Géza herceg: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - ", † " na ", † ")
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:0b]]
+
[[Kategoria:0]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z angielskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z angielskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
Linia 15: Linia 15:
 
  |
 
  |
  
−
'''Géza herceg''' (pol. ''książę Gejza'', cz. ''Gejza Uherský'') (* 1150, † 1210), węgierski książę, najmłodszy syn króla Węgier [[II. Géza|Gejzy II]]; brat królów [[III. István|Stefana III]] i [[IV. Béla|Beli III]]. '''Pielgrzymował''' do Ziemi Świętej podczas [[III wyprawa krzyżowa|Trzeciej Krucjaty]] z armią 2000 węgierskich wojowników.
+
'''Géza herceg''' (pol. ''książę Gejza'', cz. ''Gejza Uherský'') (* 1150, † 1210), węgierski książę, najmłodszy syn króla Węgier [[II. Géza|Gejzy II]]; brat królów [[III. István|Stefana III]] i [[IV. Béla|Beli III]]. Uczestnik [[III wyprawa krzyżowa|Trzeciej Krucjaty]] do Ziemi Świętej, stojąc na czele armii 2 000 węgierskich wojowników.
−
 
 
−
<small><small>'''Géza ''' (1150s–1210) was a [[Hungarian people|Hungarian]] royal prince and the youngest son of the King  [[Géza II of Hungary]]. Prince Géza was brother to the Kings [[Stephen III of Hungary|Stephen III]] and [[Béla III of Hungary]]. He traveled to the Holy Land during the  [[Third Crusade]] with an army of 2,000 Hungarian warriors. </small></small>
 
  
 
== Biografia==
 
== Biografia==
  
 +
Urodził się na początku lat 50. XII. wieku, jako trzeci syn węgierskiego króla Gejzy II i jego żony, księżniczki [[Eufrozyna|Eufrozyny]] z Kijowa.{{odn|Kristó & Makk 1996|p. 190, Appendix 3}} Po śmierci króla Gejzy II nastąpiło kilka konfliktów o sukcesję królewską. Dwaj bracia króla Gejzy II na krótko przejęli koronę, panując jako [[II. László|Władysław II]] i [[IV. István|Stefan IV]]. Starszy brat księcia został koronowany na Stefana III po pokonaniu stryja w bitwie.
  
−
Urodził się na początku lat 50. XII. wieku, jako trzeci syn węgierskiego króla Gejzy II i jego żony, księżniczki [[Eufrozyna|Eufrozyny]] z Kijowa [1]. Po śmierci króla Gejzy II nastąpiło kilka konfliktów o sukcesję królewską. Dwaj bracia króla Gejzy II na krótko przejęli koronę, panując jako [[II. László|Władysław II]] i [[IV. István|Stefan IV]]. Starszy brat księcia został koronowany na Stefana III po pokonaniu '''wuja''' w bitwie.
+
Za panowania Stefana III wojny z [[Bizancjum]]. Cesarz [[Manuel I Komnenos]], wielokrotnie rywalizował z Gejzą II, ponieważ był zdeterminowany, aby rozszerzyć swoje wpływy na Węgry. Matka Manuela I była świętą [[Piroska|Piroską]], córką świętego króla Węgier [[I. László|Władysława I]], zawsze bardzo interesowała się sprawami wewnętrznymi Węgier. Manuel I i Stefan III ostatecznie rozwiązali to poprzez porozumienie pokojowe podpisane w 1163 r., w którym młodszy brat króla Węgier [[III. Béla|Bela]] miał zostać wysłany do Konstantynopola jako poręczenie. Za swoich rządów Stefan III trzymał na dworze Eufrozyny swojej matki swego najmłodszego brata, księcia Gejzę.
−
 
 
−
<small><small>Prince Géza was born in the early 1150s, the third son of King [[Géza II of Hungary]] and his wife, Princess [[Euphrosyne of Kiev]].{{sfn|Kristó|Makk|1996|p=190, Appendix 3}} After King Géza II died, there were several conflicts over the royal succession. Two brothers of King Géza II briefly seized the crown, reigning as Ladislaus II and [[Stephen IV of Hungary]]. The prince's elder brother was crowned [[Stephen III of Hungary]] after defeating his uncle in battle.  </small></small>
 
