Gryfina Halicka

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Gryfina (Agrypina; ur. ok. 1248, zm. pomiędzy 1305 a 1309, najprawdopodobniej w 1309) – księżna krakowska, żona Leszka Czarnego od 1265. Była córką Rościsława Michajłowicza (1225-1262) kniazia halickiego, bana serbskiej Maczwy i Slawonii oraz węgierskiej Anny Arpadówny (1226/1227-po 1270). Jej siostra Kunegunda Halicka poślubiła króla Czech Przemysla Ottokara II. Do zawarcia małżeństwa Gryfiny z Leszkiem Czarnym doszło zapewne w 1265, a przyczynił się do niego Bolesław Wstydliwy, który adoptował Leszka. W latach 1271-1274 doszło do rozłąki między małżonkami. Przyczyną była impotencja Leszka Czarnego, którą Gryfina publicznie mu zarzuciła. Do zgody doszło w wyniku mediacji Bolesława Wstydliwego. Leszek Czarny zdecydował się na leczenie, ale nie przyniosło ono rezultatu i małżeństwo pozostało bezdzietne. W czasie buntu rycerstwa przeciwko mężowi w 1285, księżna schroniła się na Wawelu pod opieką mieszczan. W czasie trzeciego najazdu Tatarów na Polskę w 1287 uszła wraz z Leszkiem na Węgry. Po śmierci męża w 1288, z pretensjami do tronu krakowskiego wystąpił jej siostrzeniec król czeski Wacław II, który powoływał się na prawo sukcesji po ciotce . Po śmierci męża zamieszkała w klasztorze klarysek w Starym Sączu. Przeoryszą była tam jej bliska krewna, wdowa po Bolesławie Wstydliwym -św. Kinga. Nie wiemy, czy już wówczas Gryfina otrzymała jakąś oprawę wdowią dopiero bowiem od 1292 (od śmierci Kingi, która zarządzała tymi włościami) tytułowała się panią sądecką - łac. domina de Sandecz). Po śmierci Kingi Gryfina objęła również tytuł przeoryszy. Od 1300 przebywała w Czechach jako opiekunka Ryksy Elżbiety, córki Przemysła II i narzeczonej Wacława II. Pochowana w klasztorze klarysek w Pradze. Plik:Gryfina and Leszek II the Black.PNG Spór małżeński Gryfiny z Leszkiem Czarnym, obraz Jana Matejki Przypisy Literatura Maria Piszczkowska. Gryfina. [W:] Polski Słownik Biograficzny. T. IX. Wrocław — Warszawa — Kraków : Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, 1960-1961, s. 72-73.

Gryfina — z Bożej łaski księżna krakowska i sandomierska, sieradzka, łęczycka i inowrocławska, pani sądecka — Plik:Grifka.jpeg Księżna krakowska Okres od 1279 do 1288 Jako żona Leszka Czarnego Poprzednik Kinga Następca Matylda Księżna sieradzka Okres od 1265 do 1288 Jako żona Leszka Czarnego Poprzednik Eufrozyna Następca Jadwiga Bolesławówna pani sądecka Okres od 1292 do 1309 Jako żona Leszka Czarnego Poprzednik Kinga Następca Jadwiga Bolesławówna Dane biograficzne Dynastia Rurykowicze Państwo {{{państwo}}} Urodziny ok. 1248 Śmierć ok. 1309 Miejsce spoczynku klasztor klarysek w Pradze Ojciec Rościsław Michajłowicz Matka Anna Arpadówna Mąż Leszek Czarny