Elisabeth von Habsburg: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 15: | Linia 15: | ||
| | | | ||
| − | '''Elisabeth von Österreich''' (pol. ''Elżbieta Rakuszanka'', węg. ''Habsburg Erzsébet'' (* w [[Wiedeń|Wiedniu]] pod koniec [[1436]] lub początek [[1437]] | + | '''Elisabeth von Österreich''' (pol. ''Elżbieta Rakuszanka'', węg. ''Habsburg Erzsébet'' (* w [[Wiedeń|Wiedniu]] pod koniec [[1436]] lub początek [[1437]]<ref name=Wdowiszewski>Wdowiszewski 2005 ↓, str. 93.</ref>, † 30 sierpnia [[1505]] w [[Kraków|Krakowie]]) – [[polskie królowe|królowa polska]] i [[Wielkie Księstwo Litewskie|wielka księżna litewska]], posiadaczka starostwa w [[Konin]]ie w latach [[1461]]-1505 i w [[Pyzdry|Pyzdrach]] w latach 1461-1505<ref>Antoni Gąsiorowski, Starostowie wielkopolskich miast królewskich w dobie jagiellońskiej, Warszawa-Poznań 1981, s. 72.</ref>. |
Córka [[Władcy Niemiec|króla niemieckiego]] i [[Władcy Węgier|węgierskiego]] [[Albrecht II Habsburg|Albrechta II Habsburga]] i [[Elżbieta Luksemburska (1409-1442)|Elżbiety Luksemburskiej]], córki cesarza [[Zygmunt Luksemburski|Zygmunta Luksemburskiego]]. Jej babką była [[Elżbieta pomorska]], wnuczka [[Kazimierz III Wielki|Kazimierza III Wielkiego]]. Jej bratem był [[Władysław Pogrobowiec]]. | Córka [[Władcy Niemiec|króla niemieckiego]] i [[Władcy Węgier|węgierskiego]] [[Albrecht II Habsburg|Albrechta II Habsburga]] i [[Elżbieta Luksemburska (1409-1442)|Elżbiety Luksemburskiej]], córki cesarza [[Zygmunt Luksemburski|Zygmunta Luksemburskiego]]. Jej babką była [[Elżbieta pomorska]], wnuczka [[Kazimierz III Wielki|Kazimierza III Wielkiego]]. Jej bratem był [[Władysław Pogrobowiec]]. | ||
== Życiorys == | == Życiorys == | ||
| − | 25 lipca 1450 została zaręczona z Fryderykiem, synem [[władcy Saksonii|księcia saskiego]] i [[Elektorzy Rzeszy|elektora Rzeszy Niemieckiej]] [[Fryderyk II Łagodny|Fryderyka II Łagodnego]]. Ostatecznie małżeństwo nie doszło do skutku | + | 25 lipca 1450 została zaręczona z Fryderykiem, synem [[władcy Saksonii|księcia saskiego]] i [[Elektorzy Rzeszy|elektora Rzeszy Niemieckiej]] [[Fryderyk II Łagodny|Fryderyka II Łagodnego]]. Ostatecznie małżeństwo nie doszło do skutku<ref name=Wdowiszewski/>. 10 lutego 1454 Elżbieta poślubiła w [[Bazylika archikatedralna św. Stanisława i św. Wacława w Krakowie|katedrze krakowskiej]] [[Władcy Polski|polskiego króla]] [[Kazimierz IV Jagiellończyk|Kazimierza IV Jagiellończyka]] i została koronowana na królową. Małżeństwo pobłogosławił [[Jan Kapistran|święty Jan Kapistran]] - założyciel [[Bernardyni|klasztorów obserwanckich w Polsce, zwanych bernardynami]]. Wywierała znaczny wpływ na jego politykę. Jej pozycja wzrosła w 1457, po śmierci brata Władysława Pogrobowca, gdy stała się spadkobierczynią tronu Czech i Węgier{{odn|Spórna|Wierzbicki|2003|s=121}}. Jako dziedziczka tych królestw podjęła starania o osadzenie tam [[Jagiellonowie|Jagiellonów]] w osobie swego najstarszego syna [[Władysław II Jagiellończyk|Władysława]]. |
