|
|
| Linia 1: |
Linia 1: |
| − | [[Kategoria:1b]] | + | #PATRZ [[Opsada Knina]] |
| − | {{Uwaga|
| |
| − | |strona = https://en.wikipedia.org/wiki/Siege_of_Knin
| |
| − | |autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Siege_of_Knin&action=history
| |
| − | |nota = angielski
| |
| − | }}
| |
| | | | |
| − | {|
| + | [[Kategoria:Przekierowane]] |
| − | |
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | {|
| |
| − | |-style="vertical-align:top;"
| |
| − | |
| |
| − | | |
| − | [[File:Knin Fortress, Croatia, view towards flag.JPG|thumb|Today's [[Fortress of Knin]]]]
| |
| − | | |
| − | '''Knin bevétele''' (pol. ''Oblężenie Knin'', chor. ''Opsada Knina'') było oblężeniem zamku Knin, stolicy Królestwa Chorwacji, przez Imperium Osmańskie. Po dwóch nieudanych próbach w 1513 i 1514 r. Siły osmańskie pod wodzą Gazi Husrev-bega, sanjak-beya (gubernatora) Sanjaka z Bośni, przeprowadziły ostateczne oblężenie Twierdzy Knin w maju 1522 r. Pozostały częste konfrontacje i najazdy na okolicę Knin był zdewastowany, więc miał wtedy tylko mały garnizon. Mihovil Vojković był dowódcą obrony Knina i 29 maja poddał się twierdzy w zamian za bezpłatną ewakuację swoich ludzi i rezydencji zamku. Turcy w końcu zrobili dzianinę w centrum Sanjak Lika-Krka.
| |
| − | | |
| − | <small><small>The '''Siege of Knin''' ({{lang-hr|Opsada Knina}}) was a siege of the castle of [[Knin]], the capital of the [[Croatia in the union with Hungary|Kingdom of Croatia]], by the [[Ottoman Empire]]. After two failed attempts in 1513 and 1514, Ottoman forces led by [[Gazi Husrev-beg]], [[sanjak-bey]] (governor) of the [[Sanjak of Bosnia]], laid the final siege of the [[Knin Fortress]] in May 1522. Frequent confrontations and raids of its surroundings left Knin devastated, so it had only a small garrison at the time. Mihovil Vojković was the commander of Knin's defense and he surrendered the fortress on 29 May in exchange for a free evacuation of his men and the castle's residents. The Ottomans eventually made Knin the center of Sanjak Lika-Krka. </small></small>
| |
| − | | |
| − | == Tło ==
| |
| − | | |
| − | Klęska na polu Krbava w 1493 r., Poprzedzona pierwszym poważnym oblężeniem Knina przez Turków, oznaczała początek największej emigracji z miasta i okolic do bezpieczniejszych części Chorwacji. Knin, dawna stolica Chorwacji, powoli traciła status politycznego i administracyjnego centrum kraju. Sąd Najwyższy przestał funkcjonować, zastępca Bana nie pełnił już obowiązków obywatelskich, a wszystkie wysiłki koncentrowały się na budowie fortyfikacji Knina. [1]
| |
| − | | |
| − | <small><small>The [[Battle of Krbava Field|defeat at Krbava field]] in 1493, that was preceded by the first serious Ottoman siege of Knin, marked the beginning of the largest emigration from the city and its surroundings to safer parts of Croatia. Knin, the long-time capital city of Croatia, was slowly losing its status as the political and administrative center of the country. Its Supreme court ceased to function, Ban's deputy no longer had civil duties, and all efforts were focused on the buildup of Knin's fortifications.<ref name=Gunjaca>Stjepan Gunjača: ''Tiniensia archaeologica - historica - topographica'', 1960, p. 86-87</ref> </small></small>
| |
| − | | |
| − | Ostatni poważny konflikt wokół Knina przed rozejmem miał miejsce we wrześniu 1502 r., Gdy 2000 osmańskich kawalerzystów ograbiło ten obszar [2]. 20 sierpnia 1503 r. Król Władysław II zawarł 7-letni traktat pokojowy z sułtanem Bayezidem II. Zawieszenie broni było ogólnie szanowane przez wszystkie strony [3], podczas którego pozycje obronne Knina zostały wzmocnione w 1504 roku. Okres poważnego głodu rozpoczął się w 1505 roku, który dotknął całą Dalmację. W 1510 r. Zaraza zmniejszyła o połowę populację Knina. [1]
| |
| − | | |
