Šumiac: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (1 wersja)
 
Linia 1: Linia 1:
 +
[[Kategoria:2]]
 +
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z słowackiej Wikipedii]]
 +
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://sk.wikipedia.org/wiki/%C5%A0umiac
 +
|autorzy = https://sk.wikipedia.org/w/index.php?title=%C5%A0umiac&action=history
 +
|nota    = słowacki
 +
}}
 +
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
{{Uwaga polska|
 +
|strona  = https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%A0umiac
 +
|autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=%C5%A0umiac&action=history
 +
|nota    = polski
 +
}}
 +
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
 +
{|
 +
|-style="vertical-align:top;"
 +
|
 
{{Infobox Slovenská obec
 
{{Infobox Slovenská obec
−
  | Typ              = obec
+
  | Typ              = wieś
 
  | Názov            = Šumiac
 
  | Názov            = Šumiac
 
  | Iné názvy        =  
 
  | Iné názvy        =  
Linia 36: Linia 62:
 
'''Šumiac''' ({{v jazyku|deu|Königsberg bei Großrauschenbach}}) je [[obec (slovenská správna jednotka)|obec]] na [[Slovensko|Slovensku]] v okrese [[okres Brezno|Brezno]].
 
'''Šumiac''' ({{v jazyku|deu|Königsberg bei Großrauschenbach}}) je [[obec (slovenská správna jednotka)|obec]] na [[Slovensko|Slovensku]] v okrese [[okres Brezno|Brezno]].
 
Z tejto obce vedie cesta na [[Kráľova hoľa|Kráľovu hoľu]] a aj ku [[Vysielač Kráľova hoľa|vysielaču Kráľova hoľa]]. Je to historicky jedna z najzápadnejších obcí v minulosti osídlených [[Rusíni|rusínskym obyvateľstvom]]<ref>[http://www.sumiac.sk/?id=hist História obce Šumiac] </ref>.
 
Z tejto obce vedie cesta na [[Kráľova hoľa|Kráľovu hoľu]] a aj ku [[Vysielač Kráľova hoľa|vysielaču Kráľova hoľa]]. Je to historicky jedna z najzápadnejších obcí v minulosti osídlených [[Rusíni|rusínskym obyvateľstvom]]<ref>[http://www.sumiac.sk/?id=hist História obce Šumiac] </ref>.
 +
 +
'''Šumiac''' (węg. ''Királyhegyalja'') – [[wieś]] ([[obec]]) na [[Słowacja|Słowacji]] położona w [[kraj bańskobystrzycki|kraju bańskobystrzyckim]], w [[powiat Brezno|powiecie Brezno]]. Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z roku 1573<ref>{{cytuj stronę|url=http://archive.is/20130418185931/http://app.statistics.sk/mosmis/eng/zaklad.jsp?txtUroven=430603&lstObec=509043|tytuł=Statystyki ogólne miejscowości|opublikowany=Statistical Office of the Slovak Republic|język = en|data dostępu=2013-09-09}}</ref>. Wieś znajduje się w [[Niżne Tatry|Niżnych Tatrach]] na południowych zboczach masywu [[Kráľova hoľa]] i dla turystów jest popularnym punktem wypadowym na ten szczyt<ref name=lacika>{{Cytuj książkę |imię= Ján|nazwisko= Lacika |tytuł=Niżne Tatry |wydawca=Dajama |miejsce=Bratislava |data= 2001|isbn =80-88975-33-6}}</ref>. Według danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwało 1316 osób, w tym 687 kobiet i 629 mężczyzn<ref>{{cytuj stronę|url=http://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/819fe4f3-665c-4878-8cfa-cadeb878a3cc/2012_LAU2_sk.pdf?MOD=AJPERES | archiwum = http://web.archive.org/web/20150620013321/http://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/819fe4f3-665c-4878-8cfa-cadeb878a3cc/2012_LAU2_sk.pdf?MOD=AJPERES|tytuł=Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców|opublikowany=Štatistický úrad Slovenskej republiky|język = sk|data dostępu=2013-09-09}}</ref>.
 +
 +
W 2001 roku rozkład populacji względem [[narodowość|narodowości]] i [[grupa etniczna|przynależności etnicznej]] wyglądał następująco<ref name="spis">{{cytuj stronę|url=http://archive.is/20130909011345/http://app.statistics.sk/mosmis/eng/scitanie.jsp?txtUroven=430603&lstObec=509043|tytuł=Statystyki mieszkańców na podstawie spisu statystycznego z roku 2001|opublikowany=Statistical Office of the Slovak Republic|język = en|data dostępu=2013-09-09}}</ref>:
 +
* [[Słowacy]] – 83,03%
 +
* [[Czesi]] – 0,27%
 +
* [[Romowie]] – 16,36%
 +
 +
Ze względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco<ref name="spis"/>:
 +
* [[Kościół katolicki|Katolicy rzymscy]] – 16,09%
 +
* [[Kościół katolicki obrządku bizantyjsko-słowackiego|Grekokatolicy]] – 75,12%
 +
* [[Ewangelicy]] – 0,88%
 +
* [[Prawosławie|Prawosławni]] – 2,57%
 +
* [[Ateizm|Ateiści]] – 2,43%
 +
* Nie podano – 1,76%
  
