Szászsebesszék: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 18: Linia 18:
 
[[Plik:Scaunul Sebesului CoA.png|thumb|left|120px|Herb Szászsebesszék (dawny)]]
 
[[Plik:Scaunul Sebesului CoA.png|thumb|left|120px|Herb Szászsebesszék (dawny)]]
  
−
Sierżant saski (po niemiecku Mühlbacher Stuhl, po łacinie Sedes Sebesiensis, po rumuńsku Scaunul Sebeș) był specjalną jednostką administracyjną Królestwa Węgier, Transylwanii, w Królestwie w latach 1303-1876: jedna z saksońskich katedr w Siedmiogrodzie. Jego powierzchnia wynosiła 323 km3, jego centrum była Saksonia.
+
'''Szászsebesszék''' (pol. ''lokacja Mühlbach'', niem. ''Mühlbacher Stuhl'', łac ''Sedes Sebesiensis'', rum. ''Scaunul Sebeș'') − był specjalną jednostką administracyjną [[Królestwo|Królestwa Węgier]] w [[Siedmiogrod]]zie w latach 1303-1876: jedna z [[sas][kich lokacji w Siedmiogrodzie. Jego powierzchnia wynosiła 323 km², jego centrum była [[Szászsebes]].
−
 
 
−
'''Szászsebesszék''' ([[német nyelv|németül]] ''Mühlbacher Stuhl'', [[Latin nyelv|latinul]] ''Sedes Sebesiensis'', [[román nyelv|románul]] ''Scaunul Sebeș'') különleges közigazgatási egység volt a [[Magyar Királyság]]ban, [[Erdély]]ben, a [[Királyföld]]ön [[1303]] és [[1876]] között: az [[Erdélyi szászok|erdélyi szász]] [[szék (terület)|székek]] egyike. Területe 323 km², központja [[Szászsebes]] volt.
 
−
 
 
 
{{clear}}
 
{{clear}}
  
 
== Historia ==
 
== Historia ==
  
−
Został wymieniony jako drugi w kolejności chronologicznej po Sybinie. Na czele stał sędzia królewski, który początkowo był mianowany przez króla, a od 1469 r. Sam mógł wybrać katedrę. Był podporządkowany sędziemu (judex sedis lub pretor). Zgromadzenie składało się z dwunastu przysięgłych wybieranych co roku, a także przedstawicieli cechów, burżuazji miejskiej i wolnego chłopstwa. Liczba jej urzędników wzrosła po przyłączeniu Siedmiogrodu do imperium Habsburgów.
+
Została wymienionA jako drugi w kolejności chronologicznej po [[Sybin]]ie. Na czele stał [[sędzia|sędzia królewski]], który początkowo był mianowany przez króla, a od 1469 r. sam mógł wybrać ''lpkacje''. Był podporządkowany sędziemu (''judex sedis'' lub ''pretor''). Zgromadzenie składało się z dwunastu przysięgłych wybieranych co roku, a także przedstawicieli cechów, bogatych mieszczan i wolnego chłopstwa. Liczba jej urzędników wzrosła po przyłączeniu Siedmiogrodu do imperium Habsburgów.
  
−
[[Szebenszék]] után időrendben másodikként említették. Élén a [[királybíró]] állt, akit kezdetben a király nevezett ki, [[1469]]-től maga a szék választhatta. Aláárendeltje volt a [[székbíró]] (''judex sedis'' vagy ''pretor''). A székgyűlésben tizenkét, évente választott esküdt, valamint a céhek, a városi polgárság és a szabad parasztság képviselői foglaltak helyet. Hivatalnokainak száma [[Erdély]]nek a [[Habsburg Birodalom]]ba való csatolása után felduzzadt.
+
W latach 1784–1790 i 1849–1860 należał do '''powiatu sybańskiego'''.
  
−
W latach 1784–1790 i 1849–1860 należał do powiatu sybańskiego.
+
== Skład narodowościowy ==
 +
W 1869 r. liczył 19 237 mieszkańców, z których [[Keleti Károly]] oszacował, że:
  
−
[[1784]]–[[1790]] és [[1849]]–[[1860]] között a [[nagyszeben]]i kerülethez tartozott.
+
* Rumuni − 15 248 (79,3%),
 +
* Niemcy − 3 891 (20,2%),
 +
* Węgrzy − 96 (0,5%)
  
−
W 1869 r. Liczyło 19 237 mieszkańców, z których Károly Keleti oszacował, że 15248 (79,3%) było rodzimymi użytkownikami rumuńskiego, 3891 (20,2%) niemieckiego i 96 (0,5%) węgierskim rodzimym językiem. Z wyjątkiem Péterfalvy, wszystkie jej osady miały większość rumuńską. Najliczniejsze grupy wyznaniowe to 14 795 (76,9%) prawosławni, 3667 (19,1%) luteranie i 514 (2,7%) rzymskokatolicy.
+
Z wyjątkiem [[Péterfalva|Péterfalvy]], wszystkie jej osady miały większość rumuńską.  
  
