|
|
| Linia 1: |
Linia 1: |
| − | {{Jednostka administracyjna infobox
| + | #PATRZ [[Bács-Kiskun megye]] |
| − | |nazwa = Komitat Bács-Kiskun
| |
| − | |nazwa oryginalna = Bács-Kiskun megye
| |
| − | |dopełniacz nazwy =
| |
| − | |jednostka = [[Podział administracyjny Węgier|komitat]]
| |
| − | |zdjęcie =
| |
| − | |opis zdjęcia =
| |
| − | |herb = Bacs-kiskun-megye.svg
| |
| − | |flaga =
| |
| − | |hymn =
| |
| − | |dewiza =
| |
| − | |państwo = HUN
| |
| − | |siedziba = [[Kecskemét]]
| |
| − | |ISO 3166-2 =
| |
| − | |powierzchnia = 8445,15
| |
| − | |liczba ludności = 541 430
| |
| − | |rok =
| |
| − | |gęstość zaludnienia = 64,1
| |
| − | |numer kierunkowy =
| |
| − | |kod pocztowy =
| |
| − | |tablice rejestracyjne =
| |
| − | |adres urzędu =
| |
| − | |plan =
| |
| − | |mapa = HU county Bacs-Kiskun.svg
| |
| − | |nazwa mapy = Węgier
| |
| − | |współrzędne =
| |
| − | |commons = Category:Bács-Kiskun County
| |
| − | |www =
| |
| − | }}
| |
| − | '''Komitat Bács-Kiskun''' ({{w języku|hu|Bács-Kiskun megye}}) – największy powierzchniowo (dwunasta część powierzchni państwa) [[komitat]] współczesnych [[Węgry|Węgier]]. Należy do regionu unijnego "Południowa Nizina Węgierska" (''Dél-Alföld''). Od północy graniczy z komitatem [[Komitat Pest|Pest]], od zachodu ogranicza go [[Dunaj]], od południa granica państwa, od wschodu natomiast [[Cisa]] oraz komitat [[Komitat Csongrád|Csongrád]].
| |
| | | | |
| − | == Podział administracyjny ==
| + | [[Kategoria:Przekierowane]] |
| − | [[Plik:Megyeszékhelyek - Bács-Kiskun megye - Kecskemét.jpg|250px|thumb|Stolica komitatu – [[Kecskemét]] – zdjęcie lotnicze]]
| |
| − | Komitat dzieli się na 11 [[Powiat (Węgry)|powiat]]ów<ref>[http://web.archive.org/web/20160323131956/http://www.jaras.info.hu/jarasok-terkepe/jarasok-bacs-kiskun-megyeben http://web.archive.org/web/20160323131956/http://www.jaras.info.hu/jarasok-terkepe/jarasok-bacs-kiskun-megyeben {{Lang|hu}}]</ref>:
| |
| − | * [[Powiat Bácsalmás|Bácsalmás]]
| |
| − | * [[Powiat Baja|Baja]]
| |
| − | * [[Powiat Jánoshalma|Jánoshalma]]
| |
| − | * [[Powiat Kalocsa|Kalocsa]]
| |
| − | * [[Powiat Kecskemét|Kecskemét]]
| |
| − | * [[Powiat Kiskőrös|Kiskőrös]]
| |
| − | * [[Powiat Kiskunfélegyháza|Kiskunfélegyháza]]
| |
| − | * [[Powiat Kiskunhalas|Kiskunhalas]]
| |
| − | * [[Powiat Kiskunmajsa|Kiskunmajsa]]
| |
| − | * [[Powiat Kunszentmiklós|Kunszentmiklós]]
| |
| − | * [[Powiat Tiszakécske|Tiszakécske]]
| |
| − | | |
| − | === Miasta komitatu ===
| |
| − | {{small|Miasta komitatu (wg liczby mieszkańców; stan na [[2001]] – dane spisowe)}}
