Ózorai bánság: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 19: Linia 19:
  
 
'''Ózora''' (pol. ''Ozora''/''Usora'', łac. ''Vozora''), na wpół niezależne księstwo (banat) średniowiecznego państwa bośniackiego, choć miało także pewne okresy poza nim, gdy było połączone z sąsiednimi banatami [[Slawonia|Slawonii]] lub [[Maczwa|Maczwy]]. Siedzibą administracyjną tego banatu był [[Srebrenik]], który służył także jako rezydencja jego władców przez cały okres istnienia państwa bośniackiego<ref>Anđelić, Pavao (1982). "Chapter: Usora i Soli". ''[https://books.google.ba/books/about/Studije_o_teritorijalnopoliti%C4%8Dkoj_organ.html?id=v-jKMgEACAAJ&redir_esc=y Studije o teritorijalnopolitičkoj organizaciji srednjovjekovne Bosne]'' (po serbo-chorwacku). Sarajevo: "Svjetlost," OOUR Izdavačka djelatnost. str. 237–238. [dostęp:2019-12-04].</ref>. Nazwa wzięła się od rzeki Usora.
 
'''Ózora''' (pol. ''Ozora''/''Usora'', łac. ''Vozora''), na wpół niezależne księstwo (banat) średniowiecznego państwa bośniackiego, choć miało także pewne okresy poza nim, gdy było połączone z sąsiednimi banatami [[Slawonia|Slawonii]] lub [[Maczwa|Maczwy]]. Siedzibą administracyjną tego banatu był [[Srebrenik]], który służył także jako rezydencja jego władców przez cały okres istnienia państwa bośniackiego<ref>Anđelić, Pavao (1982). "Chapter: Usora i Soli". ''[https://books.google.ba/books/about/Studije_o_teritorijalnopoliti%C4%8Dkoj_organ.html?id=v-jKMgEACAAJ&redir_esc=y Studije o teritorijalnopolitičkoj organizaciji srednjovjekovne Bosne]'' (po serbo-chorwacku). Sarajevo: "Svjetlost," OOUR Izdavačka djelatnost. str. 237–238. [dostęp:2019-12-04].</ref>. Nazwa wzięła się od rzeki Usora.
−
 
−
<small><small>'''Usora''' ({{lang-la|Vozora}}, {{lang-hu|Ózora}}) was a semi-independent duchy (Banate) of the [[Middle Ages|medieval]] [[Bosnia (region)|Bosnian]] state, although it also had some periods outside it, when it was connected with neighbouring Banates of [[Ban of Slavonia|Slavonia]] or [[Mačva]]. The administrative seat of this Banate was [[Srebrenik]], which also served as residence of its rulers for entire period of existence of the medieval Bosnian state.<ref name="Anđelić-1982-Studije-teritori-politi-org-sred-Bosne">{{cite book |last1=Anđelić |first1=Pavao |title=Studije o teritorijalnopolitičkoj organizaciji srednjovjekovne Bosne |date=1982 |publisher="Svjetlost," OOUR Izdavačka djelatnost |location=Sarajevo |pages=237-238 |url=https://books.google.ba/books/about/Studije_o_teritorijalnopoliti%C4%8Dkoj_organ.html?id=v-jKMgEACAAJ&redir_esc=y |accessdate=4 December 2019 |language=sh |chapter=Chapter: Usora i Soli}}</ref> It took its name from the river [[Usora (river)|Usora]]. </small></small>
 
  
 
