Linia kolejowa nr 99: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 18: Linia 18:
  
 
== Historia ==  
 
== Historia ==  
Linię zbudowano i otwarto w 1899 roku<ref name = "sem">[https://semaforek.kolej.org.pl/wiki/index.php?title=Linia_kolejowa_nr_99_Chab%C3%B3wka_-_Zakopane ''Linia kolejowa nr 99 Chabówka - Zakopane''], semaforek.kolej.org.pl.</ref> w celu połączenia Zakopanego z siecią kolejową w [[Galicja (Europa Środkowa)|Galicji]], w szczególności połączenia Krakowa z gwałtownie rozbudowującym się ośrodkiem uzdrowiskowym i wypoczynkowym jakim stawało się wówczas Zakopane. Mimo trudnych warunków terenowych linia zbudowana została niewielkim stosunkowo kosztem, co odbiło się wyraźnie na jej jakości. Budowa odbywała się przy oporze miejscowej ludności, zwłaszcza we wsi [[Raba Wyżna]] oraz w [[Nowy Targ|Nowym Targu]]<ref>{{Cytuj książkę | autor = Józef Nyka | tytuł = Tatry polskie. Przewodnik | wydawca = Sport i Turystyka | miejsce = Warszawa | rok = 1995 | strony = | isbn = 9788391061251}}
+
Linię zbudowano i otwarto w 1899 roku<ref name = "sem">[https://semaforek.kolej.org.pl/wiki/index.php?title=Linia_kolejowa_nr_99_Chab%C3%B3wka_-_Zakopane ''Linia kolejowa nr 99 Chabówka - Zakopane''], semaforek.kolej.org.pl.</ref> w celu połączenia Zakopanego z siecią kolejową w [[Galicja (Europa Środkowa)|Galicji]], w szczególności połączenia Krakowa z gwałtownie rozbudowującym się ośrodkiem uzdrowiskowym i wypoczynkowym jakim stawało się wówczas Zakopane. Mimo trudnych warunków terenowych linia zbudowana została niewielkim stosunkowo kosztem, co odbiło się wyraźnie na jej jakości. Budowa odbywała się przy oporze miejscowej ludności, zwłaszcza we wsi [[Raba Wyżna]] oraz w [[Nowy Targ|Nowym Targu]]<ref>Józef Nyka: ''Tatry polskie''. Przewodnik. Warszawa: Sport i Turystyka, 1995. ISBN 978-83-910612-5-1.</ref>.  
</ref>.  
+
 
 
Budową linii miał kierować inż. Zepter i rzekomo stąd górale zwali przyjeżdżających turystów '[[Ceper|ceprami]]'; brak jednak na to dowodów<ref>[[Barbara Stanisławczyk|B. Stanisławczyk]], ''Ostatni krzyk. Od Katynia do Smoleńska historie dramatów i miłości'', Poznań 2011, s. 249, wspomina o inżynierze o nazwisku Cepr.</ref>.  
 
Budową linii miał kierować inż. Zepter i rzekomo stąd górale zwali przyjeżdżających turystów '[[Ceper|ceprami]]'; brak jednak na to dowodów<ref>[[Barbara Stanisławczyk|B. Stanisławczyk]], ''Ostatni krzyk. Od Katynia do Smoleńska historie dramatów i miłości'', Poznań 2011, s. 249, wspomina o inżynierze o nazwisku Cepr.</ref>.  
  

Wersja z 18:05, 20 gru 2020

Linia kolejowa nr 99 ChabówkaZakopanelinia kolejowa w województwie małopolskim.

Historia

Linię zbudowano i otwarto w 1899 roku[1] w celu połączenia Zakopanego z siecią kolejową w Galicji, w szczególności połączenia Krakowa z gwałtownie rozbudowującym się ośrodkiem uzdrowiskowym i wypoczynkowym jakim stawało się wówczas Zakopane. Mimo trudnych warunków terenowych linia zbudowana została niewielkim stosunkowo kosztem, co odbiło się wyraźnie na jej jakości. Budowa odbywała się przy oporze miejscowej ludności, zwłaszcza we wsi Raba Wyżna oraz w Nowym Targu[2].

Budową linii miał kierować inż. Zepter i rzekomo stąd górale zwali przyjeżdżających turystów 'ceprami'; brak jednak na to dowodów[3].

Linia na całym odcinku jest jednotorowa. Od 3 grudnia 1975 roku cała linia jest zelektryfikowana[1].

