Kászonszék: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 22: | Linia 22: | ||
| címer felirat = Herb Udvarhelyszék | | címer felirat = Herb Udvarhelyszék | ||
| egyéb nevei = Scaunul Odorhei | | egyéb nevei = Scaunul Odorhei | ||
| − | | fennállás = XII wiek - [[1876]] | + | | fennállás = [[XII]] wiek - [[1876]] |
| ország = {{Zászló|Románia}} [[Románia]], [[Székelyföld]] | | ország = {{Zászló|Románia}} [[Románia]], [[Székelyföld]] | ||
| terület = 308,1 | | terület = 308,1 | ||
| Linia 36: | Linia 36: | ||
[[File:Szeklerland-planned_seats.png|thumb|left|Kászonszék - południowa część Csíkszék (kolor żółty)]] | [[File:Szeklerland-planned_seats.png|thumb|left|Kászonszék - południowa część Csíkszék (kolor żółty)]] | ||
| − | + | '''Kászonszék''', także '''''Kászon szék''''', '''''Kászon vidéke''''', '''''Kászonok''''', '''''Kászon fiúszék''''' (pol. ''lokacja Kászon'', rum. '''') − niezależna lokacja Seklerów, a następnie od XV wieku było to lokacja podległa [[Csíkszék]] o powierzchni 308,1 km2. W języku miejscowym nazywała się Kászonország.<ref>[https://kaszonmuzeum.bitbucket.io/assets/1938_ifj_xantus_janos-kaszonorszag.pdf if. Xántus János: Kászonország]</ref> | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
== Lokalizacja == | == Lokalizacja == | ||
| − | + | Obszar administracyjny w [[Siedmiogrod]]zie, w [[Székelyföld]], na południe od [[Alcsík]], w dolinie [[Kászon]]. Graniczy od północy i zachodu przez [[Alcsík]], od wschodu z częścią [[Kárpátok]] (''Karpat'') i [[Felcsík]], od południa z [[Kézdiszék]] i található közigazgatási terület, Alcsíktól délre, a Kászon völgyében. Északon és nyugaton Alcsík, keleten a [[Kárpátok]] és Felcsík egy része, délen [[Kézdiszék]] és [[Felső-Fehér vármegye]]. | |
| − | |||
| − | |||
| − | == Historia | + | == Historia == |
| − | Mieszkańcy Kászonszék mieszkają | + | Mieszkańcy Kászonszék mieszkają wioskach: [[Kászonaltíz]], [[Kászonfeltíz]], [[Kászonjakabfalva]], [[Kászonimpér]], [[Kászonújfalu]]. |
| − | + | Trzy miejscowości między górami [[Csíki-havasok]] (''Csíki'') a [[Nemere-hegység]] ('' Nemere'') to Kászonaltíz, Kászonfeltíz, Kászonimpér, które razem nazywane były ''Nagykászo''n oraz za panowania króla [[Zygmunt]]a z Kászonjakabfalva i Kászonújfalu lokacja podległą [[Csíkszék]]. Jej przywileje zostały potwierdzone w 1462 roku przez króla [[Maciej|Macieja Korwina]]. Lokacją kierował porucznik (''belliductus'') i sędzia (''iudex''). | |
| − | + | W 1784 r. Kászonszék Józef II przyłączył do komitatu [[Háromszék]]. W latach pięćdziesiątych XIX wieku w czasie dyktatura Bacha zniesiono niezaleznośc, następnie w latach 1849-1854 została tymczasowo sklasyfikowana jako okręg Marosvásárhely podczas istnienia 6 okręgów Siedmiogrodu oraz w latach 1854-1860 (w czasie podziału na 10 okręgów). do dzielnicy Udvarhely. Około 1860-1876, po upadku Bacha, odzyskała niepodległość aż do powstania powiatu, a następnie została przydzielona do komitatu [[Csík vármegyé]], w którym stała się okręgiem Kászonalcsík. | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| + | == Populacja == | ||
Ludność Kászonszék według danych z 1786 r. Liczyła 901 mieszkańców w 119 domach. Według danych z 1850 r. Liczyło 6783 mieszkańców w 1341 domach, w 1869 r. 6878 mieszkańców, 1728 domów. W 1880 r. Liczyło 7329 mieszkańców, z czego 86,35% stanowili katolicy. | Ludność Kászonszék według danych z 1786 r. Liczyła 901 mieszkańców w 119 domach. Według danych z 1850 r. Liczyło 6783 mieszkańców w 1341 domach, w 1869 r. 6878 mieszkańców, 1728 domów. W 1880 r. Liczyło 7329 mieszkańców, z czego 86,35% stanowili katolicy. | ||