== Geografia i historia ==
 
== Geografia i historia ==
  
−
O regionie Ózora po raz pierwszy wspomniano w '''byku''' (dekret) króla Węgier [[IV. Béla|Beli IV]] z dnia 20 lipca 1244 r., w którym przypisał on niektóre nieruchomości biskupowi Bośni: ''quod episeopus (Bosnensis) et capitulum decimas in Vozora, in Sou, in Olfeld et in aliis supis ... habeant et percipiant'' (Vozora oznacza Usora, Sou oznacza Soli i Olfeld oznacza [[Donji Kraji]]).<ref>Vjekoslav Klaić (March 1880). ''[http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=75676&lang=en "Topografske sitnice (I)"]''. ''Journal of the Zagreb Archaeological Museum (po chorwacku). Archaeological Museum'', Zagreb. '''2''' (1): 68. ISSN 0350-7165. [dostęp:2012-09-02].</ref><ref>Pavo Živković, Marija Brandić (May 2007). ''[http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=115514&lang=en "Usora i Soli u prva dva stoljeća turske prevlasti"]''. ''Povijesni zbornik: godišnjak za kulturu i povijesno nasljeđe'' (po chorwacku). Faculty of Philosophy, University of Osijek. '''1''' (1–2): 58–59. ISSN 1846-3819. [dostęp:2012-09-02].</ref>
+
O regionie Ózora po raz pierwszy wspomniano w bulli króla Węgier [[IV. Béla|Beli IV]] z dnia 20 lipca 1244 r., w którym przypisał on niektóre nieruchomości biskupowi Bośni: ''quod episeopus (Bosnensis) et capitulum decimas in Vozora, in Sou, in Olfeld et in aliis supis ... habeant et percipiant'' (Vozora oznacza Usora, Sou oznacza Soli i Olfeld oznacza [[Donji Kraji]]).<ref>Vjekoslav Klaić (March 1880). ''[http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=75676&lang=en "Topografske sitnice (I)"]''. ''Journal of the Zagreb Archaeological Museum (po chorwacku). Archaeological Museum'', Zagreb. '''2''' (1): str. 68. ISSN 0350-7165. [dostęp:2012-09-02].</ref><ref>Pavo Živković, Marija Brandić (May 2007). ''[http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=115514&lang=en "Usora i Soli u prva dva stoljeća turske prevlasti"]''. ''Povijesni zbornik: godišnjak za kulturu i povijesno nasljeđe'' (po chorwacku). Faculty of Philosophy, University of Osijek. '''1''' (1–2): str. 58–59. ISSN 1846-3819. [dostęp:2012-09-02].</ref>
  
−
<small><small>The region of Usora was first mentioned in a bull (decree) by King [[Bela IV of Hungary]] dated 20 July 1244, in which he assigned some properties to the [[Bishop of Bosnia]], naming the territories: ''quod episeopus (Bosnensis) et capitulum decimas in Vozora, in Sou, in Olfeld et in aliis supis ... habeant et percipiant'' (Vozora meaning Usora, Sou meaning [[Soli (region)|Soli]], and Olfeld meaning [[Donji Kraji]]).<ref>{{cite journal | url = http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=75676&lang=en | language = Croatian | title = Topografske sitnice (I) | author = [[Vjekoslav Klaić]] | journal = Journal of the Zagreb Archaeological Museum | page = 68 | volume = 2 | number = 1 |date=March 1880| publisher = [[Archaeological Museum, Zagreb]] | issn = 0350-7165 | accessdate = 2012-09-02}}</ref><ref>{{cite journal | url = http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=115514&lang=en | language = Croatian | title = Usora i Soli u prva dva stoljeća turske prevlasti | authors = Pavo Živković, Marija Brandić | journal = Povijesni zbornik: godišnjak za kulturu i povijesno nasljeđe | volume = 1 | number = 1-2 |date=May 2007 | issn = 1846-3819 | publisher = Faculty of Philosophy, University of Osijek | pages = 58&ndash;59 | accessdate = 2012-09-02}}</ref> </small></small>
+
Terytorium banatu rozciągało się mniej więcej od okolic [[Kulaši]] i [[Prnjavor]] na zachodzie, do [[Srebrenik]]a i [[Lukavac]]a na wschodzie, rzeki Sawy na północy i [[Žepče]] na południu. Banat miał wiele silnych fortec i miast na swoim terytorium, z których najbardziej znane to [[Doboj]] (XIII wiek), Srebrenik (1333), [[Dobor]] (1387), [[Glaz]] (XII wiek), [[Soko]] (XIV wiek), [[Tešanj]] (XIV wiek), [[Modrić]] (XIII wiek) i [[Maglaj]] (XV wiek).
  
