Opsada Knina: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 16: Linia 16:
 
[[File:Knin Fortress, Croatia, view towards flag.JPG|thumb|Today's [[Fortress of Knin]]]]
 
[[File:Knin Fortress, Croatia, view towards flag.JPG|thumb|Today's [[Fortress of Knin]]]]
  
−
'''Opsada Knina''' (pol. ''Oblężenie Knin'', węg. ''Knin bevétele'') było oblężeniem zamku Knin, stolicy [[Królestwo Chorwacji|Królestwa Chorwacji]] przez [[Imperium|Imperium Osmańskie]]. Po dwóch nieudanych próbach w 1513 i 1514 r. siły osmańskie pod wodzą Gazi Husrev-bega, sanjak-beya (gubernatora) Sanjaka z Bośni, przeprowadziły ostateczne oblężenie Twierdzy Knin w maju 1522 r. Pozostały częste konfrontacje i najazdy na okolicę Knin był zdewastowany, więc miał wtedy tylko mały garnizon. Mihovil Vojković był dowódcą obrony Knina i 29 maja poddał się twierdzy w zamian za bezpłatną ewakuację swoich ludzi i rezydencji zamku. Turcy w końcu zrobili dzianinę w centrum Sanjak Lika-Krka.
+
'''Opsada Knina''' (pol. ''Oblężenie Knin'', węg. ''Knin bevétele'') było oblężeniem zamku Knin, stolicy [[Królestwo Chorwacji|Królestwa Chorwacji]] przez [[Imperium|Imperium Osmańskie]]. Po dwóch nieudanych próbach w 1513 i 1514 r. siły osmańskie pod wodzą [https://en.wikipedia.org/wiki/Gazi_Husrev-beg Gāzī Ḫusrev Beğa], beja sandżaku Bośni, przeprowadziły ostateczne oblężenie twierdzy Knin w maju 1522 r. Przez częste walki i najazdy na okolicę Knin był zdewastowany, w twierdzy był tylko mały garnizon. Dowódcą obrony był chorwacki szlachcic [[Mihovil Vojković]]. 29 maja poddał twierdzy w zamian za ewakuację swoich ludzi i rezydencji. Turcy w twierdzy ulokowali centrum administracyjne sandżaku Lika-Krka.
−
 
 
−
<small><small>The '''Siege of Knin''' ({{lang-hr|Opsada Knina}}) was a siege of the castle of [[Knin]], the capital of the [[Croatia in the union with Hungary|Kingdom of Croatia]], by the [[Ottoman Empire]]. After two failed attempts in 1513 and 1514, Ottoman forces led by [[Gazi Husrev-beg]], [[sanjak-bey]] (governor) of the [[Sanjak of Bosnia]], laid the final siege of the [[Knin Fortress]] in May 1522. Frequent confrontations and raids of its surroundings left Knin devastated, so it had only a small garrison at the time. Mihovil Vojković was the commander of Knin's defense and he surrendered the fortress on 29 May in exchange for a free evacuation of his men and the castle's residents. The Ottomans eventually made Knin the center of Sanjak Lika-Krka. </small></small>
 
  
 
== Tło ==
 
== Tło ==
  
−
Klęska na polu Krbava w 1493 r., Poprzedzona pierwszym poważnym oblężeniem Knina przez Turków, oznaczała początek największej emigracji z miasta i okolic do bezpieczniejszych części Chorwacji. Knin, dawna stolica Chorwacji, powoli traciła status politycznego i administracyjnego centrum kraju. Sąd Najwyższy przestał funkcjonować, zastępca Bana nie pełnił już obowiązków obywatelskich, a wszystkie wysiłki koncentrowały się na budowie fortyfikacji Knina. [1]
+
[[Korbávmezei csata|Klęska na polu Krbava]] w 1493 r., poprzedzona pierwszym poważnym oblężeniem Knina przez Turków, oznaczała początek największej emigracji z miasta i okolic do bezpieczniejszych części Chorwacji. Knin, dawna stolica Chorwacji, powoli traciła status politycznego i administracyjnego centrum kraju. Sąd Najwyższy przestał funkcjonować, zastępca bana nie pełnił już obowiązków obywatelskich, a wszystkie wysiłki koncentrowały się na budowie fortyfikacji Knina.<ref name=Gunjaca>Stjepan Gunjača: ''Tiniensia archaeologica - historica - topographica'', 1960, str. 86-87</ref>
−
 
 
−
<small><small>The [[Battle of Krbava Field|defeat at Krbava field]] in 1493, that was preceded by the first serious Ottoman siege of Knin, marked the beginning of the largest emigration from the city and its surroundings to safer parts of Croatia. Knin, the long-time capital city of Croatia, was slowly losing its status as the political and administrative center of the country. Its Supreme court ceased to function, Ban's deputy no longer had civil duties, and all efforts were focused on the buildup of Knin's fortifications.<ref name=Gunjaca>Stjepan Gunjača: ''Tiniensia archaeologica - historica - topographica'', 1960, p. 86-87</ref> </small></small>
 
−
 
 
−
Ostatni poważny konflikt wokół Knina przed rozejmem miał miejsce we wrześniu 1502 r., Gdy 2000 osmańskich kawalerzystów ograbiło ten obszar [2]. 20 sierpnia 1503 r. Król Władysław II zawarł 7-letni traktat pokojowy z sułtanem Bayezidem II. Zawieszenie broni było ogólnie szanowane przez wszystkie strony [3], podczas którego pozycje obronne Knina zostały wzmocnione w 1504 roku. Okres poważnego głodu rozpoczął się w 1505 roku, który dotknął całą Dalmację. W 1510 r. Zaraza zmniejszyła o połowę populację Knina. [1]
 