| − | + | Według spisu powszechnego z początku XVII wieku w Kászonszék mieszkało 152 wolnych rodzin wojskowych Seklerów i jedna pierwotna rodzina zaborcza, z 12 rodzinami pańszczyźnianymi rozmieszczonymi wokół dworu. W momencie spisu z 1719 r. 4 wsie liczyły 1766 mieszkańców. Większość ludności hodowała bydło, owce i konie w ramach starożytnego zajęcia na alpejskich pastwiskach i łąkach, które były posiadłościami publicznymi. Sprzedawała nadwyżki zwierząt na jarmarkach w Csíkach i Háromszék, a także wytwarzała materiały budowlane z pospolitych lasów sosnowych, drewno opałowe i narzędzia z lasów dębowych i bukowych. Pięć wiosek basenu Kászoni (Impér, Altíz, Feltíz, Jakabfalva, Újfalu) od wieków organizuje prawdziwe wiece na rynku Altíz, który rozwinął się z poprzednich pożegnań. | |
| − | |||
| − | Według spisu powszechnego z początku XVII wieku w Kászonszék mieszkało 152 wolnych rodzin wojskowych | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | Sztuka ludowa | + | Pod koniec XIX wieku regularnie odbywały się jarmarki kászonszéki rzemieślników z Kézdivásárhely, pięknych szewców wodnych, garncarzy Madaras, Dánfalvi i Korond, Brasov Posztós kuśnierzy z Kozmás, naczynia drewniane z Haralyi to soczewka trójki i Bereck Szekeres. '''a háromszéki lencsések és a berecki szekeresek.''' |
| + | |||
| + | Sztuka ludowa Seklerów z Kászonszék, rozległość dziedzińców (z niezależnymi budynkami o różnym przeznaczeniu) nadal była związana z dawną hodowlą zwierząt. | ||
| − | + | Ze względu na peryferyjne położenie i ustronne położenie obszar ten najdłużej zachował tradycyjne formy sztuki ludowej Seklerów. | |
| − | |||
| − | Ze względu na peryferyjne położenie i ustronne położenie obszar ten najdłużej zachował tradycyjne formy sztuki ludowej | ||
| − | |||
| − | |||
== Źródła wina i uzdrowiska == | == Źródła wina i uzdrowiska == | ||
| Linia 85: | Linia 65: | ||
{{Bővebben| Kászonszék borvízforrásai és gyógyfürdői}} | {{Bővebben| Kászonszék borvízforrásai és gyógyfürdői}} | ||
| − | Kászonszék borvízforrásai vulkáni utóműködés hatására jöttek létre, a medence keleti peremén található mellékfolyók (Fehérkő, Kis és Nagy Répát, Farkas, Tekeres, Borvíz és Gubás) völgyeiben törnek a felszínre. | + | Źródła wina Kászonszék powstały w wyniku następstw wulkanicznych i wypłynęły na powierzchnię w dolinach dopływów (Fehérkő, Kis i Nagy Répát, Farkas, Tekeres, Borvíz i Gubás) na wschodnim krańcu dorzecza. |
| + | |||
| + | Kászonszék borvízforrásai vulkáni utóműködés hatására jöttek létre, a medence keleti peremén található mellékfolyók (Fehérkő, Kis és Nagy Répát, Farkas, Tekeres, Borvíz és Gubás) völgyeiben törnek a felszínre. | ||
== Źródła == | == Źródła == | ||
{{források}} | {{források}} | ||
| − | * | + | |
| + | * ''[https://web.archive.org/web/20110710231100/http://www.fatornyosfalunk.com/html/erdelyi_helynevkonyv.html Tekintő. Erdélyi helynévkönyv]''. Został zebrany z przeglądania bazy danych Vistai András János. [Bez miejsca i roku, publikowane tylko w sieci WWW.] Tomy 1–3. (kötet). | ||
* Magyar Néprajzi Lexikon | * Magyar Néprajzi Lexikon | ||
* Magyar katolikus lexikon | * Magyar katolikus lexikon | ||
Wersja z 10:49, 14 mar 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
