Temes

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku niemieckim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku niemieckim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Strona	Autorzy	Nota
[3]	[4]	Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Plik:Temes county map.jpg Plik:Koh administrative 1370 01.png Komitat Temes (węg.: Temes vármegye, niem.: Komitat Temes lub Temesch) – jednostka administracyjna w południowej części byłego Królestwa Węgier. Terytorium komitatu leży obecnie w północno-wschodniej Serbii i zachodniej części Rumunii. Warunki geograficzne Terytorium komitatu Temes w 1918 roku charakteryzowało się dużą rozciągłością w kierunku północ-południe i niewielką w kierunku wschód-zachód. Większą jego część zajmowała Wielka Nizina Węgierska, a na wschodzie występowały przedgórza. Równinny teren komitatu przecinały liczne rzeki, z których największe to Béga,Karas i Temesz. Występowały tu również tereny bagienne. Komitat graniczył na północy z komitatem Arad, na wschodzie z komitatem Krassó-Szörény, na południu z Serbią, a na zachodzie z komitatem Torontál. Historia Komitat został utworzony przez króla Stefana I w okresie tworzenia państwa i systemu komitatów, a jego stolicą został Temeszwar. Był jedną z najlepiej prosperujących prowincji południowych Węgier do czasu podbojów tureckich. Turcy zajęli go w XVI wieku i utworzyli nową jednostkę administracyjną - wilajet temeszwarski. W XVIII wieku Banat dostał się pod panowanie Habsburgów. Wtedy też późniejszy komitat stał się częścią Banatu Temeszwarskiego, jednostki administracyjnej podległej bezpośrednio cesarzowi. Banat w 1779 roku został zlikwidowany, a komitat, w znacznie różniących się od średniowiecznych, granicach włączono do systemu komitatów Królestwa Węgier, przy czym jego przyszła, południowa część, wchodziła na razie w skład Pogranicza Wojskowego. W latach 1849–1860 komitat był zarządzany bezpośrednio z Wiednia. W 1876 roku dołączono do niego Fehértemplom wraz z okolicą, który należał wcześniej do komitatu Krassó-Szörény. W 1884 roku dokonano wymiany po jednej wsi z Krassó-Szörény: wieś Kusics trafiła do Temesu, a Daruvár do Krassó-Szörény, wreszcie w 1892 roku wieś Székelykeve przyłączono do komitatu Torontál. W 1910 roku powierzchnia komitatu wynosiła 7342 km², z czego w 1920 roku Rumunia otrzymała 5552 km², a resztę Królestwo Serbów, Chorwatów i Słoweńców. Demografia W 1910 roku komitat miał 500 835 mieszkańców, z czego: 169 030 (33%) Rumunów 165 883 (33%) Niemców 79 960 (15%) Węgrów 69 905 (13%) Serbów 3080 Słowaków Plik:Temes county administrative map.jpg Mapa administracyjna komitatu Temes w 1910 roku Podział administracyjny Komitat Temes w 1910 roku był podzielony na 11 powiatów: powiat Buziásfürdő, siedziba Buziásfürdő powiat Csák, siedziba Csák powiat Detta, siedziba Detta powiat Fehértemplom, siedziba Fehértemplom (miasto komitackie – węg.: rendezett tanácsú város) powiat Kevevár, siedziba Kevevára powiat centralny (Központi járás), siedziba Temesvár (miasto na prawie municypalnym, węg.: törvényhatósági jógú város) powiat Lippa, siedziba Lippa powiat Temesrékás, siedziba Temesrékás powiat Újarad, siedziba Újarad powiat Versec, siedziba Versec (miasto na prawie municypalnym) powiat Vinga, siedziba Vinga

Komitat Temes Comitatus Temesiensis (łac.) Komitat Temes (niem.) Comitatul Timiș (rum.) Тамишка жупанија (serb.) (1910) Herb von Temes Comitatus Temesiensis (łac.) Komitat Temes (niem.) Comitatul Timiș (rum.) Тамишка жупанија (serb.) Siedziba: Temeszwar Powierzchnia: 7 110 km² Ludność: 500 835 Narodowości: 34 % Rumuni 33 % Niemcy 16 % Węgrzy 14 % Serbowie 3 % inni (zwłaszcza Šokci, Bułgarzy i Cyganie) Utworzony: XI wiek Zlikwidowany: 4.06.1920 (Traktat z Trianon) Temes