Tar Zerind: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 15: Linia 15:
 
  |
 
  |
  
{{Infobox royalty
+
|
| name          = Zerind the Bald
+
{{Władca infobox
| title        =  
+
|władca            = Tar Zerind (węg.)
| image         =
+
|imiona            =
| caption =
+
|tytulatura        = sekretarza [[III. Béla|Beli III]]
| succession    = [[Somogy County (former)|Duke of Somogy]] ''(debated)''
+
|grafika          =
| reign        =before 972
+
|opis grafiki      =
| predecessor  =
+
|herb              =
| successor     = [[Koppány]]
+
|opis herbu        =  
| spouse        =
+
|faksymile         =  
| issue         =[[Koppány]]  
+
|opis faksymile    =  
| house = [[Árpád dynasty]]
+
|dewiza            =
| house-type=Dynasty
+
|1. tytuł          = [[Somogy County (former)|Duke of Somogy]] ''(debated)''
| father        = Teveli (?)
+
|1. od            = przed 972
| mother        =   
+
|1. do            = ok.972
| birth_date  =
+
|1. koronacja      =  
| birth_place =  
+
|1. poprzednik     =
| death_date  = c. 972
+
|1. następca      = [[Koppány]]
| death_place =
+
 
| burial_place =  
+
|dynastia         = [[Árpádowie]]<br><small>Arpadowie</small>
| religion =
+
|data urodzenia    = nieznana
| signature=
+
|miejsce urodzenia =
 +
|data śmierci      = ok.972
 +
|miejsce śmierci  =
 +
|przyczyna śmierci =
 +
|miejsce spoczynku =
 +
|ojciec            = [[Teveli]]
 +
|matka            =  
 +
|rodzeństwo        =  
 +
|1. związek        =  
 +
  |1. związek z      =
 +
|1. związek od    =  
 +
|1. związek do    =  
 +
|1. dzieci        =  
 +
 
 +
|odznaczenia      =  
 +
|commons          =  
 +
|wikiźródła        =  
 +
|wikicytaty        =  
 
}}
 
}}
  
Linia 51: Linia 68:
 
Niektórzy historycy (w tym György Szabados i Attila Zsoldos) twierdzą, że Zerind mógł być panem ziemi między Balatonem a rzeką Sawą, która była zdominowana przez [[horka|horkę]] [[Bulcsú]] do 955 roku.<ref name=Szabados/> Gyula Kristó sugeruje, że otrzymał to terytorium jako rekompensatę za zrzeczenie się prawa do zastąpienia wielkiego księcia [[Taksony]]ego na rzecz jego syna, Gejzy<ref name=Szabados/>. Jeśli teoria panowania Zerinda w południowym [[Zadunaje|Zadunaju]] i [[Slawonia|Slawonii]] jest słuszna, jego syn, Koppány, który nosił tytuł księcia Somogy, odziedziczył domenę Zerinda.<ref name=Szabados/> Według innej teorii, również zaproponowanej przez Kristó, Zerind mógł być przez jakiś czas Wielkim Księciem Węgrów.<ref name=Kristó/>
 
Niektórzy historycy (w tym György Szabados i Attila Zsoldos) twierdzą, że Zerind mógł być panem ziemi między Balatonem a rzeką Sawą, która była zdominowana przez [[horka|horkę]] [[Bulcsú]] do 955 roku.<ref name=Szabados/> Gyula Kristó sugeruje, że otrzymał to terytorium jako rekompensatę za zrzeczenie się prawa do zastąpienia wielkiego księcia [[Taksony]]ego na rzecz jego syna, Gejzy<ref name=Szabados/>. Jeśli teoria panowania Zerinda w południowym [[Zadunaje|Zadunaju]] i [[Slawonia|Slawonii]] jest słuszna, jego syn, Koppány, który nosił tytuł księcia Somogy, odziedziczył domenę Zerinda.<ref name=Szabados/> Według innej teorii, również zaproponowanej przez Kristó, Zerind mógł być przez jakiś czas Wielkim Księciem Węgrów.<ref name=Kristó/>
  
Data śmierci Zerinda jest nieznana.<ref name=Szabados/> Historyk Gusztáv Heckenast mówi, że zmarł około 967 roku.<ref name=Szabados/> György Szabados pisze, że Zerind mógł zostać zamordowany przez wielkiego księcia Gejżę, ponieważ średniowieczne legendy podkreślały, że Gejza był okrutnym władcą.<ref name=Szabados/>
+
Data śmierci Zerinda jest nieznana.<ref name=Szabados/> Historyk Gusztáv Heckenast mówi, że zmarł około 967 roku.<ref name=Szabados/> György Szabados pisze, że Zerind mógł zostać zamordowany przez wielkiego księcia [[Gejza|Gejżę]], ponieważ średniowieczne legendy podkreślały, że Gejza był okrutnym władcą.<ref name=Szabados/>
  
 
== Przypisy ==
 
== Przypisy ==

Wersja z 14:59, 26 gru 2020

Tar Zerind (węg.)

sekretarza Beli III
Duke of Somogy (debated)
Okres od przed 972
do ok.972
Następca Koppány
Dane biograficzne
Dynastia Árpádowie
Arpadowie
Państwo {{{państwo}}}
Urodziny nieznana
Śmierć ok.972
Ojciec Teveli

Tar Zerind (* Xw., † XW.) – węgierski pan. Zgodnie z konsensusem współczesnych uczonych był on członkiem królewskiej dynastii Arpadów. Był ojcem Koppányego, zbuntowanego księcia Somogy z końca X wieku.