−
Terytorium banatu rozciągało się mniej więcej od okolic [[Kulaši]] i [[Prnjavor]] na zachodzie, do [[Srebrenik]]a i [[Lukavac]]a na wschodzie, rzeki Sawy na północy i [[Žepče]] na południu. Banat miał wiele silnych fortec i miast na swoim terytorium, z których najbardziej znane to [[Doboj]] (XIII wiek), Srebrenik (1333), [[Dobor]] (1387), [[Glaz]] (XII wiek), [[Soko]] (XIV wiek), [[Tešanj]] (XIV wiek), [[Modrić]] (XIII wiek) i [[Maglaj]] (XV wiek).
+
Ponadto, ze względu na swoje położenie geograficzne (płaskowyż panoński) jako najbardziej wysunięty na północ kraj bośniacki i jego bogactwo, Ózora była najczęstszym polem bitwy między królami węgierskimi, którzy postrzegali [[banat Bośni]] jako wasali. Mimo że nominalnie był częścią Węgierskich Krain Koronnych, banat Bośni był ''de facto'' niepodległym państwem przez większość swojego istnienia, <ref>Paul Mojzes. ''Religion and the war in Bosnia''. Oxford University Press, 2000, str. 22; ''"Medieval Bosnia was founded as an independent state (Banate) by Ban Kulin (1180-1204)."''.</ref><ref name="Fine1994">Fine, John V. A.; Fine, John Van Antwerp (1994). ''[https://books.google.ba/books?id=LvVbRrH1QBgC&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest]''. University of Michigan Press. str. 44, 148, 277. ISBN 978-0-472-08260-5.</ref><ref>Vego, Marko (1982). ''[https://books.google.com/books?id=7sFpAAAAMAAJ Postanak srednjovjekovne bosanske države]''. Sarajevo: Svjetlost.</ref> w tym Ózora, która zawsze zachowała wielką autonomię w Bośni.<ref name="Fine1994" />
  
−
<small><small>Its territory stretched roughly from the area of [[Kulaši]] and [[Prnjavor, Bosnia and Herzegovina|Prnjavor]] to its west, to [[Srebrenik]] and [[Lukavac]] to its east, the river [[Sava]] to its north and [[Žepče]] to its south. The [[Banate of Usora]] had many strong fortresses and cities on its territory, the most famous ones being [[Fortress of Doboj|Doboj]] (13th century), [[Srebrenik Fortress|Srebrenik]] (1333), Dobor (1387), Glaz (12th century), Soko (14th century), [[Tešanj Castle|Tešanj]] (14th century), Modrić (13th century), and [[Maglaj Fortress|Maglaj]] (15th century). </small></small>
+
Godne uwagi bitwy to: [[Bitwa pod Srebrenikiem]] (1363), [[Bitwa o Dobor]] (1394 i 1408) oraz [[Bitwa o Doboj]] (1415). Ten banat był kilkakrotnie oddzielony od banatu Bośni, a później od [[Królestwo Bośni|Królestwa Bośni]], które wyznaczyło władców tego regionu i czasami było związane z bananem slawońskim. Wybitne rodziny, m.in. [[Babonić]]i posiadały wielkie dobra, a terytoria te były częścią slawońskiego banatu.
  