−
 
 
−
Za panowania Stefana III wojny z biznatyńskim imperium trwały. Bizantyjski cesarz, [[Manuel I Komnenos]], wielokrotnie rywalizował z Gejzą II, ponieważ był zdeterminowany, aby rozszerzyć swoje wpływy na Węgry. Matka Manuela I była świętą [[Piroska|Piroską]], córką świętego króla Węgier [[I. László|Władysława I]], zawsze bardzo interesowała się sprawami wewnętrznymi Węgier. Manuel I i Stefan III ostatecznie rozwiązali to poprzez porozumienie pokojowe podpisane w 1163 r., w którym młodszy brat króla Węgier [[III. Béla|Bela]] miał zostać wysłany do Konstantynopola jako poręczenie. Za swoich rządów Stefan III trzymał na dworze Eufrozyny swojej matki swego najmłodszego brata, księcia Gejzę.
 
−
 
 
−
<small><small>During the reign of Stephen III, the wars against the [[Byzantine empire]] continued. Byzantine emperor, [[Manuel I Komnenos]], had previously competed with Géza II on many occasions, as he was determined to expand his influence over Hungary. Manuel I's mother was Saint [[Piroska of Hungary]], daughter of Saint [[Ladislaus I of Hungary]], and he always had a great interest in the internal affairs of Hungary. Manuel I and Stephen III eventually resolved this through a peace accord signed in 1163, in which the Hungarian King's younger brother [[Béla III of Hungary|Béla]], was to be sent to [[Constantinople]] in surety. During Stephen III's rule, he kept his mother Euphrosyne, and his youngest brother, Prince Géza, at court. </small></small>
 
−
 
 
−
Po śmierci Stefana III w 1172 r. jego najstarszy brat, książę Bela, został odwołany z Konstantynopola, by wstąpić na tron ​​i '''powstrzymać''' próbę '''przejęcia tronu''' przez jego młodszego brata, księcia Gejzę.
 
−
 
 
−
<small><small>After Stephen III's death in 1172, his next eldest brother, Prince Béla, was recalled from Constantinople to ascend the throne and forestall any attempt at accession by his younger brother, Prince Géza.  </small></small>
 
−
 
 
−
Bela w ciągu kilku miesięcy został koronowany na króla Węgier jako [[III. Béla|Bela III]], ale stanął w obliczu sprzeciwu ze strony własnej matki, królowej-wdowy i swego brata, księcia Gejzy, który zaczął spiskować przeciwko niemu, aby uzyskać koronę Węgier. Po kilku nieudanych próbach Bela III aresztował oboje: uwięził swoją matkę, lecz książę Gejza uciekł do [https://pl.wikipedia.org/wiki/Henryk_Jasomirgott Henryka II], księcia Austrii w 1174 lub 1175 r., by szukać ochrony [2]. Gdy Henryk odmówił ekstradycji Gejzy, Bela wraz z księciem Czech [https://pl.wikipedia.org/wiki/Sobies%C5%82aw_II_Przemy%C5%9Blida Sobiesławem II] przeprowadzili ataki na Austrię. Rok później książę Gejza próbował przekonać czeskiego Sobiesława II, aby pomógł mu spotkać [[Fryderyk I Barbarossa|Fryderyka I]], Świętego Cesarza Rzymskiego, ale Sobiesław pojmał Gejzę i przekazał go Beli w 1177 r. [3]
 
  
−
<small><small>Within a few months, he was crowned Béla III of Hungary but faced opposition from his own mother, the Queen Dowager, and his brother, Prince Géza, who began conspiring against him to obtain the Crown of Hungary. After a couple of failed attempts, Béla III had them arrested. He imprisoned his mother, but Prince Géza fled to [[Henry II, Duke of Austria]] in 1174 or 1175 to seek protection.{{sfn|Makk|1989|p=109}} When Henry refused to extradite Géza, Béla launched plundering raids into Austria, together with [[Soběslav II, Duke of Bohemia]].{{sfn|Makk|1989|p=111}} A year later, Prince Géza tried to persuade Soběslav II of Bohemia to help him meet [[Frederick I, Holy Roman Emperor]], but Soběslav seized Géza and handed him over to Béla in 1177.{{sfn|Makk|1989|p=111}} </small></small>
+
Po śmierci Stefana III w 1172 r. jego najstarszy brat, książę Bela, został odwołany z Konstantynopola, by wstąpić na tron ​​i zapobiec próbie przejęcia tronu przez jego młodszego brata, księcia Gejzę.
  
