Rákos-mező: Różnice pomiędzy wersjami
Przejdź do nawigacji
Przejdź do wyszukiwania
| Linia 29: | Linia 29: | ||
Obszar ten stawał się coraz bardziej odpowiedni do zasiedlenia, częściowo poprzez naturalne uzupełnianie, a następnie interwencję człowieka (odwadnianie, budowa zapory, rów, uprawa ziemi).<ref name=media13-07>Gellért Lajos–Juhász Katalin–Pappné Vőneki Erzsébet: [http://media13.hu/kiadvanyok/diszkonyv.pdf A XIII. kerület. Kezdetektől napjainkig] 2. bőv. kiad., media13.hu – 2007.</ref><ref name=media13-00>[http://media13.hu/kiadvanyok/bp13%20beliv.pdf XIII. kerület - Angyalföld, Újlipótváros, Vizafogó], media13.hu – 2000</ref> | Obszar ten stawał się coraz bardziej odpowiedni do zasiedlenia, częściowo poprzez naturalne uzupełnianie, a następnie interwencję człowieka (odwadnianie, budowa zapory, rów, uprawa ziemi).<ref name=media13-07>Gellért Lajos–Juhász Katalin–Pappné Vőneki Erzsébet: [http://media13.hu/kiadvanyok/diszkonyv.pdf A XIII. kerület. Kezdetektől napjainkig] 2. bőv. kiad., media13.hu – 2007.</ref><ref name=media13-00>[http://media13.hu/kiadvanyok/bp13%20beliv.pdf XIII. kerület - Angyalföld, Újlipótváros, Vizafogó], media13.hu – 2000</ref> | ||
| − | Już w czasach rzymskich Buda, | + | Już w czasach rzymskich i poprzez dolinę Rákos przemieszczano się z Buda, Pestu i ich okolice ku dolinom [https://hu.wikipedia.org/wiki/T%C3%A1pi%C3%B3 Tapio] i [https://pl.wikipedia.org/wiki/Galga Galgi do regionu Tisza. Wiele armii starło się w tym regionie, m.in. bitwa między królem [[Salamon]]em oraz [[I. Géza|Gejzą I]] i [[|I. Lászlo|Władysławem I]] w [[Mogyoródi csata|bitwie pod Mogyoródem]] i Cinkota w 1074 r., która dała koronę synom [[I. Béla|Beli I]], o czym relacjonuje ''„Kép“'' i wspomina o ''„descendit in Racus“''.<ref>Marczali Henrik: ''Gödöllő és vidéke''. Az Osztrák–Magyar Monarchia írásban és képben Az Osztrák–Magyar Monarchia térképe (''Monarchia austro-węgierska na piśmie i na zdjęciach Mapa monarchii austro-węgierskiej''). Arcanum Adatbázis Kft.</ref><ref>Bánlaky József: A magyar nemzet hadtörténelme – [http://mek.oszk.hu/09400/09477/html/0003/187.html#note1 2. A mogyoródi csata 1074. március 14-én].</ref> |
| − | |||
| − | |||
| − | Według Leksykonu Katolickiego ''Rákos-mező'' wspomniany został w 1289 r. jako centrum kraju. | + | Według Leksykonu Katolickiego ''Rákos-mező'' wspomniany został w 1289 r. jako centrum kraju.Od XII-XIII wieku stał się głównym miejscem operacji wojskowych i [[dieta węgiersk|diet]] (parlamentów), na których czasem gromadziły się dziesiątki tysięcy ludzi. Szlachta obozowała po obu stronach Kerepesi út, wzdłuż którego od końca XV wieku na terenie późniejszego dzielnicy [https://pl.wikipedia.org/wiki/J%C3%B3zsefv%C3%A1ros Józsefa] i częściowo dzielnicy [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ferencv%C3%A1ros Ferencváros] stworzono dla nich przedmieście dla większej wygody. |
| − | + | Stracił na znaczeniu w czasach tureckich, a od XVIII wieku rozwijający się Peszt pozyskiwał z lasów drewno potrzebne do ogrzewania i budowy.<sup>[[potrzebne źródło]]</sup> | |
| − | |||
| − | |||
=== Utóélete / życie pozagrobowe === | === Utóélete / życie pozagrobowe === | ||