| |
| − | {{kolumna-podział|2|
| |
| − | * [[Kecskemét]]: {{formatnum:107749}}
| |
| − | * [[Baja (miasto)|Baja]]: {{formatnum:37916}}
| |
| − | * [[Kiskunfélegyháza]]: {{formatnum:32632}}
| |
| − | * [[Kiskunhalas]]: {{formatnum:29954}}
| |
| − | * [[Kalocsa]]: {{formatnum:18789}}
| |
| − | * [[Kiskőrös]]: {{formatnum:15352}}
| |
| − | * [[Kiskunmajsa]]: {{formatnum:12042}}
| |
| − | * [[Tiszakécske]]: {{formatnum:11771}}
| |
| − | * [[Lajosmizse]]: {{formatnum:11034}}
| |
| − | * [[Jánoshalma]]: {{formatnum:9951}}
| |
| − | * [[Kecel]]: {{formatnum:9162}}
| |
| − | * [[Kunszentmiklós]]: {{formatnum:9103}}
| |
| − | * [[Soltvadkert]]: {{formatnum:7679}}
| |
| − | * [[Bácsalmás]]: {{formatnum:7650}}
| |
| − | * [[Solt]]: {{formatnum:7013}}
| |
| − | * [[Szabadszállás]]: {{formatnum:6827}}
| |
| − | * [[Izsák]]: {{formatnum:6097}}
| |
| − | * [[Kerekegyháza]]: {{formatnum:6051}}
| |
| − | * [[Tompa]]: {{formatnum:4899}}
| |
| − | * [[Dunavecse]]: {{formatnum:4249}}
| |
| − | }}
| |
| − | | |
| − | === Gminy wiejskie komitatu ===
| |
| − | {{small|Gminy wiejskie komitatu (alfabetycznie)}}
| |
| − | {{kolumna-podział|4|
| |
| − | * [[Ágasegyháza]]
| |
| − | * [[Akasztó]]
| |
| − | * [[Apostag]]
| |
| − | * [[Bácsbokod]]
| |
| − | * [[Bácsborsód]]
| |
| − | * [[Bácsszentgyörgy]]
| |
| − | * [[Bácsszőlős]]
| |
| − | * [[Ballószög]]
| |
| − | * [[Balotaszállás]]
| |
| − | * [[Bátmonostor]]
| |
| − | * [[Bátya]]
| |
| − | * [[Bócsa]]
| |
| − | * [[Borota]]
| |
| − | * [[Bugac]]
| |
| − | * [[Bugacpusztaháza]]
| |
| − | * [[Császártöltés]]
| |
| − | * [[Csátalja]]
| |
| − | * [[Csávoly]]
| |
| − | * [[Csengőd]]
| |
| − | * [[Csikéria]]
| |
| − | * [[Csólyospálos]]
| |
| − | * [[Dávod]]
| |
| − | * [[Drágszél]]
| |
| − | * [[Dunaegyháza]]
| |
| − | * [[Dunafalva]]
| |
| − | * [[Dunapataj]]
| |
| − | * [[Dunaszentbenedek]]
| |
| − | * [[Dunatetétlen]]
| |
| − | * [[Dusnok]]
| |
| − | * [[Érsekcsanád]]
| |
| − | * [[Érsekhalma]]
| |
| − | * [[Fajsz (miejscowość)|Fajsz]]
| |
| − | * [[Felsőlajos]]
| |
| − | * [[Felsőszentiván]]
| |
| − | * [[Foktő]]
| |
| − | * [[Fülöpháza]]
| |
| − | * [[Fülöpjakab]]
| |
| − | * [[Fülöpszállás]]
| |
| − | * [[Gara]]
| |
| − | * [[Gátér]]
| |
| − | * [[Géderlak]]
| |
| − | * [[Hajós]]
| |
| − | * [[Harkakötöny]]
| |
| − | * [[Harta (Węgry)|Harta]]
| |
| − | * [[Helvécia]]
| |
| − | * [[Hercegszántó]]
| |
| − | * [[Homokmégy]]
| |
| − | * [[Imrehegy]]
| |
| − | * [[Jakabszállás]]
| |
| − | * [[Jászszentlászló]]
| |
| − | * [[Kaskantyú]]
| |
| − | * [[Katymár]]
| |