−
Ponadto, ze względu na swoje położenie geograficzne (płaskowyż panoński) jako najbardziej wysunięty na północ kraj bośniacki i jego bogactwo, Ózora była najczęstszym polem bitwy między królami węgierskimi, którzy postrzegali [[banat Bośni]] jako wasali. Mimo że nominalnie był częścią Węgierskich Krain Koronnych, banat Bośni był ''de facto'' niepodległym państwem przez większość swojego istnienia, <ref>Paul Mojzes. ''Religion and the war in Bosnia''. Oxford University Press, 2000, s 22; ''"Medieval Bosnia was founded as an independent state (Banate) by Ban Kulin (1180-1204)."''.</ref><ref name="Fine1994">Fine, John V. A.; Fine, John Van Antwerp (1994). ''[https://books.google.ba/books?id=LvVbRrH1QBgC&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest]''. University of Michigan Press. s. 44, 148, 277. ISBN 978-0-472-08260-5.</ref><ref>Vego, Marko (1982). ''[https://books.google.com/books?id=7sFpAAAAMAAJ Postanak srednjovjekovne bosanske države]''. Sarajevo: Svjetlost.</ref> w tym Ózora, która zawsze zachowała wielką autonomię w Bośni.<ref name="Fine1994" />
+
Wybitne rody, jak [[Babonići]], posiadali wielkie majątki, podczas gdy terytoria były częścią slawońskiego banatu. Bośniaccy banowie i królowie począwszy od [[Stefan II Kotromanić|Stefana II Kotromanića]] z 1324 r. (który dodał Usorę i Soliego do swojego tytułu)<ref name="Fine1994"/> zaczęli mianować swoich władców lub mieli władców, którzy ich wspierali, kończąc na ostatnim księciu Usory Tvrtko Stančiću, który zmarł w maju. 1463 podczas podboju Bośni przez Turków.
  
−
<small><small>Also, due to its geographical location (Pannonian plateau) as the northernmost Bosnian land and its richness, Usora was, more often than not, a most common battleground between the [[Hungarian king|Hungarian kings]] who viewed Banate of Bosnia as vassals to them. Although it was nominally a part of the [[Lands of the Hungarian Crown|Hungarian Crown Lands]], the Banate of Bosnia was a de facto independent state for most of its existence,<ref>{{cite book|url=|title=Paul Mojzes. Religion and the war in Bosnia. Oxford University Press, 2000, p 22; "Medieval Bosnia was founded as an independent state (Banate) by Ban Kulin (1180-1204)."}}</ref>{{sfn|Fine|1994|pp=44, 148}}{{sfn|Vego|1982|pp=44, 148|p=104}} including Usora, which when under Bosnia always retained great autonomy.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.ba/books?id=LvVbRrH1QBgC&pg=PA551&lpg=PA551&dq=Ban+of+Slavonia+usora&source=bl&ots=9iSYUyD8tj&sig=ACfU3U123WjRjSIh4QegAbmPFh1935gixA&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjO-N7wuofmAhXwy6YKHVgxCtMQ6AEwAnoECAgQAQ#v=onepage&q=Usora%20autonomy&f=false|title=The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest|last=Fine|first=John V. A.|last2=Fine|first2=John Van Antwerp|date=1994|publisher=University of Michigan Press|isbn=978-0-472-08260-5|language=en}}</ref>  </small></small>
+
== Lista władców ==
  
