Liüntika: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 14: | Linia 14: | ||
|-style="vertical-align:top;" | |-style="vertical-align:top;" | ||
| | | | ||
| + | |||
| + | '''Liüntika''' lub '''Levente''' (* nieznana, † przed 907), węgierski wódz plemienny, najstarszy synem Wielkiego Księcia [[Árpád]]a. Jako dowódca wojskowy brał udział w podboju węgierskim (weg. ''Honfoglalás'', „''Landtaking''”). | ||
| + | |||
| + | == Pozycje == | ||
| + | |||
| + | Zgodnie ze strukturą państwową [https://pl.wikipedia.org/wiki/Turkuci Turkuci] i [https://pl.wikipedia.org/wiki/Chazarowie Chazarów], nad połączonymi narodami panował książę koronny. Jest to zgodne ze źródłami, w których Liüntika pojawiła się jako przywódca [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kabarowie Kabarów]. Kabarowie byli ostatnią grupą etniczną, która dołączyła do narodu węgierskiego. Według cesarza bizantyjskiego [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konstantyn_VII_Porfirogeneta Konstantyna VII Porfirogenety] – zgodnie z opowieścią Horka [[Bulcsú]] - przywódca (archont) rządził trzema plemionami Kabarów, nawet w czasach cesarza. Konstantyn uważał, że Lüntika była tym liderem podczas Podboju.<ref name=GyGy>Györffy György. István király és műve. Gondolat Budapest 1983.</ref> | ||
| + | |||
| + | == Życie == | ||
| + | |||
| + | Liüntika wraz z ludem Kabarów walczył z [https://en.wikipedia.org/wiki/First_Bulgarian_Empire pierwszym Carstwem Bułgarskim], podczas gdy jego ojciec [[Árpád]] rozpoczął ofensywę z główną armią w sojuszu z [https://pl.wikipedia.org/wiki/Pa%C5%84stwo_wielkomorawskie Państwem wielkomorawskim] na Panonię i granicę bułgarską na [[Wielka Nizina Węgierska|Wielkiej Nizinie Węgierskiej]].<ref name=GyGy/> Po podboju prawdopodobnie zostali przywódcami Moraw, ponieważ w pobliżu zatoki Thaya istniał zamek morawski, Břeclav (Lundenburg) pojawił się jako Laventenburch w źródle z 1054 roku.<ref name=GyGy/> | ||
| + | |||
| + | Jego niepewna tożsamość została zwiększona przez Konstantyna VII, który wspomniał o nim jako synu [[Arpád]]a podczas bułgarskich kampanii, ale później, gdy wymienia potomków Árpáda, Liüntika nie jest wymieniona wśród dzieci wielkiego księcia. Próbował także wyjaśnić, że Liüntika/Levente stracił życie podczas kampanii i nie miał potomków. Wydaje się, że jest to sprzeczne z wyżej wymienioną nazwą miejscowości Laventenburch. W innych opiniach jego tożsamość jest taka sama z jednym z pozostałych czterech synów, utożsamiano go głównie z drugim najstarszym synem, Tarhacsi/[[Tarkacsu]]/Tarkatzus/Tarhos.<ref>szerk.: Kristó Gyula (főszerk.), Engel Pál, Makk Ferenc: ''Korai magyar történeti lexikon (9-14- század)''. Akadémiai Kiadó, Budapest, str. 662.</ref> [[Földes Péter|Péter Földes]] ma specjalną teorię dotyczącą sprzeczności: słowo „Árpád” oznaczało funkcję, której po raz pierwszy użył Wielki Książę [[Álmos]], ojciec Árpáda. Nadał to imię swojemu pierworodnemu dziecku, przyszłemu spadkobiercy. Według Földesa te dwie interpretacje można by wtedy mieszać, Liüntika był synem „Árpáda Álmos”, więc mógł być młodszym bratem Wielkiego Księcia Árpáda, a nie jego synem.<ref>Földes Péter: Ha az ősi krónikák igazat mondanak, Bp., 1982. ISBN 963-11-2731-1.</ref> | ||
| + | |||
| + | == Przypisy == | ||
| + | {{izvori}} | ||
| | | | ||
