Szapolyai György: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 14: | Linia 14: | ||
| | | | ||
| − | '''Szapolyai György''' (pol. ''Jerzy Zápolya'') (* luty [[1495]], † 29 sierpnia [[1526]]), węgierski szlachcic, [[ispán]] komitatu [[ | + | '''Szapolyai György''' (pol. ''Jerzy Zápolya'') (* luty [[1495]], † 29 sierpnia [[1526]]), węgierski szlachcic, [[ispán]] komitatu [[Szepes]]. |
| − | Syn [[Stefan Zápolya|Stefana Zápolyi]] i księżniczki cieszyńskiej [[Jadwiga cieszyńska|Jadwigi]]. W | + | Syn [[Stefan Zápolya|Stefana Zápolyi]] i księżniczki cieszyńskiej [[Jadwiga cieszyńska|Jadwigi]]. W 1504 roku zaręczył się z [[Elżbieta Korwin|Elżbietą]], córką [[Jan Korwin|Jana Korwina]] i wnuczką króla węgierskiego [[Maciej Korwin|Macieja Korwina]], ale ta wkrótce zmarła. Poległ w 1526 roku w [[Bitwa pod Mohaczem|bitwie pod Mohaczem]]. W życiu politycznym [[Królestwo Węgier|królestwa]] został zepchnięty na bok przez swojego brata [[Szapolyai I. János|Jana I]]. |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
== Życiorys == | == Życiorys == | ||
| Linia 57: | Linia 53: | ||
| | | | ||
{{Urzędnik infobox | {{Urzędnik infobox | ||
| − | |urzędnik = Szapolyai György | + | |urzędnik = Szapolyai György (węg.) |
|imiona = | |imiona = | ||
| − | |tytulatura = | + | |tytulatura = |
|grafika = | |grafika = | ||
|opis grafiki = | |opis grafiki = | ||
| Linia 68: | Linia 64: | ||
|dewiza = | |dewiza = | ||
| − | |1. tytuł = | + | |1. tytuł = |
|1. od = | |1. od = | ||
|1. do = | |1. do = | ||
| Linia 117: | Linia 113: | ||
{{SORTUJ:Szapolyai, Gyorgy}} | {{SORTUJ:Szapolyai, Gyorgy}} | ||
| + | [[Kategoria:Dynastie]] | ||
[[Kategoria:Szapolyai]] | [[Kategoria:Szapolyai]] | ||
| − | |||
| − | |||
[[Kategoria:Urodzeni w 1495]] | [[Kategoria:Urodzeni w 1495]] | ||
[[Kategoria:Zmarli w 1526]] | [[Kategoria:Zmarli w 1526]] | ||
[[Kategoria:Zmarli w XVI wieku]] | [[Kategoria:Zmarli w XVI wieku]] | ||
[[Kategoria:Zginęli pod Mohaczem]] | [[Kategoria:Zginęli pod Mohaczem]] | ||
Wersja z 14:39, 12 sty 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Szapolyai György (pol. Jerzy Zápolya) (* luty 1495, † 29 sierpnia 1526), węgierski szlachcic, ispán komitatu Szepes. Syn Stefana Zápolyi i księżniczki cieszyńskiej Jadwigi. W 1504 roku zaręczył się z Elżbietą, córką Jana Korwina i wnuczką króla węgierskiego Macieja Korwina, ale ta wkrótce zmarła. Poległ w 1526 roku w bitwie pod Mohaczem. W życiu politycznym królestwa został zepchnięty na bok przez swojego brata Jana I. Spis treściŻyciorysZ inicjatywy swojej matki, księżniczki cieszyńskiej Jadwigi, wdowy po palatynie Stefanie Szapolyai, która w życiu starszego brata Elisabeth Corvin, Christopher, obiecała wesprzeć wdowę po Corvin Jose, Beatrycze, jeśli ten syn (również) W lutym 1505 r. Elżbieta wyszła za mąż za młodszego syna Jerzego, księżniczki Jadwigi, który, zgodnie z umową, odziedziczy majątek Hunyadi po swojej przyszłej żonie [2]. Beatrycze potwierdziła te zaręczyny po śmierci syna († 17 marca 1505), 25 sierpnia 1505 r. W Rakolnok [3], ale król węgierski Władysław II podarował majątki wdowie i córce na cześć Jana Korwina, datowanego na 31 sierpnia 1506 r. [4], więc Beatrix rozwiodła się z córką. Az anyjának, Hedvig tescheni hercegnőnek, Szapolyai István nádor özvegyének a kezdeményezésére, aki még Corvin Erzsébet idősebbik öccse, Kristóf életében megígérte, hogy támogatni fogja Corvin Jáos özvegyét, Frangepán Beatrixot, amennyiben ez a fia (is)[1] meghalna, hogy az ősiség törvényével összhangban előállott magszakadás miatt a lánya, Erzsébet örökölhesse a Hunyadi-birtokokat, Erzsébetet 1505. februárjában Budán eljegyezték Hedvig hercegnő kisebbik fiával, Györggyel, aki a megállapodás szerint a leendő felesége révén szintén a Hunyadi-vagyon örököse lesz.