−
 
 
−
<small><small>The last major conflict around Knin before the truce was in September 1502 when 2,000 Ottoman cavalrymen looted the area.<ref>Stjepan Gunjača: ''Tiniensia archaeologica - historica - topographica'', 1960, p. 84</ref> On 20 August 1503 King [[Vladislaus II of Hungary|Vladislaus II]] concluded a 7-year peace treaty with Sultan [[Bayezid II]]. The armistice was generally respected by all sides,<ref>[[Ive Mažuran]]: Povijest Hrvatske od 15. stoljeća do 18. stoljeća, p. 44-45</ref> during which Knin's defensive positions were strengthened in 1504. A period of severe famine started in 1505 that affected entire Dalmatia. In 1510 the plague halved Knin's population.<ref name=Gunjaca/> </small></small>
 
  
−
Nowy traktat pokojowy został podpisany po wygaśnięciu poprzedniego, ale myśliwce sanjak z Bośni nie uszanowały nowego zawieszenia broni i często niszczyły wieś w chorwackich miasteczkach przygranicznych [4]. W raporcie dla parlamentu w Budimie z 5 maja 1511 r. Stwierdzono, że Knin był pod ciągłymi atakami osmańskimi i że cała Chorwacja zostałaby utracona, gdyby upadła [1].
+
Ostatni poważny konflikt wokół Knina przed rozejmem miał miejsce we wrześniu 1502 r., gdy 2.000 osmańskich kawalerzystów zrabowało ten obszar<ref>Stjepan Gunjača: ''Tiniensia archaeologica - historica - topographica'', 1960, str. 84</ref>. 20 sierpnia 1503 r. Król [[Władysław Jagiellończyk|Władysław II]] zawarł 7-letni traktat pokojowy z sułtanem [https://pl.wikipedia.org/wiki/Bajazyd_II Bajazydem II]. Zawieszenie broni było ogólnie szanowane przez wszystkie strony<ref>[[Ive Mažuran]]: Povijest Hrvatske od 15. stoljeća do 18. stoljeća, str. 44-45</ref>, podczas którego pozycje obronne Knina zostały wzmocnione w 1504 roku. Okres poważnego głodu rozpoczął się w 1505 roku, który dotknął całą Dalmację. W 1510 r. zaraza zmniejszyła populację Knina o połowę.<ref name=Gunjaca/>
  
−
<small><small>A new peace treaty was signed after the previous one expired, but sanjak-beys from the [[Sanjak of Bosnia]] have not honored the new ceasefire and were often ravaging the countryside of the Croatian border towns.<ref name=Mazuran/> In a report on 5 May 1511 to the parliament in [[Budim]], it was stated that Knin was under constant Ottoman assaults and that whole Croatia will be lost if it fell.<ref name=Gunjaca/> </small></small>
+
Nowy traktat pokojowy został podpisany po wygaśnięciu poprzedniego, ale bej sandzżaku Bośni nie uszanował nowego zawieszenia broni i często niszczył wsie i miasta na chorwackim przygraniczu<ref name=Mazuran/>. W raporcie dla parlamentu w [[Budim]]ie z 5 maja 1511 r. stwierdzono, że Knin był pod ciągłymi atakami osmańskimi i że cała Chorwacja zostałaby utracona, gdyby twierdza padła<ref name=Gunjaca/>.
  
 
== Nieudane próby oblężenia ==
 
== Nieudane próby oblężenia ==
  
−
W 1510 około 1000 osmańskich Akıncı (nieregularna lekka jazda) napadło na wieś Knin. Było takie słowo, że przy tej okazji schwytano Vice Ban Chorwacji. [1] Trzy lata później miało miejsce kolejne oblężenie Knin, ale Baltazar Baćan (wiceprezydent Słowian) z siłami biskupstwa zagrzebskiego zdołał znieść oblężenie w styczniu 1513 roku. W lutym następnego roku Turcy zachorowali Knin z 10.000 mężczyzn z Sanjaka z Bośni, ale nie byli w stanie przejąć zamku i stracili 500 żołnierzy. Przy tej okazji spalono osadę pod zamkiem na obrzeżach miasta [5] [6]
+
W 1510 około 1.000 osmańskich [[Akindżi|akıncı]] (nieregularna lekka jazda) napadło na miasto Knin. Podobno przy tej okazji schwytano zastępcę an Chorwacji.<ref name=Gunjaca/> Trzy lata później miało miejsce kolejne oblężenie Knina, ale [[Boldizsár Batthyány|Baltazar Baćan]] (wice ban Slawonii) z siłami biskupstwa zagrzebskiego zdołał przełamać oblężenie w styczniu 1513 roku. W lutym następnego roku Turcy oblegali Knin z 10.000 mężczyzn z sandżaku Bośni, ale nie byli w stanie przejąć zamku i stracili 500 żołnierzy. Przy tej okazji spalono osadę pod zamkiem na obrzeżach miasta.<ref>Vjekoslav Klaić: Povijest Hrvata od najstarijih vremena do svršetka XIX. stoljeća, Knjiga četvrta, Zagreb, 1988, str. 302</ref><ref name=Tiniensia>Stjepan Gunjača: ''Tiniensia archaeologica - historica - topographica'', 1960, str. 88</ref>
−
 
