W.l.n.d.ri csata

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

W.l.n.d.ri csata (pol. Bitwa o Wlndr) toczyła się w 934 r. między sprzymierzoną armią węgiersko-pieczyńską a armią składającą się z sił Cesarstwa Bizantyjskiego i Pierwszego Carstwa Bułgarskiego, gdzieś na terytorium należącym do imperium bułgarskiego, w pobliżu dużego miasta zwanego Wlndr (być może Belgrad) – według arabskiego historyka i geografa Al-Masudiego – i zaowocowało wielkim zwycięstwem tych pierwszych, po którym nastąpił niszczycielski najazd zwycięzców aż do murów Konstantynopola, zmuszając Cesarstwo Bizantyjskie do płacenia im daniny przez długi czas (aż do 957). Relacja Al-Masudiego z bitwy jest jednym z najwspanialszych opisów koczowniczej taktyki wojennej. Źródła Opis bitwy i jej przyczyn możemy poznać z II. tom pracy Murūj aḏ-Ḏahab wa-Maʿādin al-Jawhar (Łąki złota i kopalnie klejnotów) Al-Masudiego w XVII. rozdział o Kaukazie oraz o krajach i plemionach, które na nim lub na północ od niego mieszkały. Oprócz bizantyjskiego kronikarza Symeona Metafrastesa podają nam szczegółowe informacje na temat zakończenia tej kampanii i pokoju zawartego między węgiersko-pieczyńskimi i bizantyjskimi wojskami. Wstępne wyjaśnienia dotyczące niektórych informacji al-Masudiego Al-Masudi jest jedynym źródłem, które pisze o bitwie. Jego informacje o miejscu, w którym odbyła się bitwa, kto w niej uczestniczył, są trochę zagmatwane. Po pierwsze jest to niejasność co do tego, co przedstawia nazwa W.l.n.d.r., po drugie, kto i ilu było wrogów Bizancjum, którzy wzięli udział w bitwie? Poza tym o zaangażowaniu Pieczyngów w bitwie, o liczbie żołnierzy. 1. O nazwie W.l.n.d.r: Ponieważ on, jako Arab, używał alfabetu arabskiego, który nie używa liter dla krótkich samogłosek (chociaż istnieją specjalne znaki diakrytyczne dla krótkich samogłosek, zwane ḥarakāt, ale nie są one powszechnie używane, tak jest również w przypadku klasycznych tekstów arabskich), gdy zapisywał nazwy obcych plemion, miast i krajów, ze względu na użycie samych spółgłosek trudno się dowiedzieć, jak brzmiały te nazwy, bo znamy tylko spółgłoski. Tak jest w przypadku ولندر = W.l.n.d.r (و - W, ل - l, ن - n, د - d, ر - r), więc znamy tylko spółgłoski z jego nazwy. W tłumaczonych wydaniach tekstowych tej pracy pojawia się łacińska transkrypcja Wlndr z samogłoskami wybranymi przez redaktorów (Walendar we francuskim przekładzie Barbier de Meynard i Pavet de Courteille z 1838 r., w celu ułatwienia wymowy. Podczas gdy węgierskie tłumaczenie części pracy al-Masudiego, która odnosi się do bitwy, zapisuje nazwy poprawnie, stawiając punkty w miejscu samogłosek (np. W.l.n.d.r). Al-Masudi napisał swoje relacje o krajach północnych, wykorzystując ustne informacje o osobach, które odwiedzały te regiony, dlatego z niektórymi jego informacjami należy obchodzić się ostrożnie. Na przykład pisze, że Wlndr było greckim miastem między górami a morzem, podczas gdy historycy uważają, że nie jest to miasto, ale wywodzi się od starej nazwy Bułgarów: Onogur/Onogundur (dziesięć plemion Oghur), co brzmiało * wnᵒndur, co w języku starowęgierskim stało się nándor, skąd pochodzi starowęgierska nazwa Belgradu, Nándorfehérvár (Biały zamek Bułgarów) oraz w pracach arabskiego geografa Ahmada ibn Rustaha i perskiego geografa Abu Saʿīda Gardēzīego, pojawia się jako Wnndr. Więc historycy doszli do wniosku, że Wlndr w rzeczywistości nie jest miastem, jak myśli al-Masudi, ale starą nazwą Bułgarów, więc bitwa odbywała się gdzieś na terytorium [[Първа българска държава Pierwszego Carstwa Bułgarskiego], więc w konflikcie nie było zaangażowane miasto i Bizantyjczycy przeciwko Węgrom i Pieczyngom, ale Carstwo Bułgarskie i Bizantyjczycy przeciwko Węgrom i Pieczyngom. Możliwe, że dokładnym miejscem bitwy był Belgrad, ze względu na to, że jego stare węgierskie imię zawiera w sobie starą, turecką nazwę Bułgarów w formie używanej przez Węgrów: nándor, i chociaż nie jest blisko morza, ale jest nad brzegiem Dunaju, który można by rozumieć jako morze, a do tego Karpaty i Alpy Dynarskie są też blisko, a góra Avala i była na granicy węgierskiej, więc dla jej mieszkańców byłoby to łatwe zaatakować ich terytoria, jak napisał al-Masudi. Tak więc w tekście al-Masudiego W.l.n.d.r może oznaczać zarówno Bułgarów, jak i miasto Belgrad, w niektórych zdaniach określając kraj, a inne miasto. Ale to tylko przypuszczenia. 2 2. Kto i ilu było wrogów armii bizantyjskiej? 2. Who and how many were the enemies of the Byzantine army? Al-Masudi pisze o czterech narodach tureckich (narody tureckie określają tutaj koczowniczą kulturę i styl życia), które brały udział w bitwie z Bizantyjczykami: Al-Masudi writes about four Turkic nations (Turkic nations here designate the nomadic culture and lifestyle), who took part in the battle against the Byzantines: b.dʒ.n.k (بجناك), [3], które można zidentyfikować na podstawie nazwy Pieczyngów, * b.dʒ.n.k (بجناك), which can be identified with the name of the Pechenegs, y.dʒ.n.i (يجنى) [3] lub b.dʒ.n.i (بجنى) [9], według którego historycy określają także Pieczyngów [10] * y.dʒ.n.i (يجنى) or b.dʒ.n.i (بجنى) believed by the historians that also designates the Pechenegs, 3 b.dʒ.grd (بجغرد), [3], które można utożsamić z nazwą Badjgird, używaną bardzo często przez arabskich historyków i geografów do określenia krajowego imienia Węgrów: Magyar (Ahmad ibn Fadlan, [11] Abu Zayd al-Balkhi, [12] Abū Hamid al-Gharnāti, [13] itp.) W IX-XII wieku. To imię w X-XIII. wieków był używany przez arabskich geografów dla dwóch grup: Węgrów mieszkających w Kotlinie Karpackiej i Węgrów, którzy mieszkali między rzeką Kamą a Uralem w miejscu zwanym Magna Hungaria [14], którzy tam pozostali i być może zostali przodkowie Baszkirów dzisiaj, jak niektórzy uważają. Może dlatego tak samo nazwano Węgrzy i ludzi żyjących we wczesnym średniowieczu w dzisiejszym Baszkirii. * b.dʒ.g.r.d (بجغرد), which can be identified with the name Badjgird, used very often by the Arab historians and geographers to designate the domestic name of