Jasenie: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (1 wersja)
 
Linia 1: Linia 1:
 +
[[Kategoria:2]]
 +
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z słowackiej Wikipedii]]
 +
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://sk.wikipedia.org/wiki/Jasenie
 +
|autorzy = https://sk.wikipedia.org/w/index.php?title=Jasenie&action=history
 +
|nota    = słowacki
 +
}}
 +
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
{{Uwaga polska|
 +
|strona  = https://pl.wikipedia.org/wiki/Jasenie
 +
|autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Jasenie&action=history
 +
|nota    = polski
 +
}}
 +
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
 +
{|
 +
|-style="vertical-align:top;"
 +
|
 
{{Infobox Slovenská obec
 
{{Infobox Slovenská obec
 
  | Typ              = obec
 
  | Typ              = obec
Linia 35: Linia 61:
 
}}
 
}}
 
'''Jasenie''' je [[obec (slovenská správna jednotka)|obec]] na [[Slovensko|Slovensku]] v okrese [[okres Brezno|Brezno]].
 
'''Jasenie''' je [[obec (slovenská správna jednotka)|obec]] na [[Slovensko|Slovensku]] v okrese [[okres Brezno|Brezno]].
 +
 +
'''Jasenie''' (węg. ''Jecenye'') – [[wieś]] na [[Słowacja|Słowacji]], w [[kraj bańskobystrzycki|kraju bańskobystrzyckim]], w [[powiat Brezno|powiecie Brezno]].
 +
 +
== Położenie ==
 +
Wieś położona jest w tzw. [[Dolina Górnego Hronu|Dolinie Górnego Hronu]], po prawej (orograficznie) stronie doliny rzeki [[Hron]], u południowych podnóży [[Niżne Tatry|Niżnych Tatr]]. Jej zabudowania leżą w dolinie [[Jasenianský potok|Jaseniańskiego Potoku]]. Zwarta zabudowa rozpoczyna się nieco poniżej zbiegu dolin [[Jasenianská dolina|Jaseniańskiej]] i [[Lomnistá dolina|Łomnistej]] i kończy ok. 2 km niżej, przy granicy z wsią [[Predajná]]. Kataster wsi sięga aż po główny grzbiet Niżnych Tatr w rejonie [[Veľká hoľa|Wielkiej Hali]], [[Latiborská hoľa|Latiborskiej Hali]] i [[Ďurková (Niżne Tatry)|Dziurkowej]] i obejmuje obydwa zbocza długiej Doliny Jaseniańskiej.
 +
== Historia ==
 +
Po raz pierwszy wzmiankowana w roku 1424<ref>{{cytuj stronę|url=http://archive.is/20130418135252/http://app.statistics.sk/mosmis/eng/zaklad.jsp?txtUroven=430603&lstObec=508705|tytuł=Statystyki ogólne miejscowości|opublikowany=Statistical Office of the Slovak Republic|język = en|data dostępu=2013-09-09}}</ref> jako osada górnicza. Należała do feudalnego „państwa” z siedzibą na [[Zamek Lupczański|zamku w Lupczy]]. Do XVI w. na jej terenie wydobywano [[złoto]] i [[srebro]]. Od XVII do XIX w. działała tu prymitywna huta [[Żelazo|żelaza]], a do 1904 r. funkcjonowała huta szkła. W latach po II wojnie światowej w dolinach ponad wsią poszukiwano rud metali oraz prowadzono próby wydobycia [[antymonit]]u.
 +
 +
== Demografia ==
 +
Według danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwało 1188 osób, w tym 598 kobiet i 590 mężczyzn<ref>{{cytuj stronę|url=https://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/819fe4f3-665c-4878-8cfa-cadeb878a3cc/2012_LAU2_sk.pdf?MOD=AJPERES|tytuł=Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców|opublikowany=Štatistický úrad Slovenskej republiky|język = sk|data dostępu=2013-09-09}}</ref>.
 +
 +
W 2001 roku pod względem [[narodowość|narodowości]] i [[grupa etniczna|przynależności etnicznej]] 99,64% mieszkańców stanowili [[Słowacy]], a 0,27% [[Czesi]]<ref name="spis">{{cytuj stronę|url=http://archive.is/20130909011401/http://app.statistics.sk/mosmis/eng/scitanie.jsp?txtUroven=430603&lstObec=508705|tytuł=Statystyki mieszkańców na podstawie spisu statystycznego z roku 2001|opublikowany=Statistical Office of the Slovak Republic|język = en|data dostępu=2013-09-09}}</ref>.
 +
 +
Ze względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco<ref name="spis"/>:
 +
* [[Kościół katolicki|Katolicy rzymscy]] – 88,08%
 +
* [[Ewangelicy]] – 1,88%
 +
* [[Ateizm|Ateiści]] – 8,69%
 +
* Nie podano – 1,34%
  