−
Godne uwagi bitwy to: Bitwa pod Srebrenikiem (1363), Bitwa o Dobor (1394 i 1408) oraz [[Bitwa o Doboj]] (1415). Ten banat był kilkakrotnie oddzielony od banatu Bośni, a później od [[Królestwo Bośni|Królestwa Bośni]], które wyznaczyło władców tego regionu i czasami było związane z bananem slawońskim. Wybitne rodziny, m.in. [[Babonić]]i posiadały wielkie dobra, a terytoria te były częścią slawońskiego banatu.
+
* 1190s-1220: [[Stefan (zakaz Usory) | Stefan]], prawdopodobnie również zakaz Soli, pierwszy historycznie udokumentowany zakaz Usory
 +
* 1220-1241: [[Sibislav]], syn bana Stefana, wspierający Węgry w ich krucjacie przeciwko bośniackim heretykom (członkom kościoła bośniackiego)
 +
* 1241–1247: [https://en.wikipedia.org/wiki/Matej_Ninoslav Matej Ninoslav], także zakaz właściwej Bośni, prowadził wojnę obronną przeciwko Węgrom. Po utracie Usory na rzecz Węgrów zakaz wszystkich innych ziem bośniackich pozostał aż do jego śmierci w 1250 roku
 +
* 1247–1262: [[Rostislav Mikhailovich]], rosyjski książę z dynastii Ruryków, także książę Macso, mianowany przez króla Węgier
 +
* 1262–1272: [[Bela (Ban of Usora) | Bela]], syn Rostislava, również książę Macso, mianowany przez króla Węgier
 +
* 1272–1273: [[Henry I Kőszegi]], również zakaz Soli, mianowany przez króla Węgier
 +
* 1273-1275: [[Ákos Ernye]], również zakaz Soli, mianowany przez króla Węgier
 +
* 1282-1316: [[Stefan Dragutin]], także król Syrmii, mianowany przez króla Węgier
 +
* 1316-1323: [[Vladislav, King of Syrmia | Vladislav]], także król Syrmii, syn poprzedniego
 +
* 1323-1324: [[Stefan Dečanski]], także król Serbii, zdobywca
 +
* 1324-1329: [[Stephen II, Ban of Bosnia | Stjepan]], także zakaz Bośni, Wnuk Władysława
 +
* 1329-1353: [[Vojko]], książę Usory (region Soli wchłonięty do Usory do 1330 r.), Mianowany przez Stefana II Kotromanika, zakaz Bośni
 +
* 1353-1377: [[Tvrtko Ivahnic]], książę Usory, zwolennik króla Tvrtko I Kotromanic, pierwszy król Bośni
 +
* 1377-1395: [[Vlatko Tvrtkovic]], syn księcia Tvrtko z Usory, zwolennik bośniackiego króla Tvrtko I Kotromanic
 +
* 1395-1400: [[Vucihna Vlatkovic]], syn księcia Vlatko z Usory, zwolennika bośniackiego króla Dabisy Kotromanic
 +
* 1400-1424: [[Vukmir Zlatonosovic]], zwolennik bośniackiej królewskiej rodziny Kotromanic
 +
* 1424-1430: [[Vukasin Zlatonosovic]], brat Vukmira, zwolennik bośniackiego króla Tvrtko II Kotromanic
 +
* 1430-1435: [[Djuradj Brankovic]], Despot Serbii, zdobywca wschodniej Usory i Bośni
 +
* 1435-1444: [[Matko Talovac]], zakaz Usory, zwolennika bośniackiego króla Tvrtko II Kotromanića
 +
* 1444-1463: [[Tvrtko Stancic]], książę Usory, zwolennik królów bośniackich Tomasa Kotromanicia i Stefana Tomasevića, zmarł w maju 1463 r. Podczas obrony Bośni przed podbojem osmańskim
  
−
<small><small>Notable battles include Battle of Srebrenik (1363), Battle of Dobor (1394 and 1408), and the [[Battle of Doboj]] (1415). This banate/duchy had been separated several times from the [[Banate of Bosnia]] and later [[Bosnian Kingdom]] in its history mostly by [[Kingdom of Hungary]] which appointed rulers of this region and sometimes attached it to [[Ban of Slavonia|Slavonian Banate]]. Prominent families, as [[Babonići]] had great estates, while the territories were part of Slavonian Banate.  </small></small>
+
'''Ostatni władcy Usory po podboju Bośni przez Turków w 1463 roku:'''
  
