Zadar_(1345%E2%80%9346) |autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Siege_of_Zadar_...") |
|||
| Linia 14: | Linia 14: | ||
| | | | ||
| − | ''Mletačka opsada Zadra''' (pol. ''Oblężenie Zadaru'' | + | '''Mletačka opsada Zadra''' (pol. ''Oblężenie Zadaru'' wł. ''Assedio di Zara'') – w okresie od 12 sierpnia 1345 do 21 grudnia 1346<ref>Begonja, Sandra (2014). ''[https://hrcak.srce.hr/131237 "Srednjovjekovno djelo Obsidio Iadrensis / Opsada Zadra kao povijesni izvor za prikaz vojnopomorske moći Venecije u 14. stoljeću"]'' [Średniowieczne dzieło Obsidio Iadrensis (Oblężenie Zadaru) jako źródło historyczne o potędze marynarki wojennej Wenecji w XIV wieku] (PDF). Povijesni prilozi (po chorwacku). Zagreb: Croatian Institute of History. 33 (47). [dostęp:2020-0-03].</ref> było udaną próbą [[Wenecja|Republiki Weneckiej]] zdobycia Zadaru (lub Zary), chorwackiego nadmorskiego miasta w północnej Dalmacji. Była to połączona ofensywa lądowa i morska<ref>The Oxford Encyclopedia. ''[https://en.wikipedia.org/wiki/Oxford_University_Press Oxford University Press]''. Oxford. 2010.</ref> przeprowadzona przez Wenecjan, zawierająca wiele odrębnych bitew i operacji przeciwko obywatelom Zadaru, którzy odmówili przyjęcia weneckiego zwierzchnictwa i zażądali autonomii. Mimo otrzymania pomocy wojskowej od chorwacko-węgierskiego króla [[I. Lajos|Ludwika Andegaweńskiego]] Zadar nie był w stanie oprzeć się oblężeniu i ostatecznie został pokonany. |
| − | |||
| − | |||
== Tło == | == Tło == | ||
| Linia 22: | Linia 20: | ||
[[File:Konrad von Grünenberg - Beschreibung der Reise von Konstanz nach Jerusalem - Blatt 10r - 025.jpg|thumb|left|Widok Zadaru w późnym średniowieczu]] | [[File:Konrad von Grünenberg - Beschreibung der Reise von Konstanz nach Jerusalem - Blatt 10r - 025.jpg|thumb|left|Widok Zadaru w późnym średniowieczu]] | ||
| − | Oblężenie | + | Oblężenie było konsekwencją długotrwałych złożonych stosunków politycznych między miastem Zadar a Republiką Wenecką, a także zmiany polityki królestwa chorwacko-węgierskiego po wstąpieniu na tron młodego Ludwika Andegaweńskiego w 1342 r. Król chciał zachować pełną kontrolę nad terytorium Królestwa Chorwacji, w tym nad miastami i miasteczkami Dalmacji, z których wiele było w rękach Wenecjan. Mieszkańcy Zadaru zbuntowali się przeciwko rządom ''Serenissima Repubblica'' w 1344 r., prosząc króla Ludwika o pomoc. Król rozpoczął kampanie wojskowe na południu Chorwacji we wrześniu 1344 r. i lipcu 1345 r., lecz nie przyniosły one pożądanego przełomu. |
| − | + | W międzyczasie Wenecjanie postanowili ochronić swoje interesy w Dalmacji, opłacili żołnierzy (około 20 000 - 25 000) i wysłali ich latem 1345 r. wrejon Zadaru. Mieli do dyspozycji zarówno siły morskie, jak i lądowe, król Ludwik dowodził jedynie siłami lądowymi. | |
| − | |||
| − | W międzyczasie Wenecjanie postanowili | ||
| − | |||
| − | |||
== Oblężenie == | == Oblężenie == | ||
| − | 12 sierpnia 1345 r. Wenecjanie zaczęli oblegać miasto i okoliczne zamki. Ich armią lądową dowodził Marco Giustiniani, a ich siły morskie były pod dowództwem Pietro de Canale. | + | 12 sierpnia 1345 r. Wenecjanie zaczęli oblegać miasto i okoliczne zamki. Ich armią lądową dowodził [[Marco Giustiniani]], a ich siły morskie były pod dowództwem [[Pietro de Canale]]. |