−
Bela po raz kolejny uwięził swojego brata, a także nadal więził matkę, Eufrozyne. [4] [3] Książę Gejza siedział w więzieniu między 1177 a 1189 r. W 1189 roku pojawiła się nadzieja uwolnienia w związku z przygotowaniami do [[III krucjata|trzeciej krucjaty]]. W tym roku Fryderyk I, Święty Rzymski Cesarz, przybył na Węgry i został przyjęty przez króla Belę III. Dowiedziawszy się o kłopotach księcia Gejzy, cesarz niemiecki poprosił Belę III o pozwolenie uwięzionemu Gejzie na poprowadzenie małej armii węgierskiej na krucjatę jako eskorty. [5] [6] Bela III na to zezwolił i 2000 węgierskich rycerzy udało się do Ziemi Świętej pod przewodnictwem Gejzy i arcybiskupa [[Csák Ugrin]].
+
Bela w ciągu kilku miesięcy został koronowany na króla Węgier jako [[III. Béla|Bela III]], ale stanął w obliczu sprzeciwu ze strony własnej matki, królowej-wdowy i swego brata, księcia Gejzy, który zaczął spiskować przeciwko niemu, aby uzyskać koronę Węgier. Po kilku nieudanych próbach Bela III aresztował oboje: uwięził swoją matkę, lecz książę Gejza uciekł do [https://pl.wikipedia.org/wiki/Henryk_Jasomirgott Henryka II], księcia Austrii w 1174 lub 1175 r., by szukać ochrony{{odn|Makk|1989|p=109}. Gdy Henryk odmówił ekstradycji Gejzy, Bela wraz z księciem Czech [https://pl.wikipedia.org/wiki/Sobies%C5%82aw_II_Przemy%C5%9Blida Sobiesławem II] przeprowadzili ataki na Austrię. Rok później książę Gejza próbował przekonać czeskiego Sobiesława II, aby pomógł mu spotkać [[Fryderyk I Barbarossa|Fryderyka I]], Świętego Cesarza Rzymskiego, ale Sobiesław pojmał Gejzę i przekazał go Beli w 1177 r.{{odn|Makk|1989|p=111}}
  
−
<small><small>Béla once again imprisoned his brother, and he also put their mother, Euphrosyne, in confinement.{{sfn|Kristó|Makk|1996|p=213}}{{sfn|Makk|1989|p=111}} Prince Géza languished in prison from 1177 to 1189. Freedom arrived for him in 1189 due to preparations for the [[Third Crusade]]. That year, [[Frederick I, Holy Roman Emperor]], arrived in Hungary and was received by King Béla III. Learning of Prince Géza's predicament, the German emperor asked Béla III to allow the imprisoned Géza to lead a small Hungarian army to the Crusade as an escort.{{sfn|Makk|1989|p=122}}{{sfn|Engel|2001|p=54}} Béla III allowed this, and 2,000 Hungarian soldiers left for the Holy Land under the leadership of Géza and Archbishop [[Ugrin Csák, Archbishop of Esztergom|Ugrin Csák]]. </small></small>
+
Bela po raz kolejny uwięził swojego brata, a także nadal więził matkę, Eufrozyne.{{odn|Kristó|Makk|1996|p=213}}{{odn|Makk|1989|p=111}} Książę Gejza siedział w więzieniu między 1177 a 1189 r. W 1189 roku pojawiła się nadzieja uwolnienia w związku z przygotowaniami do [[III krucjata|trzeciej krucjaty]]. W tym roku Fryderyk I, Święty Rzymski Cesarz, przybył na Węgry i został przyjęty przez króla Belę III. Dowiedziawszy się o kłopotach księcia Gejzy, cesarz niemiecki poprosił Belę III o pozwolenie uwięzionemu Gejzie na poprowadzenie małej armii węgierskiej na krucjatę jako eskorty.{{odn|Makk|1989|p=122}}{{odn|Engel|2001|p=54}} Bela III na to zezwolił i 2 000 węgierskich rycerzy udało się do Ziemi Świętej pod przewodnictwem Gejzy i arcybiskupa [[Csák Ugrin|Ugrina Csáka]].
  
