Drábsko: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:1o]] |
[[Kategoria:Strony skompilowane]] | [[Kategoria:Strony skompilowane]] | ||
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z słowackiej Wikipedii]] | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z słowackiej Wikipedii]] | ||
| Linia 29: | Linia 29: | ||
'''Drábsko''' – [[wieś]] ([[obec]]) na [[Słowacja|Słowacji]] położona w [[kraj bańskobystrzycki|kraju bańskobystrzyckim]], w [[powiat Brezno|powiecie Brezno]]. Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z roku 1810<ref>[http://archive.is/20130418185931/http://app.statistics.sk/mosmis/eng/zaklad.jsp?txtUroven=430603&lstObec=509043 Statystyki ogólne miejscowości] (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09]. </ref>. | '''Drábsko''' – [[wieś]] ([[obec]]) na [[Słowacja|Słowacji]] położona w [[kraj bańskobystrzycki|kraju bańskobystrzyckim]], w [[powiat Brezno|powiecie Brezno]]. Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z roku 1810<ref>[http://archive.is/20130418185931/http://app.statistics.sk/mosmis/eng/zaklad.jsp?txtUroven=430603&lstObec=509043 Statystyki ogólne miejscowości] (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09]. </ref>. | ||
| + | |||
| + | == Populacja == | ||
Według danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwało 206 osób, w tym 116 kobiet i 90 mężczyzn<ref>[http://web.archive.org/web/20150620013321/http://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/819fe4f3-665c-4878-8cfa-cadeb878a3cc/2012_LAU2_sk.pdf?MOD=AJPERES Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców] (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09]. [zarchiwizowane z [http://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/819fe4f3-665c-4878-8cfa-cadeb878a3cc/2012_LAU2_sk.pdf?MOD=AJPERES tego adresu]].</ref>. | Według danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwało 206 osób, w tym 116 kobiet i 90 mężczyzn<ref>[http://web.archive.org/web/20150620013321/http://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/819fe4f3-665c-4878-8cfa-cadeb878a3cc/2012_LAU2_sk.pdf?MOD=AJPERES Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców] (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09]. [zarchiwizowane z [http://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/819fe4f3-665c-4878-8cfa-cadeb878a3cc/2012_LAU2_sk.pdf?MOD=AJPERES tego adresu]].</ref>. | ||
W 2001 roku pod względem [[narodowość|narodowości]] i [[grupa etniczna|przynależności etnicznej]] miejscowość zamieszkiwali wyłącznie [[Słowacy]]<ref name="spis">[http://archive.is/20130909011404/http://app.statistics.sk/mosmis/eng/scitanie.jsp?txtUroven=430603&lstObec=508446 Statystyki mieszkańców na podstawie spisu statystycznego z roku 2001] (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].</ref>. | W 2001 roku pod względem [[narodowość|narodowości]] i [[grupa etniczna|przynależności etnicznej]] miejscowość zamieszkiwali wyłącznie [[Słowacy]]<ref name="spis">[http://archive.is/20130909011404/http://app.statistics.sk/mosmis/eng/scitanie.jsp?txtUroven=430603&lstObec=508446 Statystyki mieszkańców na podstawie spisu statystycznego z roku 2001] (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].</ref>. | ||
| + | |||
| + | === Wyznania === | ||
Ze względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco<ref name="spis"/>: | Ze względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco<ref name="spis"/>: | ||
| Linia 41: | Linia 45: | ||
* Nie podano – 1,83% | * Nie podano – 1,83% | ||
| − | == | + | == Topografia == |
| − | Rozprestiera sa na neveľkej náhornej plošine medzi [[Klenovský Vepor|Klenovským Veprom]], [[Ľubietovský Vepor|Ľubietovským Veprom]] a [[Poľana (pohorie)|Poľanou]]. | + | |
| + | Rozpościera się na niewielkim płaskowyżu między Klenovské Vepro, Ľubietovské Vepro i Polaną. | ||