| − | + | Na oblężenie składało się z wiele oddzielnych operacji, ruchów, bitew i innych działań wojskowych, które można podzielić na trzy fazy. Pierwsza faza zakończyła się pod koniec stycznia 1346 r., gdy Wenecjanie zerwali łańcuch portów, co od początku oblężenia uniemożliwiło weneckim galerom wejście do portu w Zadarze. Przełamanie pozwoliło oblegającym zbliżyć się do murów miasta i kontrolować ruch statków zadarskich. W międzyczasie [[Pietro Civrano]] przejął najwyższe dowództwo sił weneckich jako ''capitaneus generalis''. | |
| − | + | Drugi etap upłynął pod znakiem wkroczenia armii króla Ludwika do walki. Późną wiosną siły króla zaatakowały wenecką fortecę (bastida) zbudowaną w pobliżu Zadaru na początku oblężenia, ale bez powodzenia. Mimo dużej liczby (według niektórych źródeł do 100 000 ludzi), były one ściśnięte w wąskim przejściu między fortecą a morzem, więc nie mogli zbliżyć się na tyle, aby zdobyć fortecę. Ponadto byli pod ciężkim ostrzałem z dwóch stron - z weneckich statków i urządzeń balistycznych w fortecy. Główny atak sił chorwacko-węgierskich miał miejsce 1 lipca 1346 r., lecz pod koniec dnia Wenecjanie obronili się. Ludwik postanowił wycofać się i nakazał swoim wojskom ruszyć na północ. | |
| − | + | Obrońcy Zadaru pozostali sami w trzeciej fazie. Brakowało im jedzenia i wody i brakowało nowych linii zaopatrzenia, ale walczyli do grudnia. Wreszcie 21 grudnia 1346 r. wojska weneckie wkroczyły do miasta i przejęły nad nim kontrolę. | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | Obrońcy Zadaru pozostali sami w trzeciej fazie. Brakowało im jedzenia i wody i brakowało nowych linii zaopatrzenia, ale walczyli do grudnia. Wreszcie 21 grudnia 1346 r. | ||
| − | |||
| − | |||
== Następstwa == | == Następstwa == | ||
| − | Miasto Zadar pozostawało pod kontrolą wenecką, dopóki król Ludwik | + | Miasto Zadar pozostawało pod kontrolą wenecką, dopóki król Ludwik nie zaatakował terytoriów weneckich i zdobył w 1357 r. wszystkie miasta i wyspy Dalmacji. 18 lutego 1358 r. w mieście podpisano [[traktat z Zadaru]], w którym Republika Wenecka zrzekła się terytoriów między Zatoka Kwarner i miasto Durrës na rzecz Ludwika. |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | + | Zadar pozostał wspólnotą samorządową pod rządami królów chorwackich do 1409 roku, gdy to został sprzedany wraz z całą Dalmacją Republice Weneckiej przez króla [[Władysław Neapolitański|Władysława Neapolitańskiego]]. Gdy już miał zostać pokonany przez swojego przeciwnika o koronę, [[Zygmunt]]a Luksemburskiego, wykorzystał okazję, by sprzedać swoje „królewskie prawa” nad Dalmacją za sumę 100 000 dukatów. | |
== Zobacz także == | == Zobacz także == | ||
Wersja z 10:17, 17 lip 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Mletačka opsada Zadra (pol. Oblężenie Zadaru wł. Assedio di Zara) – w okresie od 12 sierpnia 1345 do 21 grudnia 1346[1] było udaną próbą Republiki Weneckiej zdobycia Zadaru (lub Zary), chorwackiego nadmorskiego miasta w północnej Dalmacji. Była to połączona ofensywa lądowa i morska[2] przeprowadzona przez Wenecjan, zawierająca wiele odrębnych bitew i operacji przeciwko obywatelom Zadaru, którzy odmówili przyjęcia weneckiego zwierzchnictwa i zażądali autonomii. Mimo otrzymania pomocy wojskowej od chorwacko-węgierskiego króla Ludwika Andegaweńskiego Zadar nie był w stanie oprzeć się oblężeniu i ostatecznie został pokonany. Spis treściTłoPlik:Konrad von Grünenberg - Beschreibung der Reise von Konstanz nach Jerusalem - Blatt 10r - 025.jpg Widok Zadaru w późnym średniowieczu Oblężenie było konsekwencją długotrwałych złożonych stosunków politycznych między miastem Zadar a Republiką Wenecką, a także zmiany polityki królestwa chorwacko-węgierskiego po wstąpieniu na tron młodego Ludwika Andegaweńskiego w 1342 r. Król chciał zachować pełną kontrolę