−
Po trzeciej krucjacie i śmierci niemieckiego cesarza Bela III nakazał Gejzie i jego ludziom wrócić na Węgry, ale książę i jego rycerze postanowili pozostać w Ziemi Świętej. Wiadomo, że Gejza pojął bizantyńską szlachciankę za żonę w latach 1190–1191. Historycy szacują, że Gejza zmarł około 1210 r., ponieważ po raz ostatni wspomniano o nich w średniowiecznych kronikach.
+
Po trzeciej krucjacie i śmierci niemieckiego cesarza Bela III nakazał Gejzie i jego ludziom wrócić na Węgry, ale książę i jego rycerze postanowili pozostać w Ziemi Świętej. Wiadomo, że Gejza pojął bizantyjską szlachciankę za żonę w latach 1190–1191. Historycy szacują, że Gejza zmarł około 1210 r., ponieważ po raz ostatni wspomniano nich w średniowiecznych kronikach.
  
−
<small><small>After the Third Crusade, and the death of the German emperor, Béla III ordered Géza and his men to return to Hungary, but the Prince and his guard decided to remain in the Holy Land. It is known that Géza took a Byzantine noblewoman as wife between 1190 and 1191. Historians estimate that Géza died about 1210 because that was the last time he was mentioned by medieval chronicles. </small></small>
+
== Przypisy ==
 +
{{izvori}}
  
 
== Źródła ==
 
== Źródła ==
Linia 69: Linia 57:
 
  |1. poprzednik    =  
 
  |1. poprzednik    =  
 
  |1. następca      =  
 
  |1. następca      =  
−
  |dynastia          = [[Árpádowie]]<br><small>(Arpadowie)</small>
+
  |dynastia          = [[Arpadowie]]
 +
|państwo = [[Królestwo Węgier]]
 
  |data urodzenia    = ok.1151
 
  |data urodzenia    = ok.1151
 
  |miejsce urodzenia =  
 
  |miejsce urodzenia =  
Linia 94: Linia 83:
  
 
[[Kategoria:Arpadowie]]
 
[[Kategoria:Arpadowie]]
−
[[Kategoria:Krzyżowcy III. krucjaty]]
+
[[Kategoria:Krzyżowcy III krucjaty]]
 
[[Kategoria:Węgierscy jeńcy wojenni]]
 
[[Kategoria:Węgierscy jeńcy wojenni]]
 +
[[Kategoria:Węgierscy królewicze]]
 
[[Kategoria:Węgierscy książęta]]
 
[[Kategoria:Węgierscy książęta]]
 
[[Kategoria:Węgierscy pretendenci]]
 
[[Kategoria:Węgierscy pretendenci]]
 
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
 
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
−
[[Kategoria:Zmarli w 1210]]
+
[[Kategoria:Urodzeni w XIII wieku]]
 
[[Kategoria:Zmarli w XIII wieku]]
 
[[Kategoria:Zmarli w XIII wieku]]
 +
[[Kategoria:Nieznana data śmierci]]

Wersja z 11:39, 17 sty 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Géza herceg (pol. książę Gejza, cz. Gejza Uherský) (* 1150, † 1210), węgierski książę, najmłodszy syn króla Węgier Gejzy II; brat królów Stefana III i Beli III. Uczestnik Trzeciej Krucjaty do Ziemi Świętej, stojąc na czele armii 2 000 węgierskich wojowników.

Biografia

Urodził się na początku lat 50. XII. wieku, jako trzeci syn węgierskiego króla Gejzy II i jego żony, księżniczki Eufrozyny z Kijowa.[1] Po śmierci króla Gejzy II nastąpiło kilka konfliktów o sukcesję królewską. Dwaj bracia króla Gejzy II na krótko przejęli koronę, panując jako Władysław II i Stefan IV. Starszy brat księcia został koronowany na Stefana III po pokonaniu stryja w bitwie.

Za panowania Stefana III wojny z Bizancjum. Cesarz Manuel I Komnenos, wielokrotnie rywalizował z Gejzą II, ponieważ był zdeterminowany, aby rozszerzyć swoje wpływy na Węgry. Matka Manuela I była świętą Piroską, córką świętego króla Węgier Władysława I, zawsze bardzo interesowała się sprawami wewnętrznymi Węgier. Manuel I i Stefan III ostatecznie rozwiązali to poprzez porozumienie pokojowe podpisane w 1163 r., w którym młodszy brat króla Węgier Bela miał zostać wysłany do Konstantynopola jako poręczenie. Za swoich rządów Stefan III trzymał na dworze Eufrozyny swojej matki swego najmłodszego brata, księcia Gejzę.

