|
|
| Linia 1: |
Linia 1: |
| − | [[Kategoria:0]] | + | #PATRZ [[Szent Margit]] |
| − | [[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
| |
| − | {{Uwaga polska|
| |
| − | |strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Ma%C5%82gorzata_W%C4%99gierska
| |
| − | |autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ma%C5%82gorzata_W%C4%99gierska&action=history
| |
| − | |nota = polski
| |
| − | }}
| |
| | | | |
| − | {|
| + | [[Kategoria:Przekierowane]] |
| − | |
| + | [[Kategoria:Árpád-házi]] |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | {|
| |
| − | |-style="vertical-align:top;"
| |
| − | |
| |
| − | | |
| − | '''Szent Margit''' (pol. ''Małgorzata Węgierska''<ref>H. Fros, F. Sowa, ''Księga imion i świętych'', t. 4, Kraków 2000, kolumna 56.</ref>, również ''Małgorzata Młodsza''<ref name=Dworzaczek>W. Dworzaczek, ''Genealogia'', Warszawa 1959, tabl. 85.</ref>, chor. ''Margareta Ugarska'', słow. ''Margita Uhorská'', cz. ''Markéta Uherská'') (* 27 stycznia [[1242]] na [[Twierdza Klis|zamku Klis]] koło [[Split]]u, † 18 stycznia [[1271|1270]]{{r|Dworzaczek}}) – córka [[Władcy Węgier|króla Węgier]] [[Bela IV|Beli IV]] i cesarzówny [[Cesarstwo Nicejskie|Nikai]] [[Maria Laskarina|Marii Laskaris]], ofiarowana przez ojca [[Bóg|Bogu]] z intencją uratowania Węgier z najazdu [[Tatarzy|tatarskiego]], [[Mniszki Zakonu Kaznodziejskiego|dominikanka]] (OP), [[mistycyzm|mistyczka]], [[stygmat (religia)|stygmatyczka]], [[Dziewice konsekrowane|dziewica]] i [[święci i błogosławieni Kościoła katolickiego|święta Kościoła katolickiego]].
| |
| − | | |
| − | == Życiorys ==
| |
| − | | |
| − | [[Plik:Molnár Árpádházi Margit halála 1857.jpg|thumb|240px|left|József Molnár, ''Śmierć świętej Małgorzaty'' (1857)]]
| |
| − | | |
| − | Małgorzata w wieku trzech i pół lat została [[dominikanki|dominikanką]] w klasztorze św. Katarzyny w [[Veszprém]]. W wieku 10 lat zamieszkała w klasztorze dominikanek, który wzniósł jej ojciec na wyspie na [[Dunaj]]u (dziś [[Wyspa Małgorzaty]] w [[Budapeszt|Budapeszcie]]). Tam też złożyła w wieku 12 lat śluby zakonne na ręce generała dominikanów, Humberta z Romains. Z rąk prymasa Węgier otrzymała też konsekrację dziewic. Kilkakrotnie próbowano ją wydać za mąż, ale zawsze się skutecznie opierała. Czyniła starania o pokój, gdy jej brat [[Stefan V węgierski|Stefan V]] walczył z ojcem Belą IV. W zakonie dominikanek nie pełniła żadnych funkcji, była szeregową mniszką. Pracowała głównie z chorymi zakonnicami jako infirmerka. Oddawała się także ciężkiej pracy.
| |
| − | | |
| − | Małgorzata była [[mistycyzm|mistyczką]] i [[stygmat (religia)|stygmatyczką]] (jedną z pierwszych kobiet w Kościele). Jej życie upłynęło na ustawicznych modlitwach i wyjątkowo surowych pokutach (posty, upokarzanie się, ciężka praca, posługa zaraźliwie chorym czy biczowania [[Dyscyplina (narzędzie)|dyscypliną]]). Jej siostrami były: [[Święta Kinga|św. Kinga]], bł. [[Jolenta Helena]] i [[Konstancja węgierska (zm. po 1287)|Konstancja]].
