Esterházy
|
{{#invoke:Ikona|szablon}} |
{{#invoke:Dopracować|text}} |
Esterházy ([[{{#invoke:lang|hasło|hu}}|{{#invoke:lang|skrót|hu}}]] Eszterházy, lub [[{{#invoke:lang|hasło|sk}}|{{#invoke:lang|skrót|sk}}]] Esterházi) – nazwisko rodowe starej, znaczącej węgierskiej rodziny magnackiej.
Pochodzenie rodziny Esterházy
Pierwsza wzmianka na temat rodziny Esterházy pochodzi z 1527. Trzej pierwsi znaczący członkowie rodu to bracia Nikolaus, Paul i Daniel Esterházy, dali oni początek do dziś istniejącym głównym liniom rodu Esterházy, mianowicie: Forchtenstein, Czesznek i Zvolen.
To Nikolaus Esterházy dzięki strategicznemu i dyplomatycznemu działaniu wyniósł rodzinę Esterházy z poziomu węgierskiej drobnej szlachty na wyżyny magnaterii. W drodze na szczyty hierarchii pomocną była mu wierność cesarzowi i waleczność rodu w walkach z Turkami. Historia walki rodziny Esterházy przeciw Turkom ciągnęła się poprzez stulecia, a swój szczyt osiągnęła w XVII wieku, a ich wkład Habsburgowie uhonorowali osadzeniem kolejno Nikolausa i Paula Esterházy na urzędzie palatyna (namiestnika) Królestwa Węgierskiego. W roku 1687 cesarz Leopold I Habsburg nadał Pawłowi Esterházemu tytuł książęcy, jako wyraz wdzięczności i uznawania jego zasług w walce z Turkami. Jednakże dopiero w 1712 ród Esterházy uzyskał tytuł ten dziedzicznie. Esterházy dotrzymali wierności cesarzowi nie tylko w walkach przeciw Turkom, ale również w wojnie trzydziestoletniej (1618–1648), w czasie wojny o sukcesję austriacką (1741–1748), w walkach z Napoleonem (1792–1815) i w czasie węgierskiej Rewolucji.
Wraz z rozpadem Austro-Węgier i traktatem w Trianon w 1920 dobra rodzinne Esterházy znalazły się w 5 różnych krajach (Węgry, Czechosłowacja, Jugosławia, Rumunia, Austria), lecz pozostawały nadal w ich rękach. Utracili je po II wojnie światowej gdy znalazły się w krajach bloku komunistycznego. Tylko niewielkie pozostałości dóbr na terenie Austrii pozostają do dziś ich własnością. Czasy komunizmu na Węgrzech stanowią bolesny przełom w historii rodziny, część rodziny, która pozostała na Węgrzech, doświadczyła prześladowań, pokazowych procesów, więzienia i deportacji, o czym można przeczytać w książce Pétera Esterházy Harmonia caelestis.
Ich rodową siedzibą jest zamek w Kismarton (obecnie Eisenstadt w austriackim Burgenlandzie). Prócz tego książę Mikołaj zbudował w latach sześćdziesiątych XVIII wieku „węgierski Wersal” – pałac Esterháza (obecnie Fertőd na Węgrzech).
Książęta rodziny Esterházy
- Palatyn Nikolaus Esterházy (1583–1645)
- Hrabia Ladislaus Esterházy (1626–1652)
- Paul I Esterházy (1635–1713)
- Michael Esterházy (1713–1721)
- Joseph Esterházy (1721)
- Paul II Anton Esterházy (1721–1762)
- Miklós József Esterházy (1762–1790)
- Anton I Esterházy (1790–1794)
- Nikolaus II Esterházy (1794–1833)
- Paul III Anton Esterházy (1833–1866)
- Nikolaus III Esterházy (1866–1894)
- Paul IV Esterházy (1894–1898)
- Nikolaus IV Esterházy (1898–1920)
- Paul V Esterházy (1920–1989)
- Anton II Esterházy (1936–)
- Paul-Anton Esterházy (1986–)
Linki zewnętrzne
{{#invoke:Kontrola autorytatywna|Pokaż}}{{#invoke:Sprawdź|Parametry|=problemy-w-ka}}