the Hungarians: Magyar (Ahmad ibn Fadlan, Abu Zayd al-Balkhi, Abū Hamid al-Gharnāti, etc.) in the 9th-12th centuries. This name in the X-XIII. centuries was used by the Arab geographers for two groups: the Hungarians living in the Carpathian Basin, and the Hungarians who lived between the Kama River and the Ural Mountains in the place called Magna Hungaria, who remained there and maybe they became the ancestors of the today Bashkirs, like some believe. Maybe this is why the Hungarians and the people living in the early Middle Ages in today's Bashkortostan were named the same. nu.krda (نوكردة), [3] którego oryginalnym odczytaniem jest prawdopodobnie Unkaríya, wywodzi się od imienia Onogur / Ungar [10] [15] wskazującego inne imię Madziarów, w którym są oni znani w większości języki europejskie: węgierski / Ungar / vengerskij / húngaro / hongrois. Tak więc historycy uważają, że podobnie jak w przypadku b.dʒ.nk i b.dʒ.ni / y.dʒ.ni (dla Pieczyngów), al-Masudi błędnie pomyślał, że dwa imiona tego samego plemienia konfederacja (Magyar i Węgier) wyznaczają dwa różne narody. [10] sa Jednak Kristó Gyula uważa, że ​​te dwie nazwy faktycznie oznaczają dwa główne składniki Księstwa Węgier, tworzące rdzeń Narodu Węgierskiego: [15] Madziarowie i Onogurowie. Wiele źródeł (Vita Hrodberti episcopi Salisburgensis, [16] Vita St. Paulini, [17] Epitaphium Liutprandi regis Langobardorum, [18] Annales Alamannici. Codex Modoetiensis, [19] Dyplom Ludwika Niemieckiego z 860 r. [20]) dowodzi, że Awarowie w okresie środkowym i późnym awarskim (670-804) oraz po podboju Karolingów w 804 roku byli często nazywani Onogurami. [21] Tak więc b.dʒ.grd może odnosić się do nowo zasiedlonych Madziarów (895) i nu.krda (Onogurowie) do potomków Awarów, którzy przetrwali podczas okupacji kolędowej i bułgarskiej znacznej części Kotliny Karpackiej (804-900 ), stając się składnikami Madziarów [22] i jednocześnie nadając nazwę, którą Europejczycy używają do określania tego narodu. Nie jest wykluczone, że w 934 r., Kiedy doszło do bitwy, Onogurowie na Węgrzech mieli jeszcze swego rodzaju autonomię, z własnymi przywódcami, co może tłumaczyć fakt, że al-Masudi postrzega ich jako odrębny podmiot polityczny z własnym król. [23] O kampanii węgierskiej w Księstwie Saksonii od 906 roku Annalista Saxo pisze, że z dwóch napadających węgierskich armii jedną był Awar, a drugą Madziar. [24] Relacja ta mogła odnosić się do odmiennego komponentu etnicznego obu armii, które przybyły z Węgier oraz do tego, że następcy Awarów / Onogurów walczyli jako oddzielne armie pod własnymi dowódcami, albo kronikarz nie potrafił rozróżnić między węgierską a Awarską i używane, gdy jeden, gdy inna nazwa. * nu.k.r.da (نوكردة), which original reading is probably Unkaríya, derives from the name Onogur/Ungar, designating the other name of the Magyars, in which they are known in the majority of the European languages: Hungarian/Ungar/венгерский/húngaro/hongrois. So, the historians think that, in the same way as for the b.dʒ.n.k and b.dʒ.n.i/y.dʒ.n.i (for the Pechenegs), al-Masudi mistakenly thought that the two names of the same tribal confederation (Magyar and Hungarian) designate two different nations. sa But Kristó Gyula thinks that these two names actually designate the two main components of the Principality of Hungary, forming the core of the Hungarian Nation: Magyars and Onogurs. Many sources (Vita Hrodberti episcopi Salisburgensis, Vita St. Paulini, Epitaphium Liutprandi regis Langobardorum, Annales Alamannici. Codex Modoetiensis, the Diploma of Louis the German from 860) prove that the Avars in the Middle and Late Avar period (670-804) and after the Carolingian conquest from 804 were often called Onogurs. So the b.dʒ.g.r.d could refer to the newly settled Magyars (895) and nu.k.r.da (Onogurs) to the descendants of the Avars, which survived during the Caroling and Bulgarian occupation of much of the Carpathian Basin (804-900), becoming the components of the Magyars, and in the same time gave the name which the Europeans use for denominating this nation. It is not excluded, that in 934, when the battle took place, the Onogurs in Hungary still had a kind of autonomy, with their own leaders, which may explain the fact that al-Masudi sees them as a separate political entity with its own king. About the Hungarian campaign in the Duchy of Saxony from 906, Annalista Saxo writes that of the two raiding Hungarian armies one was Avar and the second Magyar. This account could refer to the different ethnical componence of the two armies which came from Hungary, and the fact that the successors of the Avars/Onogurs fought as separate armies under their own commanders, or the chronicler could not make difference between the Hungarian and Avar, and used when the one when the other name. W odpowiedzi na pytanie, kto i ile narodów walczyło z Bizantyjczykami i Bułgarami, historycy dochodzą do wniosku, że były to dwa koczownicze podmioty polityczne: Księstwo Węgier i Konfederacja Plemienna Pieczyngów. So as a response, to the question of who and how many were the nations who fought the Byzantines and the Bulgarians, the historians conclude that they were two nomadic political entities: the Principality of Hungary and the Pecheneg Tribal Confederation. 