| |
| − | | |
| − | == Kult ==
| |
| − | Już za życia otaczano ją wielką czcią, która spotęgowała się jeszcze po jej śmierci 18 stycznia 1271 r. [[beatyfikacja|Beatyfikowana]] w [[1789]]. W [[1943]] roku została [[kanonizacja|kanonizowana]] przez [[papież]]a [[Pius XII|Piusa XII]]<ref>[[Henryk Fros|H. Fros]], [[Franciszek Sowa|F. Sowa]], ''Księga imion i świętych'', t. 4, Kraków 2000, kolumna 57.</ref>. Jej imieniem nazwana jest słynna wyspa Małgorzaty na Dunaju w Budapeszcie (Węgry). Na wyspie do dziś istnieje źródło św. Małgorzaty, którego woda posiada moc uzdrawiającą. W ikonografii przedstawiana jest jako mniszka, z lilią, czasem z koroną u stóp (odrzuciła bowiem wielu monarchów, starających się o jej rękę, m.in. Karola Andegaweńskiego i Bolesława Pobożnego), w płaszczu pokrytym gwiazdami. Na Wyspie Małgorzaty (w jęz. węgierskim: Margit sziget), w obrębie ruin dawnego klasztoru dominikanek znajduje się jej grób. Napis na marmurowej płycie (80x150 cm) jest dwujęzyczny (tj. sporządzony w jęz. więgierskim i łacińskim). W języku węgierskim jest on następujący: „ÁRPÁDHÁZI SZENT MARGIT/1242-1271/ IV. Béla leányának sírja/ezen a helyen volt a XVI. századig.” Natomiast łacińskie brzmienie napisu, to: „Sancta Margarita 1242 – 1271. Hungariae regis Belae IV. filia. Hic jacuit usque ad saeculum XVI” („Święta Małgorzata 1242-1272. Córka króla Węgier Beli IV. Tu spoczywała aż do XVI w.”). Na terenie byłego klasztoru Dominikanek zlokalizowana jest również kapliczka poświęcona św. Małgorzacie. Można tam ujrzeć obraz Świętej, na którym widnieje ubrana w biały habit, piękna młoda kobieta ze złożonymi do modlitwy dłońmi, a od jej głowy rozchodzą się świetliste promienie<ref>''[http://www.szoborlap.hu/3173_arpadhazi_szent_margit_sirja_budapest_n_a_n_a_.html Árpád-házi Szent Margit sírja]'' oraz źródło własne (tj. wykonane w dniu 09.08.2010 roku zdjęcie płyty nagrobnej oraz obrazu św. Małgorzaty).</ref>.
| |
| − | | |
| − | [[Wspomnienie liturgiczne]] w [[Kościół katolicki|Kościele katolickim]] obchodzone jest [[18 stycznia]].
| |
| − | | |
| − | == Zobacz też ==
| |
| − | * [[kult świętych]]
| |
| − | * [[święci i błogosławieni rodziny dominikańskiej]]
| |
| − | * [[wstawiennictwo świętych]]
| |
| − | | |
| − | == Przypisy ==
| |
| − | {{Izvori}}
| |
| − | | |
| − | == Bibliografia ==
| |
| − | * [https://brewiarz.katolik.pl/czytelnia/swieci/01-18a.php3 Święta Małgorzata Węgierska, dziewica]. Internetowa Liturgia Godzin, [https://pl.wikipedia.org/wiki/Brewiarz.pl brewiarz.pl]. [dostęp 2014-01-18].
| |
| − | * Vera Schauber, Hanns Michael Schindler; Ilustrowany leksykon świętych, Kielce 2002, str. 458-459
| |
| − | | |
| − | == Linki zewnętrzne ==
| |
| − | | |
| − | * ''[https://jakub-szukalski.blogspot.com/2018/08/54-zywoty-swietych-magorzata-wegierska.html Żywot Ś. Małgorzaty Królewny Węgierskiej]'' w ''[[Żywoty świętych (Skarga)|Żywotach świętych]]'' Piotra Skargi
| |
| − | | |
| − | |
| |
| − | {{Władca infobox
| |
| − | |władca = Szent Margit (węg.)<br>Małgorzata Węgierska<br>lub<br>Małgorzata Młodsza (pol.)<br>Margareta Ugarska (chor.)<br>Margita Uhorská (słow.)<br>Markéta Uherská (cz.)