[2] Frangepán Beatrix ezt az eljegyzést a fia halála (1505. március 17.) után, 1505. augusztus 25-én is megerősítette Rakolnokon,[3] de miután II. Ulászló magyar király 1506. augusztus 31-én kelt adománylevelével Corvin János érdemeire való tekintettel az özvegyének és a leányának adományozta a birtokokat,[4] ezért Beatrix mégis felbontotta a lánya jegyességét. Wraz z zaręczynami Hunyadi-Szapolyai w lutym 1505 r. poproszono jego brata, 18-letniego Jana lub ich matkę, księżniczkę piastowską, Jadwigę Cieszyńską, o poślubienie pary królewskiej córki Władysława II i Anny de Foix-Candale, 19-miesięczna księżniczka Anna, która była jedną z matek chrzestnych Jadwigi Cieszyńskiej. Jednak sąd odrzucił tę prośbę w jak najbardziej uprzejmy sposób, uzasadniając to tym, że prawdą jest, że król miał tylko jedną córkę, ale nadal miał nadzieję na urodzenie następcy tronu, a nie córki. jej mąż będzie spadkobiercą. A Hunyadi–Szapolyai eljegyzéssel párhuzamosan 1505. februárjában a bátyja, a 18 éves János, illetőleg az ő nevében az anyjuk, Piast Hedvig tescheni hercegnő feleségül kérte a királyi pár, II. Ulászló és Candale-i Anna leányát, a 19 hónapos Anna hercegnőt, akinek Tescheni Hedvig az egyik keresztanyja volt. Az udvar azonban a leánykérést a lehető legudvariasabb formában, de azzal az indoklással utasította el, hogy igaz ugyan, hogy csak egy leánygyermeke van a királynak, de még minden reménye megvan arra, hogy egy fiúörököse szülessen, és ő kövesse a trónon, semmint hogy leánya férje legyen az örökös. Przed bitwą pod Mohaczami György został wybrany na naczelnego wodza zmarłego Toma Brata wraz z Pawłem Tomori; zginął w bitwie. Györgyöt a mohácsi ütközet előtt Tomori Pál mellé a csatából elkésett bátyja helyett fővezérnek választották; a csatában eltűnt. W swojej pracy zatytułowanej Epistola de perdicione regni Hungarorum György Szerémi cytuje list, w którym [[Mikołaj Tatai (kapelan dworski) w liście Epistola flebis oskarżył hrabiego György o zabicie króla Ludwika uciekiniera z bitwy pod Mohaczem [pl. 5] Jest to nasze jedyne źródło od kapelana dworskiego, Miklósa Tatai, a list, który napisał, został napisany ręcznie jako raport György Szerémi, więc historycy nie uznają go za autentyczny. [6] Szerémi György Epistola de perdicione regni Hungarorum című munkájában idéz egy levelet, amelyben Tatai Miklós (udvari káplán) Epistola flebis (Siralmas levél) című írásában azzal vádolta Szapolyai György grófot, hogy ő gyilkolta meg a mohácsi csatából menekülő Lajos királyt a dunaszekcsői plébános házában.[5] Tatai Miklós nevű udvari káplánról ez az egyetlen forrásunk, ráadásul az általa írt levél ugyanazzal a kézírással készült, mint Szerémi György tudósítása, így ezt az értesülést a történészek nem fogadják el hitelesnek.[6] Przypisy
Zasoby
Więcej informacji
Bibliografia
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||