Plik:Szeklerland-planned seats.png Kászonszék - południowa część Csíkszék (kolor żółty) Kászonszék, także Kászon szék, Kászon vidéke, Kászonok, Kászon fiúszék (pol. lokacja Kászon, rum. ') − niezależna lokacja Seklerów, a następnie od XV wieku było to lokacja podległa Csíkszék o powierzchni 308,1 km2. W języku miejscowym nazywała się Kászonország.[1] LokalizacjaObszar administracyjny w Siedmiogrodzie, w Székelyföld, na południe od Alcsík, w dolinie Kászon. Graniczy od północy i zachodu przez Alcsík, od wschodu z częścią Kárpátok (Karpat) i Felcsík, od południa z Kézdiszék i található közigazgatási terület, Alcsíktól délre, a Kászon völgyében. Északon és nyugaton Alcsík, keleten a Kárpátok és Felcsík egy része, délen Kézdiszék és Felső-Fehér vármegye. HistoriaMieszkańcy Kászonszék mieszkają wioskach: Kászonaltíz, Kászonfeltíz, Kászonjakabfalva, Kászonimpér, Kászonújfalu. Trzy miejscowości między górami Csíki-havasok (Csíki) a Nemere-hegység ( Nemere) to Kászonaltíz, Kászonfeltíz, Kászonimpér, które razem nazywane były Nagykászon oraz za panowania króla Zygmunta z Kászonjakabfalva i Kászonújfalu lokacja podległą Csíkszék. Jej przywileje zostały potwierdzone w 1462 roku przez króla Macieja Korwina. Lokacją kierował porucznik (belliductus) i sędzia (iudex). W 1784 r. Kászonszék Józef II przyłączył do komitatu Háromszék. W latach pięćdziesiątych XIX wieku w czasie dyktatura Bacha zniesiono niezaleznośc, następnie w latach 1849-1854 została tymczasowo sklasyfikowana jako okręg Marosvásárhely podczas istnienia 6 okręgów Siedmiogrodu oraz w latach 1854-1860 (w czasie podziału na 10 okręgów). do dzielnicy Udvarhely. Około 1860-1876, po upadku Bacha, odzyskała niepodległość aż do powstania powiatu, a następnie została przydzielona do komitatu Csík vármegyé, w którym stała się okręgiem Kászonalcsík. PopulacjaLudność Kászonszék według danych z 1786 r. Liczyła 901 mieszkańców w 119 domach. Według danych z 1850 r. Liczyło 6783 mieszkańców w 1341 domach, w 1869 r. 6878 mieszkańców, 1728 domów. W 1880 r. Liczyło 7329 mieszkańców, z czego 86,35% stanowili katolicy. Według spisu powszechnego z początku XVII wieku w Kászonszék mieszkało 152 wolnych rodzin wojskowych Seklerów i jedna pierwotna rodzina zaborcza, z 12 rodzinami pańszczyźnianymi rozmieszczonymi wokół dworu. W momencie spisu z 1719 r. 4 wsie liczyły 1766 mieszkańców. Większość ludności hodowała bydło, owce i konie w ramach starożytnego zajęcia na alpejskich pastwiskach i łąkach, które były posiadłościami publicznymi. Sprzedawała nadwyżki zwierząt na jarmarkach w Csíkach i Háromszék, a także wytwarzała materiały budowlane z pospolitych lasów sosnowych, drewno opałowe i narzędzia z lasów dębowych i bukowych. Pięć wiosek basenu Kászoni (Impér, Altíz, Feltíz, Jakabfalva, Újfalu) od wieków organizuje prawdziwe wiece na rynku Altíz, który rozwinął się z poprzednich pożegnań. Pod koniec XIX wieku regularnie odbywały się jarmarki kászonszéki rzemieślników z Kézdivásárhely, pięknych szewców wodnych, garncarzy Madaras, Dánfalvi i Korond, Brasov Posztós kuśnierzy z Kozmás, naczynia drewniane z Haralyi to soczewka trójki i Bereck Szekeres. a háromszéki lencsések és a berecki szekeresek. Sztuka ludowa Seklerów z Kászonszék, rozległość dziedzińców (z niezależnymi budynkami o różnym przeznaczeniu) nadal była związana z dawną hodowlą zwierząt. Ze względu na peryferyjne położenie i ustronne położenie obszar ten najdłużej zachował tradycyjne formy sztuki ludowej Seklerów. Źródła wina i uzdrowiskaŹródła wina Kászonszék powstały w wyniku następstw wulkanicznych i wypłynęły na powierzchnię w dolinach dopływów (Fehérkő, Kis i Nagy Répát, Farkas, Tekeres, Borvíz i Gubás) na wschodnim krańcu dorzecza. Kászonszék borvízforrásai vulkáni utóműködés hatására jöttek létre, a medence keleti peremén található mellékfolyók (Fehérkő, Kis és Nagy Répát, Farkas, Tekeres, Borvíz és Gubás) völgyeiben törnek a felszínre. Źródła
|
||||||||||||||||||||||||||||||
