Opsada Varaždina 1527.: Różnice pomiędzy wersjami
(→Tło) |
|||
| Linia 47: | Linia 47: | ||
== Tło == | == Tło == | ||
| − | Po śmierci Ludwika II w bitwie pod Mohaczem chorwacka szlachta zebrała się pod Cetingradem na początku 1527 roku, aby omówić wybór nowego króla. Ich wybór padł na potężnego [[ | + | Po śmierci Ludwika II w bitwie pod Mohaczem chorwacka szlachta zebrała się pod Cetingradem na początku 1527 roku, aby omówić wybór nowego króla. Ich wybór padł na potężnego [[Ferdynand I|Ferdynanda I]] [[Habsburg]]a, którego Chorwaci chcieli bardziej zaangażować się w swoje wysiłki obronne przeciwko ekspansji [[Imperium|Imperium Osmańskiego]].<ref>[https://www.sabor.hr/hr/o-saboru/povijest-saborovanja/zanimljivosti/sabor-u-cetinu-1527-godine "Diet of Cetin, 1527"]. ''Hrvatski sabor (Chorwacki Parlament)'' (po chorwacku). [dostęp:202-05-03].</ref> W innej części Królestwa węgierska szlachta wybrała własnego kandydata – Jana Zapolyę na własnej szlacheckiej [[Dieta węgierska|diecie]] w Szekesfehervar pod koniec 1526 roku. wpływ Simona Erdody'ego, biskupa Zagrzebia i hrabiego [[Frangepán Kristóf|Krzysztofa Frangepán]]a, jedynego chorwackiego szlachcica, który nie uczestniczył w diecie cetingradzkiej. To skutecznie doprowadziło królestwo do stanu wojny domowej między zwolennikami przeciwstawiających się królom.<ref>[https://www.enciklopedija.hr/natuknica.aspx?id=66875#top "Zapolja, Ivan | Hrvatska enciklopedija"]. ''www.enciklopedija.hr''. [dostęp:202-05-03].</ref> |
=== Kampania Ferdynanda na Węgrzech === | === Kampania Ferdynanda na Węgrzech === | ||
| − | Ferdynand rozpoczął kampanię z Wiednia, gdy jego 20-tysięczna armia wkroczyła na Węgry. Dowódcy Habsburgów wkrótce z powodzeniem zdobyli miasta Gyor, Komárom, Esztergom, Wyszehrad i Buda, podczas gdy siły Zapolyi wycofały się w kierunku rzeki Cisy. Zostali jednak przechwyceni przez siły Habsburgów w pobliżu Tarcal na Węgrzech, gdzie bahsburski generał [[Mikołaj Salm]] zdecydowanie pokonał ich w [[Bitwa pod Tarcal|bitwie pod Tarcal]]. Dlatego Jan Szapolyai poprosił swojego zwolennika, bana krzysztofa Frankapana, by przyszedł mu z pomocą. [ | + | Ferdynand rozpoczął kampanię z Wiednia, gdy jego 20-tysięczna armia wkroczyła na Węgry. Dowódcy Habsburgów wkrótce z powodzeniem zdobyli miasta Gyor, Komárom, Esztergom, Wyszehrad i Buda, podczas gdy siły Zapolyi wycofały się w kierunku rzeki Cisy. Zostali jednak przechwyceni przez siły Habsburgów w pobliżu Tarcal na Węgrzech, gdzie bahsburski generał [[Mikołaj Salm]] zdecydowanie pokonał ich w [[Bitwa pod Tarcal|bitwie pod Tarcal]]. Dlatego Jan Szapolyai poprosił swojego zwolennika, bana krzysztofa Frankapana, by przyszedł mu z pomocą.<ref name=Horvat>Horvat, Rudolf. ''[https://hr.wikisource.org/wiki/Povijest_Hrvatske_I._(R._Horvat)/Kako_je_Ferdinand_postao_kraljem Povijest Hrvatske]''. dostęp:202-05-03].</ref> |
== Oblężenie Varaždina == | == Oblężenie Varaždina == | ||
Wersja z 12:12, 1 sie 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