| − | Na terenach rolniczych usługi użyteczności publicznej i wzmożone prace budowlane rozpoczęły się w latach 80. XIX wieku, ale nadal w XIX i XX wieku. Na przełomie XIX i XX wieku obszar ten charakteryzował się ogrodnictwem i | + | Na terenach rolniczych usługi użyteczności publicznej i wzmożone prace budowlane rozpoczęły się w latach 80. XIX wieku, ale nadal w XIX i XX wieku. Na przełomie XIX i XX wieku obszar ten charakteryzował się ogrodnictwem i zabudową wiejską. Obecnie tylko kilka przestrzeni publicznych nosi nazwy przeszłości (np. Bolgárkertész utca).<ref>Petz Anna: [https://hvg.hu/gazdasag/201547_bolgarkertesz_bevandorlok_zoldsegek_roluk Bolgárkertész bevándorlók, akik elvették a magyarok munkáját], hvg.hu - 2015. november. 22.</ref> |
| − | |||
| − | |||
[[Plik:Rákosmező 1909 emléktábla.JPG|thumb| Tablica pamiątkowa upamiętniająca pierwszy węgierski port lotniczy, Budapeszt XIV. Dzielnica, park miejski, muzeum transportu]] | [[Plik:Rákosmező 1909 emléktábla.JPG|thumb| Tablica pamiątkowa upamiętniająca pierwszy węgierski port lotniczy, Budapeszt XIV. Dzielnica, park miejski, muzeum transportu]] | ||
Wersja z 10:38, 8 sie 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Plik:Mikovinyi Buda és Pest Fossa Magna 1737.jpg Mikoviny Sámuel, mapa opublikowana w 1737 r Rákosmező (pol. Pole Rákos lub Rákos) to miejsce wielu diet narodowych i działań wojennych w średniowiecznych Węgrzech, co w szerokim znaczeniu oznaczało całą piaszczystą równinę po wschodniej stronie Pesztu.[1] Później, w kronikach Anonymusa i Szymona Kezy, pole Rákos zostało określone jako centrum Węgier[2]. Później między Angyalföld i Kőbánya za murami miejskimi Pestu (Kiskörút), według innego źródła rozciągało się on od Ogrodu Orczy[3] do potoku Rákos, od którego pochodzi nazwa obszaru. W tym samym czasie w pracy Ferenca Salamona „Historia Budapesztu”, opartej na mapie Sámuela Mikoviny, opublikowanej w 1737 r., „Campi Rakos” rozciągał się nad strumieniem naprzeciw Wyspy Małgorzaty w Budapeszcie XIII.[4][5] Nazwę Rákosmező nazywano również Rákosfalva w XIX wieku[6], a w 1935 r. w Budapeszcie Okręg XIV ubiegał się również o tę nazwę (ostatecznie do 1949 r.[7] była Rákosváros)[8][9], a niegdyś piaszczyste lotnisko graniczy z Kerepesi út – Fehér út – Keresztúri út[10]. Spis treściHistoriaPrzed średniowieczem obszar potoku Rákos i jego dopływów był podmokłym obszarem pokrytym luźnym piaskiem czwartorzędowym odkładającym się podczas powodzi Dunaju nad dolną warstwą żwiru. Z powodu nanoszonego piasku strumień, który kiedyś skręcał znacznie dalej na południe, ciągle zmieniał swój bieg. Plik:Gurk-Hofbauer View of Pest and Buda from the Field Rákos.jpg Widok miasta Pest i Budy z pola Rákos (1829 rajzoló: Hofbauer János, metsző: Gurk Eduard) Obszar ten stawał się coraz bardziej odpowiedni do zasiedlenia, częściowo poprzez naturalne uzupełnianie, a następnie interwencję człowieka (odwadnianie, budowa zapory, rów, uprawa ziemi).[4][5] Już w czasach rzymskich i poprzez dolinę Rákos przemieszczano się z Buda, Pestu i ich okolice ku dolinom Tapio i Galgi do regionu Tisza. Wiele armii starło się w tym regionie, m.in. bitwa między królem Salamonem oraz Gejzą I i [[|I. Lászlo|Władysławem I] w bitwie pod Mogyoródem i Cinkota w 1074 r., która dała koronę synom Beli I, o czym relacjonuje „Kép“ i wspomina o „descendit in Racus“.