| − | <small><small>The last major conflict around Knin before the truce was in September 1502 when 2,000 Ottoman cavalrymen looted the area.<ref>Stjepan Gunjača: ''Tiniensia archaeologica - historica - topographica'', 1960, p. 84</ref> On 20 August 1503 King [[Vladislaus II of Hungary|Vladislaus II]] concluded a 7-year peace treaty with Sultan [[Bayezid II]]. The armistice was generally respected by all sides,<ref>[[Ive Mažuran]]: Povijest Hrvatske od 15. stoljeća do 18. stoljeća, p. 44-45</ref> during which Knin's defensive positions were strengthened in 1504. A period of severe famine started in 1505 that affected entire Dalmatia. In 1510 the plague halved Knin's population.<ref name=Gunjaca/> </small></small>
| |
| − | | |
| − | Nowy traktat pokojowy został podpisany po wygaśnięciu poprzedniego, ale myśliwce sanjak z Bośni nie uszanowały nowego zawieszenia broni i często niszczyły wieś w chorwackich miasteczkach przygranicznych [4]. W raporcie dla parlamentu w Budimie z 5 maja 1511 r. Stwierdzono, że Knin był pod ciągłymi atakami osmańskimi i że cała Chorwacja zostałaby utracona, gdyby upadła [1].
| |
| − | | |
| − | <small><small>A new peace treaty was signed after the previous one expired, but sanjak-beys from the [[Sanjak of Bosnia]] have not honored the new ceasefire and were often ravaging the countryside of the Croatian border towns.<ref name=Mazuran/> In a report on 5 May 1511 to the parliament in [[Budim]], it was stated that Knin was under constant Ottoman assaults and that whole Croatia will be lost if it fell.<ref name=Gunjaca/> </small></small>
| |
| − | | |
| − | == Nieudane próby oblężenia ==
| |
| − | | |
| − | W 1510 około 1000 osmańskich Akıncı (nieregularna lekka jazda) napadło na wieś Knin. Było takie słowo, że przy tej okazji schwytano Vice Ban Chorwacji. [1] Trzy lata później miało miejsce kolejne oblężenie Knin, ale Baltazar Baćan (wiceprezydent Słowian) z siłami biskupstwa zagrzebskiego zdołał znieść oblężenie w styczniu 1513 roku. W lutym następnego roku Turcy zachorowali Knin z 10.000 mężczyzn z Sanjaka z Bośni, ale nie byli w stanie przejąć zamku i stracili 500 żołnierzy. Przy tej okazji spalono osadę pod zamkiem na obrzeżach miasta [5] [6]
| |
| − | | |
| − | <small><small>In 1510 around 1,000 Ottoman [[Akıncı]] ( irregular light cavalry) raided the countryside of Knin. There had been word that the Vice Ban of Croatia was captured on that occasion.<ref name=Gunjaca/> Three years later there was another siege of Knin, but Baltazar Baćan ({{lang-hu|Boldizsár Batthyány}}), Vice Ban of Slavonia, together with forces from the Zagreb Bishopry managed to lift the siege in January 1513. In February of the following year the Ottomans besieged Knin with 10,000 men from the Sanjak of Bosnia, but were unable to take the castle and lost 500 troops. The settlement beneath the castle in its outskirts was burned on this occasion.<ref>Vjekoslav Klaić: Povijest Hrvata od najstarijih vremena do svršetka XIX. stoljeća, Knjiga četvrta, Zagreb, 1988, p. 302</ref><ref name=Tiniensia>Stjepan Gunjača: ''Tiniensia archaeologica - historica - topographica'', 1960, p. 88</ref> </small></small>
| |
| − | | |
| − | Starcia te spowodowały dewastację Knina i przez 5 lat nie było wiadomości o mieście. Miejscowa ludność została zdziesiątkowana przez wojnę, głód, zarazę i migrację do bezpieczniejszych miejsc, a jej gospodarka została doceniona przez zajęcie upraw i zwierząt gospodarskich. Ze względu na strategiczną wartość Knina, król Ludwik II odpowiedział na prośby kapitanów Knina, Skradina i Ostrovicy i obiecał wsparcie 1000 piechoty i 1000 kawalerzystów. Jest jednak mało prawdopodobne, aby siły te dotarły do zagrożonych miast. W 1522 r. Osmanie zaatakowali Knina i pobliskie forty nie tylko najeżdżając je, ale z wyraźnym zamiarem zajęcia tego obszaru [6].
