Jarabá: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (1 wersja)
 
Linia 1: Linia 1:
 +
[[Kategoria:2]]
 +
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z słowackiej Wikipedii]]
 +
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://sk.wikipedia.org/wiki/Jarab%C3%A1
 +
|autorzy = https://sk.wikipedia.org/w/index.php?title=Jarab%C3%A1&action=history
 +
|nota    = słowacki
 +
}}
 +
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
{{Uwaga polska|
 +
|strona  = https://pl.wikipedia.org/wiki/Jarab%C3%A1
 +
|autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Jarab%C3%A1&action=history
 +
|nota    = polski
 +
}}
 +
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
 +
{|
 +
|-style="vertical-align:top;"
 +
|
 
{{Infobox Slovenská obec
 
{{Infobox Slovenská obec
 
  | Typ              = obec
 
  | Typ              = obec
Linia 35: Linia 61:
 
}}
 
}}
 
'''Jarabá''' je [[obec (slovenská správna jednotka)|obec]] na [[Slovensko|Slovensku]] v okrese [[okres Brezno|Brezno]].
 
'''Jarabá''' je [[obec (slovenská správna jednotka)|obec]] na [[Slovensko|Slovensku]] v okrese [[okres Brezno|Brezno]].
 +
 +
'''Jarabá''' (węg. ''Jarabó'') – [[wieś]] ([[obec]]) na [[Słowacja|Słowacji]] położona w [[kraj bańskobystrzycki|kraju bańskobystrzyckim]], w [[powiat Brezno|powiecie Brezno]]. Znajduje się w [[Niżne Tatry|Niżnych Tatrach]],na dnie wąskiej doliny [[Štiavnička (dolina)|Štiavnička]], po południowej stronie przełęczy [[Czertowica|Čertovica]]. Przez wieś biegnie [[Droga I/72 (Słowacja)|droga krajowa nr 72]] z [[Podbrezová|Podbrezovej]] w dolinie górnego [[Hron]]u do [[Liptovský Hrádok|Liptowskiego Gródka]] na [[Liptów|Liptowie]]<ref name=tatraplan>''Niżne Tatry – zachód. Mapa turystyczna  1:50'', Banská Bystrica: Tatraplan, 2013</ref>.
 +
 +
== Historia ==
 +
Wieś powstała najprawdopodobniej w XIV w. jako osada górnicza. Pierwsze wzmianki o niej pochodzą z roku 1540<ref>{{cytuj stronę|url=http://archive.is/20130418141958/http://app.statistics.sk/mosmis/eng/zaklad.jsp?txtUroven=430603&lstObec=508691|tytuł=Statystyki ogólne miejscowości|opublikowany=Statistical Office of the Slovak Republic|język = en|data dostępu=2013-09-09}}</ref>. Pierwotnie kopano tu rudy [[Srebro|srebra]] i [[Miedź|miedzi]], a od XVI w. także rudy [[Żelazo|żelaza]]. Do połowy XVI w. tutejsze kopalnie i huty należały do przedsiębiorców górniczych z [[Bańska Bystrzyca|Bańskiej Bystrzycy]], następnie przeszły na własność skarbu państwa austriackiego. Na początku XIX w. zaprzestano również wydobycia i przeróbki rudy żelaza. Mieszkańcy pracowali najpierw w wymienionych wyżej kopalniach i metalurgicznych zakładach przeróbczych, następnie głównie w lasach, zaś od lat międzywojennych – w zakładach przemysłowych [[Brezno|Brezna]] i Podbrezovej.
 +
 +
== Demografia ==
 +
Według danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwało 48 osób, w tym 23 kobiety i 25 mężczyzn<ref>{{cytuj stronę|url=https://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/819fe4f3-665c-4878-8cfa-cadeb878a3cc/2012_LAU2_sk.pdf?MOD=AJPERES|tytuł=Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców|opublikowany=Štatistický úrad Slovenskej republiky|język = sk|data dostępu=2013-09-09}}</ref>.
 +
 +
W 2001 roku pod względem [[narodowość|narodowości]] i [[grupa etniczna|przynależności etnicznej]] 81,4% mieszkańców stanowili [[Słowacy]]<ref name="spis">{{cytuj stronę|url=http://archive.is/20130909011325/http://app.statistics.sk/mosmis/eng/scitanie.jsp?txtUroven=430603&lstObec=508691|tytuł=Statystyki mieszkańców na podstawie spisu statystycznego z roku 2001|opublikowany=Statistical Office of the Slovak Republic|język = en|data dostępu=2013-09-09}}</ref>.
 +
 +
Ze względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco<ref name="spis"/>:
 +
* [[Kościół katolicki|Katolicy rzymscy]] – 30,23%
 +
* [[Ewangelicy]] – 30,23%
 +
* [[Ateizm|Ateiści]] – 18,6%
 +
* Nie podano – 20,93%
 +
<gallery mode=packed>
 +
Plik:Jarabá NT8.jpg|Źródło wody mineralnej
 +
Plik:Jarabá NT8 (3).jpg|Chata „Jaraba”
 +
Plik:Jarabá NT8 (4).jpg|Domy w dolinie Štiavnička
 +
Plik:Jarabá NT8 (2).jpg|Wylot Kumštovej doliny
 +
</gallery>
  