−
Bośniaccy banowie i królowie począwszy od [[Stefan II Kotromanić|Stefana II Kotromanića]] z 1324 r. (który dodał Ózorę i Soli do swojego tytułu) [6] 1463 podczas podboju osmańskiego Bośni.
+
* 1464-1477: [[Nicholas of Ilok]], książę Usory, Macso, Slawonii i Dalmacji 1464-1471 oraz król Bośni 1471-1477, mianowany przez króla Węgier władcą państwa buforowego przeciwko Turkom
 +
* 1465-1476: [[Matija Sabancic Radivojevic]], syn Radivoj Ostojić (młodszy brat bośniackiego króla Tomasa Kotromanicia), marionetkowy król Bośni, zainstalowany przez Osmanów jako środek przeciwdziałający Mikołajowi z Ilok
 +
* 1476-1476: [[Matija Vojsalic]], drugi i ostatni król marionetek w Bośni zainstalowany przez Osmanów, rządził tylko 6 fortecami w środkowej i południowej Usorze (Doboj, Maglaj, Tešanj, Žepče, Vranduk i Travnik)
  
−
<small><small>Bosnian bans and [[List of Bosnian kings|kings]] starting with [[Stephen II, Ban of Bosnia|Stephen II Kotromanić]] from 1324 (who added Usora and Soli to his title)<ref name="Fine1994" /> have started appointing their rulers or had rulers that supported them, ending with the last Duke of Usora, Tvrtko Stančić who died in May 1463 during [[Ottoman conquest of Bosnia and Herzegovina|Ottoman conquest of Bosnia]]. </small></small>
+
== Przypisy ==
 +
{{izvori}}
  
 
== Źródła ==
 
== Źródła ==
−
 
 
* Fine, John Van Antwerp Jr. (1991) [1983]. ''[https://books.google.com/books?id=Y0NBxG9Id58C The Early Medieval Balkans: A Critical Survey from the Sixth to the Late Twelfth Century]''. Ann Arbor, Michigan: University of Michigan Press.
 
* Fine, John Van Antwerp Jr. (1991) [1983]. ''[https://books.google.com/books?id=Y0NBxG9Id58C The Early Medieval Balkans: A Critical Survey from the Sixth to the Late Twelfth Century]''. Ann Arbor, Michigan: University of Michigan Press.
 
* Fine, John Van Antwerp Jr. (1994) [1987]. ''[https://books.google.com/books?id=LvVbRrH1QBgC The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest]''. Ann Arbor, Michigan: University of Michigan Press.
 
* Fine, John Van Antwerp Jr. (1994) [1987]. ''[https://books.google.com/books?id=LvVbRrH1QBgC The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest]''. Ann Arbor, Michigan: University of Michigan Press.
Linia 55: Linia 74:
 
* Moravcsik, Gyula, ed. (1967) [1949]. ''[https://books.google.com/books?id=3al15wpFWiMC Constantine Porphyrogenitus: De Administrando Imperio]'' (2nd revised ed.). Washington D.C.: Dumbarton Oaks Center for Byzantine Studies.
 
* Moravcsik, Gyula, ed. (1967) [1949]. ''[https://books.google.com/books?id=3al15wpFWiMC Constantine Porphyrogenitus: De Administrando Imperio]'' (2nd revised ed.). Washington D.C.: Dumbarton Oaks Center for Byzantine Studies.
  
−
== Przypisy ==
 
−
{{izvori}}
 
  
 
[[Kategoria:Historyczne regiony Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Historyczne regiony Królestwa Węgier]]

Wersja z 10:54, 20 sty 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Plik:Bosnia around 1412.png
Banat Ózory na początku XV wieku
Plik:Bascinet helm and medieval sword.jpg
Mapa średniowiecznej Ózory z lokalnymi znaleziskami - hełm i miecz (Muzeum Regionalne, Doboj)

Ózora (pol. Ozora/Usora, łac. Vozora), na wpół niezależne księstwo (banat) średniowiecznego państwa bośniackiego, choć miało także pewne okresy poza nim, gdy było połączone z sąsiednimi banatami Slawonii lub Maczwy. Siedzibą administracyjną tego banatu był Srebrenik, który służył także jako rezydencja jego władców przez cały okres istnienia państwa bośniackiego[1]. Nazwa wzięła się od rzeki Usora.

