Bécs ostroma: Różnice pomiędzy wersjami
(Utworzono nową stronę "Kategoria:1bi Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii {{Uwaga| |strona = https://en.wikipedia.org/wiki/Siege_of_Vienna_(1485) |autorzy = https:...") |
|||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:1zt]] |
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]] | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]] | ||
{{Uwaga| | {{Uwaga| | ||
| Linia 23: | Linia 23: | ||
| caption = Maciej wkracza do Wiednia | | caption = Maciej wkracza do Wiednia | ||
| date = 29 stycznia 1485 – 1 czerwca 1485 | | date = 29 stycznia 1485 – 1 czerwca 1485 | ||
| − | | place = [[ | + | | place = [[Wiedeń]], [[Dolna Austria]], [[Cesarstwo|Święte Cesarstwo Rzymskie]]] |
|territory = | |territory = | ||
|casus = | |casus = | ||
| result = Kapitulacja miasta, zwycięstwo Węgier | | result = Kapitulacja miasta, zwycięstwo Węgier | ||
| − | | | + | | combatant2 = [[File:Generic Arms of the Holy Roman Emperor (after 1433).svg|22px]] [[Cesarstwo|Święte Cesarstwo Rzymskie]] |
| − | | | + | | combatant1 = [[File:Coa Hungary Country History Mathias Corvinus (1458-1490) big.svg|22px]] [[Królestwo Węgier]] |
| combatant3 = | | combatant3 = | ||
| − | | | + | | commander2 = Hanns von Wulfestorff<ref name="Katlex">István Diós: ''[http://lexikon.katolikus.hu/B/B%C3%A9cs%20ostroma.html Magyar Katolikus Lexikon]'' (po węgiersku). ''lexikon.katolikus.hu''. Szent István Társulat, 1993. [dostęp: 2011-07-01].</ref><br>Caspar von Lamberg{{Ref label|Geissau|c|c}}<br>Bartholomeus von Starhemberg{{Ref label|Geissau|c|c}}<br>Andreas Gall{{Ref label|Geissau|c|c}}<br>Ladislaus Prager{{Ref label|Geissau|c|c}}<br>Alexander Schiffer{{Ref label|Geissau|c|c}}<br>Tiburtius von Linzendorf{{Ref label|Geissau|c|c}}<br>Leonhard Fruhmann{{Ref label|Geissau|c|c}}<br>Johann Karrer{{Ref label|Geissau|c|c}} |
| − | | | + | | commander1 = [[Maciej Korwin]]{{Ref label|Geissau|d|d}}<br>[[Geréb III. Péter]] <small>''de Vingard''</small>{{Ref label|Geissau|d|d}}<br>[[Szapolyai Imre]]{{Ref label|Geissau|d|d}}<br>[[Báthori V. István]]<ref>István Draskóczy (2009). [https://web.archive.org/web/20110929171604/http://tortenelemszak.elte.hu/data/21327/tor_211_segedlet.doc "Középkori magyar történeti kronológia a kombinált vizsga írásbeli részéhez"] [Średniowieczna węgierska chronologia połączonego egzaminu pisemnego]. http://tortenelemszak.elte.hu - ELTE BTK Történelem Szakos Portál (po węgiersku). Budapest, Hungary: ELTE BTK - ponte.hu Kft. Zarchiwizowane z [http://tortenelemszak.elte.hu/data/21327/tor_211_segedlet.doc oryginału] 29 września 2011. [dostęp: 2011-07-01].</ref><br>[[Újlaki III. Lőrinc]]{{Ref label|Geissau|d|d}} |
| commander3 = | | commander3 = | ||
| − | | | + | | units2 = [https://en.wikipedia.org/wiki/Imperial_Army_(Holy_Roman_Empire) Armia Cesarska] |
| − | | | + | | units1 = [[Czarna Armia]] |
| units3 = | | units3 = | ||
| − | | | + | | strength2 = 2 000 żołnierzy piechoty<br>1 000 kawalerii<ref name="Fessler">Ignatius Aurelius Fessler (1822). ''[https://books.google.com/books?id=wogCAAAAMAAJ Die geschichten der Ungern und ihrer landsassen]'' [''Historia Węgier i przemiany terytorialne''] (po niemiecku). Leipzig, Germany: Johann Friedrich Gleditsch. str. 384. [dostęp: 2011-07-01].</ref> <br>20 000 cywilów<ref name="Sachslehner">Johannes Sachslehner (30 czerwca 2008). [https://web.archive.org/web/20111001000927/http://www.wieninternational.at/en/content/step-05-%E2%80%93-joevobe-vezeto-ut-en "STEP 05 – a jövőbe vezető út"] [KROK 05 - droga do przyszłości]. ''wieninternational.at/ Vienna's weekly European journal'' (po węgiersku). Vienna, Austria: Compress VerlagsgesmbH & Co KG. Zarchiwizowane z [http://www.wieninternational.at/en/content/step-05-%E2%80%93-joevobe-vezeto-ut-en oryginału] 1 października 2011. [dostęp: 2011-07-01].</ref><br><hr />'''Wzmocnienia''':<br>200 kawalerzystów<br>300 fizylierów<br>60 łuczników{{Ref label|Geissau|a|a}} |
| − | | | + | | strength1 = 10 000 żołnierzy piechoty<br>18 000 kawalerii<ref name="Ayton">Andrew Ayton; Leslie Price (1998). "The Military Revolution from a Medieval Perspective". ''[http://www.deremilitari.org/resources/articles/ayton1.htm The Medieval Military Revolution: State, Society and Military Change in Medieval and Early Modern Society]''. London, England: I.B. Tauris. ISBN 1-86064-353-1. [dostęp: 2011-07-01].</ref> |
