Gutkeled (klan)
Za: Gut-Keled
| ||||||||||||||||||||||||
Gut-Keled (Cletgud, Gledguth, Guthkeled, Gutkeled, Gwthkeleth), węgierski ród niemieckiego pochodzenia z gniazdem rodowym posiadłością Gut na Węgrzech, na północny zachód od Stolni Biograd (Székesfehérvár).
Gut-Keled (Cletgud, Gledguth, Guthkeled, Gutkeled, Gwthkeleth), ugarski velikaški rod njemačkog podrijetla s matičnim posjedom Gut u Ugarskoj, sjeverozapadno od Stolnog Biograda.
Według węgierskiego kronikarza Simona Kézaia (XIII w.) przybyli na Węgry z Niemiec w połowie XI wieku. Na ziemiach chorwackich posiadali znaczne majątki w żupanach Križevci i Zagrzebskim. Apaj był banem całej Slawonii (1237–39), podobnie jak jego brat Nikola (1240).[1]
Prema ugarskom kroničaru Simonu de Kézi (13. st.), u Ugarsku su došli iz njemačkih zemalja polovicom 11. stoljeća. U hrvatskim zemljama imali su znatne posjede u Križevačkoj i Zagrebačkoj županiji. Apaj je bio ban cijele Slavonije (1237–39), a istu je dužnost obnašao i njegov brat Nikola (1240).[2]
Najsłynniejszymi członkami tego rodzaju byli Stjepan Gut-Keled, ban Pobrzeża (1243–1249) i ban Slawonii (1248–1260), Joakim Pektar, ban całej Slawonii (1270-1272), który wszedł w konflikt z Babonićiami. Po jego śmierci jego szwagier przejął jego brat Nikola z Gackiej, urząd bana całej Slawonii (1275, 1278 - 1279), bana Pobrzeża (1275), bana całej Chorwacji i Dalmacji (1275 - 1277), kontynuując konflikty z Babonićiami do 1280 r.[3]
Najpoznatiji članovi roda bili su Ban Stjepan Gut-Keled, primorski od (1243–1249) i slavonski ban od (1248. - 1260.). Joakim Pektar, ban cijele Slavonije (1270.-1272.), koji je došao u sukobom s Babonićima. Nakon njegove smrti, starješinstvo u rodu preuzeo je njegov brat Nikola od Gacke, ban cijele Slavonije (1275., 1278.–1279.), primorski ban (1275.), ban cijele Hrvatske i Dalmacije (1275.–1277.), koji je nastavio sukobe s Babonićima do 1280. godine.[4]
Iz roda Gut-Keleda nastale su brojne velikaške obitelji (npr. Báthory, Morovićki).
Spis treści
A Gutkeled nemzetség ágai és családjai
Gałęzie i rodziny rodzaju Gutkeled
A nemzetség 2, a sárvármonostori és a majádi főágra oszlik, amelyekből 4 és 3 ágon keresztül legalább 55 nemesi]] származik.[5] A két főág és a hét ág:[6]
Rodzaj jest podzielony na 2 główne gałęzie, Sárvár Monostor i Majád, z których co najmniej 55 szlachty rodzi się przez 4 i 3 gałęzie]]. [5] Dwie główne gałęzie i siedem gałęzi: [6]
Klan Gutkeled
- A1 Sárvár Monostor
- B1 Apaj - István bán ága[7]
- C1 Málczay
- C2 Bacskai
- C3 butkai Butkay
- C4 Chatáry
- C5 ráskai Ráskay
- D1 Ráskay-Soós
- C6 Raszinjakeresztúri
- C7 márki Márky
- C8 Anárcsi
- D1 anárcsi Tegzes
- D2 anárcsi Nyíri
- B2 Várdai
- C1 Várdai
- C2 Kenézi
- C3 Anárcsi
- D1 anárcsi Tegzes
- D2 anárcsi Nyíri
- B3 Farkas ága[8]
- C1 Atyai
- C2 Szemesi
- C3 Balkányi
- C4 Daróczy
- D1 gúti Gúthy
- guti Országh
- B4 Tiba ága[9]
- B1 Apaj - István bán ága[7]
- A2 Majádi
- B1 Bátori ág[10]
- C1 Rakamazi
- C2 Báthori
- D1 somlyai
- D2 ecsedi
- D3 szaniszlófi
- C3 Szakolyi
- C4 Zeleméri (Kamarás)
- B2 Egyedmonostori ág[11]
- C1 Adonyi
- C2 Perbárthidi
- C3 Diószegi
- C4 Doby
- B3 Lotárd ága[12]
- C1 Amádé
- C2 Marczaltőy
- C3 Felsőlendvai
- C4 Maróti
- B4 Egyéb tagok
- C1 Bélyi
- C2 Kusalyi Jakcs
- B1 Bátori ág[10]
Znani członkowie Gutkeled
- Gutkeled I. István (bd-1259), palatyn (1246-1248), Ban całej Slawonii (1241-1244/45), Stájerország kapitánya.
