Kézdiszék: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 15: Linia 15:
 
  |
 
  |
  
 +
[[File:Szeklerland-planned_seats.png|thumb|left|Kézdiszék - kolor niebieski]]
 +
 +
'''Kézdiszék''' (pol. lokacja  ''Kézd'', rum. ''?'') − jedna z siedmiu historycznych lokacji [[Sekler]]ów. W 1562 roku połączyła się z [[Sepsiszék]] i [[Orbaiszék]] jako [[Háromszék]].
 +
 +
Znajdowałoa się w północno-wschodniej części historycznego [[Háromszék]] i dzisiejszego okręgu [[Kovászna megye]] Covasna. Jego siedzibą było [[Kézdivásárhely]], które jest dziś jedynym miastem, a także kulturalnym, politycznym i gospodarczym centrum.
 +
 +
== Kézdivásárhely ==
 +
 +
[[Plik:Kezdi eglise.JPG|thumb|left|Kościół reformowany]]
 +
{{Bővebben|Kézdivásárhely}}
 +
 +
Jest to najbardziej wysunięte na wschód miasto z większością wegierska w [[Kotlina|Kotlinie Karpackie]], centrum dawnego Kézdiszék. W 1849 r. połączyła się z [[Kantą]], a w 1949 r. przyłączono Kézdioroszfalu. Dziś należą do niej również [[Nyújtód]] i dołączone [[Kézdisárfalva]] i [[Kézdiszászfalu]].
 +
 +
Już w czasach rzymskich istniała tu osada ''Praetoria Augusta''. Na wschodnich '''tarasach''' miasta znaleziono ślady epoki brązu, osadnictwa z III wieku i osadnictwa z VII wieku. Od czasów rzymskich była to dość zbywalna osada, czasami niszczona przez najazdy z kierunku przełęczy [[Ojtozi-szoros]] (''Ojtozi''). W średniowieczu ponownie stał się miejscem targowym, a w 1427 r. król [[Zygmunt]] nadał mu status miasta królewskiego zwanego ''Torjavása''. W 1567 roku było to już znaczące miasto zwane [[Kézdivásárhely]]. W wielkim pożarze w 1834 r. spłonęło 421 z 558 domów. Podczas wojny o niepodległość w latach 1848-49, w centrum obrony Seklerów, Áron Gábor rozlał tu swoje armaty, a jego pomnik stoi na głównym placu od 1971 roku. W 1910 r. liczyło 5.892 mieszkańców, głównie Węgrów. Do czasu podpisania [[Trianon|traktatu w Trianon]] komitat [[Háromszék]] należało do okręgu [[Kézdi járás|Kézdi].
 +
 +
|
 
{{Történelmi régió infobox
 
{{Történelmi régió infobox
 
| név = Kézdiszék
 
| név = Kézdiszék
Linia 24: Linia 40:
 
| fennállás = [[XII]] wiek - [[1876]]
 
| fennállás = [[XII]] wiek - [[1876]]
 
| ország = {{Zászló|Románia}} [[Románia]], [[Székelyföld]]
 
| ország = {{Zászló|Románia}} [[Románia]], [[Székelyföld]]
| terület = 308,1
+
| terület =  
| lakosság = 121 586
+
| lakosság =  
 
| vallás = zreformowany, rzymskokatolicki, unitarny  
 
| vallás = zreformowany, rzymskokatolicki, unitarny  
 
| központ = [[Székelyudvarhely]]
 
| központ = [[Székelyudvarhely]]
Linia 32: Linia 48:
 
| térkép felirat =  
 
| térkép felirat =  
 
}}
 
}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 
{{Székelyföldi székek}}
 
{{Székelyföldi székek}}
 
+
|}
[[File:Szeklerland-planned_seats.png|thumb|left|Kézdiszék - kolor niebieski]]
 
 
 
Fotel był jednym z siedmiu starożytnych krzeseł Szeklerów. W 1562 roku połączył się z Sepsis i Orbaisék jako Trójca.
 
 
 
'''Kézdiszék''' a hét ősi [[székely szék]] egyike volt. 1562-ben egyesült [[Háromszék]] néven [[Sepsiszék]]kel és [[Orbaiszék]]kel.
 
 
 
Znajdowało się w północno-wschodniej części historycznej Trójcy i dzisiejszego okręgu Covasna. Jego siedzibą było Kézdivásárhely, które jest dziś jedynym miastem, a także kulturalnym, politycznym i gospodarczym centrum.
 
 
 
A történelmi [[Háromszék]] illetve a mai [[Kovászna megye]] északkeleti részén terült el. Székhelye [[Kézdivásárhely]] volt, mely ma egyetlen városa, valamint kulturális, politikai és gazdasági központja is.
 
 
 
== Kézdivásárhely ==
 
[[Plik:Kezdi eglise.JPG|thumb|200px|Kościół reformowany]]
 
{{Bővebben|Kézdivásárhely}}
 
 
 
Jest to najbardziej wysunięte na wschód miasto z większością Węgier w Kotlinie Karpackiej, centrum dawnego Kézdiszék. W 1849 r. Połączył się z Kantą, aw 1949 r. Przyłączono Kézdioroszfalu. Dziś należą do niej również nosze i dołączone Kézdisárfalva i Kézdiszászfalu.
 
 
 
A [[Kárpát-medence]] legkeletibb magyar többségű városa, az egykori Kézdiszék központja. [[1849]]-ben [[Kanta|Kantával]] egyesült, [[1949]]-ben [[Kézdioroszfalu]]t csatolták hozzá. Ma [[Nyújtód]] és a hozzácsatolt [[Kézdisárfalva]] és [[Kézdiszászfalu]] is hozzátartozik.
 