4 3. Zaangażowanie Pieczyngów 3. Involvement of the Pechenegs Al-Masudi pisze, że Pieczyngowie byli silniejsi i bardziej wojowniczy niż Węgrzy. Pisze też, że w bitwie pod Wlndr brali udział królowie Pieczyngów i Węgrów, a z powodu nieudanych walk pierwszego dnia, w drugim dniu bitwy na czele wojsk stanęli Pieczyngowie. króla, który doprowadził do zwycięstwa sprzymierzonych wojsk koczowniczych. [25] Moglibyśmy uznać te informacje za poprawne, gdybyśmy nie mieli również informacji kronikarzy bizantyjskich o kampanii 934 r., Którzy piszą o napadzie Τούρκων (Turków) [26], jak nazywają Węgrów w IX-X. wieków., [27], ale nie wspominam nic o uczestnictwie w nim Pieczyngów (nazywanych przez historyków bizantyjskich Mezjanami, Sarmatami lub Scytami, ale nigdy Turkami) [28]. Fakt, że bizantyńscy kronikarze nie wspominają o Pieczyngach w tej kampanii, pokazuje, że ich zaangażowanie było mniej ważne niż pisze al-Masudi. Bizantyjczycy byli bezpośrednio wskazani w wydarzeniach i oczywiście byli znacznie bliżej niż al-Masudi, który nigdy nie podróżował na północ na Kaukaz i czerpał informacje z innych ustnych relacji. Ponieważ Węgrzy byli najbardziej wysuniętymi na zachód uczestnikami wydarzeń, jest prawdopodobne, że informatorzy al-Masudiego nie spotkali się z nimi, a informacje, które wiązali z arabskim geografem, zostały zaczerpnięte z Pieczyngów, którzy oczywiście przesadzili z siłą i znaczenie w bitwie. Jednak udział oddziałów Pieczyngów potwierdza al-Masudi, ale informacje o większej sile Pieczyngów, ich wielkim udziale i decydującym znaczeniu ich przywódcy w osiągnięciu zwycięstwa musimy traktować ostrożnie. O tym, że Pieczyngowie nie byli przywódcami tej armii, dowodzi nawet al-Masudi, pisząc, że po pierwszym dniu bitwy król Pieczyng poprosił o pozwolenie na sporządzenie planu bitwy na drugi dzień, który prosi zostało mu przyznane. [29] Gdyby przywódca Pieczyngów miał dowodzić, nie musiałby prosić o pozwolenie na przejęcie dowództwa armii po pierwszym dniu. Wniosek jest taki, że kampanię i bitwę prowadził węgierski dowódca, a przewagę „królowi” Pieczyngowi przekazał dopiero na drugi dzień bitwy, po wspólnym porozumieniu. Tak więc przejęcie wojsk przez Pieczyngów było tylko wyjątkowym przypadkiem, co jest sprzeczne z twierdzeniem al-Masudiego o wyższości Pieczynga. * Al-Masudi writes that the Pechenegs were stronger and more warlike than the Hungarians. He also writes that in the battle of W.l.n.d.r participated the kings of the Pechenegs and the Hungarians, and, because the unsuccessfulness of the fightings of the first day, in the second day of the battle, the lead of the troops was taken by the Pecheneg king, who led to victory the allied nomadic troops. We could take these informations as correct if we would not have also the informations of the Byzantine chroniclers, about the campaign of 934, who write about the attack of the Τούρκων (Turks), the name in which they name the Hungarians in the IX-X. centuries., but do not mention anything about the Pecheneg (called by the Byzantine historians Moesians, Sarmatians, or Scythians, but never as Turks) participation in it. The fact that Byzantine chroniclers do not mention about the Pechenegs in this campaign, shows that their involvement was less important than al-Masudi writes. The Byzantines were directly implied in the events, and of course were much closer than al-Masudi who never travelled north to Caucasus, and took his informations from others verbal accounts. Because the Hungarians were the westernmost participants of the events, it is probable that al-Masudi's informants did not met with them, and the informations which they related to the Arab geographer, were taken from Pechenegs, who, of course, exaggerated their strength and importance in the battle. However the participation of the Pecheneg troops is confirmed by al-Masudi, but the information about the greater strength of the Pechenegs, their great scale participation, and the decisive importance of their leader in achieving the victory we have to take cauciously. The fact that the Pechenegs were not the leaders of this army is proven even by al-Masudi, when he writes that after the first day of the battle, the Pecheneg king asked for permission to make the battle plan for the second day, which request was granted to him. If the Pecheneg leader would be in charge, he wouldn't had to ask permission to take over the lead of the army after the first day. The conclusion is that the campaign and the battle was led by a Hungarian commander, and the lead was given to the Pecheneg "king" only for the second day of the battle, after a common agreement. So, the Pecheneg commanders taking over the troops was only an exceptional case, and this contradict al-Masudi's affirmation about the Pecheneg superiority. Niektórzy historycy, opierając się na relacjach z De Administrando Imperio Konstantyna VII, uważają, że Węgrzy bali się Pieczyngów, bo wydarzenia z 895 roku, kiedy Pieczyngowie, nazywani przez Bułgarów, wypędzili Węgrów ze swoich dawnych ziem, zmuszając ich do przeniesienia się do Kotliny Karpackiej i rozpoczęcia Podboju Węgierskiego. [30] A to samo pismo twierdzi, że Węgrzy byli sterroryzowani nawet, gdy myśleli o możliwości wojny między nimi a Pieczyngami [31]. Ale w ostatnich latach tę kwestię badali historycy i doszli do wniosku, że bizantyjskie relacje o druzgocącej klęsce i strachu przed Węgrami z Pieczyngów były przesadzone, a czasem nawet fałszywe [32]. Relacja Al-Masudiego również zaprzecza twierdzeniom De Administrando Imperio: jeśli Węgrzy byli tak terroryzowani przez Pieczyngów, dlaczego mieliby rozpocząć z nimi wojnę z powodu banalnego przypadku zagranicznego kupca? A jeśli Pieczyngowie czuli się tak lepsi, dlaczego mieliby wybaczyć Węgrom za rozpoczęcie z nimi wojny, zawrzeć z nimi pokój na równych prawach, a ponadto pomóc im pomścić bułgarski atak na ziemie węgierskie, pozwalając im również prowadzić kampanię ? W innym współczesnym dziele cesarza bizantyjskiego, Tactica Leona VI Mądrego, napisanym około 904 r., Pisze się o narodach, które stosują wojnę koczowniczą: „Ludy scytyjskie [...] zwykle prowadzą koczownicze życie. [Wśród nich] tylko Bułgarzy i Turcy [Węgrzy] dbają o porządek bitewny, który jest u nich [obaj] podobny, iz tego powodu walczą w zwarciu z większą siłą i [tylko oni] są rządzone przez jedną osobę ”[33] Tak więc, zgodnie z tą pracą, która, ponieważ w przeciwieństwie do De Administrando Imperio, która dotyczy polityki, jest książką o strategii wojennej, a więc jest bardziej istotna z punktu widzenia omawianego zagadnienia, Pieczyngowie byli słabi w organizacji bitwy. i walki wręcz, w których Węgrzy są prezentowani jako dobrzy. Ponadto, według Leona Mądrego, Węgrzy mieli