| − | * [[Kelebia]]
| |
| − | * [[Kéleshalom]]
| |
| − | * [[Kisszállás]]
| |
| − | * [[Kömpöc]]
| |
| − | * [[Kunadacs]]
| |
| − | * [[Kunbaja]]
| |
| − | * [[Kunbaracs]]
| |
| − | * [[Kunfehértó]]
| |
| − | * [[Kunpeszér]]
| |
| − | * [[Kunszállás]]
| |
| − | * [[Ladánybene]]
| |
| − | * [[Lakitelek]]
| |
| − | * [[Madaras (Węgry)|Madaras]]
| |
| − | * [[Mátételke]]
| |
| − | * [[Mélykút]]
| |
| − | * [[Miske]]
| |
| − | * [[Móricgát]]
| |
| − | * [[Nagybaracska]]
| |
| − | * [[Nemesnádudvar]]
| |
| − | * [[Nyárlőrinc]]
| |
| − | * [[Ordas]]
| |
| − | * [[Orgovány]]
| |
| − | * [[Öregcsertő]]
| |
| − | * [[Páhi]]
| |
| − | * [[Pálmonostora]]
| |
| − | * [[Petőfiszállás]]
| |
| − | * [[Pirtó]]
| |
| − | * [[Rém]]
| |
| − | * [[Soltszentimre]]
| |
| − | * [[Sükösd]]
| |
| − | * [[Szakmár]]
| |
| − | * [[Szalkszentmárton]]
| |
| − | * [[Szank]]
| |
| − | * [[Szentkirály]]
| |
| − | * [[Szeremle]]
| |
| − | * [[Tabdi]]
| |
| − | * [[Tass]]
| |
| − | * [[Tataháza]]
| |
| − | * [[Tázlár]]
| |
| − | * [[Tiszaalpár]]
| |
| − | * [[Tiszaug]]
| |
| − | * [[Uszód]]
| |
| − | * [[Újsolt]]
| |
| − | * [[Újtelek]]
| |
| − | * [[Városföld]]
| |
| − | * [[Vaskút]]
| |
| − | * [[Zsana]]
| |
| − | }}
| |
| − | | |
| − | == Osadnictwo ==
| |
| − | [[Plik:Baja városháza.jpg|250px|thumb|[[Baja (miasto)|Baja]]]]
| |
| − | 2/3 ludności komitatu zamieszkuje 20 [[miasto|miast]]. Największą liczbą mieszkańców dysponuje stolica komitatu, [[Kecskemét]], gdzie zamieszkuje prawie 1/5 ludności komitatu. Najgęściej zaludniona jest [[Kalocsa]] (353 osób/km²), najrzadziej zaludniony jest natomiast [[Újsolt]] (6 osób/km²). Średnia [[gęstość zaludnienia]] w miastach 126, oraz w gminach 36 osób/km².
| |
| − | | |
| − | == Geografia ==
| |
| − | Komitat Bács-Kiskun w całości leży w [[Międzyrzecze Dunaju i Cisy|Międzyrzeczu Dunaju i Cisy]] (''Duna Tisza köze''). Obszar komitatu to [[równina]], na której różnica pomiędzy najwyższym a najniższym punktem wynosi jedynie 80 m. Geograficznie możemy ją podzielić na trzy mniejsze krainy (''Duna-menti síkság'', ''Duna-Tisza közének homokhátsága'', ''Bácskai Löszhát''). Obszar ubogi w [[minerał]]y. Liczba godzin słonecznych wysoka w porównaniu do średniej krajowej, ilość opadów natomiast niska. Średnia temperatura roczna 10–10,5 °C.
| |
| − | | |
| − | * Największe rzeki: [[Dunaj]], [[Cisa]]
| |
| − | * Największe jeziora: ''Szelidi-tó'', ''Vadkerti tó''
| |
| − | * Najwyższy punkt: wzgórze ''Ólom-hegy'' koło miasta [[Baja (miasto)|Baja]] (174 m n.p.m.)
| |
| − | * Najniższy punkt: [[Kalocsa]] (94 m n.p.m.)