| strength3 = | | strength3 = | ||
| casualties1 = nieznane | | casualties1 = nieznane | ||
Wersja z 14:06, 24 sty 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
Bécs ostroma (pol. Oblężenie Wiednia) było decydującym oblężeniem w 1485 roku podczas wojny austriacko-węgierskiej. Było konsekwencją trwającego konfliktu między Fryderykiem III a Maciejem Korwinem. Upadek Wiednia spowodował, że połączył się on z Węgrami od 1485 do 1490 roku. Maciej Korwin przeniósł także swój dwór królewski do nowo okupowanego miasta. Wiedeń stał się na ponad dekadę stolicą Węgier. TłoPlik:Nuremberg chronicles f 098v99r 1.png Wiedeń w 1493 W 1483 i 1484 r. Wiedeń był już odcięty od Świętego Cesarstwa Rzymskiego z powodu upadku okalających go twierdz obronnych, w tym Korneuburg, Bruck, Hainburg, a później Kaiserebersdorf. Jednym z najważniejszych starć była bitwa pod Leitzersdorf, która umożliwiła oblężenie w następnym roku.[6] Miasto pustoszył głód, ale cesarzowi Fryderykowi III udało się wysłać Dunajem 16 statków z kilkoma niezbędnymi transportami z zaopatrzeniem. 15 stycznia Maciej wezwał miasto do poddania się, ale kapitan von Wulfestorff odmówił w nadziei, że cesarska pomoc humanitarna przybędzie na czas. Blokada była pełna, gdy Maciej zaatakował Kaiserebersdorf, gdzie stał się celem zamachu, gdy kula armatnia prawie go zabiła. Maciej podejrzewał zdradę, ponieważ celność strzału była zbyt precyzyjna, by mogła pochodzić z działa dalekiego zasięgu. Tylko ktoś, kto znał miejsce pobytu króla, byłby w stanie podejść tak blisko, by go zabić. Oskarżył Jaroslava von Boskowitz i Chernahory, brata jego najemnego kapitana Tobiasa von Boskowitz, o to, że zostali przekupieni przeciwko królowi. Jaroslav został natychmiastowo ścięty bez szans na oczyszczenie swojego imienia.[7] Wydarzenia rozgniewały jego brata Tobiasza do tego stopnia, że powrócił do służby Fryderykowi i został wyznaczony na kierownictwo jego kampanii prób odzyskania utraconych ziem po śmierci Macieja w 1490 roku. Po zdobyciu Kaiserebersdorf w połowie 1485 roku los Wiednia został przesądzony. OblężenieMaciej stacjonował w młynach Hundsmühle oraz w Gumpendorf na południowym brzegu Wiedenki. [B] Król przywiózł wcześniej siedemnaście dział oblężniczych do Austrii[8], a wraz z nimi rozkazał ciągłe zaporowe ostrzeliwanie miasta. W tym samym czasie nakazał też budowę dwóch wież oblężniczych (z których jedna została później spalona przez opierającą się wiedeńską milicję).[2] Maciej dokonał najazdu na Leopoldstadt 15 maja[7], co spowodowało, że ostateczny atak był nieuchronny. Wiedeńczycy zdawali sobie z tego sprawę i negocjowali poddanie śródmieścia królowi węgierskiemu. Nalegali tylko, by zachować przywileje ich obywateli i zagwarantować im bezpieczny przejazd. 1 czerwca na czele kolumny swoich żołnierzy Maciej wkroczył triumfalnie do serca Wiednia za jego murami miejskimi.[8] NastępstwaW manifeście salzburskim Fryderyk nakazał państwom austriackim odrzucenie żądania Macieja w sprawie zwołania Reichstagu. Zaproponował też, że wkrótce z przyszłym cesarzem Maksymilianem, że przyjdzie z pomocą. Zgodnie z tradycją, takie jest pochodzenie A.E.I.O.U., które otrzymało tajną wiadomość do wszystkich austriackich prowincji. Pod koniec kampanii Węgry kontrolowały również całą Górną Austrię, która pozostawała pod jego kontrolą aż do śmierci Macieja w 1490 roku.[8] Kwestie administracyjneMaciej pozbawił Wiedeń jego podstawowego prawa, które tak bardzo naruszyło interesy handlowe pobliskich krajów, że utworzyli prekursorkę Grupę Wyszehradzką, aby zabezpieczyć obwodnicę z dala od miasta. Wiedeń korzystał ze zwolnienia podatkowego pod rządami Macieja. Król delegował również członka, Stefana Zápolye do Rady Wiedeńskiej, ale resztę radnych pozostawił na ich stanowiskach. Nagrodził Zápolye miastem Ebenfurth[9] i mianował go kapitanem Wiednia i gubernatorem austriackich prowincji włączonych do Węgier.[10] Biskup Peczu Zygmunt Ernuszt został awansowany na wicegubernatora, a sprawami wojskowymi zajął się Nikolaus Kropatsch. Wybitni kapitanowie otrzymali domy w Wiedniu.[11] Stopki
Przypisy
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||