przewagę, mając jednego władcę, podczas gdy Pieczyngowie nigdy nie zjednoczyli się i nie byli posłuszni własnemu plemieniu cheafów. To znowu pokazuje, że Al-Masudi i Konstantyn VII mylili się, pisząc, że Węgrzy byli słabsi niż Pieczyngowie. * Some historians, basing on the accounts from De Administrando Imperio of Constantine VII, believe that the Hungarians were afraid of the Pechenegs, because the events from 895, when the Pechenegs, called by the Bulgarians, drove away the Hungarians from their old lands, forcing them to move to the Carpathian Basin, and starting the Hungarian Conquest. And the same writing claims that the Hungarians were terrorized even to think about the possibility of a war between them and the Pechenegs. But in the last years this question was researched by historians, and the conclusion was that the Byzantine accounts about the crushing defeat and the fear of the Hungarians from Pechenegs are overreacted, and sometimes even false. Al-Masudi's account too contradicts these claims from De Administrando Imperio: if the Hungarians were so terrorized by the Pechenegs, why would they enter in a war with them because the banal case of a foreign merchant? And if the Pechenegs felt so superior, why would they forgive the Hungarians for entering in a war with them, conclude peace with them in equal terms, moreover help them to avenge the Bulgarian attack on the Hungarian lands, letting them also to lead the campaign? In another contemporary work of a Byzantine emperor, Tactica of Leo VI the Wise written around 904, writes about the nations which use nomadic warfare: „The Scythian peoples [...], usually live a nomadic life. [Among them] only the Bulgarians and the Turks [Hungarians] care about the battle order, which is similar by [the both of] them, and because of this, they fight the close combat with greater strength, and [only they] are ruled by a single person”. So, according to this work, which because, unlike the De Administrando Imperio, which is about politics, is a book about war strategy, so is more relevant from the point of view of the question in discussion, the Pechenegs were weak in battle organisation and close combat, in which the Hungarians are presented as good. Also, according to Leo the Wise, the Hungarians had the advantage of having a single ruler, while the Pechenegs never united and obeid to their own tribe cheafs. This shows again that Al-Masudi and Constantine VII were wrong when they wrote that the Hungarians were weaker than the Pechenegs. 5 4.Liczba i skład wojsk uczestniczących 4.The number and composition of the participating troops Al-Masudi pisze, że armia węgiersko-pieczyńska składała się z 60 000 wojowników, których zgromadzili przy niewielkim wysiłku, ponieważ gdyby dokonali większej rekrutacji i większej koncentracji wojsk, mogliby mieć 100 000 żołnierzy. [9] Wiadomo, że w swojej kampanii na obcym kraju Węgrzy nigdy nie wykorzystali całej swojej armii, a jedynie jej części, mając świadomość, że znaczną liczbę wojowników muszą zostawić w domu, aby bronić swojego terytorium na wypadek zagraniczny atak. Mamy bardzo mało wiarygodnych relacji o liczbie wojsk węgierskich, które brały udział w działaniach zbrojnych okresu węgierskich najazdów na Europę. Na przykład takie informacje, jak te podane przez Annales Sangallenses maiores, które piszą o 100 000 węgierskich wojowników, którzy brali udział w bitwie pod Lechfeld w 955 r. [34] czy 36 000 Węgrów zabitych w 933 r. W bitwie pod Riadą [35] są mocno przesadzone. Fakt, że arabski geograf i historyk Ahmad ibn Rustah napisał, że cała siła Księstwa Węgier na początku X. wieku składała się z 20 000 wojowników [36] [37], pokazuje bardzo dobrze, jak przesadzone były powyższe- wymienione numery. Bardziej wiarygodne źródła dotyczące najazdów węgierskich na Europę mówią o armiach od 200 [38] do 5000. [39] Jeśli chodzi o bitwę pod Lechfeld z 955 r., O której wielu historyków uważa, że ​​była to bitwa z okresu najazdów węgierskich, w której uczestniczyło najwięcej węgierskich wojowników, współcześni historycy dochodzą do wniosku, że Madziarowie nie mieli 100 000, jak wspomniano wcześniej. , ale 6000-8000 wojowników. [40] Tak więc armia 60 000 koczowniczych wojowników jest z pewnością przesadzona, nawet jeśli weźmiemy pod uwagę również udział Pieczyngów i wojowników zwerbowanych z muzułmańskich kupców [9]. Podsumowując, w bitwie pod W.l.n.d.r. nie mogło uczestniczyć więcej niż 8 000 Węgrów, łącznie z maksymalnie równą liczbą wojowników Pieczyngów i być może 1000-2000 muzułmanów, co najwyżej 18 000. * Al-Masudi writes that the Hungarian-Pecheneg army was composed of 60 000 warriors, which they gathered with little effort, because if they would do a greater recruiting and concentration of troops, they could have 100 000 soldiers. It is known that in their campaign on a foreign country, the Hungarians never used their whole army, just a part of it, being aware of the fact that they have to leave a substantial number of warriors home, to defend their territory in case of a foreign attack. We have very few reliable accounts about the number of the Hungarian troops which took part in military actions of the period of the Hungarian invasions of Europe. For example, such informations like those given by the Annales Sangallenses maiores, which write about 100 000 Hungarian warriors who took part in the Battle of Lechfeld in 955, or 36 000 Hungarians killed in 933 in the Battle of Riade are highly exaggerated. The fact that the Arab geographer and historian Ahmad ibn Rustah wrote that the whole force of the Principality of Hungary at the beginning of the X. century consisted from 20 000 warriors, shows very well how exaggerated were the above-mentioned numbers. More reliable sources about the Hungarian raids in Europe tell us about armies between 200 and 5000. As for the Battle of Lechfeld from 955, about which many historians think that it was the battle from the period of the Hungarian invasions in which