Speyeri szerződés: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:1]]
+
[[Kategoria:0]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
Linia 14: Linia 14:
 
  |-style="vertical-align:top;"
 
  |-style="vertical-align:top;"
 
  |
 
  |
 +
 +
[[Image:Partium1570.PNG|thumb|left|300px|Posiadłości Jana Zygmunta w 1570]]
  
 
'''Speyeri szerződés''' (pol. ''Traktat w Spirze''), podpisany na sejmie w Spirze w 1570 r., był porozumieniem pokojowym między dwoma Królestwami Węgier: [[Królestwo Węgier (1526–1867)|Węgrami Królewskimi]] pod wodzą [[Maksymilian II|Maksymiliana II]] i [[Wschodnie Królestwo Węgier|Królestwem Węgier Wschodnich]], rządzonym przez [[Jan Zygmunt Zápolya|Jana Zygmunta Zápolya]].
 
'''Speyeri szerződés''' (pol. ''Traktat w Spirze''), podpisany na sejmie w Spirze w 1570 r., był porozumieniem pokojowym między dwoma Królestwami Węgier: [[Królestwo Węgier (1526–1867)|Węgrami Królewskimi]] pod wodzą [[Maksymilian II|Maksymiliana II]] i [[Wschodnie Królestwo Węgier|Królestwem Węgier Wschodnich]], rządzonym przez [[Jan Zygmunt Zápolya|Jana Zygmunta Zápolya]].
Linia 24: Linia 26:
  
 
Jan Zygmunt zrezygnował z tytułu króla Węgier, jednak Maksymilian II uznał władzę Jana Zygmunta jako „księcia Siedmiogrodu”, a w zamian Jan Zygmunt przyjął Maksymiliana II na króla Węgier ze zwierzchnictwem nad swoim księstwem.<ref>Andrew Pettegree, ''[https://books.google.com/books?id=ZdSVnJDClesC&pg=PA192 The Reformation World]'', Routledge, 2000, str. 192.</ref>
 
Jan Zygmunt zrezygnował z tytułu króla Węgier, jednak Maksymilian II uznał władzę Jana Zygmunta jako „księcia Siedmiogrodu”, a w zamian Jan Zygmunt przyjął Maksymiliana II na króla Węgier ze zwierzchnictwem nad swoim księstwem.<ref>Andrew Pettegree, ''[https://books.google.com/books?id=ZdSVnJDClesC&pg=PA192 The Reformation World]'', Routledge, 2000, str. 192.</ref>
 
[[Image:Partium1570.PNG|thumb|right|Posiadłości Jana Zygmunta w 1570]]
 
  
 
Jan Zygmunt został ''princeps Transsylvaniae et partium regni Hungariae dominus'' − księciem Siedmiogrodu i części Królestwa Węgier.<ref name="Keul">István Keul, [https://books.google.com/books?id=5J09mqMWiogC&pg=PA40 ''Early modern religious communities in East-Central Europe: ethnic diversity, denominational plurality, and corporative politics in the principality of Transylvania (1526–1691)''], BRILL, 2009, str. 61</ref> Zgodnie z traktatem Księstwo Siedmiogrodu nadal było częścią Królestwa Węgier w rozumieniu prawa publicznego<ref>Anthony Endrey, [https://books.google.com/books?id=ewYiAAAAMAAJ&pg=PA70 ''The Holy Crown of Hungary''], Hungarian Institute, 1978, str. 70</ref>.
 
Jan Zygmunt został ''princeps Transsylvaniae et partium regni Hungariae dominus'' − księciem Siedmiogrodu i części Królestwa Węgier.<ref name="Keul">István Keul, [https://books.google.com/books?id=5J09mqMWiogC&pg=PA40 ''Early modern religious communities in East-Central Europe: ethnic diversity, denominational plurality, and corporative politics in the principality of Transylvania (1526–1691)''], BRILL, 2009, str. 61</ref> Zgodnie z traktatem Księstwo Siedmiogrodu nadal było częścią Królestwa Węgier w rozumieniu prawa publicznego<ref>Anthony Endrey, [https://books.google.com/books?id=ewYiAAAAMAAJ&pg=PA70 ''The Holy Crown of Hungary''], Hungarian Institute, 1978, str. 70</ref>.
  
 
Traktat ten, podobnie jak wcześniejszy [[układ w Wielkim Waradynie]], zatwierdził zasadę zjednoczonych Węgier. [[Partium]] i [[Siedmiogród]] zostały powierzone Janowi Zygmuntowi Zápolya, jako wasalowi Maksymiliana. Jak wspomniano powyżej, Zápolyowie mieli już Partium, ale teraz Habsburgowie uznali ich panowanie. W pewnym sensie Jan Zygmunt zamienił swój królewski tytuł na terytorium.
 
Traktat ten, podobnie jak wcześniejszy [[układ w Wielkim Waradynie]], zatwierdził zasadę zjednoczonych Węgier. [[Partium]] i [[Siedmiogród]] zostały powierzone Janowi Zygmuntowi Zápolya, jako wasalowi Maksymiliana. Jak wspomniano powyżej, Zápolyowie mieli już Partium, ale teraz Habsburgowie uznali ich panowanie. W pewnym sensie Jan Zygmunt zamienił swój królewski tytuł na terytorium.
 