| |
| − | |imiona =
| |
| − | |tytulatura = [[królewna węgierska]]
| |
| − | |grafika =
| |
| − | |opis grafiki =
| |
| − | |herb = Arpad.png
| |
| − | |opis herbu = Herb Arpadów
| |
| − | |faksymile =
| |
| − | |opis faksymile =
| |
| − | |dewiza =
| |
| − | |1. tytuł =
| |
| − | |1. od =
| |
| − | |1. do =
| |
| − | |1. koronacja =
| |
| − | |1. poprzednik =
| |
| − | |1. następca =
| |
| − | |dynastia = [[Arpadowie]]
| |
| − | |data urodzenia = 27 stycznia [[1242]]
| |
| − | |miejsce urodzenia = twierdza [[Klis]] koło [[Split]]u
| |
| − | |data śmierci = 18 stycznia [[1271]]
| |
| − | |miejsce śmierci =
| |
| − | |przyczyna śmierci =
| |
| − | |miejsce spoczynku =
| |
| − | |ojciec = [[IV. Béla]]
| |
| − | |matka = [[Maria Laskarina]]
| |
| − | |rodzeństwo = [[Święta Kinga|Kinga]] (święta)<br />[[Elżbieta węgierska (1236–1271)|Elżbieta]]<br />[[Stefan V węgierski|Stefan]] [[Plik:Crown of Saint Stephen.svg|16px]]<br />[[Jolenta Helena]] (błog.)<br />[[Konstancja węgierska (zm. po 1287)|Konstancja]]<br />[[Anna węgierska (księżna Halicza)|Anna]]<br />Katarzyna<br />Małgorzata (zm. 1242)<br />[[Bela (książę Slawonii)|Bela]]
| |
| − | |1. związek = żona
| |
| − | |1. związek z = [[Maria Laskarina]]
| |
| − | |1. związek od =
| |
| − | |1. związek do =
| |
| − | |1. dzieci =
| |
| − | |odznaczenia =
| |
| − | |commons =
| |
| − | |wikiźródła =
| |
| − | |wikicytaty =
| |
| − | }}
| |
| − | {{Święty infobox
| |
| − | |rodzaj = Święta
| |
| − | |imię = Małgorzata Węgierska [[Mniszki Zakonu Kaznodziejskiego|OP]]
| |
| − | |imię oryginalne =
| |
| − | |tytuły = [[Dziewice konsekrowane|dziewica]]
| |
| − | |grafika = Pereg Szent Margit.JPG
| |
| − | |podpis grafiki =
| |
| − | |data urodzenia =
| |
| − | |miejsce urodzenia =
| |
| − | |data śmierci =
| |
| − | |miejsce śmierci =
| |
| − | |kościół = [[Kościół katolicki]]
| |
| − | |data beatyfikacji = [[1789]]
| |
| − | |miejsce beatyfikacji =
| |
| − | |beatyfikujący = [[Pius VI|Piusa VI]]
| |
| − | |data kanonizacji = [[1943]]
| |
| − | |miejsce kanonizacji =
| |
| − | |kanonizujący = [[Pius XII|Piusa XII]]
| |
| − | |wspomnienie = [[18 stycznia]]
| |
| − | |atrybuty =
| |
| − | |patron =
| |
| − | |miejsce kultu =
| |
| − | |faksymile =
| |
| − | |opis faksymile =
| |
| − | |commons = Category:Saint Margaret of Hungary
| |
| − | |wikiźródła =
| |
| − | |wikicytaty =
| |
| − | }}
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | {{SORTUJ:Arpadowie, Margit}}
| |
| − | | |
| − | [[Kategoria:Arpadowie]]
| |
| − | [[Kategoria:Dynasta]]
| |
| − | [[Kategoria:Węgierskie królewny]]
| |
| − | [[Kategoria:Węgierskie dominikanki]]
| |
| − | [[Kategoria:Węgierscy święci katoliccy]]
| |
| − | [[Kategoria:Mistycy chrześcijańscy]]
| |
| − | [[Kategoria:Stygmatycy]]
| |
| − | [[Kategoria:Urodzeni w 1242]]
| |
| − | [[Kategoria:Urodzeni w XIII wieku]]
| |
| − | [[Kategoria:Zmarli w 1271]]
| |
| − | [[Kategoria:Zmarli w XIII wieku]]
| |
| − | [[Kategoria:Beatyfikowani przez Piusa VI]]
| |
| − | [[Kategoria:Kanonizowani przez Piusa XII]]
| |