Linię budowano w trudnych, górskich warunkach terenowych. W celu zmniejszenia kosztów linię wytrasowano po stokach wzniesień, z licznymi ostrymi, często przeciwnie skierowanymi łukami. Z powodu oszczędności unikano nasypów prostujących, estakad i zaniechano budowy planowanego tunelu w obrębie Przełęczy Sieniawskiej. Zastosowano też duże nachylenia toru, przekraczające niekiedy 28‰. W rezultacie warunki trakcyjne na linii są bardzo trudne. Powoduje to trudności w prowadzeniu pociągów i w radykalny sposób wymusza ograniczenie ich prędkości.

W przeszłości pociągi na linii prowadzić mogły jedynie nieliczne typy parowozów przystosowanych do trudnych, górskich warunków. W okresie międzywojennym pociągi prowadziły tu niemieckie parowozy TKt1. Były one jednak konstrukcyjnie niezbyt udane, powolne, a do tego dość awaryjne. Dlatego też na początku lat trzydziestych zarząd PKP zdecydował się zamówić w Zakładach Hipolita Cegielskiego w Poznaniu nową lokomotywę, przeznaczoną specjalnie na linię Kraków - Zakopane. Skonstruowany wówczas polski parowóz OKz32 okazał się, mimo nie najlepszej wydajności kotła, dobrze dostosowany do trudnych warunków linii. Jak wykazały testy próbne był on w stanie pokonać on trasę Kraków – Zakopane z osobowym składem wagonów pół godziny szybciej niż TKt1. Lokomotywy OKz32 prowadziły pociągi osobowe i pośpieszne na trasie zakopiańskiej aż do jej elektryfikacji w 1975 roku. Czasami lokomotywy OKz32 zastępowane były przez TKt48 - bardzo udany polski parowóz skonstruowany już po wojnie. Do prowadzenia pociągów towarowych na trasie zakopiańskiej po II wojnie światowej bardzo przydatne okazały się natomiast niemieckie parowozy okresu wojennego (Ty2/Ty42). Stare parowozy używane niegdyś m.in. na linii zakopiańskiej można obecnie podziwiać w Skansenie Taboru Kolejowego w Chabówce. Niektóre z nich są jeszcze okresowo rozpalane i obsługują pociągi okazjonalne zestawiane z historycznego taborem.

19 marca 2018 PKP PLK podpisały z przedsiębiorstwem ZUE umowę na remont całej linii, budowę dodatkowego przystanku w Chabówce oraz budowę łącznicy pomiędzy linią 99 a linią kolejową Sucha Beskidzka – Chabówka, pozwalającej ominąć stację Chabówka[4].

Własności trakcyjne

Linię zbudowano w 1899 roku w celu połączenia Zakopanego z siecią kolejową w Galicji, w szczególności połączenia Krakowa z gwałtownie rozbudowującym się ośrodkiem uzdrowiskowym i wypoczynkowym jakim stawało się wówczas Zakopane. Mimo trudnych warunków terenowych linia zbudowana została niewielkim stosunkowo kosztem, co odbiło się wyraźnie na jej jakości. Budowa odbywała się przy oporze miejscowej ludności, zwłaszcza we wsi Raba Wyżna. Budową linii miał kierować inż. Zepter, rzekomo stąd górale zwali przyjeżdżających turystów 'ceprami'. Jednak brak na to dowodów[5].

Linia na całym odcinku jest jednotorowa. Od grudnia 1975 roku cała linia jest zelektryfikowana.

Linię budowano w trudnych, górskich warunkach terenowych. W celu zmniejszenia kosztów linię wytrasowano po stokach wzniesień, z licznymi ostrymi, często przeciwnie skierowanymi łukami. Z powodu oszczędności unikano nasypów prostujących, estakad, zaniechano budowy planowanego tunelu w obrębie Przełęczy Sieniawskiej. Zastosowano też duże nachylenia toru, przekraczające niekiedy 28 promili. W rezultacie warunki trakcyjne na linii są niemal ekstremalne. Powoduje to trudności w prowadzeniu pociągów i w radykalny sposób wymusza ograniczenie ich prędkości.