 
−
<small><small>In 1510 around 1,000 Ottoman [[Akıncı]] ( irregular light cavalry) raided the countryside of Knin. There had been word that the Vice Ban of Croatia was captured on that occasion.<ref name=Gunjaca/> Three years later there was another siege of Knin, but Baltazar Baćan ({{lang-hu|Boldizsár Batthyány}}), Vice Ban of Slavonia, together with forces from the Zagreb Bishopry managed to lift the siege in January 1513. In February of the following year the Ottomans besieged Knin with 10,000 men from the Sanjak of Bosnia, but were unable to take the castle and lost 500 troops. The settlement beneath the castle in its outskirts was burned on this occasion.<ref>Vjekoslav Klaić: Povijest Hrvata od najstarijih vremena do svršetka XIX. stoljeća, Knjiga četvrta, Zagreb, 1988, p. 302</ref><ref name=Tiniensia>Stjepan Gunjača: ''Tiniensia archaeologica - historica - topographica'', 1960, p. 88</ref> </small></small>
 
−
 
 
−
Starcia te spowodowały dewastację Knina i przez 5 lat nie było wiadomości o mieście. Miejscowa ludność została zdziesiątkowana przez wojnę, głód, zarazę i migrację do bezpieczniejszych miejsc, a jej gospodarka została doceniona przez zajęcie upraw i zwierząt gospodarskich. Ze względu na strategiczną wartość Knina, król Ludwik II odpowiedział na prośby kapitanów Knina, Skradina i Ostrovicy i obiecał wsparcie 1000 piechoty i 1000 kawalerzystów. Jest jednak mało prawdopodobne, aby siły te dotarły do ​​zagrożonych miast. W 1522 r. Osmanie zaatakowali Knina i pobliskie forty nie tylko najeżdżając je, ale z wyraźnym zamiarem zajęcia tego obszaru [6].
 
  
−
<small><small>These clashes left Knin devastated and there were no news about the city for 5 years. Local population was decimated by war, hunger, plague, and migration to safer places, and its economy was hindered by the seizure of crops and livestock. Due to Knin's strategic value, King [[Louis II of Hungary|Louis II]] responded to requests from captains of Knin, Skradin, and Ostrovica and promised reinforcements of 1,000 infantry and 1,000 cavalrymen. However, it is unlikely that these forces arrived to the endangered towns. In 1522 the Ottomans attacked Knin and the nearby forts not just to raid them, but with a firm intention to occupy the area.<ref name=Tiniensia/> </small></small>
+
Starcia te spowodowały dewastację Knina i przez 5 lat nie było wiadomości o mieście. Miejscowa ludność została zdziesiątkowana przez wojnę, głód, zarazę i migrację do bezpieczniejszych miejsc, a jego gospodarka była utrudniona przez przejmowanie upraw i zwierząt. Ze względu na strategiczną wartość Knina, król [[I. Lajos|Ludwik II]] odpowiedział na prośby kapitanów Knina, Skradina i Ostrovicy i obiecał wsparcie 1.000 piechoty i 1.000 kawalerzystów. Jest jednak mało prawdopodobne, aby siły te dotarły do ​​zagrożonych miast. W 1522 r. Osmanie zaatakowali Knin i pobliskie forty nie tylko najeżdżając je, ale z wyraźnym zamiarem zajęcia tego obszaru<ref name=Tiniensia/>.
  
 
== Przygotowania i ostateczne oblężenie ==
 
== Przygotowania i ostateczne oblężenie ==
  
−
Mahmud-Bey z Sanjak z Hercegowiny ominął Knina wraz ze swą armią do Liki i spustoszył cały teren. Celem jego ofensywy było odcięcie Knina od północy i zapobieżenie przybyciu posiłków. Armia Mahmuda rozbiła obóz w pobliżu Cetiny. Wkrótce armia dowodzona przez Gazi Husrev-bega, sanjak-bey z Sanjaka z Bośni, wróciła z nalotu na Carniola. Gazi Husrev-beg podbił mniejsze forty w pobliżu Knin i całkowicie go otoczył, łącząc swoje siły z Mahmud-żebrem. Dwie połączone armie miały około 25 000 ludzi i dużą liczbę artylerii. Zaczęli ostrzeliwać Knina dzień i noc. Twierdzy bronił Mihovil Vojković z Klokoč, chorwacki szlachcic, który miał do dyspozycji tylko niewielki garnizon [7].
+
Mahmud-Bej z sanjaku Hercegowiny ominął Knin i udając się wraz ze swą armią do Liki spustoszył cały teren. Celem jego ofensywy było odcięcie Knina od północy i zapobieżenie przybyciu posiłków. Armia Mahmuda rozbiła obóz w pobliżu Cetiny. Wkrótce armia dowodzona przez Gāzī Ḫusrev Beğa, beja sanðzaku Bośni, wróciła z najazdu na Carniolę. Gāzī Ḫusrev Beğ podbił mniejsze forty w pobliżu Knina i całkowicie go otoczył, łącząc swoje siły z Mahmudem. Dwie połączone armie miały około 25.000 ludzi i dużą liczbę artylerii. Zaczęli ostrzeliwać Knin dzień i noc. Twierdzy bronił Mihovil Vojković z Klokoč, chorwacki szlachcic, który miał do dyspozycji tylko niewielki garnizon<ref name=Klaic>Vjekoslav Klaić: Povijest Hrvata od najstarijih vremena do svršetka XIX. stoljeća, Knjiga četvrta, Zagreb, 1988, str. 382-383</ref>.
−
 