 
== Polohopis ==
 
== Polohopis ==

Wersja z 09:09, 3 kwi 2021

Jarabá
wieś
Państwo Słowacja Słowacja
Kraj Banskobystrický kraj
Okres Brezno
Region Horehronie
Vodný tok Štiavnička
Powierzchnia 15,39 km² (1539 ha) [1]
Populacja {{{populacja}}} (31. 12. 2020) [2]
Gęstość {{{gęstość}}} os./km²
Pierwsza pisemna
wzmianka
1540
Starosta Juraj Pružinec[3] (nezávislý)
PSČ 977 01 (pošta Brezno 1)
ŠÚJ 508691
EČV BR
Tel. kierunkowy +421-48
Adres
siedziby urzędu
Jarabá 5
Telefón 048/619 51 12
Fax 048/619 51 12
Położenie gminy na Słowacji
Położenie gminy w granicach Banskobystrického kraja
Strona: www.jaraba.sk
Portal mapowy GKU: [{{{kataster}}} mapa katastralna]
18px {{{współrzędne}}}

Jarabá je obec na Slovensku v okrese Brezno.

Jarabá (węg. Jarabó) – wieś (obec) na Słowacji położona w kraju bańskobystrzyckim, w powiecie Brezno. Znajduje się w Niżnych Tatrach,na dnie wąskiej doliny Štiavnička, po południowej stronie przełęczy Čertovica. Przez wieś biegnie droga krajowa nr 72 z Podbrezovej w dolinie górnego Hronu do Liptowskiego Gródka na Liptowie[4].

Historia

Wieś powstała najprawdopodobniej w XIV w. jako osada górnicza. Pierwsze wzmianki o niej pochodzą z roku 1540[5]. Pierwotnie kopano tu rudy srebra i miedzi, a od XVI w. także rudy żelaza. Do połowy XVI w. tutejsze kopalnie i huty należały do przedsiębiorców górniczych z Bańskiej Bystrzycy, następnie przeszły na własność skarbu państwa austriackiego. Na początku XIX w. zaprzestano również wydobycia i przeróbki rudy żelaza. Mieszkańcy pracowali najpierw w wymienionych wyżej kopalniach i metalurgicznych zakładach przeróbczych, następnie głównie w lasach, zaś od lat międzywojennych – w zakładach przemysłowych Brezna i Podbrezovej.

Demografia

Według danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwało 48 osób, w tym 23 kobiety i 25 mężczyzn[6].

W 2001 roku pod względem narodowości i przynależności etnicznej 81,4% mieszkańców stanowili Słowacy[7].