Po śmierci Stefana III w 1172 r. jego najstarszy brat, książę Bela, został odwołany z Konstantynopola, by wstąpić na tron ​​i zapobiec próbie przejęcia tronu przez jego młodszego brata, księcia Gejzę.

Bela w ciągu kilku miesięcy został koronowany na króla Węgier jako Bela III, ale stanął w obliczu sprzeciwu ze strony własnej matki, królowej-wdowy i swego brata, księcia Gejzy, który zaczął spiskować przeciwko niemu, aby uzyskać koronę Węgier. Po kilku nieudanych próbach Bela III aresztował oboje: uwięził swoją matkę, lecz książę Gejza uciekł do Henryka II, księcia Austrii w 1174 lub 1175 r., by szukać ochrony{{odn|Makk|1989|p=109}. Gdy Henryk odmówił ekstradycji Gejzy, Bela wraz z księciem Czech Sobiesławem II przeprowadzili ataki na Austrię. Rok później książę Gejza próbował przekonać czeskiego Sobiesława II, aby pomógł mu spotkać Fryderyka I, Świętego Cesarza Rzymskiego, ale Sobiesław pojmał Gejzę i przekazał go Beli w 1177 r.[2]

Bela po raz kolejny uwięził swojego brata, a także nadal więził matkę, Eufrozyne.[3][2] Książę Gejza siedział w więzieniu między 1177 a 1189 r. W 1189 roku pojawiła się nadzieja uwolnienia w związku z przygotowaniami do trzeciej krucjaty. W tym roku Fryderyk I, Święty Rzymski Cesarz, przybył na Węgry i został przyjęty przez króla Belę III. Dowiedziawszy się o kłopotach księcia Gejzy, cesarz niemiecki poprosił Belę III o pozwolenie uwięzionemu Gejzie na poprowadzenie małej armii węgierskiej na krucjatę jako eskorty.[4][5] Bela III na to zezwolił i 2 000 węgierskich rycerzy udało się do Ziemi Świętej pod przewodnictwem Gejzy i arcybiskupa Ugrina Csáka.

Po trzeciej krucjacie i śmierci niemieckiego cesarza Bela III nakazał Gejzie i jego ludziom wrócić na Węgry, ale książę i jego rycerze postanowili pozostać w Ziemi Świętej. Wiadomo, że Gejza pojął bizantyjską szlachciankę za żonę w latach 1190–1191. Historycy szacują, że Gejza zmarł około 1210 r., ponieważ po raz ostatni wspomniano nich w średniowiecznych kronikach.

Przypisy

  1. ↑ Kristó & Makk 1996 p. 190, Appendix 3 ↓.
  2. ↑ 2,0 2,1 Makk 1989 ↓, str. 111.
  3. ↑ Kristó i Makk 1996 ↓, str. 213.
  4. ↑ Makk 1989 ↓, str. 122.
  5. ↑ Engel 2001 ↓, str. 54.

Źródła

  • Engel, Pál (2001). The Realm of St Stephen: A History of Medieval Hungary, 895–1526. I.B. Tauris Publishers. ISBN 1-86064-061-3.
  • Kristó, Gyula; Makk, Ferenc (1996). Az Árpád-ház uralkodói [Władcy domu Árpáda] (po węgiersku). I.P.C. Könyvek. ISBN 963-7930-97-3.
  • Makk, Ferenc (1989). The Árpáds and the Comneni: Political Relations between Hungary and Byzantium in the 12th century (Tłumacz György Novák). Akadémiai Kiadó. ISBN 963-05-5268-X.

Géza herceg (weg.)
książę Gejza (pol.)
Gejza Uherský (cz.)

— królewicz węgierski —
Herb Arpadów
Herb Arpadów
Dane biograficzne
Dynastia Arpadowie
Państwo Królestwo Węgier
Urodziny ok.1151
Śmierć ok.1210
Ojciec Gejza II
Matka Eufrozyna Mścisławówna
Żona nieznana Bizantyjka
Dzieci synowie, w tym Alexius
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Géza_herceg&oldid=47352”