[11][12] Według Leksykonu Katolickiego Rákos-mező wspomniany został w 1289 r. jako centrum kraju.Od XII-XIII wieku stał się głównym miejscem operacji wojskowych i diet (parlamentów), na których czasem gromadziły się dziesiątki tysięcy ludzi. Szlachta obozowała po obu stronach Kerepesi út, wzdłuż którego od końca XV wieku na terenie późniejszego dzielnicy Józsefa i częściowo dzielnicy Ferencváros stworzono dla nich przedmieście dla większej wygody. Stracił na znaczeniu w czasach tureckich, a od XVIII wieku rozwijający się Peszt pozyskiwał z lasów drewno potrzebne do ogrzewania i budowy.potrzebne źródło Utóélete / życie pozagroboweNa terenach rolniczych usługi użyteczności publicznej i wzmożone prace budowlane rozpoczęły się w latach 80. XIX wieku, ale nadal w XIX i XX wieku. Na przełomie XIX i XX wieku obszar ten charakteryzował się ogrodnictwem i zabudową wiejską. Obecnie tylko kilka przestrzeni publicznych nosi nazwy przeszłości (np. Bolgárkertész utca).[13] Plik:Rákosmező 1909 emléktábla.JPG Tablica pamiątkowa upamiętniająca pierwszy węgierski port lotniczy, Budapeszt XIV. Dzielnica, park miejski, muzeum transportu Károly Kisfaludy napisał także wiersz o polu Rákos [14]. W czerwcu 1827 r. odbył się tutaj pierwszy wyścig koni dzięki Stefanowi Széchenyiemu. Zostało to również opisane przez Dániela Berzsenyi w jego Poecie hrabiego János Mailáth w 1830 roku. [15] [16] Kisfaludy Károly verset is írt Rákos mezejéről.[14] 1827 júniusában tartották az első lóversenyt itt, Széchenyi Istvánnak köszönhetően. Ezt Berzsenyi Dániel Gróf Mailáth Jánoshoz című 1830-as költeményében meg is írta.[15][16] Od zjednoczenia Budapesztu (1873) należy do stolicy. Początkowo w VI, VII, VIII, X., a później w 1930 r. XIV. część dzielnicy [17]. Budapest egyesítésétől (1873) a fővároshoz tartozik. Kezdetben a VI., VII., VIII., X., majd 1930-tól a XIV. kerület része.[17] Na obszarze między Kerepesi út i Éles-sarok dawny poligon kawalerii obejmuje około 10 kilometrów kwadratowych węgierskiego lotu samochodowego. Pionierzy lotnictwa węgierskiego położyli podwaliny pod lotnictwo krajowe w latach 1909–1914 [18]. A mező Kerepesi út és Éles-sarok közötti részén, az egykori lovassági gyakorlótéren mintegy tíz négyzetkilométeres alapterületen indult meg a magyarországi motoros repülés. A magyar aviatika úttörői 1909–1914 között megteremtették a honi repülés alapjait.[18] Budowa hangarów do montażu i przechowywania maszyn rozpoczęła się latem 1909 roku. Pierwszy hangar dr. To był Ágoston Kutassy. W rejestrze węgierskiego stowarzyszenia Aero, NL. Pilot ID 1 był również posiadaczem Kutassy. [19] [20] W 1910 r. Budapeszt VII. złożył wniosek o przyznanie mu prawa do organizowania dużych międzynarodowych zawodów lotniczych i to bez szczególnego lobbingu. Upamiętnia to również statua na głównym placu w Örs [21]. Do 1912 r. wybudowano 17 budynków w hangarze. Hangary wykonane z desek zostały wyposażone w rolowane drzwi przesuwne. Z wyjątkiem pierwszych dwóch, miały one 20 metrów szerokości, 12 metrów głębokości i 6 metrów wysokości. [22] A gépek építéséhez és tárolásához szükséges hangárok létesítése 1909 nyarán kezdődött. Az első hangár dr. Kutassy Ágostoné volt. A Magyar Aero Szövetség nyilvántartásában az NL. 1. számú pilótaigazolvány tulajdonosa szintén Kutassy volt.[19][20] 1910-ben Budapest kérte a VII. nagy nemzetközi repülőverseny megrendezésének jogát, és minden különösebb lobbizás nélkül meg is kapta. Ennek állít emléket az Örs vezér terén található szobor is.[21] 1912-re összesen 17 hangárépület készült. A deszkából épült hangárok sínen járó görgős tolóajtóval voltak ellátva. Szélességük az első kettő kivételével 20 méter, mélységük 12 méter, magasságuk pedig 6 méter volt.[22] Główne parlamenty
Jegyzetek
Források
Więcej informacji
|
