|
|
| Linia 1: |
Linia 1: |
| − | [[Kategoria:1tłum]] | + | #PATRZ [[Olomouci béke]] |
| − | [[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
| |
| − | {{Uwaga polska|
| |
| − | |strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Pok%C3%B3j_w_O%C5%82omu%C5%84cu
| |
| − | |autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Pok%C3%B3j_w_O%C5%82omu%C5%84cu&action=history
| |
| − | |nota = polski
| |
| − | }}
| |
| | | | |
| − | {|
| + | [[Kategoria:Przekierowane]] |
| − | |
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | {|
| |
| − | |-style="vertical-align:top;"
| |
| − | |
| |
| − | | |
| − | '''Pokój w Ołomuńcu''' – traktat zawarty w wyniku rokowań trwających od wiosny 1478 r. w dniu 21 lipca 1479 w [[Ołomuniec|Ołomuńcu]] pomiędzy królem [[Węgry|Węgier]] [[Maciej Korwin|Maciejem Korwinem]], który od 1469 r. był także królem czeskim, a królem czeskim [[Władysław II Jagiellończyk|Władysławem Jagiellończykiem]], kończący kilkuletnią wojnę o koronę [[Czechy|Czech]], która wybuchła po detronizacji przez papieża króla [[Jerzy z Podiebradów|Jerzego z Podiebradów]], ogłoszeniu przeciw niemu krucjaty, a następnie jego śmierci w 1471 i elekcji w tymże roku Jagiellończyka.
| |
| − | | |
| − | Pierwsza wersja traktatu z marca 1478 r. nie zyskała uznania Macieja, kolejna – z września tego roku – została przezeń zaakceptowana, wariant z grudnia wprowadzał drobne zmiany (stąd czasem podaje się w literaturze rok 1478 jako datę zawarcia traktatu). Dopiero latem roku następnego władcy spotkali się w Ołomuńcu i zakończyli trwająca ponad 10 lat wojnę. W wyniku tego traktatu Władysław Jagiellończyk rządzący na większości terytorium Czech (Królestwa Czeskiego) z Praga na czele uznał Macieja, a Maciej panujący jako [[władcy Czech|król czeski]] w tzw. pobocznych ziemiach Korony Czeskiej ([[Morawy]], [[Śląsk]], [[Łużyce]]) uznał Władysława, rezygnując zarazem z władzy w tych częściach Czech, które go dotąd uznawały (głównie Pilzno i Czechy południowe – dobra Rożemberków). Obaj uznali się za władców dziedzicznych. Ustalono także podział kompetencji urzędników, procedury dla rozwiązywania spraw spornych oraz zasady następstwa w przypadku śmierci któregoś z władców: gdyby wcześniej zmarł Maciej (przed Władysławem), to Czesi zobowiązani byli do wypłacenia Królestwu Węgierskiemu 400 tysięcy [[dukat]]ów za ich zaangażowanie w walkę z czeską herezja spod znaku Jerzego z Podiebradów (Maciej stanął na czele krucjaty), natomiast gdyby pierwszy zmarł Władysław, a jego następcą wybrano by Macieja lub jego dziedzica, to ziemie Korony Czeskiej władane przez Macieja miałyby wrócić pod berło władcy czeskiego związanego z praskim ośrodkiem politycznym bez obowiązku wypłaty tej sumy.
| |
| − | | |
| − | Ustaleń tych jednak nie dotrzymano: Maciej Korwin, który zmarł 6 kwietnia 1490 (tj. przed Władysławem, który zmarł dopiero w roku 1516) nie pozostawił potomka z prawego łoża, a jego syn ze związku z córką wrocławskiego [[Radny|rajcy]] Marią Krebs nie został dopuszczony do tronu przez Węgrów, którzy wybrali na króla Węgier Władysława Jagiellończyka. Pomimo że Morawy, Śląsk i Łużyce wróciły pod berło (praskiego) władcy czeskiego, choć Wrocław – główny ośrodek władzy Macieja jako króla czeskiego – przez kolejne dekady, aż do czasów Ferdynanda I Habsburga, domagał się uregulowania tej sprawy, odmawiając złożenia hołdu lennego Władysławowi, a potem Ludwikowi jako władcom czeskim nie respektującym układu z 1479 r. Należnej zapłaty Węgrzy nigdy nie dostali. Należy podkreślić, że nie było to wykupienie ziem pobocznych Korony od Węgier, bo w czasach Macieja nie przestały być one częścią korony czeskiej, która do 1490 r. miała po prostu dwóch władców.
| |
| − | | |
| − | Pokój w Ołomuńcu, sankcjonujący ''status quo'' sprzed wojny o koronę, usankcjonował m.in. rządy Macieja we [[Wrocław]]iu, stolicy Śląska. Korwin rządził w tym mieście twardą ręką, stosując nadmierny [[fiskalizm]], ograniczając niekiedy władzę rady miejskiej, zakazując trzykrotnie (w 1485, 1489 i 1490) wyboru nowej rady i nominując w 1487 znienawidzonego w mieście starostę [[Heinz Dompnig|Heinza Dompniga]]. Dopiero po śmierci Macieja powrót Śląska wraz z Wrocławiem pod rządy Władysława Jagiellończyka umożliwił przywrócenie dawnego systemu rządów. Z drugiej strony – Maciej wyraźnie faworyzował Wrocław w relacji do książąt śląskich, a ambicje miasta łechtała jego polityka centralizacyjna, czyniąca ze stolicy Śląska nie tylko miejsce obrad sejmu śląskiego (''de facto'' śląsko-łużyckiego), ale drugą obok jagiellońskiej w tym czasie Pragi stolicę Korony Czeskiej.
| |
| − | | |
| − | == Bibliografia ==
| |
| − | * ''[[Encyklopedia Wrocławia]]'', s. 646
| |
| − | * [[Roman Heck]], [[Marian Orzechowski]], ''Historia Czechosłowacji'', wyd. [[Zakład Narodowy im. Ossolińskich|Ossolineum]], Wrocław-Warszawa-Kraków 1969, s. 121–122
| |
| − | * [[Bogusław Czechowicz]], ''Polityczne uwarunkowania sztuki Wrocławia u schyłku średniowiecza'', Warszawa 2008.
| |
| − | * [[Petr Čornej - Milena Bartlovâ|Petr Čornej – Milena Bartlovâ]], ''Velké dějiny zemí Koruny České'', tom 6: 1437-1526, Praha – Litomyšl 2007.
| |
| − | * [[Antonin Kalous]], ''Matyáš Korvín (1443-1490). Uherský a český král'', [České Budějovice 2009].
| |
| − | | |
| − | |
| |
| − | {{Traktaty Andegawenów}}
| |
| − | |
| |
| − | | |
| − | [[Kategoria:Historia]]
| |
| − | [[Kategoria:Królestwo Czech]]
| |
| − | [[Kategoria:Historia Węgier]]
| |
| − | [[Kategoria:Historia Polski 1454–1572]]
| |
| − | [[Kategoria:Historia Śląska (Królestwo Czech)]]
| |
| − | | |
| − | [[Kategoria:Traktaty]]
| |
| − | [[Kategoria:Traktaty pokojowe Węgier]]
| |
| − | [[Kategoria:Traktaty pokojowe Królestwa Węgier]]
| |
| − | [[Kategoria:Traktaty pokojowe Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego]] | |