| |
| − | | |
| − | <small><small>These clashes left Knin devastated and there were no news about the city for 5 years. Local population was decimated by war, hunger, plague, and migration to safer places, and its economy was hindered by the seizure of crops and livestock. Due to Knin's strategic value, King [[Louis II of Hungary|Louis II]] responded to requests from captains of Knin, Skradin, and Ostrovica and promised reinforcements of 1,000 infantry and 1,000 cavalrymen. However, it is unlikely that these forces arrived to the endangered towns. In 1522 the Ottomans attacked Knin and the nearby forts not just to raid them, but with a firm intention to occupy the area.<ref name=Tiniensia/> </small></small>
| |
| − | | |
| − | == Przygotowania i ostateczne oblężenie ==
| |
| − | | |
| − | Mahmud-Bey z Sanjak z Hercegowiny ominął Knina wraz ze swą armią do Liki i spustoszył cały teren. Celem jego ofensywy było odcięcie Knina od północy i zapobieżenie przybyciu posiłków. Armia Mahmuda rozbiła obóz w pobliżu Cetiny. Wkrótce armia dowodzona przez Gazi Husrev-bega, sanjak-bey z Sanjaka z Bośni, wróciła z nalotu na Carniola. Gazi Husrev-beg podbił mniejsze forty w pobliżu Knin i całkowicie go otoczył, łącząc swoje siły z Mahmud-żebrem. Dwie połączone armie miały około 25 000 ludzi i dużą liczbę artylerii. Zaczęli ostrzeliwać Knina dzień i noc. Twierdzy bronił Mihovil Vojković z Klokoč, chorwacki szlachcic, który miał do dyspozycji tylko niewielki garnizon [7].
| |
| − | | |
| − | <small><small>Mahmud-Bey of the [[Sanjak of Herzegovina]] bypassed Knin with his army into Lika and ravaged the entire area. The goal of his offensive was to cut off Knin form the north and prevent the arrival of reinforcements. Mahmud's army encamped near Cetina. Soon an army led of [[Gazi Husrev-beg]], [[sanjak-bey]] of the [[Sanjak of Bosnia]], returned from a raid into [[Carniola]]. Gazi Husrev-beg conquered smaller forts near Knin and completely surrounded it, joining his forces with Mahmud-beg. The two combined armies had around 25,000 men and a large amount of artillery. They started shelling Knin day and night. The fortress was defended by Mihovil Vojković from [[Klokoč, Croatia|Klokoč]], a Croatian nobleman who had only a small garrison on his disposal.<ref name=Klaic>Vjekoslav Klaić: Povijest Hrvata od najstarijih vremena do svršetka XIX. stoljeća, Knjiga četvrta, Zagreb, 1988, p. 382-383</ref> </small></small>
| |
| − | | |
| − | Gdy tylko chorwacki Ban Ivan Karlović usłyszał wieść o oblężeniu, zaczął zbierać armię, aby pomóc Kninowi, siedzibie chorwackich zakazów. Poprosił także o pomoc kapitanów z sąsiedniego archidiectwa Austrii. Podczas gdy zakaz przygotowywał się do armii, los Knina był już zdeterminowany. Turcy rozpoczęli trzy intensywne ataki na Knina, dopóki Mihovil Vojković nie poddał się fortecy 29 maja po negocjacjach z Gazi Husrev-bey. Otrzymał pozwolenie na opuszczenie miasta ze swoimi ludźmi [7] [8]
| |
| − | | |
| − | <small><small>As soon as [[Ban of Croatia|Croatian Ban]] [[Ivan Karlović]] heard news of the siege, he started gathering an army to help Knin, the seat of Croatian Bans. He also asked captains from neighbouring [[Archduchy of Austria]] for assistance. While the ban was preparing an army, Knin's fate was already determined. The Ottomans launched three intense attacks on Knin until Mihovil Vojković surrendered the fortress on 29 May after negotiations with Gazi Husrev-bey. He was granted permission to leave the city with his men.<ref name=Klaic/><ref>Ćiro Truhelka: Gazi Husrefbeg, njegov život i njegovo doba, p.20</ref> </small></small>
| |
| − | | |
| − | == Następstwa ==
| |
| − | | |
| − | [[File:Chnin Fortezza nella Dalmatia 30 miglia lontana da Sebenico nell'ultime Parti di quel Territo E confinante alla Bossina - Coronelli Vincenzo - 1687.jpg|thumb|[[Vincenzo Coronelli]]'s illustration of [[Knin]] from the late 17th century, during Ottoman rule]]
| |
| − | | |
| − | Po usłyszeniu o losie Knina mieszkańcy pobliskiego Skradina uciekli i opuścili miasto bez obrony, więc Turcy z łatwością go zabrali. Następnego dnia Drniš również wpadł w ręce osmańskie. Ivan Karlovic przebywał wówczas w Topusku, więc informacja o utracie Knina i Skradina dotarła ze znacznym opóźnieniem. Po podbiciu Knina Osmanie przenieśli się do Klis, kolejnej ważnej fortecy w Chorwacji. Jednak garnizon twierdzy był wystarczająco silny, by odpierać ataki ludzi Husrev-beya, którzy musieli przerwać oblężenie i wycofać swoje siły. Oczekuje się, że chorwaccy kapitanowie graniczni będą próbowali zrekompensować porażkę atakowanym przez mniej bronione miasta Udbina, Bihać i nadmorskie miasta [4].