 
== Dejiny ==
 
== Dejiny ==

Wersja z 09:45, 3 kwi 2021

Strona Autorzy Nota
[3] [4] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku słowackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku słowackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[5] [6] Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Šumiac
wieś
Państwo Słowacja Słowacja
Kraj Banskobystrický kraj
Okres Brezno
Region Horehronie
Časti Šumiac, Červená Skala
Vodné toky Šumiacky potok, Havraník
Powierzchnia 81,76 km² (8176 ha) [1]
Populacja {{{populacja}}} (31. 12. 2020) [2]
Gęstość {{{gęstość}}} os./km²
Pierwsza pisemna
wzmianka 		1573[3]
1760[4]
Starosta Jarmila Gordanová[5] (SMER-SD)
PSČ 976 71
ŠÚJ 509043
EČV BR
Tel. kierunkowy +421-48
Adres
siedziby urzędu 		Jegorovova 414
Adres e-mail [email protected]
Telefón 048/618 00 70
Fax 048/61 813 18
Położenie gminy na Słowacji
Położenie gminy w granicach Banskobystrického kraja
Strona: www.sumiac.sk
Portal mapowy GKU: [{{{kataster}}} mapa katastralna]
18px {{{współrzędne}}}

Šumiac (nem. Königsberg bei Großrauschenbach) je obec na Slovensku v okrese Brezno. Z tejto obce vedie cesta na Kráľovu hoľu a aj ku vysielaču Kráľova hoľa. Je to historicky jedna z najzápadnejších obcí v minulosti osídlených rusínskym obyvateľstvom[6].

Šumiac (węg. Királyhegyalja) – wieś (obec) na Słowacji położona w kraju bańskobystrzyckim, w powiecie Brezno. Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z roku 1573[7]. Wieś znajduje się w Niżnych Tatrach na południowych zboczach masywu Kráľova hoľa i dla turystów jest popularnym punktem wypadowym na ten szczyt[8]. Według danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwało 1316 osób, w tym 687 kobiet i 629 mężczyzn[9].

W 2001 roku rozkład populacji względem narodowości i przynależności etnicznej wyglądał następująco[10]:

Ze względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco[10]:

Dejiny

Obec vznikla v 15. storočí kolonizáciou na valašskom práve. V daňových registroch sa Šumiac objavuje okolo roku 1566, listina je doložená až v roku 1575. Najstaršie známe práva obce sú z roku 1573, patrila Muránskemu panstvu a mala dedičného richtára. Pôvodní obyvatelia boli Rusíni, v 17. storočí úplne poslovenčení. Obyvateľstvo sa zaoberalo chovom dobytka a oviec, spracúvaním dreva, predajom šindľov. Hlavným zamestnaním obyvateľov bolo pastierstvo, furmanstvo, drevorubačstvo, pálenie dreveného uhlia. V 17. storočí tu bola píla a sklenená huta. Ťažila sa tiež olovená a zinková ruda. V roku 1898 Šumiac zachvátil veľký požiar. Obec sa zapísala do slávnej histórie SNP, oslobodená bola 23. januára 1945. Od roku 1960 patrí k obci aj osada Červená Skala.[11]

