Opsada Varaždina 1527.: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 18: Linia 18:
 
{{Infobox military conflict
 
{{Infobox military conflict
 
| conflict          = Oblężenie Varaždina
 
| conflict          = Oblężenie Varaždina
| partof            = [[Hungarian campaign of 1527–1528]]
+
| partof            = [[Građanski rat u Hrvatskoj i Ugarskoj 1527. - 1538.|Wojna domowa w Chorwacji i na Węgrzech 1527-1538]]
 
| epoka = średniowiecze
 
| epoka = średniowiecze
 
| image            = Varasdin.jpg
 
| image            = Varasdin.jpg

Wersja z 10:28, 1 sie 2020

Oblężenie Varaždina

Wojna domowa w Chorwacji i na Węgrzech 1527-1538
Varaždin pod koniec XVII wieku
Varaždin pod koniec XVII wieku
Czas 27 wrześnie 1527
Miejsce Varaždin, Królestwo Chorwacjia
Wynik Wycofanie się armii Frankopana
Strony konfliktu
Zwolennicy Habsburgów Zwolennicy Zápolya
Dowódcy
Pavao Kečkeš Krzysztof Frankopan Szablon:DOW
Siły
nieznane 10.000 piechoty
3.000 kawalerii
Straty
nieznane przynajmniej jeden

{{{notes}}}

Oblężenie Varaždin było oblężeniem Królestwa Chorwacji. Wojna nastąpiła w wyniku chorwackiej, słowiańskiej i węgierskiej diety szlacheckiej, która wybierała różnych kandydatów na swoich królów, po śmierci Ludwika II Węgier w bitwie pod Mohaczem.

The Siege of Varaždin  was a siege in the Kingdom of Croatia. The war came as a result of Croatian, Slavonian and Hungarian noble diets electing different candidates for their kings, following the death of Louis II of Hungary at Battle of Mohacs. 

Tło

Po śmierci Ludwika II w bitwie pod Mohaczem chorwacka szlachta zebrała się pod Cetingradem na początku 1527 roku, aby omówić wybór nowego króla. Ich wybór padł na potężnego Ferdynanda I Habsburga, którego Chorwaci chcieli bardziej zaangażować się w swoje wysiłki obronne przeciwko ekspansji Imperium Osmańskiego. [1] W innej części Królestwa węgierska szlachta wybrała własnego kandydata - Jana Zapolyę na własnej szlacheckiej diecie w Szekesfehervar pod koniec 1526 roku. wpływ Simona Erdody'ego, biskupa Zagrzebia i hrabiego Cristopha Frankopana, jedynego chorwackiego szlachcica, który nie uczestniczył w diecie cetingradzkiej. To skutecznie doprowadziło królestwo do stanu wojny domowej między zwolennikami przeciwstawiających się królom. [2]

Following the death of Louis II at the Battle of Mohacs, Croatian nobles gathered at Cetingrad in early 1527 in order to discuss the election of new king. Their choice was the powerful Ferdinand I of Habsburg, whom Croats wanted to get more thoroughly engaged in their defensive efforsts against expanding Ottoman Empire.[1] In another part of the Kingdom, Hungarian nobles elected their own candidate – John Zapolya at their own noble diet in Szekesfehervar in late 1526. The same candidate was also elected on Slavonian noble diet, which happened in Dubrava, near Čazma, Croatia, under the influence of Simon Erdody, the bishop of Zagreb and count Cristoph Frankopan, the only Croatian noble who didn't attended the Cetingrad diet. This effectively brought a kingdom into state of civil war between supporters of who opposing kings.[2] 

Kampania Ferdynanda na Węgrzech

Ferdynand rozpoczął kampanię z Wiednia, gdy jego 20-tysięczna armia wkroczyła na Węgry. Dowódcy Habsburgów wkrótce z powodzeniem zdobyli miasta Gyor, Komárom, Esztergom, Wyszehrad i Buda, podczas gdy siły Zapolyi wycofały się w kierunku rzeki Cisy. Zostali jednak przechwyceni przez siły Habsburgów w pobliżu Tarcal na Węgrzech, gdzie Habsburgowie generał Mikołaj hrabia Salm zdecydowanie pokonał ich w bitwie pod Tarcal. Dlatego John Zapolja zaprosił swojego zwolennika, bana Cristopha Frankapana, by przyszedł mu z pomocą. [3]

