Matija Gereb

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zamek Erdődy w Jastrebarsku, Chorwacja.

Matija Gereb de Wingarth[1] (pol. Maciej Gereb, węg. Mátyás Geréb) († 1489), chorwacki szlachcic, ban Dalmacji, Chorwacji, Slawonii 1483-1489. W ówczesnych chorwackich dokumentach tytuł ten brzmiał: ban rusagov Dalmacije i Hrvat' i slovinskoga.[2]

Jako ban zastąpił Blaža Podmanickiego.

Matija był młodszym bratem króla.[3] Jego przodkowie wywodzą się od chorwackiej rodziny szlacheckiej Kačić z Omiš, o której od XIII wieku wspomina się na Węgrzech jako o rodzie Kacsics.[4]

Jest znany z tego, że wraz z Maciejem Korwinem w 1463 roku odzyskał Jajce chorwackiemu królestwu, uwalniając je z rąk osmańskich zdobywców. W podziękowaniu za tę walkę, w 1481 r. król podarował jemu i jego bratu Piotrowi miasto Valpovo[5], razem z Podravską Moslaviną, która do niego należała. Jako donacje króla został mu przekazany Šarengrad, gdzie znajdował się założony i dobrze utrzymany klasztor.[6].

Później zasłynął w wojnach tureckich w roku 1483, gdy jako chorwacki ban pokonał Turków w bitwie pod Brodem Zrinskim (dzisiejszy Novi Grad w Bośni i Hercegowinie) na przeprawie przez rzekę Unę 29 i 30 października 1483 roku.[7]

[...]

W latach 1489-1489 zbudował zamek w Jastrebarsku[8] lub zamek z bramą miejską[9], dziś znamy jako zamek Erdődy, od nazwiska jego późniejszych właścicieli. Umocnił liczne miasta na wschodzie Chorwacji, które zostały mu przekazane przez króla, gdyż jako doświadczony żołnierz znał znaczenie ufortyfikowanych miast.

W Božjakovinie, która w latach 1471–1489 była własnością chorwackich banów, w tym Matiji[10], zbudował kilka budynków gospodarczych wewnątrz fortecy (castrum Bosyaco). Oprócz inwestycji ekonomicznych pracował także nad infrastrukturą obronną w Božjakovinie, otaczając miasto palisadą forteczną z czterema bastionami, a dla lepszej obrony dodał dwie bramy wjazdowe, nad którymi zbudował wieże obronne[11].

Matija zmarł w 1489 r. Banem po nim został Egervári László.

Przypisy

  1. Ilok
  2. Hr. wikizvor Povijest Hrvatske I. (R. Horvat)/Hrvatska god. 1479.—1490.
  3. Hr. wikizvor Povijest Hrvatske I. (R. Horvat)/Hrvatska god. 1479.—1490.
  4. Hrvatski biografski leksikon
  5. Hr. wikizvor Povijest Hrvatske I. (R. Horvat)/Hrvatska god. 1479.—1490.
  6. Ilok
  7. Hr. wikizvor Povijest Hrvatske I. (R. Horvat)/Hrvatska god. 1479.—1490.
  8. Jastrebarsko - Kulturna baština - Dvorci Dvorac Erdödy, Jastrebarsko
  9. Jastrebarsko - Hrvatska na dlanu
  10. Hrvatski dvorci Božjakovina - povijest
  11. Brckovljani Povijest Božjakovine i okolice, prema Josipu Adamčeku

Geréb Mátyás
Matija Gereb

Ban Chorwacji, Slawonii i Dalmacji
Herb rodowy
Herb rodowy
Ban Chorwacji, Slawonii i Dalmacji
Okres od 1482
do 1489
Następca Egervári László
Dane biograficzne
Ród Geréb de Vingárt
Pochodzenie chorwacko-węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny data nieznana
Śmierć 1489
Ojciec Geréb de Vingárt János
Matka Szilágyi Zsófia[1]
Sukcesy Udział w zwycięskiej
bitwie nad Uną (1483)
  1. Marek, Miroslav: Kacsics, Zagyvafõi, Libercsei, Farkas de Harinna, Geréb de Vingárt families, Genealogy.eu, 8 October 2004 [dostęp: 2015-10-03]