| |
| − | | |
| − | Najważniejsza osobliwość: Park Narodowy Kiskunság (Kiskunsági Nemzeti Park).
| |
| − | | |
| − | == Gospodarka ==
| |
| − | Największy udział w gospodarce komitatu ma [[rolnictwo]] i gałęzie z nim związane. Cztery większe miasta ([[Kecskemét]], [[Kiskunfélegyháza]], [[Kiskunhalas]] i [[Baja (miasto)|Baja]]) dysponują wielobranżowym przemysłem. Znaczną rolę w rozwoju gospodarki odgrywają tu, przebiegające przez obszar komitatu, [[autostrada]] oraz dwie ważne linie kolejowe. Południowa część jest bogatsza w złoża mineralne. Można tam znaleźć [[ropa naftowa|ropę naftową]] i [[gaz ziemny]] niskiej i średniej jakości. Ważny jest przemysł przetwórczy. [[Kecskemét]] zajmuje szczególne miejsce wśród miast regionu. To tu znajduje się większość firm przemysłowych. Jest to jedno z najdynamiczniej rozwijających się miast w kraju. Bács-Kiskun jest zróżnicowany pod względem stopnia rozwoju. Północna część komitatu (okolice Kecskemét i Kiskunfélegyháza) jest dużo lepiej rozwinięta od części środkowej i południowej.
| |
| − | | |
| − | W północnej części można tu znaleźć najważniejszy w kraju obszar uprawy [[morela zwyczajna|moreli]], z której wyrabiana jest węgierska specjalność: wódka owocowa ("Kecskeméti Fütyülös Barack" [[pálinka]]). W większej części komitatu uprawia się także [[żyto]], [[winorośl właściwa|winogrona]], oraz w okolicach naddunajskich [[kukurydza zwyczajna|kukurydzę]] i [[jęczmień]].
| |
| − | | |
| − | == Komunikacja ==
| |
| − | Przez komitat przebiega autostrada [[autostrada M5 (Węgry)|M5]] oraz główna droga krajowa nr 5. Do stolicy komitatu biegnie wiele drugorzędnych lecz ważnych dróg krajowych. Poza tym przebiegają tu dwie ważne linie kolejowe: międzynarodowa [[Budapeszt]]-[[Subotica]]-[[Belgrad]], oraz krajowa [[Budapeszt]]-[[Cegléd]]-[[Segedyn]].
| |
| − | | |
| − | == Historia ==
| |
| − | [[Plik:Hajós - Wine cellars.jpg|250px|thumb|[[wieś]] [[Hajós]]]]
| |
| − | Współczesny komitat Bács-Kiskun powstał [[1 stycznia]] [[1950]] w wyniku połączenia południowej części komitatu [[Pest-Pilis-Solt-Kiskun]] oraz pozostałej po [[Traktat w Trianon|traktacie trianońskim]] w granicach państwa części komitatu [[Bács-Bodrog]].
| |
| − | | |
| − | == Ludność ==
| |
| − | Praktycznie jednorodna etnicznie. Komitat zamieszkany prawie wyłącznie przez Węgrów. W okolicach [[Hajós]] i [[Baja (miasto)|Baja]] można znaleźć małe skupiska ludności [[Chorwacja|chorwackiej]] i [[Niemcy|niemieckiej]]. [[Przyrost naturalny]] jest ujemny, jednak w stolicy komitatu stopa urodzeń jest dodatnia, co jest ewenementem na skalę krajową.
| |
| − | | |
| − | == Przypisy ==
| |
| − | {{Przypisy}}
| |
| − | | |
| − | == Linki zewnętrzne ==
| |
| − | * [http://www.bacskiskun.hu/ Oficjalna strona komitatu w jęz. węgierskim, angielskim, niemieckim i francuskim]
| |
| − | | |
| − | {{Węgry}}
| |
| − | {{Komitat Bács-Kiskun}}
| |
| − | | |
| − | {{Kontrola autorytatywna}}
| |
| − | | |
| − | [[Kategoria:Komitat Bács-Kiskun|!]]
| |
| − | [[Kategoria:Komitaty na Węgrzech|Bács-Kiskun]] | |