Zwana jest ''matką królów'', gdyż czterech z jej synów zostało królami, a córki Elżbiety poprzez swoje małżeństwa zostały skoligacone z większością panujących wówczas dynastii [[Europa|europejskich]]. Została pochowana w katedrze krakowskiej w [[Kaplica Świętokrzyska na Wawelu|Kaplicy Świętego Krzyża]]. W 1973 z inicjatywy [[Biskupi krakowscy|arcybiskupa metropolity krakowskiego]], [[kardynał]]a [[Jan Paweł II|Karola Wojtyły]] otwarto grób Elżbiety i przeprowadzono badania, które pozwoliły badaczom odtworzyć w przybliżeniu wygląd królowej{{odn|Spórna|Wierzbicki|2003|s=123}}. Ponowny pogrzeb Elżbiety Rakuszanki odbył się 17 października 1973. | Zwana jest ''matką królów'', gdyż czterech z jej synów zostało królami, a córki Elżbiety poprzez swoje małżeństwa zostały skoligacone z większością panujących wówczas dynastii [[Europa|europejskich]]. Została pochowana w katedrze krakowskiej w [[Kaplica Świętokrzyska na Wawelu|Kaplicy Świętego Krzyża]]. W 1973 z inicjatywy [[Biskupi krakowscy|arcybiskupa metropolity krakowskiego]], [[kardynał]]a [[Jan Paweł II|Karola Wojtyły]] otwarto grób Elżbiety i przeprowadzono badania, które pozwoliły badaczom odtworzyć w przybliżeniu wygląd królowej{{odn|Spórna|Wierzbicki|2003|s=123}}. Ponowny pogrzeb Elżbiety Rakuszanki odbył się 17 października 1973. | ||
Wersja z 09:45, 19 sie 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Elisabeth von Österreich (pol. Elżbieta Rakuszanka, węg. Habsburg Erzsébet (* w Wiedniu pod koniec 1436 lub początek 1437[1], † 30 sierpnia 1505 w Krakowie) – królowa polska i wielka księżna litewska, posiadaczka starostwa w Koninie w latach 1461-1505 i w Pyzdrach w latach 1461-1505[2]. Córka króla niemieckiego i węgierskiego Albrechta II Habsburga i Elżbiety Luksemburskiej, córki cesarza Zygmunta Luksemburskiego. Jej babką była Elżbieta pomorska, wnuczka Kazimierza III Wielkiego. Jej bratem był Władysław Pogrobowiec. Życiorys25 lipca 1450 została zaręczona z Fryderykiem, synem księcia saskiego i elektora Rzeszy Niemieckiej Fryderyka II Łagodnego. Ostatecznie małżeństwo nie doszło do skutku[1]. 10 lutego 1454 Elżbieta poślubiła w katedrze krakowskiej polskiego króla Kazimierza IV Jagiellończyka i została koronowana na królową. Małżeństwo pobłogosławił święty Jan Kapistran - założyciel klasztorów obserwanckich w Polsce, zwanych bernardynami. Wywierała znaczny wpływ na jego politykę. Jej pozycja wzrosła w 1457, po śmierci brata Władysława Pogrobowca, gdy stała się spadkobierczynią tronu Czech i Węgier[3]. Jako dziedziczka tych królestw podjęła starania o osadzenie tam Jagiellonów w osobie swego najstarszego syna Władysława. Zwana jest matką królów, gdyż czterech z jej synów zostało królami, a córki Elżbiety poprzez swoje małżeństwa zostały skoligacone z większością panujących wówczas dynastii europejskich. Została pochowana w katedrze krakowskiej w Kaplicy Świętego Krzyża. W 1973 z inicjatywy arcybiskupa metropolity krakowskiego, kardynała Karola Wojtyły otwarto grób Elżbiety i przeprowadzono badania, które pozwoliły badaczom odtworzyć w przybliżeniu wygląd królowej[4]. Ponowny pogrzeb Elżbiety Rakuszanki odbył się 17 października 1973. PotomstwoPlik:Krakow 2016 22.jpg Fryz heraldyczny na budynku Collegium Maius Uniwersytetu Jagiellońskiego, pierwszy z lewej w górnym rzędzie herb Habsburgów Elżbiety Rakuszanki Z małżeństwa Elżbiety i Kazimierza pochodziło trzynaścioro dzieci:
Przodkowie
Przypisy
Bibliografia
Zobacz też |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
- 0
- Strony importowane z polskiej Wikipedii
- Strony z odwołaniami do nieistniejących plików
- Dynastia
- Habsburgowie
- Polskie królowe
- Pochowani w bazylice archikatedralnej św. Stanisława i św. Wacława w Krakowie
- Nieznana data urodzenia
- Urodzeni w XV wieku
- Władcy Polski koronowani w katedrze wawelskiej
- Zmarli w 1505
- Zmarli w XVI wieku
- Żony władców Polski