 
== Dejiny ==
 
== Dejiny ==

Wersja z 09:11, 3 kwi 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku słowackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku słowackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[3] [4] Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Jasenie
wieś
Obecná zvonica
Państwo Słowacja Słowacja
Kraj Banskobystrický kraj
Okres Brezno
Region Horehronie
Powierzchnia 86,29 km² (8629 ha) [1]
Populacja {{{populacja}}} (31. 12. 2020) [2]
Gęstość {{{gęstość}}} os./km²
Pierwsza pisemna
wzmianka 		1424
Starosta Marek Kordík[3] (KDH)
PSČ 976 75
ŠÚJ 508705
EČV BR
Tel. kierunkowy +421-48
Adres
siedziby urzędu 		Horná 234
Adres e-mail poslať email
Telefón 048/619 21 23
Fax 048/619 21 23
Położenie gminy na Słowacji
Red pog.svg
Położenie gminy na Słowacji
Położenie gminy w granicach Banskobystrického kraja
Wikimedia Commons: Jasenie
Strona: www.jasenie.sk
Portal mapowy GKU: [{{{kataster}}} mapa katastralna]
WMA button2b.png {{{współrzędne}}}

Jasenie je obec na Slovensku v okrese Brezno.

Jasenie (węg. Jecenye) – wieś na Słowacji, w kraju bańskobystrzyckim, w powiecie Brezno.

Położenie

Wieś położona jest w tzw. Dolinie Górnego Hronu, po prawej (orograficznie) stronie doliny rzeki Hron, u południowych podnóży Niżnych Tatr. Jej zabudowania leżą w dolinie Jaseniańskiego Potoku. Zwarta zabudowa rozpoczyna się nieco poniżej zbiegu dolin Jaseniańskiej i Łomnistej i kończy ok. 2 km niżej, przy granicy z wsią Predajná. Kataster wsi sięga aż po główny grzbiet Niżnych Tatr w rejonie Wielkiej Hali, Latiborskiej Hali i Dziurkowej i obejmuje obydwa zbocza długiej Doliny Jaseniańskiej.

Historia

Po raz pierwszy wzmiankowana w roku 1424[4] jako osada górnicza. Należała do feudalnego „państwa” z siedzibą na zamku w Lupczy. Do XVI w. na jej terenie wydobywano złoto i srebro. Od XVII do XIX w. działała tu prymitywna huta żelaza, a do 1904 r. funkcjonowała huta szkła. W latach po II wojnie światowej w dolinach ponad wsią poszukiwano rud metali oraz prowadzono próby wydobycia antymonitu.

Demografia

Według danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwało 1188 osób, w tym 598 kobiet i 590 mężczyzn[5].

W 2001 roku pod względem narodowości i przynależności etnicznej 99,64% mieszkańców stanowili Słowacy, a 0,27% Czesi[6].

Ze względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco[6]:

Dejiny

Archeologický výskum dokazuje osídlenie z rímskej doby. Kontinuita osídlenia až do novoveku nie je vylúčená. Najstarší nespochybniteľný údaj o stredovekej banskej osade Jasenie pochádza z listiny Žigmunda z roku 1424, hoci je možné, že údaj z roku 1250 o akejsi osade Jechene sa vzťahuje práve na toto Jasenie.

Roku 1455 sa obec spomína pod názvom Jezen, z roku 1465 je doložený jej názov ako Jassena, 1512 sa volala Jesene. Už od 15. storočia však prevládalo pomenovanie, etymologicky odvodené od názvu stromu jaseň. Osada patrila Ľupčianskemu panstvu. Banskobystrickí podnikatelia tu ťažili do 16. stor.drahé kovy. V 17.–19.storočí tu pracoval železiarsky hámor, patriaci Banskej komore. Obyvatelia pracovali v miestnych podnikoch, furmančili a chovali ovce. V roku 1828 mala obec 102 domov a 785 obyvateľov. V 19.- 20. storočí bolo rozšírené čipkárstvo.