the most Hungarian warriors participated, the modern historians conclude, that the Magyars had not 100 000, as mentioned before, but 6000-8000 warriors. So an army of 60 000 nomadic warriors is certainly exaggerated, even if we take into consideration also the participation of the Pechenegs and the warriors recruited from the Muslim merchants. In conclusion in the Battle of W.l.n.d.r could not participate more than 8 000 Hungarians, taken together with maximum an equal number of Pecheneg warriors, and maybe 1000-2000 Muslims, it was at most 18 000. . Al-Masudi pisze, że armia bizantyjska składała się z 50 000 żołnierzy greckich oraz 12 000 Arabów nawróconych na chrześcijaństwo, którzy walczyli jako kawaleria uzbrojona w lance i tworzyli awangardę armii [41]. Ale, jak wykazano wcześniej, wiemy, że armia chrześcijańska miała również wojska bułgarskie. Możemy dać rację al-Masudiemu, gdy pisze, że armia bizantyjsko-bułgarska była większa niż węgiersko-pieczyngska, ale niewiele większa, maksymalnie 20 000. * Al-Masudi writes that the Byzantine army consisted of 50 000 Greek soldiers plus 12 000 Arabs converted to Christianity, which fought as cavalry equipped with lances, and formed the vanguard of the army. But, as shown before, we know that the Christian army had also Bulgarian troops. We can give right to al-Masudi, when he writes that the Byzantine-Bulgarian army was larger than the Hungarian-Pecheneg one, but it was not much bigger, maximum 20 000. 6 5. data bitwy 5.The date of the battle Al-Masudi pisze, że około 320 roku po Hidżrze (932) lub później. [42] Bizantyjska kronika Symeona Metafrasta pisze, że anty-bizantyjska kampania Węgrów miała miejsce w „siódmym roku indykacji w kwietniu” [43]. Historycy zgadzają się, że siódme wskazanie oznacza, że ​​był to rok 934. [35] Jeśli więc przyjmiemy kwiecień jako datę, w której wkroczyli na terytorium Cesarstwa Bizantyjskiego, które następnie, z powodu ogromnego zasięgu Pierwszego Cesarstwa Bułgarskiego po śmierci jego wielkiego cesarza Symeona I, znajdowało się blisko Konstantynopola i weźmie pod uwagę że koczownicza armia jeźdźców poruszała się naprawdę szybko, nawet jeśli zatrzymywali się na drodze w celu plądrowania, osiągnęli maksimum w ciągu miesiąca, więc możemy stwierdzić, że bitwa o Wlndr trwała od końca lutego do początku kwietnia. * Al-Masudi writes that around the year of 320 after the Hijra (932), or after that. The Byzantine chronic of Symeon the Metaphrast writes that the anti-Byzantine campaign of the Hungarians took place in the "seventh year of the indiction in the month of April". The historians agree that the seventh indiction means that it was the year 934. So if we accept April as the date they entered in the territory of the Byzantine Empire, which than, because of the great extent of the First Bulgarian Empire after the death of its great emperor Symeon I, was near to Constantinople, and take in consideration that a nomadic army of riders was moving really fast, even if they stopped on the road to plunder, they made the road maximum in a month, so we can conclude that the Battle of W.l.n.d.r was between the end of February and beginning of April. Tło Po 927 r., Śmierci cara Symeona I, pierwsze imperium bułgarskie rozpoczęło okres powolnego upadku za cara Piotra I. Po traktacie pokojowym między Piotrem I a cesarzem bizantyjskim Romanem I Lekapenosem i małżeństwie między bułgarskim władcą a Marią , wnuczka cesarza bizantyjskiego, ustanowiono pokój między tymi dwoma imperiami, które za panowania Symeona I przeważnie toczyły wojnę, i oznaczało to również sojusz między dwoma imperiami. After 927, the death of tsar Symeon I, the First Bulgarian Empire started its period of slow decline under the tsar Peter I. After the peace treaty between Peter I and the Byzantine emperor Romanos I Lekapenos, and the marriage between the Bulgarian ruler and Maria, the granddaughter of the Byzantine emperor, peace was installed between these two empires, which stood mostly in war during the reign of Simeon I, and this signified also alliance between the two empires. W 933 r. Armia Madziarów została pokonana w bitwie pod Riadą przez Królestwo Niemiec / Francję Wschodnią, przy czym Księstwo Węgier straciło znaczne dochody: daninę niemiecką, otrzymaną z przerwami od 910 r. [45] Dlatego też, aby otrzymać daninę, musieli spojrzeć w innym kierunku. [46] In 933 a Magyar army was defeated in Battle of Riade by the Kingdom of Germany/Eastern Francia, with this the Principality of Hungary losing a substantial income: the German tribute, received with interruptions from 910. This is why, they had to look on other direction for achieving the tribute. O innym powodem dowiadujemy się od al-Masudiego, który pisze w swoim sprawozdaniu z bitwy pod Wlndr, że podczas wojny węgiersko-pieczyńskiej, która wybuchła, ponieważ ludność jednego z koczowniczych krajów źle potraktowała muzułmańskiego kupca z perskiego miasta. z Ardabila, który był w bardzo dobrych stosunkach z drugim, ludzie z Wlndr zaatakowali ich koczownicze osady, zostawili bez mężczyzn, zabierając ze sobą wiele dzieci na niewolników i wypędzali bydło. [47] Jeśli przyjmiemy, że W.l.n.d.r. wyznacza miasto Belgrad, a nie część imperium bułgarskiego, należało dokonać ataku jego żołnierzy na Węgrów, których ziemie znajdowały się po północnej stronie Dunaju, na którym leżało miasto na południowych brzegach. Najbliższe osady Pieczyngów musiały znajdować się znacznie dalej od Belgradu na wschód, a ich najbliższym terytorium była dzisiejsza Oltenia, więc ze względu na odległość atak na nie byłby trudniejszy, bardziej niebezpieczny lub atak zarówno Węgrów, jak i Pieczyngów byłby nierozsądne, tworząc jednocześnie dwóch niebezpiecznych wrogów. Dowiedziawszy się o tym ataku Węgrzy i Pieczyngowie zawarli zawieszenie broni, wzajemnie oddali pieniądze za zabitych w bitwach i postanowili wspólnie zaatakować miasto. [47] To pokazuje rodzaj koczowniczej solidarności, wcześniej nieudokumentowanej. About the