- Gutkeled II. István (bd-1280), sędzia królewski (1278-1280)
- Gutkeled II. Miklós (bd-1288), wojewoda Siedmiogrodu (1267-1270)
- Gutkeled Joakim, (bd-kwiecień 1277) Ban całej Slawonii, najwybitniejszy oligarcha epoki
- Gutkeled Pál Ban Maczwy
- Gutkeled Lotárd
- Gutkeled Miklós Ban Dalmacji i Chorwacji (1323–) ?
- Gutkeled Kozma (1287-)
- Gutkeled Kis Kozma (1308-), syn Kozma, właściciel Kyngus birtokosai
- Bátori Bereck
Z linii Gutkeled wywodzą się wielkie rody:
- Adonyi
- Apagyi
- Atyai
- Báthory
- Diószegi
- Dobi
- Gacsályi
- Guthi
- Országh (Guthi)
- Kun
- Pelbárthidi
- Rozsályi
- Szemesi
- Maróthy
- Várdai
Várdai ág[9]
Oddział ten był jednym z najbogatszych i najbardziej prestiżowych z głównego oddziału Sárvár Monostor. Do tej gałęzi należał Pelbárt, syn Pelbála I, który był jednym z pobożnych klasztorów Sarvar w 1250 r. W 1264 roku mieszkał w Gacsály. Kuzynem Pelbarda I. był Michael, przodek Várday. Jego synami byli Aladár i László, którzy w 1250 r. Pracowali nad odbudową klasztoru Sarvar. Wnuk Aladára, János, wygrał Szamosbecsset w 1330 roku z głównego paska Druget Vilmos w Spiszu i Abaújvár, ale musiał go zwrócić w 1334 roku. W 1333 r. Kupił od Bałkanów jedną czwartą wioski Pete'a, a następnie Várdai]] nabywał coraz więcej posiadłości w okręgu Satu Mare.
Ez az ág a sárvármonostori főág egyik leggazdagabb és legelőkelőbb hajtása volt. Ehhez az ághoz tartozott I. Pelbált fia Pelbárt, aki 1250-ben Sárvármonostor kegyurai között foglalt helyet. 1264-ben Gacsályon lakott. I. Pelbárt unokatestvére volt Mihály, a Várday]] őse. Fiai Aladár és László voltak, akik 1250-ben Sárvármonostor helyreállításán fáradoztak. Aladár unokája János, 1330-ban Szamosbecset nyerte Druget Vilmos szepesi és abaújvári főispántól, de ezt 1334-ben vissza kellett adnia. 1333-ban megvette Pete helység negyedét a Balkányiaktól, ettől kezdve a Várdai]] mindegyre több birtokot szerzett Szatmár vármegyében is.
Várdai
Farkas ága[13]
Tiba ága[9]
Majádi főág
Majád
Bátori ág[14]
Egyedmonostori ág[15]
Lotárd ága[16]
Egyéb tagok
Bilješke
- ↑ [- Hrvatska opća enciklopedija]
- ↑ Gut-Keled - Hrvatska opća enciklopedija
- ↑ [- Hrvatska opća enciklopedija]
- ↑ Gut-Keled - Hrvatska opća enciklopedija
- ↑ Błąd rozszerzenia cite: Błąd w składni elementu
<ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwieKorai magyar - ↑ Anárcs honlapjának fórumaSzablon:Halott link
- ↑ Gutkeled family (VII), genealogy.euweb.cz
- ↑ Szemesi and Guthi families, genealogy.euweb.cz
- ↑ 9,0 9,1 9,2 Gutkeled family (VI), genealogy.euweb.cz
- ↑ Báthori family, genealogy.euweb.cz
- ↑ Pelbárthidi, Adonyi, Diószegi, Dobi families
- ↑ Amade family, genealogy.euweb.cz
- ↑ Szemesi and Guthi families, genealogy.euweb.cz
- ↑ Báthori family, genealogy.euweb.cz
- ↑ Pelbárthidi, Adonyi, Diószegi, Dobi families
- ↑ Amade family, genealogy.euweb.cz