W przeszłości prowadzić pociągi na linii mogły jedynie nieliczne typy parowozów przystosowane do trudnych, górskich warunków. W okresie międzywojennym pociągi prowadziły tu niemieckie parowozy TKt1. Były one jednak konstrukcyjnie niezbyt udane, powolne, a do tego dość awaryjne. Dlatego też na początku lat trzydziestych zarząd PKP zdecydował się zamówić w Zakładach Hipolita Cegielskiego w Poznaniu nową lokomotywę, przeznaczoną specjalnie na linię Kraków - Zakopane. Skonstruowany wówczas polski parowóz OKz32 okazał się, mimo nie najlepszej wydajności kotła, dobrze dostosowany do trudnych warunków linii. Jak wykazały testy próbne był on w stanie pokonać on trasę Kraków-Zakopane z osobowym składem wagonów pół godziny szybciej niż TKt1. Lokomotywy OKz32 prowadziły pociągi osobowe i pośpieszne na trasie zakopiańskiej aż do jej elektryfikacji w 1975 roku. Czasami lokomotywy OKz32 zastępowane były przez TKt48 - bardzo udany polski parowóz skonstruowany już po wojnie. Natomiast do prowadzenia pociągów towarowych na trasie zakopiańskiej po II wojnie światowej bardzo przydatne okazały się niemieckie parowozy okresu wojennego Ty2/Ty42. Stare parowozy używane niegdyś m.in. na linii zakopiańskiej można obecnie podziwiać w Skansenie Taboru Kolejowego w Chabówce. Niektóre z nich są jeszcze okresowo rozpalane i obsługują pociągi okazjonalne zestawiane z historycznym taborem.


Wykaz maksymalnych prędkości[6]
(km/h)
Tor 1
odcinek linii pociągi
pasażerskie
szynobusy pociągi
towarowe
km pocz. km końcowy
-0,334 6,500 60
6,500 11,950 50
11,950 23,100 60
23,100 34,950 100 70
34,950 40,000 90
40,000 43,451 60

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Linia kolejowa nr 99 Chabówka - Zakopane, semaforek.kolej.org.pl.
  2. Józef Nyka: Tatry polskie. Przewodnik. Warszawa: Sport i Turystyka, 1995. ISBN 978-83-910612-5-1.
  3. B. Stanisławczyk, Ostatni krzyk. Od Katynia do Smoleńska historie dramatów i miłości, Poznań 2011, s. 249, wspomina o inżynierze o nazwisku Cepr.
  4. {{#invoke:Cytuj|auto}}{{#invoke:Sprawdź|Parametry|=problemy-w-cytuj|autor=|autor r=txt|cytat=txt|czasopismo=txt|data=|data dostępu=txt|format=txt|inni=txt|język=txt|miejsce=txt|odpowiedzialność=txt|opublikowany=txt|praca=txt|rozdział=txt|seria=txt|url=txt|tytuł=txt|wydanie=txt|wolumin=txt|numer=txt|wydawca=txt|opis=txt|redaktor=txt|s=txt|bibcode=txt|doi=txt|isbn=txt|issn=txt|lccn=txt|oclc=txt|pmc=txt|pmid=txt|arxiv=txt|jstor=txt|ol=txt|id=txt|archiwum=txt|odn=txt|zarchiwizowano=txt|typ nośnika=txt|dostęp=txt|patent=txt|kropka=txt}}
  5. B. Stanisławczyk, Ostatni krzyk. Od Katynia do Smoleńska historie dramatów i miłości, Poznań 2011, s. 249, wspomina o inżynierze o nazwisku Cepr.
  6. Błąd rozszerzenia cite: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie wykazy
Chabówka - Zakopane
Stacja Poronin
Stacja Poronin
Podstawowe informacje
Numer trasy99
OperatorPKP PLK
Długość43,334
Parametry trasy
Rozstaw1435 mm
Klasa linii3000 V DC
Max. szybkość100[1]
Przebieg linii
104
Station on track
0 km Chabówka
Unknown route-map component "ABZgr"
98
STR
hKRZWae
Raba
HST
3,275km Rokiciny Podhalańskie
Station on track
5,621km Raba Wyżna
Station on track
10,988km Sieniawa
HST
15,052km Pyzówka
Station on track
18,098km Lasek
hKRZWae
Czarny Dunajec
SKRZ-Au
957 ul. Ludźmierska
Station on track
22,595km Nowy Targ
Station on track
26,53km Szaflary
HST
28,351km Szaflary Wieś
Station on track
33,856km Biały Dunajec
hKRZWae
Biały Dunajec
SKRZ-Au
47
Station on track
37,466km Poronin
SKRZ-Au
961
hKRZWae
Poroniec
43,334km Zakopane
  1. Wykazy prędkości na liniach kolejowych zarządzanych przez PKP PLK: pociągi pasażerskie, autobusy szynowe, pociągi towarowe