| |
| − | | |
| − | <small><small>After hearing about the fate of Knin, the citizens of nearby Skradin fled and left the town undefended, so it was easily taken by the Ottomans. Next day [[Drniš]] also fell into Ottoman hands. Ivan Karlović was at the time located in [[Topusko]], so information about the loss of Knin and Skradin arrived with a considerable delay. After conquering Knin the Ottomans moved towards Klis, another important fortress in Croatia. However, the fortress garrison was strong enough to repel the attacks of Husrev-bey's men, who had to break the siege and withdraw his forces. Croatian border captains expected that the Ottomans will try to compensate their failure under Klis by attacking the less defended towns of Udbina, Bihać and coastal cities.<ref name=Mazuran>[[Ive Mažuran]]: Povijest Hrvatske od 15. stoljeća do 18. stoljeća, p. 48</ref> </small></small>
| |
| − | | |
| − | Ivan Karlovic był wściekły na Mihovila Vojkovicia za poddanie Knina, więc aresztował Vojkovića i wysłał go do więzienia w Udbinie. Hrabia Juraj II i Matija II Frankopan zajęli miasto Klokoč, siedzibę Vojkovića, gdzie znaleźli amunicję i armaty, które miały wzmocnić obronę Knina. [7]
| |
| − | | |
| − | <small><small>Ivan Karlović was furious at Mihovil Vojković for surrendering Knin, so he arrested Vojković and sent him to prison in [[Udbina]]. Counts Juraj II i Matija II Frankopan seized the town of Klokoč, Vojković's seat, where they found ammunition and cannons that were intended to strengthen Knin's defenses.<ref name=Klaic/> </small></small>
| |
| − | | |
| − | Upadek Knin był dla Chorwacji ogromnym szokiem, ponieważ zaginęła kolebka chorwackiego państwa, siedziba chorwackiego zakazu i miejsce chorwackich konwencji dotyczących mobilności. Bihać objął teraz prowadzenie w obronie Chorwacji na południe od rzeki Sawy [4] Pod panowaniem osmańskim nowa populacja przeniosła się do pustego Knin i regionu. Byli to owczarscy pasterze z innych terytoriów osmańskich, głównie wyznania prawosławnego [9].