Opsada Varaždina (pol. oblężenie Varaždina) – oblężenie w Królestwie Chorwacji. Wojna nastąpiła w wyniku chorwackiej, slawońskiej i węgierskiej diety szlacheckiej, która wybierała różnych kandydatów na swoich królów, po śmierci Ludwika II w bitwie pod Mohaczem. TłoPo śmierci Ludwika II w bitwie pod Mohaczem chorwacka szlachta zebrała się pod Cetingradem na początku 1527 roku, aby omówić wybór nowego króla. Ich wybór padł na potężnego Ferdynanda I Habsburga, którego Chorwaci chcieli bardziej zaangażować się w swoje wysiłki obronne przeciwko ekspansji Imperium Osmańskiego.[1] W innej części Królestwa węgierska szlachta wybrała własnego kandydata – Jana Zapolyę na własnej szlacheckiej diecie w Szekesfehervar pod koniec 1526 roku. wpływ Simona Erdody'ego, biskupa Zagrzebia i hrabiego Krzysztofa Frangepána, jedynego chorwackiego szlachcica, który nie uczestniczył w diecie cetingradzkiej. To skutecznie doprowadziło królestwo do stanu wojny domowej między zwolennikami przeciwstawiających się królom.[2] Kampania Ferdynanda na WęgrzechFerdynand rozpoczął kampanię z Wiednia, gdy jego 20-tysięczna armia wkroczyła na Węgry. Dowódcy Habsburgów wkrótce z powodzeniem zdobyli miasta Gyor, Komárom, Esztergom, Wyszehrad i Buda, podczas gdy siły Zapolyi wycofały się w kierunku rzeki Cisy. Zostali jednak przechwyceni przez siły Habsburgów w pobliżu Tarcal na Węgrzech, gdzie bahsburski generał Mikołaj Salm zdecydowanie pokonał ich w bitwie pod Tarcal. Dlatego Jan Szapolyai poprosił swojego zwolennika, bana krzysztofa Frankapana, by przyszedł mu z pomocą.[3] Oblężenie VaraždinaFrankopan zgromadził swoją 13-tysięczną armię pod Križevciami, która według chorwackiego historyka Rudolfa Horvata liczyła 10 000 piechoty i 3 000 kawalerii. Rankiem 24 września do armii Frankopana podeszli pozorni emisariusze z Varaždina, którzy zadeklarowali mu wierność i wręczyli mu klucze miejskie, jednak gdy faktycznie przybył do Varaždin, garnizon miejski okazał się zwolennikiem Habsburga. Dowódcy Frankapan następnie nakazali swoim żołnierzom kopanie okopów wokół miasta i przygotowanie machin oblężniczych. Kiedy szukał słabych punktów w murach miasta, niektóre działka obronne otworzyły ogień, a jeden z pocisków poważnie zranił Frankapana. Rana była najwyraźniej tak poważna, że można było zobaczyć jego wnętrzności, dlatego lekarze zrezygnowali z wszelkich wysiłków, aby go nawet uratować. Umierający Frankapan wydał rozkaz kontynuowania oblężenia, jednak większość armii, którą zgromadził, zaczęła się bezpowrotnie rozpraszać. [4] Garstka pozostałych przy nim żołnierzy zaczęła go nieść do Koprivnicy, jednak po dotarciu do Martijanec uległ on ranom. [3] Jego śmierć była poważnym ciosem dla strony Zapolyi, ponieważ stracili potężnego zwolennika w Chorwacji. Frankopan assembled his 13,000 strong army near Križevci, which according to Croatian historian Rudolf Horvat consisted of 10,000 infantry and 3,000 cavalry. In the morning of September 24, Frankopan's army was approached by apparent emissaries from Varaždin, who declared their allegiance to him and handed him the town keys, however, once he actually came to Varaždin the town garrison turned out to he pro-Habsburg. Frankapan's commanders then ordered their troops to start digging trenches around town and prepare their siege engines. As he was scouting for weakpoints in town walls, some defending cannon opened fire and one of the missiles gravely wounded Frankapan. The wound was apparently so bad that his guts could be seen hence his doctors gave up all efforts of even trying to save him. Dying Frankapan issued orders to carry on with the siege, however majority army he assembled began dispersing irretrievably.[4] A handful of soldiers that remained by him, started carrying him to Koprivnica, however he succumbed to his wounds upon reaching Martijanec.[5] His death was a major blow for Zapolya's side, as they lost a powerful supporter in Croatia. Przypisy
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||