| + | |||
| + | Rozprestiera sa na neveľkej náhornej plošine medzi [[Klenovský Vepor|Klenovským Veprom]], [[Ľubietovský Vepor|Ľubietovským Veprom]] a [[Poľana (pohorie)|Poľanou]]. | ||
| + | |||
| + | == Historia == | ||
| + | |||
| + | Po rozległej przerwie leśnej na tym terenie na przełomie XVII i XVIII wieku ówczesny właściciel lasów hrabia Forgách sprowadził grupę pierwszych drwali z Orawy do powiatu „na drábskie”. Po wykarczowaniu lasów dołączyli do nich pasterze, kuśnierzy, a później także szklarze z okolic Kysúca i Wołoszczyzny (Veľké Karlovice - Vsetínsko). Drábsko rozszerzyło się o inne osady - Dolinę, Kysucu (pierwotnie Otília - według córki hrabiego Forgácha), Sedmák i inne. Huta szkła w okolicy zniknęła po I wojnie światowej. Od tego czasu Vrchy były jedynie rezerwuarem siły roboczej dla lasów, a niektórzy zajmowali się bardzo dochodowym rolnictwem i lokalnym rzemiosłem - produkcją gontów drewnianych, przędzeniem lnu, tkaniem lnu i "pokrowców" z tkaniny. Po drugiej wojnie światowej ludzie przyjeżdżali do pracy w Breznie, Hroncu, Podbrezovej i Utekáču, a kilku na stałe przeniosło się w te miejsca. Wieś zaczęła się kurczyć, a niekorzystnego rozwoju demograficznego nie odwróciła nawet próba założenia spółdzielni chłopskiej. Zachowana przyroda i spokojne otoczenie przyciągają do wsi dziesiątki chałupników, którzy przynajmniej czasowo zastępują naturalnie zanikających pierwotnych mieszkańców. | ||
| + | |||
| + | Po rozsiahlom lesnom [[polom (les)|polome]] v tejto oblasti na prelome 17. a 18. storočia priviedol vtedajší majiteľ lesov gróf [[Forgách]] do chotára „na drábskie“ skupinu prvých drevorubačov z [[Orava (župa)|Oravy]]. Po vyklčovaní [[les]]ov k nim pribudli [[pastier]]i, [[furman]]i a neskôr aj sklári z oblasti [[Kysuce|Kysúc]] a [[Valašsko|Valašska]] (Veľké Karlovice - Vsetínsko). Drábsko sa rozšírilo o ďalšie osady - Dolinu, Kysucu (pôvodne Otíliu - podľa dcéry grófa Forgácha), Sedmák a ďalšie. Sklárske huty v oblasti zanikli po [[prvá svetová vojna|1. svetovej vojne]]. Odvtedy boli Vrchy len zásobárňou pracovných síl pre lesy, časť sa zaoberala neveľmi výnosným poľnohospodárstvom a miestnymi remeslami - výrobou drevených [[Šindeľ|šindľov]], spriadaním ľanu, tkaním plátna a handričkových „pokrovcov“. Po [[2. svetová vojna|2. svetovej vojne]] dochádzali ľudia za prácou do [[Brezno|Brezna]], [[Hronec (okres Brezno)|Hronca]], [[Podbrezová|Podbrezovej]] a do [[Utekáč]]a, viacerí sa do týchto miest natrvalo presídlili. Obec sa začala početne zmenšovať a nepriaznivý demografický vývoj nezvrátil ani pokus o založenie [[JRD|roľníckeho družstva]]. Zachovaná príroda a pokojné prostredie priťahujú do obce desiatky chalupárov, ktorí aspoň prechodne nahrádzajúcich prirodzene ubúdajúcich pôvodných obyvateľov. | ||
| + | |||
| + | == Kultura i atrakcje == | ||
| + | === Pomniki === | ||
| + | |||
| + | * Kaplica św. Anny, to prostokątny budynek ludowy. Zawiera dzwonnicę z cebulastym dachem. [4] | ||
| + | * Zespół zachowanej architektury ludowej, są to domy z bali na rzucie strajku z przełomu XIX i XX wieku, wśród których wymieniono budynki nr 120, 127 i 140. [5] | ||
| + | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
* Kaplnka [[Anna (svätica)|sv. Anny]], jedná sa o obdĺžnikovú [[Ľudová architektúra na Slovensku|ľudovú]] stavbu. Jej súčasťou je zvonica s cibuľovou strechou.<ref>{{Citácia elektronického dokumentu | * Kaplnka [[Anna (svätica)|sv. Anny]], jedná sa o obdĺžnikovú [[Ľudová architektúra na Slovensku|ľudovú]] stavbu. Jej súčasťou je zvonica s cibuľovou strechou.<ref>{{Citácia elektronického dokumentu | ||
| priezvisko = | | priezvisko = | ||
| Linia 75: | Linia 91: | ||
| jazyk = | | jazyk = | ||
}} </ref> | }} </ref> | ||
| + | |||
| + | === Gallery === | ||
| + | |||
<gallery> | <gallery> | ||