other reason we learn from al-Masudi, who writes in his account about the Battle of W.l.n.d.r, that during a Hungarian-Pecheneg war, which erupted because the people from one of the nomadic states had mistreated a Muslim merchant from the Persian city of Ardabil, who was in very good relations with the other, the people from W.l.n.d.r attacked their nomadic settlements, left without men, taking with them many children to be slaves, and drove away the cattle. If we accept that W.l.n.d.r designates the town of Belgrade, than part of the Bulgarian Empire, the attack of its soldiers had to be made against the Hungarians, which lands were on the northern side of the Danube, on which southern banks lied the city. The Pecheneg closest settlements had to be much farther from Belgrade to east, their closest territory being today's Oltenia, so, because of the distance, an attack against them would be harder, more dangerous, or to attack both the Hungarians and the Pechenegs woulded be unwise, making two dangerous enemies at once. Learning about this attack, the Hungarians and the Pechenegs made an armistice, mutually gave up the blood money for those killed in the battles, and decided to attack the town together. This shows a kind of nomadic solidarity, undocumented before. Preludium Wczesną wiosną 934 roku Węgrzy i Pieczyngowie z 60 000 wojowników wkroczyli do Bułgarii i zaatakowali miasto W.l.n.d.r. Kiedy cesarz bizantyjski Romanos I Lekapenos usłyszał o tym, wysłał 12 000 muzułmańskich wojowników nawróconych na chrześcijaństwo, razem z 50 000 żołnierzy bizantyjskich, jak pisze al-Masudi [47]. Pewne jest, że dołączyli do nich również Bułgarzy z kilkoma tysiącami żołnierzy. Jednak, jak pokazano wcześniej, rzeczywiste liczby musiały wynosić od 18 000 nomadów do 20 000 chrześcijan. Armia bizantyjska została wysłana, aby pomóc swoim sojusznikom, Bułgarom, zaatakowanym przez nomadów. In early spring 934 the Hungarians and the Pechenegs, with 60,000 warriors, entered Bulgaria and attacked the city of W.l.n.d.r. When the Byzantine emperor Romanos I Lekapenos heard about this, he sent 12,000 Muslim warriors converted to Christianity, together with 50,000 Byzantine troops, as al-Masudi writes. It is certain that the Bulgarians too joined them with several thousands soldiers. Howewer, as shown before, the real numbers had to be around 18,000 nomads to 20,000 Christians. The Byzantine army was sent to help their allies, the Bulgarians, attacked by the nomads. Wojska bizantyjskie dotarły do ​​W.l.n.d.r. w ciągu ośmiu dni [47]. Al-Masudi wspomina, że ​​do czasu ich przybycia Węgiersko-Pieczyngowie zmasakrowali wielu ludzi z W.l.n.d.r lub Bułgarii, wielu ratując się jedynie wycofując się za mury miasta. Dwie armie przez kilka dni obozowały naprzeciw siebie. [47] The Byzantine troops arrived in eight days to W.l.n.d.r. Al-Masudi mentions that until they arrived, the Hungarian-Pechenegs massacred many people from W.l.n.d.r or Bulgaria, many saving themselves only by retreating behind the walls of the town. The two armies camped in front of each other for several days. Kiedy koczowniczy sojusznicy dowiedzieli się, że Bizantyjczycy mają wśród siebie duży kontyngent byłych muzułmanów nawróconych na chrześcijaństwo, wysłali tę wiadomość do kupców muzułmańskich pochodzących z Chazarii, Zakaukazia, Alanii i innych terytoriów, którzy mieszkali wśród nich, a także tych Pieczyngów i Węgrów którzy stali się muzułmanami i nie chcieli walczyć z nikim poza „niewiernymi”, aby przekonać ich, by pomogli im przeciw chrześcijanom [48]. Wydaje się, że przywódcy Węgrów i Pieczyngów doskonale wiedzieli, że apostazja jest jedną z najgorszych zbrodni w islamie, uważaną za Hudud lub zbrodnię przeciwko Allahowi, ukaraną śmiercią [49] i wykorzystali to, aby przekonać ich do walki. Bizantyjczycy i Bułgarzy, podsycając nienawiść do apostatów. Tak więc do armii węgiersko-pieczyngowskiej dołączyła pewna liczba muzułmanów, którzy zgodzili się walczyć w pierwszej linii, by walczyć bezpośrednio z apostatami, którzy byli jednocześnie awangardą armii bizantyjsko-bułgarskiej [50]. When the nomadic allies learned that the Byzantines had among them a large contingent of former Muslims converted to Christianity, they sent this news to the Muslim merchants originating from Khazaria, Transcaucasia, Alania and other territories, who lived among them, and those Pechenegs and Hungarians who became Muslims, and did not wanted to fight anybody but the "infidels", in order to convince them to help them against the Christians. It seems that the leaders of the Hungarians and Pechenegs knew very well that Apostasy is one of the worst crimes in Islam, considered to be a Hudud or crime against Allah, punished by death, and used this to convince them to fight against the Byzantines and Bulgarians, by fueling their hatred against the apostates. So the Hungarian-Pecheneg army was joined by a certain number of Muslims, who accepted to fight in the first line to fight directly with the apostates, who also were the avantgarde of the Byzantine-Bulgarian army. Bitwa Bitwa trwała dwa dni. The battle lasted two days. Pierwszego dnia, przed bitwą, kupcy muzułmańscy, którzy stali na froncie po stronie węgiersko-pieczyńskiej, udali się do bizantyjskiej awangardy, gdzie stała odstępcza kawaleria muzułmańska, i próbowali przekonać ich do powrotu na pierwotną wiarę. , idź z nimi na stronę „turecką” (węgiersko-pieczyńską), obiecując, że Węgrzy i Pieczyngowie pomogą im wrócić na ziemie muzułmańskie, ale odmówili. [51] Wtedy rozpoczęła się bitwa i armia bizantyjsko-bułgarska wyszła na prowadzenie, kończąc dzień częściowym zwycięstwem. Ponieważ Al-Masudi nie wspomina o oddziałach kupców muzułmańskich po stronie węgiersko-pieczyńskiej, można stwierdzić, że ich rola w bitwie zmniejszyła się. In the first day, before the battle, the Muslim merchants who stood in the frontline of the Hungarian-Pecheneg side, went to the Byzantine avantgarde, where the apostate Muslim cavalry