| |
| − | | |
| − | <small><small>The fall of Knin was a huge shock for Croatia, as the cradle of the Croatian state, seat of the Croatian ban and place of [[Croatian nobility]] conventions was lost. Bihać now took the leading role in Croatia's defenses south of the Sava river.<ref name=Mazuran/> Under Ottoman rule, a new population moved into empty Knin and the region. These were Vlach shepherds from other Ottoman territories, mainly of Orthodox faith.<ref>Carolin Leutloff-Grandits: Claiming Ownership in Postwar Croatia: The Dynamics of Property Relations and Ethnic Conflict in the Knin Region, LIT Verlag Münster, 2006, p. 45-46</ref> </small></small>
| |
| − | | |
| − | == Próby pomocy ==
| |
| − | | |
| − | Było kilka prób szybkiego wyzwolenia Knina. We wrześniu tego samego roku chorwacki Ban Ivan Karlović zebrał armię i zaatakował siły osmańskie w okolicach Knin, chwytając kilku żołnierzy osmańskich, w tym złotnika Gazi Husrev-beg. Oczekiwano pomocy od austriackiego arcyksięcia Ferdynanda, który miał zagwarantować odzyskanie lub wzmocnienie Senja, Krupy, Knina, Skradina, Klisa i Ostrovicy, ale bezskutecznie. W 1529 i 1530 r. Miały miejsce dwa kolejne ataki, z których pierwszy zakończył się 24 schwytanymi żołnierzami osmańskimi, zaś w drugim w lipcu 1530 r. Około 100 kawalerzystów z Bihać dotarło w rejon Knin i rzekę Cetinę, gdzie zgromadzono lokalnych żołnierzy chrześcijańskich. autor: Nikola Bidojević, ale musiał wrócić, ponieważ Bihać był zagrożony. Imperium Osmańskie uczyniło Knin punktem wyjścia do dalszych ofensyw w okolicy. [10]
| |
| − | | |
| − | <small><small>There were several attempts of a quick liberation of Knin. In September of the same year, Croatian Ban Ivan Karlović gathered an army and attacked Ottoman forces in the vicinity of Knin, capturing several Ottoman soldiers, including the goldsmith of Gazi Husrev-beg. Aid was expected from Austrian Archduke Ferdinand, who guaranteed to help regain or strengthen Senj, Krupa, Knin, Skradin, Klis, and Ostrovica, but of no avail. There were two more attacks in 1529 and 1530, first of which ended with 24 captured Ottoman soldiers, while in the second one in July 1530, around 100 cavalrymen from Bihać reached the area of Knin and the [[Cetina|Cetina River]], where local Christian troops were gathered by Nikola Bidojević, but had to return as Bihać was endangered. The Ottoman Empire made Knin the starting point of their further offensives in the area.<ref>Stjepan Gunjača: ''Tiniensia archaeologica - historica - topographica'', 1960, p. 90-91</ref> </small></small>
| |
| − | | |
| − | == Przypisy ==
| |
| − | {{izvori}}
| |
| − | | |
| − | |
| |
| − | {{Wojna infobox
| |
| − | |nazwa = Knin bevétele (węg.)<br>Oblężenie Knina (pol.)
| |
| − | |epoka = średniowiecze
| |
| − | |konflikt = Podboje Turcji Osmańskiej
| |
| − | |grafika = TenenPagano1522.png
| |
| − | |opis grafiki = Widok Knina z 1525 r., krótko po jego podboju
| |
| − | |czas = maj - 29 maja 1522
| |
| − | |miejsce = [[Knin]], [[Królestwo Chorwacji]]
| |
| − | |terytorium = [[Królestwo Chorwacji]]
| |
| − | |przyczyna =
| |
| − | |wynik = zwycięstwo tureckie
| |
| − | |strona1 = [[File:Coat of arms of Croatia 1495.svg|16px|link=Croatia in the union with Hungary]] [[Królestwo Chorwacji]]
| |
| − | |strona2 = [[File:Ottoman red flag.svg|22px]] [[Imperium Osmańskie]]
| |
| − | |dowódca1 = [[File:Coa Hungary Country History (15th century).svg|20px]] Mihovil Vojković (poddanie miasta)
| |
| − | |dowódca2 = [[File:Ottoman red flag.svg|22px]] [[Gazi Husrev-beg]]<br />Mahmud-beg<br />[[Murat-beg Tardić]]
| |
| − | |jednostki1 =
| |
| − | |jednostki2 =
| |
| − | |siły1 = kilkaset mężczyzn
| |
| − | |siły2 = 25,000 ludzi<ref>Vjekoslav Klaić: Knin za turskog vladanja, p. 258</ref>
| |
| − | |straty1 =
| |
| − | |straty2 =
| |
| − | |lokalizacja =
| |
| − | |mapa =
| |
| − | |opis mapy =
| |
| − | |kod mapy =
| |
| − | |współrzędne =
| |
| − | |commons =
| |
| − | }}
| |
| − | {{Podboje Turcji Osmańskiej}}
| |
| − | {{Wojny chorwacko-tureckie}}
| |
| − | {{Wojny Chorwatów}}
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | {{SORTUJ:Oblężenie Knina}}
| |
| − | | |
| − | [[Kategoria:Bitwy]]
| |
| − | [[Kategoria:Bitwy w historii Imperium Osmańskiego]]
| |
| − | [[Kategoria:Bitwy w historii Królestwa Chorwacji]]
| |
| − | [[Kategoria:Oblężenia]] | |