Histrické názvy obce [11]

Etymológia názvu

Názov obce je odvodený od šumiackych lesov obklopujúcich obec a šumu bystrých vôd, napájajúcich koryto Hrona.[11]

Kultúra a zaujímavosti

Pamiatky

  • Gréckokatolícky kostol Nanebovstúpenia Pána, jednoloďová baroková stavba s polkruhovým ukončením presbytéria a predstavanou vežou z roku 1775.[12] Veža kostola je dekorovaná pilastrami a ukončená ihlancovou helmicou.
  • Kaplnka Sedembolestnej Panny Márie z roku 1823, fasáda kaplnky je lemovaná nárožným kvádrovaním a ukončená segmentovým štítom s reliéfnym zobrazením božieho oka.
  • Súbor zrubových ľudových domov, z ktorých je viacero pamiatkovo chránených.[13]
  • Súbor:Šumiac - Kaplička - panoramio.jpg

    Kaplnka Sedembolestnej Panny Márie

Osobnosti obce

Rodáci

  • Michal Petro (* 1916 – † 1945), krycie meno Katin - protifašistický bojovník, dôstojník, pobočník generála Viesta, najbližší spolubojovník kpt. J. Nálepku.
  • Klára Jarunková (* 1922 – † 2005), prozaička, publicistka, autorka literatúry pre deti a mládež, patrila k najprekladanejšej slovenskej autorke, jej knihy vyšli v 39 jazykoch sveta vo vyše 150 vydaniach.
  • Juraj Kriváň (* 1926 – † 1960), majster sveta v parašutizme, majster športu, športovec, pedagóg.
  • Pavel Hoffman, ekonóm, verejný činiteľ, pracovník viacerých výskumných ústavov, prvý podpredseda Štátnej plánovacej komisie, minister vlády ČSFR.