 
−
<small><small>Mahmud-Bey of the [[Sanjak of Herzegovina]] bypassed Knin with his army into Lika and ravaged the entire area. The goal of his offensive was to cut off Knin form the north and prevent the arrival of reinforcements. Mahmud's army encamped near Cetina. Soon an army led of [[Gazi Husrev-beg]], [[sanjak-bey]] of the [[Sanjak of Bosnia]], returned from a raid into [[Carniola]]. Gazi Husrev-beg conquered smaller forts near Knin and completely surrounded it, joining his forces with Mahmud-beg. The two combined armies had around 25,000 men and a large amount of artillery. They started shelling Knin day and night. The fortress was defended by Mihovil Vojković from [[Klokoč, Croatia|Klokoč]], a Croatian nobleman who had only a small garrison on his disposal.<ref name=Klaic>Vjekoslav Klaić: Povijest Hrvata od najstarijih vremena do svršetka XIX. stoljeća, Knjiga četvrta, Zagreb, 1988, p. 382-383</ref> </small></small>
 
  
−
Gdy tylko chorwacki Ban Ivan Karlović usłyszał wieść o oblężeniu, zaczął zbierać armię, aby pomóc Kninowi, siedzibie chorwackich zakazów. Poprosił także o pomoc kapitanów z sąsiedniego archidiectwa Austrii. Podczas gdy zakaz przygotowywał się do armii, los Knina był już zdeterminowany. Turcy rozpoczęli trzy intensywne ataki na Knina, dopóki Mihovil Vojković nie poddał się fortecy 29 maja po negocjacjach z Gazi Husrev-bey. Otrzymał pozwolenie na opuszczenie miasta ze swoimi ludźmi [7] [8]
+
Gdy tylko chorwacki ban [[Ivan Karlović]] usłyszał wieść o oblężeniu, zaczął zbierać armię, aby pomóc Kninowi, siedzibie chorwackich banów. Poprosił także o pomoc kapitanów z sąsiedniego arcyksięstwa Austrii. Podczas gdy ban przygotowywał armię, los Knina był już przesądzony. Turcy rozpoczęli trzy intensywne ataki na Knin, dopóki Mihovil Vojković nie poddał fortecy 29 maja po negocjacjach z Gāzī Ḫusrev Beğiem. Otrzymał pozwolenie na opuszczenie miasta ze swoimi ludźmi.<ref name=Klaic/><ref>Ćiro Truhelka: Gazi Husrefbeg, njegov život i njegovo doba, str.20</ref>
−
 
 
−
<small><small>As soon as [[Ban of Croatia|Croatian Ban]] [[Ivan Karlović]] heard news of the siege, he started gathering an army to help Knin, the seat of Croatian Bans. He also asked captains from neighbouring [[Archduchy of Austria]] for assistance. While the ban was preparing an army, Knin's fate was already determined. The Ottomans launched three intense attacks on Knin until Mihovil Vojković surrendered the fortress on 29 May after negotiations with Gazi Husrev-bey. He was granted permission to leave the city with his men.<ref name=Klaic/><ref>Ćiro Truhelka: Gazi Husrefbeg, njegov život i njegovo doba, p.20</ref> </small></small>
 
  
 
== Następstwa ==
 
== Następstwa ==
Linia 58: Linia 42:
 
[[File:Chnin Fortezza nella Dalmatia 30 miglia lontana da Sebenico nell'ultime Parti di quel Territo E confinante alla Bossina - Coronelli Vincenzo - 1687.jpg|thumb|[[Vincenzo Coronelli]]'s illustration of [[Knin]] from the late 17th century, during Ottoman rule]]
 
[[File:Chnin Fortezza nella Dalmatia 30 miglia lontana da Sebenico nell'ultime Parti di quel Territo E confinante alla Bossina - Coronelli Vincenzo - 1687.jpg|thumb|[[Vincenzo Coronelli]]'s illustration of [[Knin]] from the late 17th century, during Ottoman rule]]
  
−
Po usłyszeniu o losie Knina mieszkańcy pobliskiego Skradina uciekli i opuścili miasto bez obrony, więc Turcy z łatwością go zabrali. Następnego dnia Drniš również wpadł w ręce osmańskie. Ivan Karlovic przebywał wówczas w Topusku, więc informacja o utracie Knina i Skradina dotarła ze znacznym opóźnieniem. Po podbiciu Knina Osmanie przenieśli się do Klis, kolejnej ważnej fortecy w Chorwacji. Jednak garnizon twierdzy był wystarczająco silny, by odpierać ataki ludzi Husrev-beya, którzy musieli przerwać oblężenie i wycofać swoje siły. Oczekuje się, że chorwaccy kapitanowie graniczni będą próbowali zrekompensować porażkę atakowanym przez mniej bronione miasta Udbina, Bihać i nadmorskie miasta [4].
+
Po usłyszeniu o losie Knina mieszkańcy pobliskiego [[Skradin]]a uciekli i opuścili miasto bez obrony, więc Turcy z łatwością go zajęli. Następnego dnia [[Drniš]] również wpadł w ręce osmańskie. Ivan Karlovic przebywał wówczas w [[Topusko|Topusku]], więc informacja o utracie Knina i Skradina dotarła ze znacznym opóźnieniem. Po podbiciu Knina Osmanie przenieśli się pod Klis, kolejnej ważnej fortecy w Chorwacji. Jednak garnizon twierdzy był wystarczająco silny, by odpierać ataki ludzi Husrev-beya, którzy musieli przerwać oblężenie i wycofać swoje siły. Oczekiwano, że chorwaccy kapitanowie graniczni będą próbowali zrekompensować porażkę atakowanym przez mniej bronione miasta Udbina, Bihać i nadmorskie miasta.<ref name=Mazuran>Ive Mažuran: Povijest Hrvatske od 15. stoljeća do 18. stoljeća, str. 48</ref>
−
 
