Wewnętrzne Karpaty Wschodnie: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 1: Linia 1:
 
[[Kategoria:2w]]
 
[[Kategoria:2w]]
[[Kategoria:Strony skopilowane]]
+
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
Linia 25: Linia 25:
 
  |
 
  |
  
'''Wewnętrzne Karpaty Wschodnie''' ([[Regionalizacja fizycznogeograficzna Karpat|523]]) – część [[Karpaty|Karpat]] rozciągająca się od rzeki [[Laborec]] na [[Słowacja|Słowacji]] poprzez terytorium [[Ukraina|Ukrainy]] aż do [[Braszów|Braszowa]] w [[Rumunia|Rumunii]].
+
'''Wewnętrzne Karpaty Wschodnie''' ([[Regionalizacja fizycznogeograficzna Karpat|523]]) – część [[Karpat]]y rozciągająca się od rzeki [[Laborec]] na Słowacji poprzez terytorium [[Ukrain]]y aż do [[Braszów|Braszowa]] w Rumunii.
  
 
[[Plik:Ostkarpaten Skizze Gliederung.jpg|thumb|500px|left|Karpaty Wschodnie]]
 
[[Plik:Ostkarpaten Skizze Gliederung.jpg|thumb|500px|left|Karpaty Wschodnie]]
  
Najwyższym pasmem są [[Góry Rodniańskie]] ([[Pietrosul Rodnei|Pietrosul]] 2305 m [[n.p.m.]]). Charakterystycznym elementem tego regionu jest pas gór pochodzenia wulkanicznego o długości ok. 400 km, ciągnący się od [[Wyhorlat (góry)|Wyhorlatu]] do pasma [[Harghita]] (najwyższe spośród nich są [[Góry Kelimeńskie]] – 2102 m n.p.m.). Lokalnie uległy zlodowaceniu w [[plejstocen]]ie, najbardziej [[Góry Rodniańskie]].
+
Najwyższym pasmem są [[Radnai-havasok]] (pol. ''Góry Rodniańskie'', rum. ''Munții Rodnei'') z najwyższym szczytem  Nagy-Pietrosz (rum. 'Pietrosul Rodnei'', 2305 m n.p.m.). Charakterystycznym elementem tego regionu jest pas gór pochodzenia wulkanicznego o długości ok. 400 km, ciągnący się od gór [https://pl.wikipedia.org/wiki/Wyhorlat_(g%C3%B3ry) Wyhorlat] do pasma [[Harghita]] (najwyższe spośród nich są [[Kelemen-havasok]] (pol. ''Góry Kelimeńskie'', rum. ''Munții Călimani''). – 2102 m n.p.m.). Lokalnie uległy zlodowaceniu w plejstocenie, najbardziej [[Radnai-havasok]] (''Góry Rodniańskie'').
  
 
Wewnętrzne Karpaty Wschodnie nie są przedłużeniem [[Centralne Karpaty Zachodnie|Centralnych]] ani [[Wewnętrzne Karpaty Zachodnie|Wewnętrznych Karpat Zachodnich]].
 
Wewnętrzne Karpaty Wschodnie nie są przedłużeniem [[Centralne Karpaty Zachodnie|Centralnych]] ani [[Wewnętrzne Karpaty Zachodnie|Wewnętrznych Karpat Zachodnich]].
  
 
W Wewnętrznych Karpatach Wschodnich wyróżnia się makroregiony:
 
W Wewnętrznych Karpatach Wschodnich wyróżnia się makroregiony:
* 523.1 [[Karpaty Marmaroskie]] (węg. ''[[Máramarosi-havasok]]'')
+
* 523.1 [[Máramarosi-havasok]] (pol. ''[[Karpaty Marmaroskie]]'', rum ''Munții Maramureșului'')
* 523.2 [[Kotlina Marmaroska]] (węg. ''[[Máramarosi-medence]]'')
+
* 523.2 [[Máramarosi-medence]] (pol. ''[[Kotlina Marmaroska]]'', rum. ''Depresiunea Maramureșului'')
* 523.3 [[Góry Rodniańskie]] (węg. ''[[Radnai-havasok]]'')
+
* 523.3 [[Radnai-havasok]] (pol. ''[[Góry Rodniańskie]]'', rum. ''Munții Rodnei'')
* 523.4 [[Góry Bystrzyckie (Karpaty Wschodnie)|Góry Bystrzyckie]]
+
* 523.4 [[Besztercei-hegyvidék]] (pol. ''[[Góry Bystrzyckie]]'', rum. ''Munții Bistriței'')
* 523.5 [[Pasmo Wyhorlacko-Gutyjskie]] (węg. ''[[Vihorlát–Gutin-hegyvidék]]'')
+
* 523.5 [[Vihorlát–Gutin-hegyvidék]] (pol. ''[[Pasmo Wyhorlacko-Gutyjskie]]'')
* 523.6 [[Góry Kelimeńskie]] (węg. ''[[Kelemen-havasok]]'')
+
* 523.6 [[Kelemen-havasok]] (pol. ''[[Góry Kelimeńskie]]'', rum. ''Munţii Călimani'')
* 523.7 [[Obniżenie Gheorgeńsko-Braszowskie]] (węg. ''[[Brassói-medence]]'')
+
* 523.7 [[Brassói-medence]] (pol. ''[[Obniżenie Gheorgeńsko-Braszowskie]]'')
  