stood, and tried to convince them to re-convert to their original faith, go with them to the "Turkish" (Hungarian-Pecheneg) side, promising that the Hungarians and Pechenegs will help them to return to the Muslim lands, but they refused. Then the battle started and the Byzantine-Bulgarian army came out ahead, ending the day with a partial victory. Because of the fact that the Muslim merchants troops on the Hungarian-Pecheneg side are not mentioned after this by Al-Masudi, we can conclude that their role in the battle diminished. W nocy obie armie pozostawały w szyku bojowym, podczas gdy przywódcy armii koczowniczej odbyli naradę wojenną. Jak donosi al-Masudi, "król" Pieczyngów poprosił go o pozwolenie na dowodzenie armią, ponieważ powiedział, że zna sposób na pokonanie armii bizantyjsko-bułgarskiej. Jego prośba została spełniona. [51] During the night the two armies remained in battle order, while the leaders of the nomadic army had a council of war. As al-Masudi reports, the Pecheneg "king" asked permission for him to command the army, because he said that he knew the way to beat the Byzantine-Bulgarian army. His request was granted. 7 Plik:The Hungarian campaign in the West and the Hungarian-Pecheneg campaign against Bulgaria and the Byzantine Empire of 934.jpg Węgierska kampania 934 roku przeciwko Bułgarii i Cesarstwu Bizantyjskiemu, w wyniku której rozpoczął się bizantyjski hołd Węgrom. O świcie drugiego dnia król Pieczyng utworzył wiele oddziałów jeździeckich liczących 1000 żołnierzy i ustawił je obok lewego i prawego skrzydła armii koczowniczej. Na początku bitwy oddziały jeździeckie z lewego skrzydła zbliżyły się do prawego skrzydła armii chrześcijańskiej, następnie skierowały się w prawo w kierunku centrum chrześcijańskiego, a następnie skierowały się na prawe skrzydło armii węgiersko-pieczyńskiej. Podczas ruchu wystrzelili grad strzał w kierunku prawego skrzydła bizantyjsko-bułgarskiego, a następnie środka. Oddziały jeździeckie z koczowniczej prawicy zrobiły to samo w przeciwnym kierunku. Te oddziały spotkały się w centrum chrześcijańskiej armii, razem zasypując ją kocem strzał, zanim się rozdzielili, kierując się w stronę drugiego skrzydła własnej armii. Następnie powtórzyli te same ataki, jadąc od prawej do lewej, potem od lewej do prawej, bez przerwy strzelając do wroga. Działania te były powtarzane bez przerwy, a odłamki poruszały się jak kamienie młyńskie podczas mielenia, pisze al-Masudi. [52] W tym wszystkim centrum węgiersko-pieczyngów, prawe i lewe skrzydło zatrzymało się. At the dawn of the second day, the Pecheneg king formed many equestrian detachments of 1000 men and positioned them next to the left and the right wing of the nomadic army. At the beginning of the battle, the equestrian detachments from the left wing neared the right wing of the Christian army, then went rightward towards the Christian center, then went to the right wing of the Hungarian-Pecheneg army. During their movement, they shot a rain of arrows towards the Byzantine-Bulgarian right wing, then the center. The equestrian detachments from the nomadic right wing did the same thing in the opposite direction. These detachments met at the center of the Christian army, together showering it with a blanket of arrows, before they separated, riding towards the other wing of their own army. Then they repeated the same attacks, riding from right to left, then left to right, shooting arrows on the enemy non-stop. These actions were repeated without stopping, the detachments moving like the millstones during grinding, al-Masudi writes. During all these the Hungarian-Pecheneg center, right, and left wings stood still. Nieustanne ataki oddziałów jeździeckich spowodowały ciężkie straty armii bizantyjsko-bułgarskiej, która stawała się coraz słabsza, a ich linie zaczęły się rozpadać, a oni nie mogli nic zrobić, aby powstrzymać te ataki. Ostatecznym rozwiązaniem było to, że chrześcijańska armia ze swoimi przerwanymi liniami przypuściła generalny atak na środek koczowniczej armii, która do tego czasu nie podjęła żadnych działań iz tego powodu była całkowicie reposycyjna. Kiedy bułgarsko-bizantyjczycy zbliżyli się do niego, koczownicza armia nagle rozdzieliła się i wpuściła chrześcijan do środka, a następnie wystrzeliła w nich deszcz strzał z obu stron, powodując ogromne straty i całkowity rozpad ich organizacji. , wtedy armia węgiersko-pieczyngowska rozpoczęła generalny atak na wroga z rozkazanymi liniami bojowymi, zmuszając ich do ucieczki, ale większość chrześcijan nie miała jak uciec, ponieważ byli otoczeni. Al-Masudi podkreśla, że ​​do tej pory koczownicza armia nie używała żadnej broni bliskiego zasięgu, a jedynie łuki, które spowodowały tyle strat Bizantyjsko-Bułgarzy, ale teraz wyciągnęli miecze i zaczęli ciąć wroga. Koczowniczy żołnierze ścigali ocalałego wroga. [53] The relentless attacks of the equestrian detachments caused heavy losses to the Byzantine-Bulgarian army, which became weaker and weaker, and their lines started to disintegrate, while they could do nothing to stop these attacks. As a final solution, the Christian army, with its broken lines, started a general attack against the center of the nomadic army, which did no action until that and because of this, it was totally reposeful. When the Bulgarian-Byzantines arrived near to it, the nomadic army suddenly split, and let the Christians to enter in the middle, then shot a rain of arrows from both sides on them, this causing huge losses and the total falling apart of their organisation, then the Hungarian-Pecheneg army started a general attack, with their ordered battle lines, on the enemy, causing them to start to flee, but the majority of the Christians had no way to run, because they were encircled. Al-Masudi underlines that until this moment the nomadic army had not used any close range weapons, only their bows which caused the Byzantine-Bulgarians so many losses, but now they pulled out their swords, and started to cut down the enemy. The