 
−
<small><small>After hearing about the fate of Knin, the citizens of nearby Skradin fled and left the town undefended, so it was easily taken by the Ottomans. Next day [[Drniš]] also fell into Ottoman hands. Ivan Karlović was at the time located in [[Topusko]], so information about the loss of Knin and Skradin arrived with a considerable delay. After conquering Knin the Ottomans moved towards Klis, another important fortress in Croatia. However, the fortress garrison was strong enough to repel the attacks of Husrev-bey's men, who had to break the siege and withdraw his forces. Croatian border captains expected that the Ottomans will try to compensate their failure under Klis by attacking the less defended towns of Udbina, Bihać and coastal cities.<ref name=Mazuran>[[Ive Mažuran]]: Povijest Hrvatske od 15. stoljeća do 18. stoljeća, p. 48</ref> </small></small>
 
−
 
 
−
Ivan Karlovic był wściekły na Mihovila Vojkovicia za poddanie Knina, więc aresztował Vojkovića i wysłał go do więzienia w Udbinie. Hrabia Juraj II i Matija II Frankopan zajęli miasto Klokoč, siedzibę Vojkovića, gdzie znaleźli amunicję i armaty, które miały wzmocnić obronę Knina. [7]
 
  
−
<small><small>Ivan Karlović was furious at Mihovil Vojković for surrendering Knin, so he arrested Vojković and sent him to prison in [[Udbina]]. Counts Juraj II i Matija II Frankopan seized the town of Klokoč, Vojković's seat, where they found ammunition and cannons that were intended to strengthen Knin's defenses.<ref name=Klaic/> </small></small>
+
Ivan Karlovic był wściekły na Mihovila Vojkovicia za poddanie Knina, więc aresztował Vojkovića i wysłał go do więzienia w Udbinie. Hrabia Juraj II i Matija II Frankopan zajęli miasto Klokoč, siedzibę Vojkovića, gdzie znaleźli amunicję i armaty, które miały wzmocnić obronę Knina.<ref name=Klaic/>
  
−
Upadek Knin był dla Chorwacji ogromnym szokiem, ponieważ zaginęła kolebka chorwackiego państwa, siedziba chorwackiego zakazu i miejsce chorwackich konwencji dotyczących mobilności. Bihać objął teraz prowadzenie w obronie Chorwacji na południe od rzeki Sawy [4] Pod panowaniem osmańskim nowa populacja przeniosła się do pustego Knin i regionu. Byli to owczarscy pasterze z innych terytoriów osmańskich, głównie wyznania prawosławnego [9].
+
Upadek Knin był dla Chorwacji ogromnym szokiem, ponieważ zaginęła kolebka chorwackiego państwa, siedziba chorwackiego bana i miejsce chorwackich konwencji. Bihać stał się teraz główną twierdzą w obronie Chorwacji na południe od rzeki Sawy.<ref name=Mazuran/> Pod panowaniem osmańskim do pustego Knin i regionu napłyneli nowi osadnicy. Byli to owczarscy pasterze z innych terytoriów osmańskich, głównie wyznania prawosławnego.<ref>Carolin Leutloff-Grandits: Claiming Ownership in Postwar Croatia: The Dynamics of Property Relations and Ethnic Conflict in the Knin Region, LIT Verlag Münster, 2006, str. 45-46</ref>
−
 
 
−
<small><small>The fall of Knin was a huge shock for Croatia, as the cradle of the Croatian state, seat of the Croatian ban and place of [[Croatian nobility]] conventions was lost. Bihać now took the leading role in Croatia's defenses south of the Sava river.<ref name=Mazuran/> Under Ottoman rule, a new population moved into empty Knin and the region. These were Vlach shepherds from other Ottoman territories, mainly of Orthodox faith.<ref>Carolin Leutloff-Grandits: Claiming Ownership in Postwar Croatia: The Dynamics of Property Relations and Ethnic Conflict in the Knin Region, LIT Verlag Münster, 2006, p. 45-46</ref> </small></small>
 
  
 
== Próby pomocy ==
 
== Próby pomocy ==
  
−
Było kilka prób szybkiego wyzwolenia Knina. We wrześniu tego samego roku chorwacki Ban Ivan Karlović zebrał armię i zaatakował siły osmańskie w okolicach Knin, chwytając kilku żołnierzy osmańskich, w tym złotnika Gazi Husrev-beg. Oczekiwano pomocy od austriackiego arcyksięcia Ferdynanda, który miał zagwarantować odzyskanie lub wzmocnienie Senja, Krupy, Knina, Skradina, Klisa i Ostrovicy, ale bezskutecznie. W 1529 i 1530 r. Miały miejsce dwa kolejne ataki, z których pierwszy zakończył się 24 schwytanymi żołnierzami osmańskimi, zaś w drugim w lipcu 1530 r. Około 100 kawalerzystów z Bihać dotarło w rejon Knin i rzekę Cetinę, gdzie zgromadzono lokalnych żołnierzy chrześcijańskich. autor: Nikola Bidojević, ale musiał wrócić, ponieważ Bihać był zagrożony. Imperium Osmańskie uczyniło Knin punktem wyjścia do dalszych ofensyw w okolicy. [10]
+
Było kilka prób szybkiego wyzwolenia Knina. We wrześniu tego samego roku chorwacki ban Ivan Karlović zebrał armię i zaatakował siły osmańskie w okolicach Knina, chwytając kilku żołnierzy osmańskich, w tym złotnika Gāzī Ḫusrev Beğa. Oczekiwano pomocy od austriackiego arcyksięcia Ferdynanda, który miał zagwarantować odzyskanie lub wzmocnienie Senja, Krupy, Knina, Skradina, Klisa i Ostrovicy, ale bezskutecznie. W 1529 i 1530 r. miały miejsce dwa kolejne ataki, z których pierwszy zakończył się pojmanie 24 żołnierzy osmańskich, zaś w drugim – w lipcu 1530 r. około 100 jeźdźców z Bihaćia dotarło w rejon Knin i rzekę Cetinę, gdzie zgromadzono lokalnych wojowników chrześcijańskich pod dowództwem Nikoli Bidojevićia, ale musiał zawrócić, ponieważ Bihać był zagrożony. Imperium Osmańskie uczyniło Knin bazą operacyjną do dalszych ofensyw w okolicy.<ref>Stjepan Gunjača: ''Tiniensia archaeologica - historica - topographica'', 1960, str. 90-91</ref>
−
 