nad terytorium Królestwa Chorwacji, w tym nad miastami i miasteczkami Dalmacji, z których wiele było w rękach Wenecjan. Mieszkańcy Zadaru zbuntowali się przeciwko rządom Serenissima Repubblica w 1344 r., prosząc króla Ludwika o pomoc. Król rozpoczął kampanie wojskowe na południu Chorwacji we wrześniu 1344 r. i lipcu 1345 r., lecz nie przyniosły one pożądanego przełomu. W międzyczasie Wenecjanie postanowili ochronić swoje interesy w Dalmacji, opłacili żołnierzy (około 20 000 - 25 000) i wysłali ich latem 1345 r. wrejon Zadaru. Mieli do dyspozycji zarówno siły morskie, jak i lądowe, król Ludwik dowodził jedynie siłami lądowymi. Oblężenie12 sierpnia 1345 r. Wenecjanie zaczęli oblegać miasto i okoliczne zamki. Ich armią lądową dowodził Marco Giustiniani, a ich siły morskie były pod dowództwem Pietro de Canale. Na oblężenie składało się z wiele oddzielnych operacji, ruchów, bitew i innych działań wojskowych, które można podzielić na trzy fazy. Pierwsza faza zakończyła się pod koniec stycznia 1346 r., gdy Wenecjanie zerwali łańcuch portów, co od początku oblężenia uniemożliwiło weneckim galerom wejście do portu w Zadarze. Przełamanie pozwoliło oblegającym zbliżyć się do murów miasta i kontrolować ruch statków zadarskich. W międzyczasie Pietro Civrano przejął najwyższe dowództwo sił weneckich jako capitaneus generalis. Drugi etap upłynął pod znakiem wkroczenia armii króla Ludwika do walki. Późną wiosną siły króla zaatakowały wenecką fortecę (bastida) zbudowaną w pobliżu Zadaru na początku oblężenia, ale bez powodzenia. Mimo dużej liczby (według niektórych źródeł do 100 000 ludzi), były one ściśnięte w wąskim przejściu między fortecą a morzem, więc nie mogli zbliżyć się na tyle, aby zdobyć fortecę. Ponadto byli pod ciężkim ostrzałem z dwóch stron - z weneckich statków i urządzeń balistycznych w fortecy. Główny atak sił chorwacko-węgierskich miał miejsce 1 lipca 1346 r., lecz pod koniec dnia Wenecjanie obronili się. Ludwik postanowił wycofać się i nakazał swoim wojskom ruszyć na północ. Obrońcy Zadaru pozostali sami w trzeciej fazie. Brakowało im jedzenia i wody i brakowało nowych linii zaopatrzenia, ale walczyli do grudnia. Wreszcie 21 grudnia 1346 r. wojska weneckie wkroczyły do miasta i przejęły nad nim kontrolę. NastępstwaMiasto Zadar pozostawało pod kontrolą wenecką, dopóki król Ludwik nie zaatakował terytoriów weneckich i zdobył w 1357 r. wszystkie miasta i wyspy Dalmacji. 18 lutego 1358 r. w mieście podpisano traktat z Zadaru, w którym Republika Wenecka zrzekła się terytoriów między Zatoka Kwarner i miasto Durrës na rzecz Ludwika. Zadar pozostał wspólnotą samorządową pod rządami królów chorwackich do 1409 roku, gdy to został sprzedany wraz z całą Dalmacją Republice Weneckiej przez króla Władysława Neapolitańskiego. Gdy już miał zostać pokonany przez swojego przeciwnika o koronę, Zygmunta Luksemburskiego, wykorzystał okazję, by sprzedać swoje „królewskie prawa” nad Dalmacją za sumę 100 000 dukatów. Zobacz także
Liniki zewnętrzne |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
_(Border).svg){kind=small}
- ↑ Begonja, Sandra (2014). "Srednjovjekovno djelo Obsidio Iadrensis / Opsada Zadra kao povijesni izvor za prikaz vojnopomorske moći Venecije u 14. stoljeću" [Średniowieczne dzieło Obsidio Iadrensis (Oblężenie Zadaru) jako źródło historyczne o potędze marynarki wojennej Wenecji w XIV wieku] (PDF). Povijesni prilozi (po chorwacku). Zagreb: Croatian Institute of History. 33 (47). [dostęp:2020-0-03].
- ↑ The Oxford Encyclopedia. Oxford University Press. Oxford. 2010.
.svg){kind=link}