  
Karpaty Wschodnie to wschodnia część Karpat od Przełęczy Borsai przez Dolinę Prahova do Cieśniny Tömösi, będąca kontynuacją Karpat północno-wschodnich. Obejmuje całą Rumunię.
+
Karpaty Wschodnie to wschodnia część Karpat od przełęczy [[Borsai-hágó]] (rum. ''Pasul Prislop'') przez dolinę [[Prahova (folyó)]] (rum. ''Râul Prahova'') do przełęczy [[Tömösi-szoros]] (rum. ''Pasul Timiș'' lub ''Pasul Predeal''), będące kontynuacją [[Északkeleti-Kárpátok]] (''Karpat północno-wschodnich''. Obejmują całą Rumunię.
 
 
A '''Keleti-Kárpátok''' a [[Kárpátok]]nak a [[Borsai-hágó]]tól a [[Prahova (folyó)|Prahova]] völgyéig, a [[Tömösi-szoros]]ig terjedő keleti része, az [[Északkeleti-Kárpátok]] folytatásában. Teljes egészében [[Románia]] területén húzódik.
 
 
 
Bardzo kolorowy geologicznie, skrupulatnie podzielony, średniej wysokości odcinek Karpat. Tutaj wznosi się najwyższa pozostałość wulkaniczna w Karpatach, Greater Pietros (2303 metry), ale alpejskie szczyty (góry Radnai) również wznoszą się ponad gęsto zalesione pasma.
 
 
 
A Kárpátok [[geológia]]i szempontból igen színes, aprólékosan tagolt, közepes magasságú szakasza. Itt emelkedik a Kárpátok legmagasabb [[Tűzhányó|vulkánmaradványa]], a [[Nagy-Pietrosz]] (2303 méter), de a sűrű erdők borította vonulatok felett [[Alpok|alpesi]] jellegű csúcsok is magasodnak ([[Radnai-havasok]]).
 
  
 +
Bardzo zróżnicowany geologicznie, dokładnie podzielony, średniej wysokości odcinek Karpat. Tutaj wznosi się najwyższa pozostałość wulkaniczna w Karpatach, [[Nagy-Pietrosz]] (2303 metry), ale alpejskie szczyty [[Radnai-havasok]] (''Gór Rodniańskich'') również wznoszą się ponad gęsto zalesione pasma.
  
 
==== Grupa północna ====
 
==== Grupa północna ====

Wersja z 08:37, 19 lut 2021

Wewnętrzne Karpaty Wschodnie (523) – część Karpaty rozciągająca się od rzeki Laborec na Słowacji poprzez terytorium Ukrainy aż do Braszowa w Rumunii.

Najwyższym pasmem są Radnai-havasok (pol. Góry Rodniańskie, rum. Munții Rodnei) z najwyższym szczytem Nagy-Pietrosz (rum. 'Pietrosul Rodnei, 2305 m n.p.m.). Charakterystycznym elementem tego regionu jest pas gór pochodzenia wulkanicznego o długości ok. 400 km, ciągnący się od gór Wyhorlat do pasma Harghita (najwyższe spośród nich są Kelemen-havasok (pol. Góry Kelimeńskie, rum. Munții Călimani). – 2102 m n.p.m.). Lokalnie uległy zlodowaceniu w plejstocenie, najbardziej Radnai-havasok (Góry Rodniańskie).

Wewnętrzne Karpaty Wschodnie nie są przedłużeniem Centralnych ani Wewnętrznych Karpat Zachodnich.