 
−
<small><small>There were several attempts of a quick liberation of Knin. In September of the same year, Croatian Ban Ivan Karlović gathered an army and attacked Ottoman forces in the vicinity of Knin, capturing several Ottoman soldiers, including the goldsmith of Gazi Husrev-beg. Aid was expected from Austrian Archduke Ferdinand, who guaranteed to help regain or strengthen Senj, Krupa, Knin, Skradin, Klis, and Ostrovica, but of no avail. There were two more attacks in 1529 and 1530, first of which ended with 24 captured Ottoman soldiers, while in the second one in July 1530, around 100 cavalrymen from Bihać reached the area of Knin and the [[Cetina|Cetina River]], where local Christian troops were gathered by Nikola Bidojević, but had to return as Bihać was endangered. The Ottoman Empire made Knin the starting point of their further offensives in the area.<ref>Stjepan Gunjača: ''Tiniensia archaeologica - historica - topographica'', 1960, p. 90-91</ref> </small></small>
 
  
 
== Przypisy ==
 
== Przypisy ==
Linia 98: Linia 74:
 
  |jednostki2  =  
 
  |jednostki2  =  
 
  |siły1        = kilkaset mężczyzn
 
  |siły1        = kilkaset mężczyzn
−
  |siły2        = 25,000 ludzi<ref>Vjekoslav Klaić: Knin za turskog vladanja, p. 258</ref>
+
  |siły2        = 25.000 ludzi<ref>Vjekoslav Klaić: Knin za turskog vladanja, str. 258</ref>
 
  |straty1      =  
 
  |straty1      =  
 
  |straty2      =  
 
  |straty2      =  

Wersja z 14:35, 18 lip 2020

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Plik:Knin Fortress, Croatia, view towards flag.JPG
Today's Fortress of Knin

Opsada Knina (pol. Oblężenie Knin, węg. Knin bevétele) było oblężeniem zamku Knin, stolicy Królestwa Chorwacji przez Imperium Osmańskie. Po dwóch nieudanych próbach w 1513 i 1514 r. siły osmańskie pod wodzą Gāzī Ḫusrev Beğa, beja sandżaku Bośni, przeprowadziły ostateczne oblężenie twierdzy Knin w maju 1522 r. Przez częste walki i najazdy na okolicę Knin był zdewastowany, w twierdzy był tylko mały garnizon. Dowódcą obrony był chorwacki szlachcic Mihovil Vojković. 29 maja poddał twierdzy w zamian za ewakuację swoich ludzi i rezydencji. Turcy w twierdzy ulokowali centrum administracyjne sandżaku Lika-Krka.

Tło

Klęska na polu Krbava w 1493 r., poprzedzona pierwszym poważnym oblężeniem Knina przez Turków, oznaczała początek największej emigracji z miasta i okolic do bezpieczniejszych części Chorwacji. Knin, dawna stolica Chorwacji, powoli traciła status politycznego i administracyjnego centrum kraju. Sąd Najwyższy przestał funkcjonować, zastępca bana nie pełnił już obowiązków obywatelskich, a wszystkie wysiłki koncentrowały się na budowie fortyfikacji Knina.[1]

Ostatni poważny konflikt wokół Knina przed rozejmem miał miejsce we wrześniu 1502 r., gdy 2.000 osmańskich kawalerzystów zrabowało ten obszar[2]. 20 sierpnia 1503 r. Król Władysław II zawarł 7-letni traktat pokojowy z sułtanem Bajazydem II. Zawieszenie broni było ogólnie szanowane przez wszystkie strony[3], podczas którego pozycje obronne Knina zostały wzmocnione w 1504 roku. Okres poważnego głodu rozpoczął się w 1505 roku, który dotknął całą Dalmację. W 1510 r. zaraza zmniejszyła populację Knina o połowę.[1]

Nowy traktat pokojowy został podpisany po wygaśnięciu poprzedniego, ale bej sandzżaku Bośni nie uszanował nowego zawieszenia broni i często niszczył wsie i miasta na chorwackim przygraniczu[4]. W raporcie dla parlamentu w Budimie z 5 maja 1511 r. stwierdzono, że Knin był pod ciągłymi atakami osmańskimi i że cała Chorwacja zostałaby utracona, gdyby twierdza padła[1].