Rodzina

Zerind ojcem Koppány, przeciwnika Stefana I, według Chronica Hungarorum.[1][2][3] Próba przejęcia tronu przez Koppányego przeciwko Stefanowi po śmierci ojca Stefana, Gejzyy, Wielkiego Księcia Węgrów, sugeruje, że Zerind i jego syn byli członkami węgierskiej rodziny królewskiej pochodzącej od Arpada.[1] Jednak dokładne powiązania rodzinne Zerinda są przedmiotem dyskusji, ponieważ nie ma go na liście wnuków Arpada, sporządzonej przez cesarza bizantyjskiego Konstantyna VII Porfirogenety w połowie X wieku.[1]

Według dwóch historyków (István Katona i Kornél Bakay), Zerind jest identyczny z Michałem, młodszym bratem Wielkiego Księcia Gejzy, którego pogańskie imię jest nieznane.[1] Mówią, że Zerind musiał być blisko spokrewniony z Gejzą, ponieważ roszczenie Koppányego do wdowy po Gejzie, Sarolcie, zostało zakwalifikowane jako kazirodcza próba przez XIV-wieczne węgierskie kroniki, ale było w pełni zgodne z pogańskim zwyczajem lewiratu.[1] Inni historycy (w tym Kristó Gyula i György Szabados) piszą, że Zerind był potomkiem jednego ze starszych synów Arpada, Tarkatzusa lub Jutotzasa.[2][1] Na przykład Kristó pisze, że próba przejęcia tronu przez Koppányego po śmierci wielkiego księcia Gejzy pokazuje, że Koppány i Zerind byli potomkami najstarszego syna Arpada, ponieważ Gejza (który był wnukiem najmłodszego syna Arpada, Zoltána) powinien był być zastąpiony przez najstarszego potomka pierworodnego syna Arpada, jeśli Węgrzy przyjęli prawo zwyczajowe podobne do zwyczajów rządzących dziedziczeniem przywódców plemiennych wśród innego ludu stepów eurazjatyckich, Pieczyngów.[2][1]

Pozycja

Niektórzy historycy (w tym György Szabados i Attila Zsoldos) twierdzą, że Zerind mógł być panem ziemi między Balatonem a rzeką Sawą, która była zdominowana przez horkę Bulcsú do 955 roku.[1] Gyula Kristó sugeruje, że otrzymał to terytorium jako rekompensatę za zrzeczenie się prawa do zastąpienia wielkiego księcia Taksonyego na rzecz jego syna, Gejzy[1]. Jeśli teoria panowania Zerinda w południowym Zadunaju i Slawonii jest słuszna, jego syn, Koppány, który nosił tytuł księcia Somogy, odziedziczył domenę Zerinda.[1] Według innej teorii, również zaproponowanej przez Kristó, Zerind mógł być przez jakiś czas Wielkim Księciem Węgrów.[2]

Data śmierci Zerinda jest nieznana.[1] Historyk Gusztáv Heckenast mówi, że zmarł około 967 roku.[1] György Szabados pisze, że Zerind mógł zostać zamordowany przez wielkiego księcia Gejżę, ponieważ średniowieczne legendy podkreślały, że Gejza był okrutnym władcą.[1]

Przypisy

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 Szabados, György (2011). Magyar államalapítások a IX-X. században [Fundamenty państw węgierskich w IX - X wieku]. Szegedi Középkorász Műhely. str. 240, 243-251, 260. ISBN 978-963-08-2083-7.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Kristó, Gyula (2001). "The Life of King Stephen the Saint". W: Zsoldos, Attila (wyd.). Saint Stephen and His Country: A Newborn Kingdom in Central Europe – Hungary. Lucidus Kiadó. str. 18. ISBN 963-86163-9-3.
  3. Engel, Pál (2001). The Realm of St Stephen: A History of Medieval Hungary, 895–1526. I.B. Tauris Publishers. ISBN 1-86064-061-3.

Źródła

  • Engel, Pál (2001). The Realm of St Stephen: A History of Medieval Hungary, 895–1526. I.B. Tauris Publishers. ISBN 1-86064-061-3.
  • Kristó, Gyula (2001). "The Life of King Stephen the Saint". W: Zsoldos, Attila (ed.). Saint Stephen and His Country: A Newborn Kingdom in Central Europe – Hungary. Lucidus Kiadó. str. 15–36. ISBN 963-86163-9-3.
  • Szabados, György (2011). Magyar államalapítások a IX-X. században [Fundamenty państw węgierskich w IX - X wieku]. Szegedi Középkorász Műhely. ISBN 978-963-08-2083-7.