W Wewnętrznych Karpatach Wschodnich wyróżnia się makroregiony:


Karpaty Wschodnie to wschodnia część Karpat od przełęczy Borsai-hágó (rum. Pasul Prislop) przez dolinę Prahova (folyó) (rum. Râul Prahova) do przełęczy Tömösi-szoros (rum. Pasul Timiș lub Pasul Predeal), będące kontynuacją Északkeleti-Kárpátok (Karpat północno-wschodnich. Obejmują całą Rumunię.

Bardzo zróżnicowany geologicznie, dokładnie podzielony, średniej wysokości odcinek Karpat. Tutaj wznosi się najwyższa pozostałość wulkaniczna w Karpatach, Nagy-Pietrosz (2303 metry), ale alpejskie szczyty Radnai-havasok (Gór Rodniańskich) również wznoszą się ponad gęsto zalesione pasma.

Grupa północna

Grupa północna (rum. Carpaţii Maramureşului şi al Bucovinei) składa się z gór Radnai-havasok, Borgói-hegység i Bukovinai-Kárpátok.

Grupa środkowa

Środkowa grupa (rum. Carpații Moldo-Transilvani) rozciąga się od doliny Beszterce (rum. Bistrița) do przełęczy Ojtozi-szoros (rum. Ojtozi).

Jego główne części to:

Plik:2009 0706sac0121.JPG
Hagymás-hegység
Plik:Rodna (17).jpg
Radnai-havasok

Grupa południowa (Kárpátkanyar)

Grupą południową jest Kárpátkanyar (Zakole Karpackie) (rum. Carpații de Curbură), które od środkowej grupy Karpat Wschodnich oddziela przełęcz Ojtozi-szoros Ojtozi.

Plik:Kommando1.jpg
Háromszéki-havasok

Linia zewnętrzna

A Keleti-Kárpátok külső vonulata
d1 Obcsinák
d2 Esztena-hegység
d3 Tarkő-hegység, Gosmán-hegység és Berzunci-hegység
d4 Kománfalvi-medence
d5 Nemere-hegység
d6 Csíki-havasok
d7 Barcasági-hegyek
d8 Csukás-hegység, Grohotisz-hegység és Baj-hegység
d9 Bodzai-havasok
d10 Háromszéki-havasok
d11 Ráró-hegység és Gyamaló-hegység

Przypisy

Źródło

  • Gábris Gyula – Horváth Erzsébet – Horváth Gergely – Kéri András – Móga János – Nagy Balázs – Nemerkényi Antal – Pavlics Károlyné – Simon Dénes, Telbisz Tamás: Európa regionális földrajza - természetföldrajz. www.tankonyvtar.hu. ELTE Eötvös Kiadó (2014) [dostęp: 2016-04-01[. (pdf)

Bibliografia

  1. Krystyna Jawecka (red.), Mapa przeglądowa Europy. Rumunia. Skala 1:1 000 000, PPWK Warszawa–Wrocław 1983/84.
  2. Jerzy Kondracki, Fizycznogeograficzna regionalizacja Czech, Słowacji, Węgier i Rumunii w układzie dziesiętnym, „Przegląd Geograficzny”, tom LXVIII, z. 3–4, 1996, s. 457–466.
  3. Jerzy Kondracki, Karpaty, wydanie drugie poprawione, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1989, ISBN 83-02-04067-3.
  4. Andrzej Maryański, Rumunia, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1973.

Więcej informacji

Wewnętrzne Karpaty Wschodnie

Plik:Radnai havasok osszel.jpg
Plik:Carpathians Eastern Inner.svg
Megaregion Region Karpacki
Prowincja Karpaty Wschodnie
Podprowincja Wewnętrzne Karpaty Wschodnie
Zajmowane
jednostki
administracyjne
Słowacja
kraj preszowski
kraj koszycki
Ukraina
obwód zakarpacki
Rumunia
okręg Maramureş
okręg Bistrița-Năsăud
okręg Marusza
okręg Harghita
okręg Covasna
okręg Braszów
'
Wysokość2303 m
Miejsce keret Románia
Góry Kárpátok
Najwyższy punkt Nagy-Pietrosz
Mapa
A Keleti-Kárpátok (3. és 4.) helyzete a Kárpátokban
A Keleti-Kárpátok (3. és 4.) helyzete a Kárpátokban

Kategória:Románia hegyei, hegységei