nomadic soldiers chased the surviving enemy. Al-Masudi podkreśla, że ​​celem nomadów, który uważali za klucz do zwycięstwa, było złamanie porządku bojowego wroga przy zachowaniu jego nienaruszonego, a wraz z nim w odpowiednim momencie zwycięstwa nad przeciwnikiem. chaotyczna masa żołnierzy wroga. [54] Al-Masudi underlines the fact that the purpose of the nomads, which they saw as the key of the victory, was to break up the battle order of the enemy while keeping theirs intact, and with it, in the right moment to obtain victory over the disordered mass of enemy soldiers. Al-Masudi pisze, że Bułgarzy bizantyjscy stracili 60 000 żołnierzy z 62 000, [55] liczb, które oczywiście są przesadzone, wiedząc, że w rzeczywistości ich armia musiała liczyć około 20 000 ludzi, ale mimo wszystko z opisu bitwy rozumiemy, że ich porażka była miażdżąca, więc prawdopodobnie stracili większość swoich żołnierzy. Arabski geograf i historyk przesadza, pokazując ogromną liczbę zmarłych chrześcijan, że ich ciała zostały wykorzystane przez Węgrów i Pieczyngów do wspinania się na mury W.l.n.d.r. i zdobywania miasta. Koczownicy plądrowali miasto przez trzy dni, zabijając wielu ludzi, a tych, którzy przeżyli, wzięto do niewoli. [56] Al-Masudi writes that the Byzantine-Bulgarians lost 60,000 soldiers from 62,000, numbers which of course are exaggerated, knowing that in reality their army had to be around 20,000 men, but nevertheless from the description of the battle, we understand that their defeat was crushing, so they probably lost the majority of their soldiers. The Arab geographer and historian exaggerates to show the huge number of dead Christians, that their dead bodies were used by the Hungarians and Pechenegs to climb the walls of W.l.n.d.r, and to take the city. The nomads plundered the city for three days, killing many people, and those who survived were taken as captives. Następstwa Po zajęciu W.l.n.d.r (jak pokazano wcześniej, zakładamy, że miastem był Belgrad), armia koczownicza ruszyła w kierunku Konstantynopola. Al-Masudi wspomina, że ​​szli po drodze przez pola, farmy, które splądrowali, zabijając wielu ludzi, a innych brali do niewoli [57]. Symeon the Metaphrast pisze, że galopowali, aż dotarli do Konstantynopola i wzięli do niewoli „każdego Traka” [26]. Al-Masudi pisze, że przez 40 dni obozowali przed wielkim miastem, sprzedawali dzieciom i kobietom ubrania z tekstyliów, brokatu i jedwabiu. Ale zabili każdego ze swoich męskich jeńców, czasem też kobiety. To pokazuje ich gniew na tych, którzy zaatakowali ich osady i wypędzili ich dzieci. Było to częścią wojny psychologicznej, z której często korzystali koczownicy, którzy próbowali w ten sposób przestraszyć wroga, przekonując go, że taki atak na nich sprowokuje wielkie cierpienia napastników i ich rodzin. Niż al-Masudi pisze, że swoje najazdy na te terytoria rozszerzyły, a ich oddziały szturmowe docierały do ​​„krajów Rzymian i Słowian” [57]. Ostatnich informacji o tej kampanii i jej zakończeniu dowiadujemy się od Symeona Metafrast Logothetes, który pisze, że cesarz wysłał patrycjusza i protowestiariów Teofanesa, którzy zawarli pokój z Węgrami (jak wspomniano wcześniej, bizantyjska kronika nic nie wie o Pieczyngach) , tylko Węgrzy), płacąc za wypuszczenie każdego jeńca. [26] Bizantyńczycy tym traktatem pokojowym, także zgodzili się płacić hołd Węgrom, który przedłużono w 943 r., Obowiązywał do 957 r. [58] After taking W.l.n.d.r (as shown before, we presume that the city was Belgrade), the nomadic army went towards Constantinople. Al-Masudi mentions that they went along the way on fields, farms, which they plundered, killing many people, and took the others in captivity. Symeon the Metaphrast writes that they galloped until they reached Constantinople, and took captive "every Thracian". Al-Masudi writes that they camped in front of the great city for 40 days, they sold the children and women for clothes made from textile, brocade and silk. But they killed every one of their male captives, sometimes killing women too. This shows their anger against those who attacked their settlements and drove away their children. This was part of the psychological warfare used often by the nomads, who tried to frighten the enemy in this way, convincing them, that such an attack against them will provoke great suffering to the attackers and their families. Than al-Masudi writes that expended their raids in those territories, their raiding detachments reaching the "countries of the Romans and the Slavs". The last information about this campaign and its end we learn from Symeon the Metaphrast Logothetes, who writes that the emperor sent the patrician and protovestiarios Theophanes, who concluded peace with the Hungarians (as mentioned before, the Byzantine chronicle does not know anything about the Pechenegs, only the Hungarians), paying for the release of every captive. The Byzantines with this peace treaty, also accepted to pay tribute to the Hungarians, which extended in 943, lasted until 957. Przypisy

W.l.n.d.ri csata — Węgierskie najazdy na Europę — Czas Marzec lub kwiecień 934 Miejsce Gdzieś w Pierwsze carstwo bułgarskie, prawdopodobnie Belgrad Przyczyna Odwet za najazd Bułgarów na Węgrów i Pieczyngów Wynik Decydujące zwycięstwo Węgrów i Pieczyngów Strony konfliktu Cesarstwo Bizantyńskie Pierwsze carstwo bułgarskie Muzułmanie nawróceni na chrześcijaństwo Księstwo Węgier Pieczyngowie Muzułmańskie wojska pomocnicze Dowódcy Nieznany Nieznany dowódca węgierski Siły 62.000 60.000 Straty 60.000 Nieznane — {{{notes}}} — Węgierskie najazdy na Europę Południowy Bug (896)  ♦  Brenta (899)  ♦  Pozsonyi (907)  ♦  Eisenach (908)  ♦  Lechfeld (910)  ♦  Rednit (910)  ♦  Aschbach (913)  ♦  Anchialos (917)  ♦  Püchen (919)  ♦  Bitwa nad Drawą (925 (?))  ♦  Riade (933)  ♦  W.l.n.d.r (934)  ♦  Fraxinet (942)  ♦  Hiszpania (942)  ♦  Wels (943)  ♦  Augsburg (955)  ♦  Bitwa nad Driną (ok.960)  ♦  Syrmia (ok.960)  ♦  Wojna bułgarsko-węgierska (880–1380)  ♦  Arcadiopolis (970)