V miestnej časti Kramlištie, ktoré vzniklo v 18. storočí ako komorská osada, bola postavená v polovici 19.stor. skláreň, vyrábajúca tabuľové sklo / zanikla r.1904 /. V rokoch 1923 – 1925 bola vybudovaná elektráreň. V katastrálnom území obce sa ťažila antimónová ruda spracovaná vo Vajskovej. V miestnej časti Kramlištie pracovala parná píla, ktorá poskytovala občanom pracovné príležitosti.

Obec sa aktívne zúčastnila SNP.

Kultúra a zaujímavosti

Pamiatky

  • Súbor:Jasenie - kostol.JPG

    Kostol sv. Kataríny Alexandrijskej

Referencie

  1. ↑ Registre obnovenej evidencie pozemkov [online]. Bratislava : ÚGKK SR, [cit. 2011-12-31]. Dostupné online.
  2. ↑ Počet obyvateľov podľa pohlavia – obce (ročne) [online]. Bratislava : Štatistický úrad SR, rev. 2021-03-21, [cit. 2021-03-30]. Dostupné online.
  3. ↑ Voľby do orgánov samosprávy obcí 2018 : Zoznam zvolených starostov [online]. Bratislava : Štatistický úrad SR, 2018-11-13. Dostupné online.
  4. ↑ Statystyki ogólne miejscowości {{#invoke:Lang|lang}}. Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].{{#invoke:Sprawdź|Parametry |=problemy-w-cytuj |url=uri! |tytuł=txt! |autor= |nazwisko= |imię= |autor link= |autor2= |autor3= |autor4= |autor5= |imię2= |imię3= |imię4= |imię5= |nazwisko2= |nazwisko3= |nazwisko4= |nazwisko5= |autor link2= |autor link3= |autor link4= |autor link5= |data= |rok= |miesiąc= |data dostępu= |praca= |opublikowany= |oznaczenie= |strony= |język= |archiwum=uri? |zarchiwizowano= |id= |cytat= |odn= }}k{{#invoke:Sprawdź|pola z autorami|max=5|nazwisko=nazwisko#|imię=imię#|autor=autor#|link=autor link#|przed=Sprawdź autora:|po=.}}goły link w tytule
  5. ↑ Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców {{#invoke:Lang|lang}}. Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09].{{#invoke:Sprawdź|Parametry |=problemy-w-cytuj |url=uri! |tytuł=txt! |autor= |nazwisko= |imię= |autor link= |autor2= |autor3= |autor4= |autor5= |imię2= |imię3= |imię4= |imię5= |nazwisko2= |nazwisko3= |nazwisko4= |nazwisko5= |autor link2= |autor link3= |autor link4= |autor link5= |data= |rok= |miesiąc= |data dostępu= |praca= |opublikowany= |oznaczenie= |strony= |język= |archiwum=uri? |zarchiwizowano= |id= |cytat= |odn= }}k{{#invoke:Sprawdź|pola z autorami|max=5|nazwisko=nazwisko#|imię=imię#|autor=autor#|link=autor link#|przed=Sprawdź autora:|po=.}}goły link w tytule
  6. ↑ 6,0 6,1 Statystyki mieszkańców na podstawie spisu statystycznego z roku 2001 {{#invoke:Lang|lang}}. Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].{{#invoke:Sprawdź|Parametry |=problemy-w-cytuj |url=uri! |tytuł=txt! |autor= |nazwisko= |imię= |autor link= |autor2= |autor3= |autor4= |autor5= |imię2= |imię3= |imię4= |imię5= |nazwisko2= |nazwisko3= |nazwisko4= |nazwisko5= |autor link2= |autor link3= |autor link4= |autor link5= |data= |rok= |miesiąc= |data dostępu= |praca= |opublikowany= |oznaczenie= |strony= |język= |archiwum=uri? |zarchiwizowano= |id= |cytat= |odn= }}k{{#invoke:Sprawdź|pola z autorami|max=5|nazwisko=nazwisko#|imię=imię#|autor=autor#|link=autor link#|przed=Sprawdź autora:|po=.}}goły link w tytule
  7. ↑ Register nehnuteľných národných kultúrnych pamiatok [online]. Pamiatkový úrad Slovenskej republiky. Dostupné online.
  8. ↑ Register nehnuteľných národných kultúrnych pamiatok [online]. Pamiatkový úrad Slovenskej republiky. Dostupné online.

Externé odkazy

30px  Ten artykuł na temat geografie Slovenska je zatiaľ „výhonok“. Pomôž Wikipédii tým, že ho doplníš a rozšíriš.Jasenie

Kategória:Obce okresu Brezno

Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Jasenie&oldid=53802”