image:Drábsko Kysuca 06 01.jpg|Kaplnka sv. Anny | image:Drábsko Kysuca 06 01.jpg|Kaplnka sv. Anny | ||
| Linia 85: | Linia 104: | ||
</gallery> | </gallery> | ||
| − | === | + | === Turystyka === |
| − | Drábsko je prístupné po kvalitnej asfaltovej ceste z [[Brezno|Brezna]] i [[Hriňová|Hriňovej]], za dobrého počasia možno sledovať panorámu [[Slovenské rudohorie|Slovenského rudohoria]], [[Nízke Tatry|Nízkych Tatier]] ([[Chopok]], [[Ďumbier (vrch)|Ďumbier]] i [[Kráľova hoľa|Kráľovu hoľu]]). Častými návštevníkmi sú priaznivci cykloturistiku a bežeckého lyžovania využívajúci výborné „divoké“ terény v okolí Drábska, [[Lom nad Rimavicou|Lomu nad Rimavicou]] a [[Sihla|Sihly]]. Odvážnejších peších turistov láka [[Rudná magistrála]] i [[Dobročský prales]]. | + | |
| + | Drábsko jest dostępne po dobrej jakości asfaltowej drodze z Brezna i Hriňovej, przy dobrej pogodzie można podziwiać panoramę Słowackich Rudaw, Niskich Tatr (Chopok, Ďumbier i Kráľova hoľa). Częstymi gośćmi są miłośnicy kolarstwa i narciarstwa biegowego na wspaniałych „dzikich” terenach wokół Drábska, Lom nad Rimavicou i Sihly. Autostrada Rudná i las Dobročský las przyciągają bardziej odważnych wędrowców. | ||
| + | |||
| + | Drábsko je prístupné po kvalitnej asfaltovej ceste z [[Brezno|Brezna]] i [[Hriňová|Hriňovej]], za dobrého počasia možno sledovať panorámu [[Slovenské rudohorie|Slovenského rudohoria]], [[Nízke Tatry|Nízkych Tatier]] ([[Chopok]], [[Ďumbier (vrch)|Ďumbier]] i [[Kráľova hoľa|Kráľovu hoľu]]). Častými návštevníkmi sú priaznivci cykloturistiku a bežeckého lyžovania využívajúci výborné „divoké“ terény v okolí Drábska, [[Lom nad Rimavicou|Lomu nad Rimavicou]] a [[Sihla|Sihly]]. Odvážnejších peších turistov láka [[Rudná magistrála]] i [[Dobročský prales]]. | ||
| − | === | + | === Kultura === |
| − | + | We wsi znajduje się kilka niezwykłych drewnianych zabytków. Etnograficznie Drábsko jest przypisane do znanego obszaru Detvii, chociaż różni się w kilku częściach oryginalnego stroju (wąskie spodnie materiałowe wszyte w skórzane buty, futro, kurtka i inny rodzaj czapki). | |
== Linki zewnętrzne == | == Linki zewnętrzne == | ||
Wersja z 06:00, 4 kwi 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku słowackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku słowackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
| Strona | Autorzy | Nota |
| [3] | [4] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Drábsko (węg. Darabos) je obec na Slovensku v okrese Brezno. Drábsko – wieś (obec) na Słowacji położona w kraju bańskobystrzyckim, w powiecie Brezno. Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z roku 1810[1]. Spis treściPopulacjaWedług danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwało 206 osób, w tym 116 kobiet i 90 mężczyzn[2]. W 2001 roku pod względem narodowości i przynależności etnicznej miejscowość zamieszkiwali wyłącznie Słowacy[3]. WyznaniaZe względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco[3]:
TopografiaRozpościera się na niewielkim płaskowyżu między Klenovské Vepro, Ľubietovské Vepro i Polaną. Rozprestiera sa na neveľkej náhornej plošine medzi Klenovským Veprom, Ľubietovským Veprom a Poľanou. HistoriaPo rozległej przerwie leśnej na tym terenie na przełomie XVII i XVIII wieku ówczesny właściciel lasów hrabia Forgách sprowadził grupę pierwszych drwali z Orawy do powiatu „na drábskie”. Po wykarczowaniu lasów dołączyli do nich pasterze, kuśnierzy, a później także szklarze z okolic Kysúca i Wołoszczyzny (Veľké Karlovice - Vsetínsko). Drábsko rozszerzyło się o inne osady - Dolinę, Kysucu (pierwotnie Otília - według córki hrabiego Forgácha), Sedmák i inne. Huta szkła w okolicy zniknęła po I wojnie światowej. Od tego czasu Vrchy były jedynie rezerwuarem siły roboczej dla lasów, a niektórzy zajmowali się bardzo dochodowym rolnictwem i lokalnym rzemiosłem - produkcją