{{Treaties of Hungary}}
 
  
 
== Przypisy ==
 
== Przypisy ==
 
{{izvori}}
 
{{izvori}}
 +
 +
|
 +
{{Traktaty Andegawenów}}
 +
|}
  
 
[[Kategoria:Treaties of the Kingdom of Hungary (1000–1918)|Speyer (1570)]]
 
[[Kategoria:Treaties of the Kingdom of Hungary (1000–1918)|Speyer (1570)]]
 
[[Kategoria:Treaties of the Habsburg Monarchy|Speyer (1570)]]
 
[[Kategoria:Treaties of the Habsburg Monarchy|Speyer (1570)]]

Wersja z 21:29, 27 gru 2020

Plik:Partium1570.PNG
Posiadłości Jana Zygmunta w 1570

Speyeri szerződés (pol. Traktat w Spirze), podpisany na sejmie w Spirze w 1570 r., był porozumieniem pokojowym między dwoma Królestwami Węgier: Węgrami Królewskimi pod wodzą Maksymiliana II i Królestwem Węgier Wschodnich, rządzonym przez Jana Zygmunta Zápolya.

Transylwania przed traktatem w Spirze

W przeciwieństwie do autonomicznego Królestwa Chorwacji, średniowieczna Siedmiogród nie była odrębną ziemią Świętej Korony Węgier, była po prostu odrębną administracyjnie[1] i integralną częścią[2][3] średniowiecznego Królestwa Węgier.

Status Transylwanii po traktacie

Jan Zygmunt zrezygnował z tytułu króla Węgier, jednak Maksymilian II uznał władzę Jana Zygmunta jako „księcia Siedmiogrodu”, a w zamian Jan Zygmunt przyjął Maksymiliana II na króla Węgier ze zwierzchnictwem nad swoim księstwem.[4]

Jan Zygmunt został princeps Transsylvaniae et partium regni Hungariae dominus − księciem Siedmiogrodu i części Królestwa Węgier.[5] Zgodnie z traktatem Księstwo Siedmiogrodu nadal było częścią Królestwa Węgier w rozumieniu prawa publicznego[6].

Traktat ten, podobnie jak wcześniejszy układ w Wielkim Waradynie, zatwierdził zasadę zjednoczonych Węgier. Partium i Siedmiogród zostały powierzone Janowi Zygmuntowi Zápolya, jako wasalowi Maksymiliana. Jak wspomniano powyżej, Zápolyowie mieli już Partium, ale teraz Habsburgowie uznali ich panowanie. W pewnym sensie Jan Zygmunt zamienił swój królewski tytuł na terytorium.

Przypisy

  1. Carlile Aylmer Macartney (2008). Hungary: From Ninth Century Origins to the 1956 Uprising. Transaction Publishers. str. 23. ISBN 9780202366654. Zarchiwizowane z oryginału 2020-05-14.
  2. Felicia Rosu (2017). Elective Monarchy in Transylvania and Poland-Lithuania, 1569-1587. Oxford University Press. str. 24. ISBN 9780192506436. Zarchiwizowane z oryginału 2020-05-14.
  3. Rogers Brubaker; Margit Feischmidt; Jon Fox; Liana Grancea (2018). Nationalist Politics and Everyday Ethnicity in a Transylvanian Town. Princeton University Press. str. 57. ISBN 9780880334792. Zarchiwizowano z oryginału 2020-05-14.
  4. Andrew Pettegree, The Reformation World, Routledge, 2000, str. 192.
  5. István Keul, Early modern religious communities in East-Central Europe: ethnic diversity, denominational plurality, and corporative politics in the principality of Transylvania (1526–1691), BRILL, 2009, str. 61
  6. Anthony Endrey, The Holy Crown of Hungary, Hungarian Institute, 1978, str. 70
Traktaty:
15px 15px 15px Plik:Blason Louis Ier de Hongrie.svg 15px Dynastii Andegawenów
15px 15px 15px 13px Plik:Coa Hungary Country History Mathias Corvinus 3(1458-1490).svg 15px Królów elekcyjnych

Treaty of Bruck (1328)  ♦  Treaty of Enns (1336)  ♦  Hungarian–Lithuanian Treaty (1351)  ♦  Hungarian–Neapolitan Treaty (1352)  ♦  Traktat z Zadaru (1358)  ♦  Treaty of Brunn (1364)  ♦  Treaty of Torino (1381)  ♦  Treaty of Iglo (1397)  ♦  Treaty of Lubowla (1412)  ♦  Truce of Eger (1437)  ♦  Pokój w Szeged (1444)  ♦  Truce of Radkersburg (1447)  ♦  Hunyadi–Frederick pact (1450)  ♦  Traktat pokojowy z Wiener Neustadt (1463)  ♦  Treaty of Ófalu (1474)  ♦  Treaty of Korneoburg-Gmunden (1477)  ♦  Treaty of Brno (1478)  ♦  Treaty of Piotrków (1479)  ♦  Pokój w Ołomuńcu (1479)  ♦  Pozsonyi béke (1491)  ♦  I Kongers Wiedeński (1515)  ♦  Układ w Wielkim Waradynie (1538)  ♦  Traktat w Spirze (1570)