Kurszán: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:1ban]]
+
[[Kategoria:0]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
Linia 61: Linia 61:
 
  |opis faksymile    =  
 
  |opis faksymile    =  
 
  |dewiza            =  
 
  |dewiza            =  
 +
 
  |1. tytuł          = [[Kende]]|
 
  |1. tytuł          = [[Kende]]|
 
  |1. od            = 894 ?
 
  |1. od            = 894 ?
 
  |1. do            = ok.904
 
  |1. do            = ok.904
 
  |1. koronacja      =  
 
  |1. koronacja      =  
  |1. poprzednik    =  
+
  |1. poprzednik    = [[brak informacji]]
  |1. następca      =  
+
  |1. następca      = [[brak informacji]]
 +
 
 
  |dynastia          = Jedno z głównych plemion Madziarów
 
  |dynastia          = Jedno z głównych plemion Madziarów
 +
|państwo = [[Księstwo Węgier]]
 
  |data urodzenia    = nieznana
 
  |data urodzenia    = nieznana
 
  |miejsce urodzenia =  
 
  |miejsce urodzenia =  
 
  |data śmierci      = ok.904
 
  |data śmierci      = ok.904
  |miejsce śmierci  = [[Bawaria]]
+
  |miejsce śmierci  = [[Bawaria]], nad rzeką Fischa
 
  |przyczyna śmierci = na pola walki
 
  |przyczyna śmierci = na pola walki
 
  |miejsce spoczynku =  
 
  |miejsce spoczynku =  
Linia 92: Linia 95:
  
 
[[Kategoria:Historia Węgier]]
 
[[Kategoria:Historia Węgier]]
 +
[[Kategoria:Węgierscy wodzowie]]
 
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
 
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
 
[[Kategoria:Urodzeni w IX wieku]]
 
[[Kategoria:Urodzeni w IX wieku]]

Aktualna wersja na dzień 13:15, 8 sty 2021

Kurszán (* VIII w., † ok.904) − wódz Madziarów.

W 894 wraz z Arpadem prosił Bizancjum o pomoc przeciwko Bułgarom. Zginął podczas najazdu na Bawarię.

Kurszán ( * nieznana, † 904)[1] — był kendem, tj. jednym z królów podwójnej monarchii wczesnych Węgrów wraz z gyulą, czyli wodzem wojennym, którym był Árpád. Podczas gdy kende prawdopodobnie odpowiadał z grubsza chazarskiemu tytułowi kaganowi, rola Kurszána była zrównana z tytułem wojskowym chazarskiego beka[2]. W źródłach łacińskich nazywano go rex[3], a niektórzy uczeni twierdzą, że miał status polityczny świętego króla, dopóki nie został zmasakrowany w spisku politycznym zachodnich władców i tymczasowo zastąpił go Árpád.[4]

Węgierski podbój

Odegrał kluczową rolę w podboju węgierskim.[5] W latach 892/893 wraz z Arnulfem z Karyntii zaatakował Wielkie Morawy, aby zabezpieczyć wschodnie granice Cesarstwa Franków. Arnulf przekazał mu wszystkie zdobyte ziemie na Morawach. Kurszán zajmował także południową część Węgier należącą do Królestwa Bułgarii. Zawarł sojusz z cesarzem bizantyjskim Leonem VI Filozofem po uświadomieniu sobie bezbronności kraju od południa. Razem niespodziewanie pokonali armię cara Bułgarii Symeona.

Latem 904 roku Ludwik IV Dziecię zaprosił Kurszána i jego świtę do negocjacji nad rzeką Fischa. Tam wszyscy zostali zamordowani[6][7]. Od tego momentu Árpád został jedynym władcą[8] i zajął część terytorium swojego byłego partnera. Rodzina Kurszán osiadła w pobliżu Óbuda, gdzie zbudowała Kurszánvára (czyli Zamek Kurszán). Po śmierci Kurszána żyli pod nazwą Kartal.

Istnieją toponimiczne ślady Kurszána po prawej stronie Dunaju.[9]

Zobacz także

Przypisy

  1. Acta historica Academiae Scientiarum Hungaricae, Volume 9, Magyar Tudományos Akadémia, 1963, str. 353
  2. Andrew Ayton; Pal Engel (2005). The Realm of St Stephen: History of Medieval Hungary, 895-1526. Cambridge University Press. str. 18. ISBN 0-521-36447-7.
  3. SZABÓ, Christopher "The Magyar Raids: Fact and Fable" październik–grudzień 2012
  4. Mária Steiner, Museums in Budapest: Hungarian National Museum, Museum of Fine Arts, Hungarian National Gallery, Museum of Applied Arts, Ethnographical Museum, Budapest Historical Museum, Corvina Kiadó, 1985, str. 64
  5. Györffy, György (1959). "Tanulmányok a magyar állam eredetéről". Budapest: Akadémiai Publishing Company.
  6. Timothy Reuter; Rosamond McKitterick (2005). The New Cambridge Medieval History. Cambridge University Press. ISBN 0-521-36447-7.
  7. Andrew L. Simon, Istvan Lazar (2001). Transylvania: A Short History. ISBN 1-931313-21-0.
  8. "Conquest, Settlement, and Raids (History of Transylvania)". Institute of History of the Hungarian Academy of Sciences, wspólna publikacja z Węgierskim Instytutem Badawczym Kanady, filią naukową Uniwersytetu w Toronto. 2001.
  9. "Gyula and the Gyulas (History of Transylvania)". Institute of History of the Hungarian Academy of Sciences, wspólna publikacja z Węgierskim Instytutem Badawczym Kanady, filią naukową Uniwersytetu w Toronto. 2001.

Źródła

  • Sándor Katona: Árpád (Koronás Kerecsen Publishing Co., 2007)

Kurszán (węg.)

Kende
Kende
Okres od 894 ?
do ok.904
Poprzednik brak informacji
Następca brak informacji
Dane biograficzne
Dynastia Jedno z głównych plemion Madziarów
Państwo Księstwo Węgier
Urodziny nieznana
Śmierć ok.904
Miejsce Bawaria, nad rzeką Fischa
Przyczyna na pola walki