Geografia i historia

O regionie Ózora po raz pierwszy wspomniano w bulli króla Węgier Beli IV z dnia 20 lipca 1244 r., w którym przypisał on niektóre nieruchomości biskupowi Bośni: quod episeopus (Bosnensis) et capitulum decimas in Vozora, in Sou, in Olfeld et in aliis supis ... habeant et percipiant (Vozora oznacza Usora, Sou oznacza Soli i Olfeld oznacza Donji Kraji).[2][3]

Terytorium banatu rozciągało się mniej więcej od okolic Kulaši i Prnjavor na zachodzie, do Srebrenika i Lukavaca na wschodzie, rzeki Sawy na północy i Žepče na południu. Banat miał wiele silnych fortec i miast na swoim terytorium, z których najbardziej znane to Doboj (XIII wiek), Srebrenik (1333), Dobor (1387), Glaz (XII wiek), Soko (XIV wiek), Tešanj (XIV wiek), Modrić (XIII wiek) i Maglaj (XV wiek).

Ponadto, ze względu na swoje położenie geograficzne (płaskowyż panoński) jako najbardziej wysunięty na północ kraj bośniacki i jego bogactwo, Ózora była najczęstszym polem bitwy między królami węgierskimi, którzy postrzegali banat Bośni jako wasali. Mimo że nominalnie był częścią Węgierskich Krain Koronnych, banat Bośni był de facto niepodległym państwem przez większość swojego istnienia, [4][5][6] w tym Ózora, która zawsze zachowała wielką autonomię w Bośni.[5]

Godne uwagi bitwy to: Bitwa pod Srebrenikiem (1363), Bitwa o Dobor (1394 i 1408) oraz Bitwa o Doboj (1415). Ten banat był kilkakrotnie oddzielony od banatu Bośni, a później od Królestwa Bośni, które wyznaczyło władców tego regionu i czasami było związane z bananem slawońskim. Wybitne rodziny, m.in. Babonići posiadały wielkie dobra, a terytoria te były częścią slawońskiego banatu.

Wybitne rody, jak Babonići, posiadali wielkie majątki, podczas gdy terytoria były częścią slawońskiego banatu. Bośniaccy banowie i królowie począwszy od Stefana II Kotromanića z 1324 r. (który dodał Usorę i Soliego do swojego tytułu)[5] zaczęli mianować swoich władców lub mieli władców, którzy ich wspierali, kończąc na ostatnim księciu Usory Tvrtko Stančiću, który zmarł w maju. 1463 podczas podboju Bośni przez Turków.

Lista władców

  • 1190s-1220: Stefan, prawdopodobnie również zakaz Soli, pierwszy historycznie udokumentowany zakaz Usory
  • 1220-1241: Sibislav, syn bana Stefana, wspierający Węgry w ich krucjacie przeciwko bośniackim heretykom (członkom kościoła bośniackiego)
  • 1241–1247: Matej Ninoslav, także zakaz właściwej Bośni, prowadził wojnę obronną przeciwko Węgrom. Po utracie Usory na rzecz Węgrów zakaz wszystkich innych ziem bośniackich pozostał aż do jego śmierci w 1250 roku
  • 1247–1262: Rostislav Mikhailovich, rosyjski książę z dynastii Ruryków, także książę Macso, mianowany przez króla Węgier
  • 1262–1272: Bela, syn Rostislava, również książę Macso, mianowany przez króla Węgier
  • 1272–1273: Henry I Kőszegi, również zakaz Soli, mianowany przez króla Węgier
  • 1273-1275: Ákos Ernye, również zakaz Soli, mianowany przez króla Węgier
  • 1282-1316: Stefan Dragutin, także król Syrmii, mianowany przez króla Węgier
  • 1316-1323: Vladislav, także król Syrmii, syn poprzedniego
  • 1323-1324: Stefan Dečanski, także król Serbii, zdobywca
  • 1324-1329: Stjepan, także zakaz Bośni, Wnuk Władysława
  • 1329-1353: Vojko, książę Usory (region Soli wchłonięty do Usory do 1330 r.), Mianowany przez Stefana II Kotromanika, zakaz Bośni
  • 1353-1377: Tvrtko Ivahnic, książę Usory, zwolennik króla Tvrtko I Kotromanic, pierwszy król Bośni
  • 1377-1395: Vlatko Tvrtkovic, syn księcia Tvrtko z Usory, zwolennik bośniackiego króla Tvrtko I Kotromanic
  • 1395-1400: Vucihna Vlatkovic, syn księcia Vlatko z Usory, zwolennika bośniackiego króla Dabisy Kotromanic
  • 1400-1424: Vukmir Zlatonosovic, zwolennik bośniackiej królewskiej rodziny Kotromanic
  • 1424-1430: Vukasin Zlatonosovic, brat Vukmira, zwolennik bośniackiego króla Tvrtko II Kotromanic
  • 1430-1435: Djuradj Brankovic, Despot Serbii, zdobywca wschodniej Usory i Bośni
  • 1435-1444: Matko Talovac, zakaz Usory, zwolennika bośniackiego króla Tvrtko II Kotromanića
  • 1444-1463: Tvrtko Stancic, książę Usory, zwolennik królów bośniackich Tomasa Kotromanicia i Stefana Tomasevića, zmarł w maju 1463 r. Podczas obrony Bośni przed podbojem osmańskim