−
[[1869]]-ben 19 237 lakosa volt, akik közül [[Keleti Károly]] becslése szerint 15 248 (79,3%) román, 3891 (20,2%) német és 96 (0,5%) magyar anyanyelvű. [[Péterfalva]] kivételével valamennyi települése román többségű volt. A népesebb felekezeti csoportok: 14 795 fő (76,9%) [[Román Ortodox Egyház|ortodox]], 3667 (19,1%) [[evangélikus]] és 514 (2,7%) [[római katolikus]].
+
== Podział wyznaniowy ==
  
−
W 1876 r. Został przyłączony do nowo powstałego powiatu Sibiu.
+
* prawosławni − 14 795 (76,9%),
 +
* luteranie − 3 667 (19,1%),
 +
* rzymscy katolicy 514 (2,7%).
  
−
Az [[1876-os megyerendezés]] során az újonnan létrejött [[Szeben vármegye|Szeben vármegyéhez]] csatolták.  
+
W 1876 r. został przyłączony do nowo powstałego [[Szeben vármegye]].
  
 
== Rozliczenia ==
 
== Rozliczenia ==
−
(Niemiecka nazwa jest w nawiasach).
 
  
 
{| {{széptáblázat}}
 
{| {{széptáblázat}}

Wersja z 13:47, 11 mar 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Plik:Stuhl Mühlbach.svg
Scaunul Sebeşului în secolul al XV-lea
Plik:Scaunul Sebesului CoA.png
Herb Szászsebesszék (dawny)

Szászsebesszék (pol. lokacja Mühlbach, niem. Mühlbacher Stuhl, łac Sedes Sebesiensis, rum. Scaunul Sebeș) − był specjalną jednostką administracyjną Królestwa Węgier w Siedmiogrodzie w latach 1303-1876: jedna z [[sas][kich lokacji w Siedmiogrodzie. Jego powierzchnia wynosiła 323 km², jego centrum była Szászsebes.

Historia

Została wymienionA jako drugi w kolejności chronologicznej po Sybinie. Na czele stał sędzia królewski, który początkowo był mianowany przez króla, a od 1469 r. sam mógł wybrać lpkacje. Był podporządkowany sędziemu (judex sedis lub pretor). Zgromadzenie składało się z dwunastu przysięgłych wybieranych co roku, a także przedstawicieli cechów, bogatych mieszczan i wolnego chłopstwa. Liczba jej urzędników wzrosła po przyłączeniu Siedmiogrodu do imperium Habsburgów.

W latach 1784–1790 i 1849–1860 należał do powiatu sybańskiego.

Skład narodowościowy

W 1869 r. liczył 19 237 mieszkańców, z których Keleti Károly oszacował, że:

  • Rumuni − 15 248 (79,3%),
  • Niemcy − 3 891 (20,2%),
  • Węgrzy − 96 (0,5%)

Z wyjątkiem Péterfalvy, wszystkie jej osady miały większość rumuńską.

Podział wyznaniowy

  • prawosławni − 14 795 (76,9%),
  • luteranie − 3 667 (19,1%),
  • rzymscy katolicy 514 (2,7%).

W 1876 r. został przyłączony do nowo powstałego Szeben vármegye.

Rozliczenia

Nazwa rumuńska Nazwa niemiecka Nazwa węgierska
Câlnic Kelling Kelnek
Deal Dallen Dál
Lancrăm Langendorf Lámkerék
Loman Lammdorf
Lamendorf		 Lomány
Petrești
Petrifalău		 Petersdorf Péterfalva
Pianu de Jos
Pianu Săsesc		 Deutsch-Pien Alsopian
Szászpián
Pianu de Sus
Pianu Românesc		 Rumänisch-Pien Felsőpián
Purcăreți Sebespurkerec
Răchita Rekitzdorf Rekita
Răhău Reichau Reho
Sebeș
Sebeșu Săsesc		 Mühlbach
Müllenbach		 Szászsebes
Strungari Strägendorf Sztrugár

Źródła

  • Dorin Ovidiu Dan: Contribuții la istoria scaunului săsesc Sebeș. In: Apulum XLII. (2005)
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Szászsebesszék&oldid=52282”