Körös–Maros köze: Różnice pomiędzy wersjami
(Utworzono nową stronę "Kategoria:2 Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii {{Uwaga polska| |strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Mi%C4%99dzyrzecze_Kereszu_i_Maruszy |autor...") |
|||
| Linia 18: | Linia 18: | ||
'''Międzyrzecze Kereszu i Maruszy''' ([[język węgierski|węg.]] ''Maros-Körös köze'') – region geograficzny w południowo-wschodnich [[Węgry|Węgrzech]] i w zachodniej [[Rumunia|Rumunii]]. | '''Międzyrzecze Kereszu i Maruszy''' ([[język węgierski|węg.]] ''Maros-Körös köze'') – region geograficzny w południowo-wschodnich [[Węgry|Węgrzech]] i w zachodniej [[Rumunia|Rumunii]]. | ||
| − | Międzyrzecze Kereszu i Maruszy stanowi południową część [[Kraj Zacisański|Kraju Zacisańskiego]], tzw. dolny Tiszántul. Od północy dolina [[Keresz]]u oddziela Międzyrzecze od [[Wielka Kumania|Wielkiej Kumanii]] oraz od [[Wielki Sárrét|Wielkiego]] i [[Mały Sárrét|Małego Sárrétu]]. Wschodnią granicę stanowią [[góry Zarand]] - skrajny przyczółek [[Góry Zachodniorumuńskie|Gór Zachodniorumuńskich]]. Południową granicę, za którą leży równina [[Banat (kraina)|Banatu]], stanowi dolina [[Marusza|Maruszy]]. Od wschodu międzyrzecze Kereszu i Maruszy graniczy z doliną [[Cisa|Cisy]]. Część międzyrzecza Kereszu i Maruszy leżącą w granicach Rumunii geografia rumuńska nazywa równiną [[Kriszana|Kriszany]] (''Câmpia Crişurilor'') i zalicza do regionu [[Nizina Cisańska|Niziny Cisy]]. | + | Międzyrzecze Kereszu i Maruszy stanowi południową część [[Kraj Zacisański|Kraju Zacisańskiego]], tzw. dolny Tiszántul. |
| + | |||
| + | == Lokalizacja == | ||
| + | |||
| + | * Od północy dolina [[Keresz]]u oddziela Międzyrzecze od [[Wielka Kumania|Wielkiej Kumanii]] oraz od [[Wielki Sárrét|Wielkiego]] i [[Mały Sárrét|Małego Sárrétu]]. | ||
| + | * Wschodnią granicę stanowią [[góry Zarand]] - skrajny przyczółek [[Góry Zachodniorumuńskie|Gór Zachodniorumuńskich]]. | ||
| + | * Południową granicę, za którą leży równina [[Banat (kraina)|Banatu]], stanowi dolina [[Marusza|Maruszy]]. | ||
| + | * Od wschodu międzyrzecze Kereszu i Maruszy graniczy z doliną [[Cisa|Cisy]]. | ||
| + | |||
| + | Część międzyrzecza Kereszu i Maruszy leżącą w granicach Rumunii geografia rumuńska nazywa równiną [[Kriszana|Kriszany]] (''Câmpia Crişurilor'') i zalicza do regionu [[Nizina Cisańska|Niziny Cisy]]. | ||
Międzyrzecze Kereszu i Maruszy stanowi nisko położoną, płaską [[równina|równinę]], wznoszącą się zaledwie nieco ponad terasy zalewowe Kereszu, Maruszy i Cisy. Równina ta pod względem geomorfologicznym stanowi przedłużenie Wielkiej Kumanii. Międzyrzecze Kereszu i Maruszy stanowi najbardziej monotonną krajobrazowo część [[Wielka Nizina Węgierska|Wielkiej Niziny Węgierskiej]]. Jedyną formą ukształtowania terenu urozmaicającą równinę są wały piaszczystych [[wydma|wydm]]. | Międzyrzecze Kereszu i Maruszy stanowi nisko położoną, płaską [[równina|równinę]], wznoszącą się zaledwie nieco ponad terasy zalewowe Kereszu, Maruszy i Cisy. Równina ta pod względem geomorfologicznym stanowi przedłużenie Wielkiej Kumanii. Międzyrzecze Kereszu i Maruszy stanowi najbardziej monotonną krajobrazowo część [[Wielka Nizina Węgierska|Wielkiej Niziny Węgierskiej]]. Jedyną formą ukształtowania terenu urozmaicającą równinę są wały piaszczystych [[wydma|wydm]]. | ||
Wersja z 09:08, 17 lut 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Plik:HU mesoregion 1.13. Körös–Maros köze.png Położenie Międzyrzecza Kereszu i Maruszy na mapie Węgier Międzyrzecze Kereszu i Maruszy (węg. Maros-Körös köze) – region geograficzny w południowo-wschodnich Węgrzech i w zachodniej Rumunii. Międzyrzecze Kereszu i Maruszy stanowi południową część Kraju Zacisańskiego, tzw. dolny Tiszántul. Lokalizacja
Część międzyrzecza Kereszu i Maruszy leżącą w granicach Rumunii geografia rumuńska nazywa równiną Kriszany (Câmpia Crişurilor) i zalicza do regionu Niziny Cisy. Międzyrzecze Kereszu i Maruszy stanowi nisko położoną, płaską równinę, wznoszącą się zaledwie nieco ponad terasy zalewowe Kereszu, Maruszy i Cisy. Równina ta pod względem geomorfologicznym stanowi przedłużenie Wielkiej Kumanii. Międzyrzecze Kereszu i Maruszy stanowi najbardziej monotonną krajobrazowo część Wielkiej Niziny Węgierskiej. Jedyną formą ukształtowania terenu urozmaicającą równinę są wały piaszczystych wydm. Dzisiejsza równina międzyrzecza Kereszu i Maruszy powstała w plejstocenie jako stożek napływowy Maruszy i jest w całości zbudowana z osadów rzecznych. Pod koniec plejstocenu na powierzchni równiny osadziły się warstwy lessu i piasku, o miąższości do 2 m, które pod wpływem stepowienia krajobrazu przeobraziły się w bardzo urodzajne czarnoziemy. Równocześnie podłoże pod tą warstwą w wielu miejscach uległo zasoleniu. Urodzajne gleby są wykorzystywane w wyjątkowo intensywnej produkcji rolnej. Region jest całkowicie pozbawiony bogactw mineralnych, natomiast obfituje w wody mineralne i termalne. Dla osadnictwa międzyrzecza Kereszu i Maruszy są charakterystyczne rzadko rozsiane miasta rolnicze, a między nimi - pojedyncze gospodarstwa rolne o charakterze farm (węg. tanya). Region został całkowicie wyludniony podczas okupacji tureckiej w XVI-XVII wieku, po czym zasiedlono go na nowo ludnością węgierską, rumuńską, słowacką i niemiecką. Ludność ta w części do dziś zachowała tożsamość narodową; tu znajduje się największe skupisko Słowaków na Węgrzech. Dziś międzyrzecze Kereszu i Maruszy należy do komitatów Csongrád, Békés i (w niewielkiej części na północnym zachodzie) Jász-Nagykun-Szolnok. Główne miasta regionu to Hódmezővásárhely, Orosháza, Békéscsaba, Gyula, Makó i Szentes. Przez międzyrzecze Kereszu i Maruszy przebiega magistrala kolejowa Budapeszt - Szolnok - Békéscsaba - Arad. Bibliografia
|