gontów drewnianych, przędzeniem lnu, tkaniem lnu i "pokrowców" z tkaniny. Po drugiej wojnie światowej ludzie przyjeżdżali do pracy w Breznie, Hroncu, Podbrezovej i Utekáču, a kilku na stałe przeniosło się w te miejsca. Wieś zaczęła się kurczyć, a niekorzystnego rozwoju demograficznego nie odwróciła nawet próba założenia spółdzielni chłopskiej. Zachowana przyroda i spokojne otoczenie przyciągają do wsi dziesiątki chałupników, którzy przynajmniej czasowo zastępują naturalnie zanikających pierwotnych mieszkańców. Po rozsiahlom lesnom polome v tejto oblasti na prelome 17. a 18. storočia priviedol vtedajší majiteľ lesov gróf Forgách do chotára „na drábskie“ skupinu prvých drevorubačov z Oravy. Po vyklčovaní lesov k nim pribudli pastieri, furmani a neskôr aj sklári z oblasti Kysúc a Valašska (Veľké Karlovice - Vsetínsko). Drábsko sa rozšírilo o ďalšie osady - Dolinu, Kysucu (pôvodne Otíliu - podľa dcéry grófa Forgácha), Sedmák a ďalšie. Sklárske huty v oblasti zanikli po 1. svetovej vojne. Odvtedy boli Vrchy len zásobárňou pracovných síl pre lesy, časť sa zaoberala neveľmi výnosným poľnohospodárstvom a miestnymi remeslami - výrobou drevených šindľov, spriadaním ľanu, tkaním plátna a handričkových „pokrovcov“. Po 2. svetovej vojne dochádzali ľudia za prácou do Brezna, Hronca, Podbrezovej a do Utekáča, viacerí sa do týchto miest natrvalo presídlili. Obec sa začala početne zmenšovať a nepriaznivý demografický vývoj nezvrátil ani pokus o založenie roľníckeho družstva. Zachovaná príroda a pokojné prostredie priťahujú do obce desiatky chalupárov, ktorí aspoň prechodne nahrádzajúcich prirodzene ubúdajúcich pôvodných obyvateľov. Kultura i atrakcjePomniki
Gallery
TurystykaDrábsko jest dostępne po dobrej jakości asfaltowej drodze z Brezna i Hriňovej, przy dobrej pogodzie można podziwiać panoramę Słowackich Rudaw, Niskich Tatr (Chopok, Ďumbier i Kráľova hoľa). Częstymi gośćmi są miłośnicy kolarstwa i narciarstwa biegowego na wspaniałych „dzikich” terenach wokół Drábska, Lom nad Rimavicou i Sihly. Autostrada Rudná i las Dobročský las przyciągają bardziej odważnych wędrowców. Drábsko je prístupné po kvalitnej asfaltovej ceste z Brezna i Hriňovej, za dobrého počasia možno sledovať panorámu Slovenského rudohoria, Nízkych Tatier (Chopok, Ďumbier i Kráľovu hoľu). Častými návštevníkmi sú priaznivci cykloturistiku a bežeckého lyžovania využívajúci výborné „divoké“ terény v okolí Drábska, Lomu nad Rimavicou a Sihly. Odvážnejších peších turistov láka Rudná magistrála i Dobročský prales. KulturaWe wsi znajduje się kilka niezwykłych drewnianych zabytków. Etnograficznie Drábsko jest przypisane do znanego obszaru Detvii, chociaż różni się w kilku częściach oryginalnego stroju (wąskie spodnie materiałowe wszyte w skórzane buty, futro, kurtka i inny rodzaj czapki). Linki zewnętrzne
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Przypisy
- ↑ Statystyki ogólne miejscowości (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].
- ↑ Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09]. [zarchiwizowane z tego adresu].
- ↑ 3,0 3,1 Statystyki mieszkańców na podstawie spisu statystycznego z roku 2001 (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].
- ↑ Register nehnuteľných národných kultúrnych pamiatok [online]. Pamiatkový úrad Slovenskej republiky. Dostupné online.
- ↑ Register nehnuteľných národných kultúrnych pamiatok [online]. Pamiatkový úrad Slovenskej republiky. Dostupné online.
- ↑ Registre obnovenej evidencie pozemkov [online]. Bratislava : ÚGKK SR, [cit. 2011-12-31]. Dostupné online.
- ↑ Počet obyvateľov podľa pohlavia – obce (ročne) [online]. Bratislava : Štatistický úrad SR, rev. 2021-03-21, [cit. 2021-03-30]. Dostupné online.
- ↑ Voľby do orgánov samosprávy obcí 2018 : Zoznam zvolených starostov [online]. Bratislava : Štatistický úrad SR, 2018-11-13. Dostupné online.