 
 
Już w czasach rzymskich istniała tu osada Praetoria Augusta. Na wschodnich tarasach miasta znaleziono ślady epoki brązu, osadnictwa z III wieku i osadnictwa z VII wieku. Od czasów rzymskich była to dość zbywalna osada, czasami niszczona przez najazdy z Cieśniny Ojtozi. W średniowieczu ponownie stał się miejscem targowym, aw 1427 r. Król Zygmunt nadał mu status miasta królewskiego zwanego Torjavása. W 1567 roku było to już znaczące miasto zwane Kézdivásárhely. W wielkim pożarze w 1834 r. Spłonęło 421 z 558 domów. Podczas wojny o niepodległość w latach 1848-49, w centrum obrony Szeklerów, Áron Gábor rozlał tu swoje armaty, a jego pomnik stoi na głównym placu od 1971 roku. W 1910 r. Liczyło 5892 mieszkańców, głównie Węgrów. Do czasu podpisania traktatu w Trianon hrabstwo Háromszék należało do okręgu Kézdi.
 
 
 
Már a [[Római Birodalom|rómaiak]] idején ''Praetoria Augusta'' nevű település volt itt. A város keleti teraszain [[bronzkor]]i, [[3. század]]i telep, valamint [[7. század]]i település nyomai kerültek elő. A római kortól folyamatosan vásáros település volt, melyet az [[Ojtozi-szoros]] felőli betörések időnként pusztítottak. A középkorban újra vásáros hely lett, majd [[1427]]-ben [[Zsigmond magyar király|Zsigmond]] király ''Torjavására'' néven királyi várossá tette. [[1567]]-ben már jelentős város Kézdivásárhely néven. Az [[1834]]. évi nagy tűzvészben 558 házból 421 leégett. Az [[1848–49-es forradalom és szabadságharc|1848-49-es szabadságharcban]] a székelyek védelmi központja, itt öntötte ágyúit [[Gábor Áron (tüzér őrnagy)|Gábor Áron]], szobra [[1971]]-óta a főtéren áll. [[1910]]-ben 5892 lakosa volt, túlnyomóan magyarok. A [[trianoni békeszerződés]]ig [[Háromszék vármegye]] [[Kézdi járás]]ához tartozott.
 
  
 
{{SORTUJ:Seklerzy, Kezdiszek}}
 
{{SORTUJ:Seklerzy, Kezdiszek}}
  
[[Kategoria:Székelyföld székei]]
+
[[Kategoria:Székelyföld]]
  
 
[https://www.kezdi.info/ Kézdivásárhely]
 
[https://www.kezdi.info/ Kézdivásárhely]

Wersja z 11:25, 14 mar 2021

Plik:Szeklerland-planned seats.png
Kézdiszék - kolor niebieski
Kézdiszék (pol. lokacja  Kézd, rum. ?) − jedna z siedmiu historycznych lokacji Seklerów. W 1562 roku połączyła się z Sepsiszék i Orbaiszék jako Háromszék.

Znajdowałoa się w północno-wschodniej części historycznego Háromszék i dzisiejszego okręgu Kovászna megye Covasna. Jego siedzibą było Kézdivásárhely, które jest dziś jedynym miastem, a także kulturalnym, politycznym i gospodarczym centrum.

Kézdivásárhely

Plik:Kezdi eglise.JPG
Kościół reformowany

Szablon:Bővebben

Jest to najbardziej wysunięte na wschód miasto z większością wegierska w Kotlinie Karpackie, centrum dawnego Kézdiszék. W 1849 r. połączyła się z Kantą, a w 1949 r. przyłączono Kézdioroszfalu. Dziś należą do niej również Nyújtód i dołączone Kézdisárfalva i Kézdiszászfalu.

Już w czasach rzymskich istniała tu osada Praetoria Augusta. Na wschodnich tarasach miasta znaleziono ślady epoki brązu, osadnictwa z III wieku i osadnictwa z VII wieku. Od czasów rzymskich była to dość zbywalna osada, czasami niszczona przez najazdy z kierunku przełęczy Ojtozi-szoros (Ojtozi). W średniowieczu ponownie stał się miejscem targowym, a w 1427 r. król Zygmunt nadał mu status miasta królewskiego zwanego Torjavása. W 1567 roku było to już znaczące miasto zwane Kézdivásárhely. W wielkim pożarze w 1834 r. spłonęło 421 z 558 domów. Podczas wojny o niepodległość w latach 1848-49, w centrum obrony Seklerów, Áron Gábor rozlał tu swoje armaty, a jego pomnik stoi na głównym placu od 1971 roku. W 1910 r. liczyło 5.892 mieszkańców, głównie Węgrów. Do czasu podpisania traktatu w Trianon komitat Háromszék należało do okręgu [[Kézdi járás|Kézdi].

Kézdiszék
Herb Udvarhelyszék
Herb Udvarhelyszék

Inne nazwy Scaunul Odorhei
Istnienie XII wiek - 1876
Państwo Románia Románia, Székelyföld
Centrum Székelyudvarhely
Główne osady Székelykeresztúr, Szentegyháza
Populacja
Religia zreformowany, rzymskokatolicki, unitarny
18px Székelyföldi székek / Lokacje Seklerów

Aranyosszék
Csíkszék (Gyergyószék  •  Kászonszék)
Háromszék = Kézdiszék  •  Orbaiszék  •  Sepsiszék (Miklósvárszék)
Marosszék
Udvarhelyszék (Bardócszék  •  Keresztúrszék)

Kézdivásárhely