| Linia 33: | Linia 48: | ||
|1. poprzednik = | |1. poprzednik = | ||
|1. następca = | |1. następca = | ||
| − | |dynastia = [[ | + | |dynastia = [[Árpadowie]] |
| − | |data urodzenia = | + | |data urodzenia = VIII wiek |
|miejsce urodzenia = | |miejsce urodzenia = | ||
|data śmierci = przed 907 | |data śmierci = przed 907 | ||
| Linia 53: | Linia 68: | ||
|wikicytaty = | |wikicytaty = | ||
}} | }} | ||
| − | + | |} | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
{{SORTUJ:Arpadowie, Liuntika}} | {{SORTUJ:Arpadowie, Liuntika}} | ||
| Linia 74: | Linia 75: | ||
[[Kategoria:Arpadowie]] | [[Kategoria:Arpadowie]] | ||
[[Kategoria:Historia Węgier]] | [[Kategoria:Historia Węgier]] | ||
| + | [[Kategoria:Węgierscy wodzowie]] | ||
[[Kategoria:Urodzeni w IX wieku]] | [[Kategoria:Urodzeni w IX wieku]] | ||
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]] | [[Kategoria:Nieznana data urodzenia]] | ||
[[Kategoria:Nieznana data śmierci]] | [[Kategoria:Nieznana data śmierci]] | ||
[[Kategoria:Zmarli w X wieku]] | [[Kategoria:Zmarli w X wieku]] | ||
Wersja z 11:13, 3 sty 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Liüntika lub Levente (* nieznana, † przed 907), węgierski wódz plemienny, najstarszy synem Wielkiego Księcia Árpáda. Jako dowódca wojskowy brał udział w podboju węgierskim (weg. Honfoglalás, „Landtaking”). PozycjeZgodnie ze strukturą państwową Turkuci i Chazarów, nad połączonymi narodami panował książę koronny. Jest to zgodne ze źródłami, w których Liüntika pojawiła się jako przywódca Kabarów. Kabarowie byli ostatnią grupą etniczną, która dołączyła do narodu węgierskiego. Według cesarza bizantyjskiego Konstantyna VII Porfirogenety – zgodnie z opowieścią Horka Bulcsú - przywódca (archont) rządził trzema plemionami Kabarów, nawet w czasach cesarza. Konstantyn uważał, że Lüntika była tym liderem podczas Podboju.[1] ŻycieLiüntika wraz z ludem Kabarów walczył z pierwszym Carstwem Bułgarskim, podczas gdy jego ojciec Árpád rozpoczął ofensywę z główną armią w sojuszu z Państwem wielkomorawskim na Panonię i granicę bułgarską na Wielkiej Nizinie Węgierskiej.[1] Po podboju prawdopodobnie zostali przywódcami Moraw, ponieważ w pobliżu zatoki Thaya istniał zamek morawski, Břeclav (Lundenburg) pojawił się jako Laventenburch w źródle z 1054 roku.[1] Jego niepewna tożsamość została zwiększona przez Konstantyna VII, który wspomniał o nim jako synu Arpáda podczas bułgarskich kampanii, ale później, gdy wymienia potomków Árpáda, Liüntika nie jest wymieniona wśród dzieci wielkiego księcia. Próbował także wyjaśnić, że Liüntika/Levente stracił życie podczas kampanii i nie miał potomków. Wydaje się, że jest to sprzeczne z wyżej wymienioną nazwą miejscowości Laventenburch. W innych opiniach jego tożsamość jest taka sama z jednym z pozostałych czterech synów, utożsamiano go głównie z drugim najstarszym synem, Tarhacsi/Tarkacsu/Tarkatzus/Tarhos.[2] Péter Földes ma specjalną teorię dotyczącą sprzeczności: słowo „Árpád” oznaczało funkcję, której po raz pierwszy użył Wielki Książę Álmos, ojciec Árpáda. Nadał to imię swojemu pierworodnemu dziecku, przyszłemu spadkobiercy. Według Földesa te dwie interpretacje można by wtedy mieszać, Liüntika był synem „Árpáda Álmos”, więc mógł być młodszym bratem Wielkiego Księcia Árpáda, a nie jego synem.[3] Przypisy
|
| |||||||||||||||||||||||||||||
