Bihar-hegység

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Bihar-hegység (pol. Masyw Bihorski, rum. Munții Bihor lub Masivul Bihor) – masyw górski w Karpatach, stanowiąca centralną i najwyższą część Gór Zachodniorumuńskich. Leży w zachodniej Rumunii w Siedmiogrodzie). Główne pasma Gór Zachodniorumuńskich Plik:Apuseni Skizze Gliederung.jpg Główne pasma Gór Zachodniorumuńskich Masyw Bihorski graniczy: od północy – granice stanowi potok Bulzu, rejon Piatra Arsă oraz dolina Someșul Cald – Gorącego Samoszu będąca granicą z masywem Vlădeasa; od wschodu – granice stanowi linia od potoku Beliș, rejonu polany Urșoaia, potoku Albacu do miejscowości Albaca, następnie doliną Arieș do Câmpeni, która jest granicą z górami masywu Gilău; od strony południowo-wschodniej – linia graniczna gór biegnie wzdłuż drogi Câmpeni – Buceș, będącą jednocześnie granica z górami Trascău; od południa – granicę stanowi szczyt Keresz Biały, będący granicą z Rudawami Siedmiogrodzkimi i górami Zarand; od zachodu – granica biegnie doliną potoku Dedeșului, przez przełęcz Dealul Mare (Criştilor) oraz doliną Crișu Negru będącą granicą z górami Codru Moma. Plik:Csodavár sziklakapu.jpg Brama skalna Cudownego Zamku Masyw Bihorski dzieli się na dwie główne części. Pierwszą stanowi krystaliczny, połoninny masyw Curcubăta (1848 m n.p.m.), będący jednocześnie najwyższym szczytem Gór Zachodniorumuńskich. Druga charakterystyczna część to krasowy obszar płaskowyżu Padiş, zwany często „królestwem karpackiego krasu”. Na obszarze tym występują wszelkie znane formy krasowe: aweny (studnie krasowe), jaskinie, polja, kotły eworsyjne, ponory. Najbardziej znanymi miejscami płaskowyżu są zapadlisko krasowe Cetățile Ponorului, a także wąwozy Cheile Galbenei, Cheile Someșulului Cald, aweny Avenul Negru, Avenul Acoperit z zalegającym przez cały rok na dnie lodem, jaskinia Ghețarul Focul Viu – Jaskinia Lodowa Żywego Ognia oraz jaskinia Scărişoara leżąca na innym, mniejszym płaskowyżu o tej samej nazwie. Jaskinia Scărișoara mieści 7500 metrów sześciennych lodu i jest udostępniona dla zwiedzających. Na terenie Masywu Bihorskiego znajduje się park narodowy o powierzchni 73364 ha, chroniący także endemiczne gatunki roślin. Bibliografia Krystyna Jawecka (red.) Mapa przeglądowa Europy. Rumunia. Skala 1:1 000 000, PPWK Warszawa-Wrocław 1983/84 Jerzy Kondracki Fizycznogeograficzna regionalizacja Czech, Słowacji, Węgier i Rumunii w układzie dziesiętnym, „Przegląd Geograficzny”, tom LXVIII, z. 3–4, 1996, s. 457–466 Jerzy Kondracki Karpaty, wydanie drugie poprawione, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1989, Andrzej Maryański Rumunia, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1973

Bihar-hegység (węg.) Masyw Bihorski (pol.) Munții Bihor (rum.) Masivul Bihor (rum.) Plik:Bihor27.jpg Plik:Muntii Bihorului.jpg Megaregion Region Karpacki Prowincja Góry Zachodniorumuńskie i Wyżyna Transylwańska Podprowincja Góry Zachodniorumuńskie Makroregion Masyw Bihorski Zajmowane jednostki administracyjne Rumunia – okręg Bihor – okręg Kluż – okręg Alba