Ferdinand launched his campaign from Vienna as his 20,000 strong army marched into Hungary. Habsburg commanders soon successfully captured the towns of Gyor, Komárom, Esztergom, Visegrád and Buda, while Zapolya's forces retreated towards river Tisza. They were nevertheless intercepted by Habsburg forces near Tarcal in Hungary, where Habsburg general Nicholas, Count of Salm decisevly defeated them in Battle of Tarcal. John Zapolja therefore invited his supporter, ban Cristoph Frankapan, to come to his aid.[3]

Oblężenie Varaždina

Frankopan zgromadził swoją 13-tysięczną armię pod Križevciami, która według chorwackiego historyka Rudolfa Horvata liczyła 10 000 piechoty i 3 000 kawalerii. Rankiem 24 września do armii Frankopana podeszli pozorni emisariusze z Varaždina, którzy zadeklarowali mu wierność i wręczyli mu klucze miejskie, jednak gdy faktycznie przybył do Varaždin, garnizon miejski okazał się zwolennikiem Habsburga. Dowódcy Frankapan następnie nakazali swoim żołnierzom kopanie okopów wokół miasta i przygotowanie machin oblężniczych. Kiedy szukał słabych punktów w murach miasta, niektóre działka obronne otworzyły ogień, a jeden z pocisków poważnie zranił Frankapana. Rana była najwyraźniej tak poważna, że ​​można było zobaczyć jego wnętrzności, dlatego lekarze zrezygnowali z wszelkich wysiłków, aby go nawet uratować. Umierający Frankapan wydał rozkaz kontynuowania oblężenia, jednak większość armii, którą zgromadził, zaczęła się bezpowrotnie rozpraszać. [4] Garstka pozostałych przy nim żołnierzy zaczęła go nieść do Koprivnicy, jednak po dotarciu do Martijanec uległ on ranom. [3] Jego śmierć była poważnym ciosem dla strony Zapolyi, ponieważ stracili potężnego zwolennika w Chorwacji.

Frankopan assembled his 13,000 strong army near Križevci, which according to Croatian historian Rudolf Horvat consisted of 10,000 infantry and 3,000 cavalry. In the morning of September 24, Frankopan's army was approached by apparent emissaries from Varaždin, who declared their allegiance to him and handed him the town keys, however, once he actually came to Varaždin the town garrison turned out to he pro-Habsburg. Frankapan's commanders then ordered their troops to start digging trenches around town and prepare their siege engines. As he was scouting for weakpoints in town walls, some defending cannon opened fire and one of the missiles gravely wounded Frankapan. The wound was apparently so bad that his guts could be seen hence his doctors gave up all efforts of even trying to save him. Dying Frankapan issued orders to carry on with the siege, however majority army he assembled began dispersing irretrievably.[4] A handful of soldiers that remained by him, started carrying him to Koprivnica, however he succumbed to his wounds upon reaching Martijanec.[3] His death was a major blow for Zapolya's side, as they lost a powerful supporter in Croatia.

Przypisy

  1. Diet of Cetin, 1527 (croatian nyelven). Hrvatski sabor (Croatian Parliament)
  2. Zapolja, Ivan | Hrvatska enciklopedija. www.enciklopedija.hr
  3. 3,0 3,1 Horvat, Rudolf. Povijest Hrvatske. https://hr.wikisource.org/wiki/Povijest_Hrvatske_I._(R._Horvat)/Kako_je_Ferdinand_postao_kraljem. 
  4. Klaić, Vjekoslav (1985). Povijest Hrvata. Rijeka: Tisak Liburnija. str. 101-102.