Ze względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco[7]:

Polohopis

Horská obec s nachádza na južnom úpätí Nízkych Tatier, v údolí Štiavničky. Jarabou prechádza cesta I/72 z Kráľovej Lehoty do Podbrezovej, ktorá cez sedlo Čertovica spája Liptov s Horehroním.

Kultúra a zaujímavosti

Turistika

Poloha obce poskytuje vhodné východiskové miesto na vysokohorskú turistiku:

Referencie

  1. Registre obnovenej evidencie pozemkov [online]. Bratislava : ÚGKK SR, [cit. 2011-12-31]. Dostupné online.
  2. Počet obyvateľov podľa pohlavia – obce (ročne) [online]. Bratislava : Štatistický úrad SR, rev. 2021-03-21, [cit. 2021-03-30]. Dostupné online.
  3. Voľby do orgánov samosprávy obcí 2018 : Zoznam zvolených starostov [online]. Bratislava : Štatistický úrad SR, 2018-11-13. Dostupné online.
  4. Niżne Tatry – zachód. Mapa turystyczna 1:50, Banská Bystrica: Tatraplan, 2013
  5. Statystyki ogólne miejscowości {{#invoke:Lang|lang}}. Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].{{#invoke:Sprawdź|Parametry |=problemy-w-cytuj |url=uri! |tytuł=txt! |autor= |nazwisko= |imię= |autor link= |autor2= |autor3= |autor4= |autor5= |imię2= |imię3= |imię4= |imię5= |nazwisko2= |nazwisko3= |nazwisko4= |nazwisko5= |autor link2= |autor link3= |autor link4= |autor link5= |data= |rok= |miesiąc= |data dostępu= |praca= |opublikowany= |oznaczenie= |strony= |język= |archiwum=uri? |zarchiwizowano= |id= |cytat= |odn= }}k{{#invoke:Sprawdź|pola z autorami|max=5|nazwisko=nazwisko#|imię=imię#|autor=autor#|link=autor link#|przed=Sprawdź autora:|po=.}}goły link w tytule
  6. Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców {{#invoke:Lang|lang}}. Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09].{{#invoke:Sprawdź|Parametry |=problemy-w-cytuj |url=uri! |tytuł=txt! |autor= |nazwisko= |imię= |autor link= |autor2= |autor3= |autor4= |autor5= |imię2= |imię3= |imię4= |imię5= |nazwisko2= |nazwisko3= |nazwisko4= |nazwisko5= |autor link2= |autor link3= |autor link4= |autor link5= |data= |rok= |miesiąc= |data dostępu= |praca= |opublikowany= |oznaczenie= |strony= |język= |archiwum=uri? |zarchiwizowano= |id= |cytat= |odn= }}k{{#invoke:Sprawdź|pola z autorami|max=5|nazwisko=nazwisko#|imię=imię#|autor=autor#|link=autor link#|przed=Sprawdź autora:|po=.}}goły link w tytule
  7. 7,0 7,1 Statystyki mieszkańców na podstawie spisu statystycznego z roku 2001 {{#invoke:Lang|lang}}. Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].{{#invoke:Sprawdź|Parametry |=problemy-w-cytuj |url=uri! |tytuł=txt! |autor= |nazwisko= |imię= |autor link= |autor2= |autor3= |autor4= |autor5= |imię2= |imię3= |imię4= |imię5= |nazwisko2= |nazwisko3= |nazwisko4= |nazwisko5= |autor link2= |autor link3= |autor link4= |autor link5= |data= |rok= |miesiąc= |data dostępu= |praca= |opublikowany= |oznaczenie= |strony= |język= |archiwum=uri? |zarchiwizowano= |id= |cytat= |odn= }}k{{#invoke:Sprawdź|pola z autorami|max=5|nazwisko=nazwisko#|imię=imię#|autor=autor#|link=autor link#|przed=Sprawdź autora:|po=.}}goły link w tytule

Externé odkazy

Kategória:Obce okresu Brezno