Pôsobili tu

Pozri aj

Referencie

  1. ↑ Registre obnovenej evidencie pozemkov [online]. Bratislava : ÚGKK SR, [cit. 2011-12-31]. Dostupné online.
  2. ↑ Počet obyvateľov podľa pohlavia – obce (ročne) [online]. Bratislava : Štatistický úrad SR, rev. 2021-03-21, [cit. 2021-03-30]. Dostupné online.
  3. ↑ [1]
  4. ↑ [2]
  5. ↑ Voľby do orgánov samosprávy obcí 2018 : Zoznam zvolených starostov [online]. Bratislava : Štatistický úrad SR, 2018-11-13. Dostupné online.
  6. ↑ História obce Šumiac
  7. ↑ Statystyki ogólne miejscowości {{#invoke:Lang|lang}}. Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].{{#invoke:Sprawdź|Parametry |=problemy-w-cytuj |url=uri! |tytuł=txt! |autor= |nazwisko= |imię= |autor link= |autor2= |autor3= |autor4= |autor5= |imię2= |imię3= |imię4= |imię5= |nazwisko2= |nazwisko3= |nazwisko4= |nazwisko5= |autor link2= |autor link3= |autor link4= |autor link5= |data= |rok= |miesiąc= |data dostępu= |praca= |opublikowany= |oznaczenie= |strony= |język= |archiwum=uri? |zarchiwizowano= |id= |cytat= |odn= }}k{{#invoke:Sprawdź|pola z autorami|max=5|nazwisko=nazwisko#|imię=imię#|autor=autor#|link=autor link#|przed=Sprawdź autora:|po=.}}goły link w tytule
  8. ↑ Ján Lacika: Niżne Tatry. Bratislava: Dajama, 2001. {{#invoke:ISBN|link|80-88975-33-6}}.{{#invoke:Sprawdź|Parametry |=problemy-w-cytuj | nazwisko = | imię = | autor = | autor link = | nazwisko2 = | imię2 = | autor2 = | autor link2 = | nazwisko3 = | imię3 = | autor3 = | autor link3 = | nazwisko4 = | imię4 = | autor4 = | autor link4 = | nazwisko5 = | imię5 = | autor5 = | autor link5 = | nazwisko6 = | imię6 = | autor6 = | autor link6 = | nazwisko7 = | imię7 = | autor7 = | autor link7 = | nazwisko8 = | imię8 = | autor8 = | autor link8 = | nazwisko9 = | imię9 = | autor9 = | autor link9 = | nazwisko10 = | imię10 = | autor10 = | autor link10 = | nazwisko11 = | imię11 = | autor11 = | autor link11 = | nazwisko12 = | imię12 = | autor12 = | autor link12 = | nazwisko13 = | imię13 = | autor13 = | autor link13 = | nazwisko14 = | imię14 = | autor14 = | autor link14 = | nazwisko15 = | imię15 = | autor15 = | autor link15 = | tytuł = txt! | url = | inni = | wydanie = | wydawca = | miejsce = | data = | rok = | miesiąc = | strony = | kolumny = | rozdział = | adres rozdziału = | nazwisko r = | imię r = | autor r = | autor r link = | nazwisko2 r = | imię2 r = | autor2 r = | autor r2 link = | nazwisko3 r = | imię3 r = | autor3 r = | autor r3 link = | tom = | tytuł tomu = | część = | tytuł części = | seria = | id = | isbn = | oclc = | lccn = | doi = | issn = | cytat = | język = | język2 = | język3 = | język4 = | język5 = | język6 = | język7 = | język8 = | język9 = | język10 = | data dostępu = | odn = }}{{#invoke:Sprawdź|pola z autorami|max=15|nazwisko=nazwisko#|imię=imię#|autor=autor#|link=autor link#|przed=}}{{#invoke:Sprawdź|pola z autorami|max=4|nazwisko=nazwisko# r|imię=imię# r|autor=autor# r|link=autor r# link|przed=}}
  9. ↑ Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców {{#invoke:Lang|lang}}. Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09]. [zarchiwizowane z tego adresu].{{#invoke:Sprawdź|Parametry |=problemy-w-cytuj |url=uri! |tytuł=txt! |autor= |nazwisko= |imię= |autor link= |autor2= |autor3= |autor4= |autor5= |imię2= |imię3= |imię4= |imię5= |nazwisko2= |nazwisko3= |nazwisko4= |nazwisko5= |autor link2= |autor link3= |autor link4= |autor link5= |data= |rok= |miesiąc= |data dostępu= |praca= |opublikowany= |oznaczenie= |strony= |język= |archiwum=uri? |zarchiwizowano= |id= |cytat= |odn= }}k{{#invoke:Sprawdź|pola z autorami|max=5|nazwisko=nazwisko#|imię=imię#|autor=autor#|link=autor link#|przed=Sprawdź autora:|po=.}}goły link w tytule
  10. ↑ 10,0 10,1 Statystyki mieszkańców na podstawie spisu statystycznego z roku 2001 {{#invoke:Lang|lang}}. Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].{{#invoke:Sprawdź|Parametry |=problemy-w-cytuj |url=uri! |tytuł=txt! |autor= |nazwisko= |imię= |autor link= |autor2= |autor3= |autor4= |autor5= |imię2= |imię3= |imię4= |imię5= |nazwisko2= |nazwisko3= |nazwisko4= |nazwisko5= |autor link2= |autor link3= |autor link4= |autor link5= |data= |rok= |miesiąc= |data dostępu= |praca= |opublikowany= |oznaczenie= |strony= |język= |archiwum=uri? |zarchiwizowano= |id= |cytat= |odn= }}k{{#invoke:Sprawdź|pola z autorami|max=5|nazwisko=nazwisko#|imię=imię#|autor=autor#|link=autor link#|przed=Sprawdź autora:|po=.}}goły link w tytule
  11. ↑ 11,0 11,1 11,2 Obec Šumiac - Infobulletin [online]. Obec Šumiac, 2008, [cit. 2012-10-05]. Dostupné online.
  12. ↑ Šumiac [online]. Najkrajší kraj. Dostupné online.
  13. ↑ Register nehnuteľných národných kultúrnych pamiatok [online]. Pamiatkový úrad Slovenskej republiky. Dostupné online.

Externé odkazy

30px  Ten artykuł na temat geografie Slovenska je zatiaľ „výhonok“. Pomôž Wikipédii tým, že ho doplníš a rozšíriš.Šumiac

Kategória:Obce okresu Brezno

Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Šumiac&oldid=53815”