Ostatni władcy Usory po podboju Bośni przez Turków w 1463 roku:

  • 1464-1477: Nicholas of Ilok, książę Usory, Macso, Slawonii i Dalmacji 1464-1471 oraz król Bośni 1471-1477, mianowany przez króla Węgier władcą państwa buforowego przeciwko Turkom
  • 1465-1476: Matija Sabancic Radivojevic, syn Radivoj Ostojić (młodszy brat bośniackiego króla Tomasa Kotromanicia), marionetkowy król Bośni, zainstalowany przez Osmanów jako środek przeciwdziałający Mikołajowi z Ilok
  • 1476-1476: Matija Vojsalic, drugi i ostatni król marionetek w Bośni zainstalowany przez Osmanów, rządził tylko 6 fortecami w środkowej i południowej Usorze (Doboj, Maglaj, Tešanj, Žepče, Vranduk i Travnik)

Przypisy

  1. ↑ Anđelić, Pavao (1982). "Chapter: Usora i Soli". Studije o teritorijalnopolitičkoj organizaciji srednjovjekovne Bosne (po serbo-chorwacku). Sarajevo: "Svjetlost," OOUR Izdavačka djelatnost. str. 237–238. [dostęp:2019-12-04].
  2. ↑ Vjekoslav Klaić (March 1880). "Topografske sitnice (I)". Journal of the Zagreb Archaeological Museum (po chorwacku). Archaeological Museum, Zagreb. 2 (1): str. 68. ISSN 0350-7165. [dostęp:2012-09-02].
  3. ↑ Pavo Živković, Marija Brandić (May 2007). "Usora i Soli u prva dva stoljeća turske prevlasti". Povijesni zbornik: godišnjak za kulturu i povijesno nasljeđe (po chorwacku). Faculty of Philosophy, University of Osijek. 1 (1–2): str. 58–59. ISSN 1846-3819. [dostęp:2012-09-02].
  4. ↑ Paul Mojzes. Religion and the war in Bosnia. Oxford University Press, 2000, str. 22; "Medieval Bosnia was founded as an independent state (Banate) by Ban Kulin (1180-1204).".
  5. ↑ 5,0 5,1 5,2 Fine, John V. A.; Fine, John Van Antwerp (1994). The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest. University of Michigan Press. str. 44, 148, 277. ISBN 978-0-472-08260-5.
  6. ↑ Vego, Marko (1982). Postanak srednjovjekovne bosanske države. Sarajevo: Svjetlost.

Źródła
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Ózorai_bánság&oldid=47565”