Nieudane próby oblężenia

W 1510 około 1.000 osmańskich akıncı (nieregularna lekka jazda) napadło na miasto Knin. Podobno przy tej okazji schwytano zastępcę an Chorwacji.[1] Trzy lata później miało miejsce kolejne oblężenie Knina, ale Baltazar Baćan (wice ban Slawonii) z siłami biskupstwa zagrzebskiego zdołał przełamać oblężenie w styczniu 1513 roku. W lutym następnego roku Turcy oblegali Knin z 10.000 mężczyzn z sandżaku Bośni, ale nie byli w stanie przejąć zamku i stracili 500 żołnierzy. Przy tej okazji spalono osadę pod zamkiem na obrzeżach miasta.[5][6]

Starcia te spowodowały dewastację Knina i przez 5 lat nie było wiadomości o mieście. Miejscowa ludność została zdziesiątkowana przez wojnę, głód, zarazę i migrację do bezpieczniejszych miejsc, a jego gospodarka była utrudniona przez przejmowanie upraw i zwierząt. Ze względu na strategiczną wartość Knina, król Ludwik II odpowiedział na prośby kapitanów Knina, Skradina i Ostrovicy i obiecał wsparcie 1.000 piechoty i 1.000 kawalerzystów. Jest jednak mało prawdopodobne, aby siły te dotarły do ​​zagrożonych miast. W 1522 r. Osmanie zaatakowali Knin i pobliskie forty nie tylko najeżdżając je, ale z wyraźnym zamiarem zajęcia tego obszaru[6].

Przygotowania i ostateczne oblężenie

Mahmud-Bej z sanjaku Hercegowiny ominął Knin i udając się wraz ze swą armią do Liki spustoszył cały teren. Celem jego ofensywy było odcięcie Knina od północy i zapobieżenie przybyciu posiłków. Armia Mahmuda rozbiła obóz w pobliżu Cetiny. Wkrótce armia dowodzona przez Gāzī Ḫusrev Beğa, beja sanðzaku Bośni, wróciła z najazdu na Carniolę. Gāzī Ḫusrev Beğ podbił mniejsze forty w pobliżu Knina i całkowicie go otoczył, łącząc swoje siły z Mahmudem. Dwie połączone armie miały około 25.000 ludzi i dużą liczbę artylerii. Zaczęli ostrzeliwać Knin dzień i noc. Twierdzy bronił Mihovil Vojković z Klokoč, chorwacki szlachcic, który miał do dyspozycji tylko niewielki garnizon[7].

Gdy tylko chorwacki ban Ivan Karlović usłyszał wieść o oblężeniu, zaczął zbierać armię, aby pomóc Kninowi, siedzibie chorwackich banów. Poprosił także o pomoc kapitanów z sąsiedniego arcyksięstwa Austrii. Podczas gdy ban przygotowywał armię, los Knina był już przesądzony. Turcy rozpoczęli trzy intensywne ataki na Knin, dopóki Mihovil Vojković nie poddał fortecy 29 maja po negocjacjach z Gāzī Ḫusrev Beğiem. Otrzymał pozwolenie na opuszczenie miasta ze swoimi ludźmi.[7][8]

Następstwa

Plik:Chnin Fortezza nella Dalmatia 30 miglia lontana da Sebenico nell'ultime Parti di quel Territo E confinante alla Bossina - Coronelli Vincenzo - 1687.jpg
Vincenzo Coronelli's illustration of Knin from the late 17th century, during Ottoman rule

Po usłyszeniu o losie Knina mieszkańcy pobliskiego Skradina uciekli i opuścili miasto bez obrony, więc Turcy z łatwością go zajęli. Następnego dnia Drniš również wpadł w ręce osmańskie. Ivan Karlovic przebywał wówczas w Topusku, więc informacja o utracie Knina i Skradina dotarła ze znacznym opóźnieniem. Po podbiciu Knina Osmanie przenieśli się pod Klis, kolejnej ważnej fortecy w Chorwacji. Jednak garnizon twierdzy był wystarczająco silny, by odpierać ataki ludzi Husrev-beya, którzy musieli przerwać oblężenie i wycofać swoje siły. Oczekiwano, że chorwaccy kapitanowie graniczni będą próbowali zrekompensować porażkę atakowanym przez mniej bronione miasta Udbina, Bihać i nadmorskie miasta.[4]

Ivan Karlovic był wściekły na Mihovila Vojkovicia za poddanie Knina, więc aresztował Vojkovića i wysłał go do więzienia w Udbinie. Hrabia Juraj II i Matija II Frankopan zajęli miasto Klokoč, siedzibę Vojkovića, gdzie znaleźli amunicję i armaty, które miały wzmocnić obronę Knina.[7]

Upadek Knin był dla Chorwacji ogromnym szokiem, ponieważ zaginęła kolebka chorwackiego państwa, siedziba chorwackiego bana i miejsce chorwackich konwencji. Bihać stał się teraz główną twierdzą w obronie Chorwacji na południe od rzeki Sawy.[4] Pod panowaniem osmańskim do pustego Knin i regionu napłyneli nowi osadnicy. Byli to owczarscy pasterze z innych terytoriów osmańskich, głównie wyznania prawosławnego.[9]

Próby pomocy

Było kilka prób szybkiego wyzwolenia Knina. We wrześniu tego samego roku chorwacki ban Ivan Karlović zebrał armię i zaatakował siły osmańskie w okolicach Knina, chwytając kilku żołnierzy osmańskich, w tym złotnika Gāzī Ḫusrev Beğa. Oczekiwano pomocy od austriackiego arcyksięcia Ferdynanda, który miał zagwarantować odzyskanie lub wzmocnienie Senja, Krupy, Knina, Skradina, Klisa i Ostrovicy, ale bezskutecznie. W 1529 i 1530 r. miały miejsce dwa kolejne ataki, z których pierwszy zakończył się pojmanie 24 żołnierzy osmańskich, zaś w drugim – w lipcu 1530 r. około 100 jeźdźców z Bihaćia dotarło w rejon Knin i rzekę Cetinę, gdzie zgromadzono lokalnych wojowników chrześcijańskich pod dowództwem Nikoli Bidojevićia, ale musiał zawrócić, ponieważ Bihać był zagrożony. Imperium Osmańskie uczyniło Knin bazą operacyjną do dalszych ofensyw w okolicy.[10]

Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Stjepan Gunjača: Tiniensia archaeologica - historica - topographica, 1960, str. 86-87
  2. ↑ Stjepan Gunjača: Tiniensia archaeologica - historica - topographica, 1960, str. 84
  3. ↑ Ive Mažuran: Povijest Hrvatske od 15. stoljeća do 18. stoljeća, str. 44-45
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 Ive Mažuran: Povijest Hrvatske od 15. stoljeća do 18. stoljeća, str. 48
  5. ↑ Vjekoslav Klaić: Povijest Hrvata od najstarijih vremena do svršetka XIX. stoljeća, Knjiga četvrta, Zagreb, 1988, str. 302
  6. ↑ 6,0 6,1 Stjepan Gunjača: Tiniensia archaeologica - historica - topographica, 1960, str. 88
  7. ↑ 7,0 7,1 7,2 Vjekoslav Klaić: Povijest Hrvata od najstarijih vremena do svršetka XIX. stoljeća, Knjiga četvrta, Zagreb, 1988, str. 382-383
  8. ↑ Ćiro Truhelka: Gazi Husrefbeg, njegov život i njegovo doba, str.20
  9. ↑ Carolin Leutloff-Grandits: Claiming Ownership in Postwar Croatia: The Dynamics of Property Relations and Ethnic Conflict in the Knin Region, LIT Verlag Münster, 2006, str. 45-46
  10. ↑ Stjepan Gunjača: Tiniensia archaeologica - historica - topographica, 1960, str. 90-91

Opsada Knina (chor.)
Oblężenie Knina (pol.)
Knin bevétele (węg.)

— Podboje Turcji Osmańskiej —
Widok Knina z 1525 r., krótko po jego podboju
Widok Knina z 1525 r., krótko po jego podboju
Czas maj - 29 maja 1522
Miejsce Knin, Królestwo Chorwacji
Terytorium Królestwo Chorwacji
Wynik zwycięstwo tureckie
Strony konfliktu
Plik:Coat of arms of Croatia 1495.svg Królestwo Chorwacji 22px Imperium Osmańskie
Dowódcy
20px Mihovil Vojković (poddanie miasta) 22px Gazi Husrev-beg
Mahmud-beg
Murat-beg Tardić
Siły
kilkaset mężczyzn 25.000 ludzi[1]
Podboje Turcji Osmańskiej

 ♦  Didymotyka  ♦  Bitwa pod Adrianopolem (1365)  ♦  Marica  ♦  Dubravnica  ♦  Bileća  ♦  Plocznik  ♦  Kosowe Pole (1389)  ♦  Rowina  ♦  Tyrnowo (1393)  ♦  Bitwa pod Nikopolis (1396)  ♦  Ankara  ♦  Powstanie w Bułgarii (1403)  ♦  Gallipoli  ♦  Siedmiogród (1438)  ♦  Jałomica (1442)  ♦  Zlatica (1443)  ♦  Warna (1444)  ♦  Kosowe Pole (1448)  ♦  Albulena (1457)  ♦  Serbia (1458)  ♦  Konstantynopol  ♦  Belgrad  ♦  Târgovişte (1462)  ♦  Kruja (1466)  ♦  Başkent  ♦  Vaslui (1475)  ♦  Valea Albă (1476)  ♦  Chlebowe Pole  ♦  Krbavsko Polje  ♦  Sapienza  ♦  Czałdyran  ♦  Mardż Dabik  ♦  Ar-Rajdanijja  ♦  Rodos –  ♦  Oblężenie Ostrovicy (1523)  ♦  Mohacz  ♦  Wiedeń (1529)

18px Wojny chorwacko-tureckie Emblem of Turkey.svg

Glina  ♦  Bitwa nad Uną (1483)  ♦  Bitwa w wąwozie Vrpile (1491)  ♦  Bitwa na Krbavskim Polu (1493)  ♦  Zlatica (1443)  ♦  Bitwa pod Dubicą (1513)  ♦  Novigrad  ♦  Bitwa o Jajce (1518)  ♦  Plješevica  ♦  Oblężenie Knina (1522)  ♦  Oblężenie Klisa (1522)  ♦  Oblężenie Ostrovicy (1523)  ♦  Bitwa pod Mohaczem (1526)

18px Wojny Chorwatów

Oblężenie Zary (1202)  ♦  IV wyprawa krzyżowa  ♦  V wyprawa krzyżowa  ♦  Bitwa na równinie Mohi (1241)  ♦  Bitwa pod Bliską (1322)  ♦  Oblężenie Zary (1345–46)  ♦  Bitwa pod Samoborem (1441)  ♦  Bitwa pod Zlaticą (1443)  ♦  Bitwa pod Warną (1444)  ♦  Bitwa nad Uną (1483)  ♦  Bitwa w wąwozie Vrpile (1491)  ♦  Bitwa na Krbavskim Polu (1493)  ♦  Bitwa pod Dubicą (1513)  ♦  Bitwa o Jajce (1518)  ♦  Oblężenie Knina (1522)  ♦  Oblężenie Ostrovicy (1523)  ♦  Bitwa pod Mohaczem (1526)  ♦  Węgierska kampania (1527–38)

  1. ↑ Vjekoslav Klaić: Knin za turskog vladanja, str. 258
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Opsada_Knina&oldid=37632”